Giải pháp phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu

Khám phá giải pháp phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu, nâng cao hiệu quả và dịch vụ khách hàng.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hà
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Thị Tuấn Nghĩa
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Hoạt Động Kinh Doanh Thẻ Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Á Châu
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về hoạt động kinh doanh thẻ của Ngân hàng thương mại
• 1.2. Khái quát về thẻ Ngân hàng
• 1.3. Hoạt động kinh doanh thẻ tại các NHTM
• 1.4. Khái quát hoạt động kinh doanh thẻ
• 1.5. Vai trò của hoạt động kinh doanh thẻ
• 1.6. Nội dung hoạt động kinh doanh thẻ
• 1.7. Thu nhập - Chi phí trong hoạt động kinh doanh thẻ
• 1.8. Rủi ro trong hoạt động kinh doanh thẻ
• 1.9. Những nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh thẻ của NHTM
• 1.10. Phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại các NHTM
• 1.11. Khái niệm phát triển hoạt động kinh doanh thẻ
• 1.12. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển hoạt động kinh doanh thẻ của các NHTM
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU
• 2.1. Khái quát về NHTMCP Á Châu
• 2.2. Thông tin khái quát
• 2.3. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.4. Hệ thống tổ chức
• 2.5. Kết quả hoạt động chung
• 2.6. Kết quả kinh doanh
• 2.7. Quy trình kinh doanh thẻ tại ngân hàng TMCP Á Châu
• 2.8. Quy trình tác nghiệp
• 2.9. Thực trạng hoạt động kinh doanh thẻ tại NHTMCP Á Châu
• 2.10. Sự đa dạng về sản phẩm thẻ và tiện ích của dịch vụ thẻ
• 2.11. Ưu thế và thị phần
• 2.12. Tốc độ tăng trưởng số lượng thẻ hoạt động trên số lượng thẻ phát hành
• 2.13. Tốc độ tăng trưởng mạng lưới ATM, POS
• 2.14. Tốc độ tăng trưởng doanh thu từ hoạt động kinh doanh thẻ
• 2.15. Thực trạng quản lý rủi ro trong hoạt động kinh doanh thẻ
• 2.16. Mức độ hài lòng của khách hàng đối với chất lượng và dịch vụ thẻ
• 2.17. Đánh giá chung về hoạt động kinh doanh thẻ tại NHTMCP Á Châu
• 2.18. Những hạn chế còn tồn tại
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH DOANH THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU
• 3.1. Định hướng phát triển hoạt động kinh doanh thẻ trong 3 năm tiếp theo
• 3.2. Định hướng chung
• 3.3. Định hướng phát triển hoạt động kinh doanh thẻ
• 3.4. Giải pháp phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại ACB
• 3.5. Hoàn thiện bộ máy tổ chức tại Trung tâm thẻ và mạng lưới kênh phân phối
• 3.6. Không ngừng đầu tư và hiện đại hóa công nghệ
• 3.7. Đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ thẻ, thiết kế nhiều chương trình ưu đãi cho sản phẩm thẻ
• 3.8. Không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm thẻ
• 3.9. Mở rộng mạng lưới ATM
• 3.10. Mở rộng mạng lưới POS, áp dụng các chính sách ưu đãi cho đơn vị chấp nhận thẻ
• 3.11. Nâng cao chiến lược truyền thông phù hợp
• 3.12. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 3.13. Tăng cường công tác quản trị rủi ro
• 3.14. Tận dụng cơ hội, uy tín và quan hệ với các TCTQT
• 3.15. Kiến nghị với Chính Phủ và các ngành chức năng có liên quan
• 3.16. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.17. Đối với Hiệp hội thẻ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp tối ưu hóa kinh doanh thẻ tại ACB

Hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng. Việc tối ưu hóa quy trình kinh doanh thẻ không chỉ giúp ACB nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn gia tăng sự hài lòng của khách hàng. Giải pháp tối ưu hóa này bao gồm việc cải thiện công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ.

1.1. Khái quát về hoạt động kinh doanh thẻ tại ACB

Hoạt động kinh doanh thẻ tại ACB đã có những bước phát triển đáng kể trong những năm qua. Ngân hàng đã phát hành nhiều loại thẻ khác nhau, phục vụ nhu cầu đa dạng của khách hàng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.2. Tầm quan trọng của việc tối ưu hóa quy trình ngân hàng

Tối ưu hóa quy trình ngân hàng không chỉ giúp giảm thiểu chi phí mà còn nâng cao trải nghiệm khách hàng. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình làm việc sẽ giúp ACB duy trì vị thế cạnh tranh trong thị trường thẻ.

