Chương I VỤ ÁN TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG VAY TÍN DỤNG CÓ TÍN CHẤP GIỮA TỔ CHỨC TÍN DỤNG VỚI CÁ NHÂN BẢN ÁN THỨ NHẤT: Bản án số 107/2018/DS-ST ngày 31/10/2018 của Tòa án nhân dân thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương về giải quyết tranh chấp thực hiện giao dịch tín dụng cho vay theo yêu cầu phát hành thẻ tín dụng quốc tế Vietcombank Visa và thẻ tín dụng quốc tế Vietcombank American TÓM TẮT NỘI DUNG TRANH CHẤP CỦA VỤ ÁN Vào ngày 29/01/2016 Ngân hàng T thực hiện giao dịch tín dụng cho vay theo yêu cầu phát hành thẻ tín dụng quốc tế Vietcombank Visa và thẻ tín dụng quốc tế Vietcombank American đối với ông Đặng Văn Thái, hạn mức tín dụng là 100.000 đồng, lãi suất cho vay thay đổi theo thông báo của Ngân hàng ghi trong sao kê. Phí phạt chậm thanh toán: 3% giá trị thanh toán tối thiểu, tối thiểu là 50. Tạm tính đến hết ngày 20/10/2018 tổng số nợ của ông Đặng Văn Thái tại Ngân hàng là 219.354 đồng (chi tiết theo bảng kê dư nợ thẻ tín dụng quốc tế Vietcombank Visa tính đến ngày 20/10/2018 và thẻ tín dụng quốc tế Vietcombank American tính đến ngày 20/10/2018), chi tiết như sau: Một: Thẻ tín dụng quốc tế Vietcombank Visa: 104. Nợ gốc thẻ tín dụng: 47.708 đồng; lãi thẻ tín dụng tạm tính: 19.705 đồng; phí chậm thanh toán: 37.195 đồng; phí thường niên: 400.000 đồng; phí vượt hạn mức: 27.
Hai: Thẻ tín dụng quốc tế Vietcombank American: 114. Nợ gốc thẻ tín dụng: 47.000 đồng; lãi thẻ tín dụng tạm tính: 20.530 đồng; phí chậm thanh toán: 45.240 đồng; phí vượt hạn mức: 245.735 đồng; phí thường niên: 800. Theo thỏa thuận tại yêu cầu phát hành thẻ tín dụng quốc tế Vietcombank Visa và thẻ tín dụng quốc tế Vietcombank American thì ông Đặng Văn Thái có trách nhiệm thanh toán đúng hạn tất cả các khoản nợ phát sinh như nội dung ghi trên sao kê theo quy định. Nghĩa là, mức ít nhất bằng trị giá thanh toán tối thiểu và tối đa là toàn bộ số dư nợ, nhưng từ tháng 3/2016 ông Thái không thực hiện nghĩa vụ thanh toán đầy đủ với Ngân hàng.
Xác định chủ thể có tranh chấp và thành phần tham gia giải quyết của vụ án Với các tình tiết được nêu trong đơn khởi kiện ngày 19/7/2018 cũng như lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, người đại diện hợp pháp của nguyên đơn Ngân hàng T (được giấu tên theo yêu cầu của Tòa án cung cấp bản án) là ông Bùi Đức Long và ông Nguyễn Quang Bình trình bày thì đây là một vụ việc tranh chấp cũng như giải quyết tranh chấp hợp đồng vay tín dụng có thực được diễn ra trên thực tiễn hoạt động kinh doanh thương mại trong nền kinh tế thị trường ở nước ta. Xét theo góc độ Chủ thể có tranh chấp trong vụ án, theo nhìn nhận của Tác giả, việc xác định chủ thể và nội dung tranh chấp trong vụ án này rất cụ thể: Thứ nhất, Ngân hàng T, trụ sở: số 198 T, phường L, quận H, thành phố Hà Nội, là một tổ chức tín dụng có tư cách một pháp nhân, tham gia hoạt động thương mại, cung ứng dịch vụ thực hiện giao dịch tín dụng cho vay theo yêu cầu phát hành thẻ tín dụng quốc tế Vietcombank Visa và thẻ tín dụng quốc tế Vietcombank American đối với ông Đặng Văn Thái. Thứ hai, Ông Đặng Văn Thái, địa chỉ: phường P, thị xã T, tỉnh Bình Dương, tham gia vào giao dịch nói trên với tư cách là một cá nhân (khách hàng) sử dụng các dịch vụ của tổ chức tín dụng là Ngân hàng T. Như vậy, kể từ ngày hai bên thiết lập quan hệ giao dịch là ngày 29/01/2016, ông Đặng Văn Thái không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình trong thỏa thuận sử dụng dịch vụ dẫn đến việc quá thời hạn trả nợ.
Phía Ngân hàng đã nhiều lần gửi văn bản và liên hệ làm việc đề nghị trả nợ nhưng những bất đồng nói trên trong tranh chấp này vẫn chưa được giải nhiệt. Cho đến ngày Tòa án nhân dân thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương mở phiên tòa giải quyết tranh chấp trên cơ sở đại diện Ngân hàng T gửi đơn khởi kiện ngày 19/7/2018, ông Đặng Văn Thái vẫn không thanh toán các khoản nợ thẻ như cam kết. Đối với thành phần tham gia tố tụng của vụ án, vào ngày 31/10/2018 tại trụ sở Tòa án nhân dân thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương xét xử sơ thẩm công khai vụ án thụ lý số 235/2018/TLST-DS ngày 02/8/2018 về tranh chấp hợp đồng tín dụng, các thành phần tham gia trong vụ án này được xác định như sau: + Các đương sự tham gia tố tụng, bao gồm nguyên đơn và bị đơn. - Nguyên đơn: Ngân hàng T; trụ sở: số 198 T, phường L, quận H, thành phố Hà Nội.
Người đại diện hợp pháp: Ông Nguyễn Quang Bình, sinh năm 1966; địa chỉ: phường P, thị xã T, tỉnh Bình Dương, là người đại diện theo ủy quyền (theo Văn bản ngày 26/6/2018). Có yêu cầu giải quyết vắng mặt. Ông Bùi Đức Long; địa chỉ: 121 đường ĐT743B, khu phố T, phường D, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương, là người đại diện theo ủy quyền (theo văn bản ngày 26/6/2018). Có yêu cầu giải quyết vắng mặt.
Việc nguyên đơn là người đại diện theo pháp luật của ngân hàng T có văn bản yêu cầu Tòa án xử vắng mặt là không trái với quy định hiện hành. Tức là nguyên đơn đã thể hiện được quyền được vắng mặt cũng như quyền được yêu cầu tòa án xử vắng mặt. Theo quy định tại khoản 1 Điều 227 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 thì: Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ nhất, đương sự hoặc người đại diện của họ, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự phải có mặt tại phiên tòa; nếu có người vắng mặt thì Hội đồng xét xử phải hoãn phiên tòa, trừ trường hợp người đó có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Tòa án phải thông báo cho đương sự, người đại diện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự về việc hoãn phiên tòa.
Như vậy nếu nguyên đơn vắng mặt thì phải gửi đơn yêu cầu Tòa án xét xử vắng mặt nếu không Tòa án sẽ tạm hoãn việc xét sử. Trường hợp được triệu tập hợp lệ nhưng nguyên đơn vẫn vắng mặt lần hai và không nộp đơn yêu cầu Tòa án xét xử vắng mặt thì bị coi là từ bỏ việc khởi kiện, Tòa án sẽ ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án. Nhưng sau khi vụ án bị đình chỉ nếu vẫn còn thời hạn khởi kiện thì nguyên đơn có quyền khởi kiện lại theo quy định pháp luật. Nhận thấy, vụ việc xét xử sơ thẩm công khai vụ án thụ lý số 235/2018/TLST-DS ngày 02/8/2018 về tranh chấp hợp đồng vay tín dụng của Tòa án nhân dân thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương là vụ việc giải quyết tranh chấp thực tế khá phức tạp đối với cơ quan tiến hành xét xử địa phương.