II. Những thách thức trong hoạt động kinh doanh thẻ tại ACB

Mặc dù ACB đã có những thành công nhất định trong hoạt động kinh doanh thẻ, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác, sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng và rủi ro an ninh mạng là những vấn đề cần được giải quyết. Để phát triển bền vững, ACB cần nhận diện và đối phó hiệu quả với những thách thức này.

2.1. Cạnh tranh khốc liệt từ các ngân hàng khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng cung cấp dịch vụ thẻ đã tạo ra áp lực lớn cho ACB. Các ngân hàng khác không ngừng cải tiến sản phẩm và dịch vụ, khiến ACB cần phải đổi mới để thu hút khách hàng.

2.2. Rủi ro an ninh mạng trong kinh doanh thẻ

Rủi ro an ninh mạng là một trong những thách thức lớn nhất mà ACB phải đối mặt. Việc bảo vệ thông tin khách hàng và ngăn chặn các cuộc tấn công mạng là điều cần thiết để duy trì lòng tin của khách hàng.

III. Giải pháp công nghệ trong tối ưu hóa kinh doanh thẻ tại ACB

Công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa hoạt động kinh doanh thẻ. ACB cần đầu tư vào các giải pháp công nghệ hiện đại để nâng cao hiệu quả hoạt động. Việc áp dụng công nghệ mới không chỉ giúp cải thiện quy trình mà còn nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

3.1. Đầu tư vào công nghệ thanh toán hiện đại

Việc đầu tư vào công nghệ thanh toán hiện đại như thẻ thông minh và ứng dụng di động sẽ giúp ACB nâng cao trải nghiệm khách hàng. Khách hàng sẽ có nhiều lựa chọn hơn trong việc thanh toán và quản lý tài chính.

3.2. Tăng cường bảo mật thông tin khách hàng

Để bảo vệ thông tin khách hàng, ACB cần áp dụng các biện pháp bảo mật tiên tiến. Việc mã hóa dữ liệu và sử dụng công nghệ xác thực hai yếu tố sẽ giúp giảm thiểu rủi ro an ninh mạng.

IV. Đa dạng hóa sản phẩm thẻ tại ACB để thu hút khách hàng

Để thu hút khách hàng, ACB cần đa dạng hóa sản phẩm thẻ của mình. Việc phát triển các sản phẩm thẻ mới với nhiều tiện ích sẽ giúp ngân hàng đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Các chương trình khuyến mãi và ưu đãi cũng cần được triển khai để gia tăng sức hấp dẫn.

4.1. Phát triển thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ

ACB cần phát triển thêm các loại thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ với nhiều ưu đãi hấp dẫn. Điều này sẽ giúp ngân hàng thu hút được nhiều khách hàng hơn, đặc biệt là giới trẻ.

4.2. Chương trình khuyến mãi hấp dẫn cho khách hàng

Các chương trình khuyến mãi như hoàn tiền, giảm giá khi sử dụng thẻ sẽ tạo động lực cho khách hàng sử dụng dịch vụ thẻ của ACB nhiều hơn.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại ACB

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc tối ưu hóa hoạt động kinh doanh thẻ tại ACB có thể mang lại nhiều lợi ích. Các giải pháp được đề xuất không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn gia tăng sự hài lòng của khách hàng. Việc áp dụng các giải pháp này sẽ giúp ACB duy trì vị thế cạnh tranh trong thị trường thẻ.

5.1. Đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã triển khai

Các giải pháp đã triển khai tại ACB đã mang lại những kết quả tích cực. Doanh thu từ hoạt động kinh doanh thẻ đã tăng trưởng đáng kể trong thời gian qua.

5.2. Hướng đi tương lai cho hoạt động kinh doanh thẻ

Trong tương lai, ACB cần tiếp tục đổi mới và cải tiến để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Việc áp dụng công nghệ mới và phát triển sản phẩm sẽ là những yếu tố quyết định cho sự thành công.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của hoạt động kinh doanh thẻ tại ACB

Hoạt động kinh doanh thẻ tại ACB có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, để đạt được thành công bền vững, ngân hàng cần phải liên tục cải tiến và tối ưu hóa quy trình. Việc áp dụng các giải pháp công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ sẽ giúp ACB khẳng định vị thế của mình trong thị trường thẻ.