Quyết định số 132/2018/QĐXXST-DS ngày 24/9/2018 đưa vụ án ra xét xử, song phiên tòa bị hoãn lại với lý do bị đơn là ông Đặng Văn Thái không tham dự phiên tòa. Tòa án đã có Quyết định hoãn số 111/2018/QĐST-DS ngày 10/10/2018 thông báo đến các đương sự, đây là một quyết định rất phù hợp với quy định hiện hành. Theo phía nguyên đơn là Ngân hàng T khởi kiện yêu cầu ông Đặng Văn Thái phải trả cho Ngân hàng toàn bộ nợ gốc, lãi, phí phát sinh liên quan đến yêu cầu phát hành thẻ tín dụng quốc tế nêu trên với tổng số tiền tạm tính đến hết ngày 20/10/2018 là 219. Về phía bị đơn ông Đặng Văn Thái: Sau khi thụ lý vụ án, Tòa án đã giao thông báo thụ lý vụ án và yêu cầu ông Đặng Văn Thái có ý kiến trả lời bằng văn bản đối với các yêu cầu của Ngân hàng.
Vào ngày 24/9/2018, theo quy định hiện hành, trong quá trình thụ lý giải quyết tranh chấp bằng Tòa án các bên tranh chấp có thể được áp dụng việc hòa giải để tìm ra tiếng nói chung cho việc quyết định giải quyết, được gọi là tiền xét xử. Do đó, Tòa án nhân dân thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương đã triệu tập ông Đặng Văn Thái tham gia phiên hòa giải, nhưng bị đơn vắng mặt không có lý do. Ngày 10/10/2018 và ngày 31/10/2018, Tòa án mở phiên tòa nhưng ông Đặng Văn Thái vẫn vắng mặt không có lý do, đồng thời cũng không có ý kiến và cũng không cung cấp bất cứ tài liệu, chứng cứ gì đối với các yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng. Do đó, việc giải quyết yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được xem xét trên cơ sở chứng cứ do nguyên đơn cung cấp.
Sự vắng mặt tại phiên tòa lần thứ hai và Tòa án nhân dân Thị xã Dĩ An vẫn xử vắng mặt bởi vì: Theo quy định tại Khoản 2 Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 bị đơn phải có mặt tại phiên toà theo giấy triệu tập của Toà án; nếu vắng mặt lần thứ nhất có lý do chính đáng, phải hoãn phiên toà. Bị đơn đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai mà vẫn vắng mặt, Toà án vẫn xét xử vắng mặt họ. Như vậy trong vụ án này, Đặng Văn Thái đã vắng mặt lần thứ hai, toà án nhân dân vẫn xét xử vắng mặt là hoàn toàn không trái với quy định hiện hành. + Về cơ quan công tố, có đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương tham gia phiên tòa.
Về phía Tòa án nhân dân thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương xét xử phiên tòa, quá trình tố tụng, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký, nguyên đơn đã chấp hành và tuân theo pháp luật đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, cho thấy đây là vụ việc tranh chấp được giải quyết sơ thẩm của Tòa án nhân dân có Hội thẩm tham gia chứ không phải xét xử theo thủ tục rút gọn1. Tuy nhiên, theo chúng tôi, bị đơn trong vụ việc tranh chấp này là ông Đặng Văn Thái đã không chấp hành và không tuân thủ theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Về nội dung vụ án, xét thấy yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với bị đơn là có căn cứ nên Viện Kiểm sát nhân dân thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương đã đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giải quyết.