6.1. Tóm tắt các giải pháp đã đề xuất

Các giải pháp đề xuất bao gồm đầu tư công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ. Những giải pháp này sẽ giúp ACB phát triển bền vững trong tương lai.

6.2. Triển vọng phát triển hoạt động kinh doanh thẻ

Với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu ngày càng cao của khách hàng, hoạt động kinh doanh thẻ tại ACB có nhiều triển vọng. Ngân hàng cần nắm bắt cơ hội này để phát triển mạnh mẽ hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thanh toán không dùng tiền mặt là xu thế tất yếu trong tiến trình hiện đại hóa hệ thống tài chính - ngân hàng nhằm khắc phục các nhược điểm cố hữu của phương thức lưu thông tiền mặt truyền thống như chi phí in ấn, bảo quản, vận chuyển, kiểm đếm và rủi ro thất thoát. Hoạt động kinh doanh thẻ ngân hàng tại Việt Nam diễn ra trong bối cảnh toàn ngành tích cực triển khai Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn theo Quyết định số 2545/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, kết hợp cùng làn sóng ứng dụng công nghệ thuộc cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0.

Sau 28 năm hình thành và phát triển (1993–2021), Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB) đã xây dựng được nền tảng kinh doanh dịch vụ thẻ bán lẻ vững chắc. Tuy nhiên, đơn vị phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại cổ phần khác và nhóm ngân hàng thương mại có vốn nhà nước. Đồng thời, hoạt động thẻ tại ngân hàng vẫn bộc lộ một số tồn tại về tính đa dạng của phân khúc sản phẩm, phí dịch vụ thẻ nội địa cũng như quy trình tác nghiệp và quản lý rủi ro. Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Hà (Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng, thực hiện năm 2021 dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Lê Thị Tuấn Nghĩa) được thực hiện nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn này.

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của đề tài là xây dựng hệ thống luận cứ khoa học từ cơ sở lý luận và thực tiễn để đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể được xác định gồm 3 nhiệm vụ:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận khoa học về hoạt động kinh doanh thẻ và sự phát triển hoạt động kinh doanh thẻ của ngân hàng thương mại.
2. Phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh thẻ tại ACB giai đoạn 2018–2020, bao gồm quy mô phát hành, cơ cấu lưu hành, mạng lưới chấp nhận thẻ, doanh số giao dịch, kết quả tài chính và công tác kiểm soát rủi ro.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp cụ thể cho ngân hàng và các kiến nghị vĩ mô nhằm phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại ACB trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là thực trạng và giải pháp phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu. Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung tại hệ thống ACB; phạm vi nghiên cứu về thời gian khai thác số liệu thứ cấp giai đoạn từ năm 2018 đến hết năm 2020.

Về mặt tổng quan lịch sử nghiên cứu, tác giả đã điểm luận các công trình tiêu biểu liên quan đến đề tài:

• Nguyễn Huy Phan (2018), Hoạt động kinh doanh thẻ của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam, Khóa luận tốt nghiệp, Học viện Ngân hàng.
• Nguyễn Thị Thúy Hằng (2016), Thực trạng và giải pháp hạn chế rủi ro trong kinh doanh thẻ tại Ngân hàng TMCP Á Châu, Khóa luận tốt nghiệp, Học viện Ngân hàng.
• Hồ Vĩnh Hoàng (2013), Nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động kinh doanh thẻ của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam, Luận văn thạc sĩ, Học viện Ngân hàng.
• Trần Mai Ước (2006), "Phát triển thanh toán thẻ tại Việt Nam – thách thức và cơ hội", Tạp chí Công nghệ Ngân hàng.

Tác giả chỉ rõ khoảng trống nghiên cứu: các công trình trước đây tập trung chủ yếu vào các ngân hàng thương mại có vốn nhà nước hoặc phân tích chuyên sâu về phòng ngừa rủi ro, cạnh tranh ở các mốc thời gian đã cũ; chưa có nhiều nghiên cứu cập nhật toàn diện về sự phát triển kinh doanh thẻ của ACB trong giai đoạn tái cơ cấu và ứng dụng ngân hàng số 2018–2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các khái niệm chuẩn mực về thẻ ngân hàng, cơ chế vận hành thị trường thẻ và các chỉ tiêu đánh giá hoạt động kinh doanh thẻ của ngân hàng thương mại:

• Khái niệm công cụ: Thẻ ngân hàng là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt do tổ chức phát hành thẻ cung cấp cho khách hàng để thực hiện thanh toán hàng hóa, dịch vụ hoặc rút tiền mặt trong phạm vi số dư tiền gửi không kỳ hạn hoặc hạn mức tín dụng được cấp.
• Phân loại thẻ: Phân loại theo công nghệ kỹ thuật (thẻ khắc chữ nổi Embossing, thẻ băng từ Magnetic Stripe, thẻ chip thông minh Smart Card); phân loại theo tính chất thanh toán (thẻ tín dụng Credit Card với các hạng chuẩn, vàng, Platinum; thẻ ghi nợ Debit Card; thẻ trả trước Prepaid Card); phân loại theo phạm vi lãnh thổ (thẻ nội địa và thẻ quốc tế).
• Mô hình và chủ thể tham gia: Quy trình luân chuyển thông tin và dòng tiền gồm 4 chủ thể chính: Tổ chức thẻ quốc tế (TCTQT: Visa, MasterCard, JCB, American Express, Diners Club); Ngân hàng phát hành thẻ (NHPHT); Chủ thẻ; Đơn vị chấp nhận thẻ (ĐVCNT); cùng hạ tầng thiết bị bao gồm máy rút tiền tự động (ATM), máy nộp tiền tự động (CDM) và thiết bị thanh toán tại điểm bán (POS/EDC).
• Khung chỉ tiêu đánh giá sự phát triển hoạt động kinh doanh thẻ: Gồm nhóm chỉ tiêu định lượng (tốc độ tăng trưởng tỷ lệ thẻ hoạt động trên tổng số thẻ phát hành, thị phần thẻ gồm phát hành mới, thẻ lưu hành và doanh số thanh toán, tốc độ phát triển mạng lưới ATM/POS, tăng trưởng doanh thu từ phí và lãi) và nhóm chỉ tiêu định tính (mức độ hài lòng của khách hàng, năng lực quản trị và phòng ngừa rủi ro).

Về phương pháp nghiên cứu, đề tài kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng:

• Phương pháp thống kê: Thu thập, tổng hợp dữ liệu từ báo cáo tài chính kiểm toán của ACB, số liệu từ Trung tâm Thẻ ACB, báo cáo của Hiệp hội Thẻ Việt Nam qua các năm 2018, 2019 và 2020.
• Phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh: Sử dụng số tuyệt đối và số tương đối để tính toán tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng cơ cấu, đồng thời lập bảng so sánh thị phần thẻ của ACB với các đối thủ cạnh tranh trực tiếp trên thị trường ngân hàng Việt Nam.

Nguồn dữ liệu sử dụng hoàn toàn là nguồn dữ liệu thứ cấp đã công bố chính thức, bao gồm: Báo cáo tài chính hợp nhất của ACB giai đoạn 2018–2020; Báo cáo thường niên của ACB; Báo cáo tổng kết thị trường của Hiệp hội Thẻ Việt Nam năm 2020; các văn bản chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và quy chế nội bộ của Trung tâm Thẻ ACB.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển hoạt động kinh doanh thẻ của Ngân hàng thương mại

Chương này tập trung hệ thống hóa quá trình hình thành công cụ thẻ từ tấm thẻ "Charg-It" của John Biggins (1946) và thẻ nhà hàng Diners Club của Frank McNamara (1949–1950) đến các tổ chức thẻ quốc tế hiện đại như Visa, MasterCard và JCB. Tác giả phân tích cụ thể vai trò của hoạt động kinh doanh thẻ đối với 4 nhóm đối tượng: nền kinh tế (giảm chi phí lưu thông tiền mặt, hỗ trợ điều hành vĩ mô và thu hút đầu tư); ngân hàng thương mại (tăng nguồn vốn tiền gửi thanh toán giá rẻ, tạo nguồn thu ngoài lãi từ phí và lãi tín dụng, đa dạng hóa dịch vụ bán lẻ); khách hàng (an toàn, linh hoạt, tiết kiệm thời gian); và đơn vị chấp nhận thẻ (gia tăng doanh số bán hàng, hạn chế thất thoát kiểm đếm).

Quy trình phát hành và thanh toán thẻ được mô hình hóa qua chuỗi 10 bước tác nghiệp chuẩn mực từ khâu nộp hồ sơ, kiểm tra hạn mức, truyền tin qua công ty chuyển mạch/TCTQT, cấp phép giao dịch đến quyết toán tài khoản. Về khía cạnh kinh tế, tác giả chỉ ra kinh doanh thẻ mang lại tỷ suất sinh lời vượt trội (lên tới 20%/năm trên quy mô thị trường), đồng thời chịu các khoản chi phí lớn về thiết bị phần cứng POS/ATM, phí thành viên TCTQT và tổn thất gian lận. Nghiên cứu tổng hợp các dạng rủi ro thẻ phổ biến: hồ sơ giả mạo, làm giả băng từ (skimming), đánh cắp thông tin thẻ, gian lận chữ ký tại ĐVCNT; trong đó số liệu chỉ ra rủi ro do thẻ mất cắp, thất lạc chiếm tỷ lệ xấp xỉ 59% trong tổng số các vụ việc rủi ro thẻ. Cuối chương, tác giả xác lập các nhân tố ảnh hưởng (thói quen người dân, trình độ dân trí, kinh tế vĩ mô, môi trường pháp lý, nền tảng công nghệ, quy mô vốn và nhân lực).

Chương 2: Thực trạng hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu

Nội dung chương 2 mở đầu bằng việc khái quát lịch sử ACB từ khi thành lập ngày 04/6/1993, dấu mốc trở thành ngân hàng cổ phần đầu tiên phát hành thẻ tín dụng quốc tế Visa và MasterCard tại Việt Nam giai đoạn 1996–2000 (với sự tài trợ của IFC), niêm yết cổ phiếu năm 2006 đến vận hành bộ máy theo mô hình trực tuyến - chức năng. Tác giả tổng hợp bức tranh tài chính tổng quát giai đoạn 2018–2020 của ACB làm bối cảnh phân tích hoạt động thẻ:

Chỉ tiêu tài chính của ACB	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020
Tiền gửi của khách hàng (tỷ đồng)	270.000	308.130	353.130
Dư nợ cho vay khách hàng (tỷ đồng)	230.709	269.000	311.000
Tỷ lệ nợ xấu / Tổng dư nợ (%)	0,73	0,54	0,59
Lợi nhuận trước thuế (tỷ đồng)	6.388	7.516	9.596
Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng (tỷ đồng)	932	274	941
Tỷ lệ an toàn vốn - CAR (%)	10,05	10,91	11,06
Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu - ROE (%)	27,73	24,64	24,31
Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản - ROA (%)	1,67	1,69	1,86

Về quy trình nghiệp vụ thẻ, khóa luận mô tả chi tiết:

• Quy trình phát hành thẻ cấp nhanh (thẻ ghi nợ, thẻ trả trước) gồm 4 bước tại quầy giao dịch.
• Quy trình phát hành thẻ cấp chậm (thẻ ghi nợ VIP, thẻ tín dụng) gồm 4 bước kết nối giữa chi nhánh và Trung tâm Thẻ.
• Quy trình thanh toán thẻ qua thiết bị POS gồm 7 bước: thông báo số tiền, kiểm tra thẻ (cắm thẻ chip hoặc kéo băng từ), nhập PIN/xác nhận, ký hóa đơn, trả thẻ kèm chứng từ, tổng kết thanh toán (chọn SETTLE, nhập mật khẩu 0000). Mốc thời gian quyết toán quy định: nếu lệnh kết toán thực hiện trước 15h00, tiền thanh toán chuyển vào tài khoản ĐVCNT lúc 19h00 cùng ngày; nếu sau 15h00, tiền về tài khoản lúc 19h00 ngày hôm sau.

Về danh mục sản phẩm, tính đến cuối năm 2020, ACB cung cấp 18 loại thẻ (toàn bộ tích hợp công nghệ chip):

• 6 loại thẻ ghi nợ: ACB Green (nội địa), Visa Platinum Debit, Visa Debit Cashback, Visa Debit, JCB Debit, MasterCard Debit.
• 8 loại thẻ tín dụng (miễn lãi 45 đến 55 ngày): ACB Express, ACB Visa Signature, ACB Visa Platinum, ACB Visa Gold, ACB Visa Business, ACB JCB Gold, ACB MasterCard Gold (và biến thể chuẩn).
• 4 loại thẻ trả trước: ACB Visa Platinum Travel, ACB Visa Prepaid, ACB JCB Prepaid, ACB MasterCard Dynamic.
• Các kênh dịch vụ bổ trợ: ACB Online, SMS Banking (đầu số 997), nạp tiền tại máy CDM, liên kết ví điện tử (MoMo, VNPay).

Phân tích số liệu thực trạng kinh doanh thẻ của ACB giai đoạn 2018–2020 phản ánh sự tăng trưởng về quy mô thẻ và hiệu suất sử dụng:

Chỉ tiêu kinh doanh thẻ ACB	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020	Tăng trưởng 2019/2018 (%)	Tăng trưởng 2020/2019 (%)
Tổng số thẻ phát hành (triệu thẻ)	6,27	8,55	10,11	36,36	18,25
- Thẻ ghi nợ	5,56	7,58	8,90	36,36	17,31
- Thẻ trả trước	0,41	0,56	0,67	36,36	21,16
- Thẻ tín dụng	0,30	0,41	0,54	36,36	31,55
Tổng số thẻ hoạt động (triệu thẻ)	5,35	7,58	8,99	41,68	18,60
- Thẻ ghi nợ	4,76	6,75	7,97	41,68	18,20
- Thẻ trả trước	0,35	0,50	0,58	42,55	17,34
- Thẻ tín dụng	0,24	0,34	0,43	40,41	28,51
Tỷ lệ thẻ hoạt động / phát hành (%)	85,33	88,65	88,92	+3,32%	+0,27%
Số lượng máy ATM, CDM (máy)	725	869	914	19,86	5,18
Số lượng máy POS (máy)	3.302	-	> 4.000	-	-

Về thị phần năm 2020 theo báo cáo của Hiệp hội Thẻ Việt Nam:

• Thẻ phát hành mới toàn thị trường: ACB chiếm 5,4% thị phần, xếp vị trí thứ 7.
• Thẻ ghi nợ nội địa phát hành năm 2020: ACB đạt 7,99 triệu thẻ, chiếm 8,05% thị phần (xếp thứ 7 sau CTG 18%, AGR 17,6%, VCB 14,81%, BIDV 10,34%, TCB 8,89%, MBB 8,53%).
• Thẻ ghi nợ quốc tế phát hành năm 2020: ACB đạt 2,16 triệu thẻ, chiếm 11,07% thị phần (xếp thứ 5 sau VCB 19,2%, CTG 17,37%, BIDV 15,1%, AGR 12,88%). Riêng phân khúc thẻ JCB, năm 2019 ACB chiếm 80% thị phần thẻ ghi nợ JCB phát hành mới và 97% doanh số chi tiêu JCB tại Việt Nam.
• Thẻ đang lưu hành: ACB xếp thứ 9 thị trường với 4,9% thị phần.
• Thị phần doanh số sử dụng thẻ: ACB vươn lên vị trí thứ 5 toàn ngành với 9,0% thị phần, chỉ đứng sau 4 ngân hàng thương mại quốc doanh lớn (Vietcombank, VietinBank, Agribank, BIDV).

Tác giả đánh giá những tồn tại: Tỷ lệ tăng trưởng số lượng thẻ hoạt động chậm lại trong nửa đầu năm 2020 do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 làm sụt giảm nhu cầu chi tiêu mua sắm và thanh toán quảng cáo; thẻ ghi nợ nội địa phụ thuộc nhiều vào các hợp đồng trả lương doanh nghiệp; sự cạnh tranh về biểu phí dịch vụ thẻ với các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân khác còn gay gắt; công tác phát triển mạng lưới chấp nhận thẻ POS còn chậm hơn so với tốc độ phát triển khách hàng cá nhân.

Chương 3: Giải pháp phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng TMCP Á Châu

Trên cơ sở định hướng phát triển ngân hàng bán lẻ và chiến lược 5 năm "Ngân hàng tương lai", tác giả đề xuất 10 nhóm giải pháp nội bộ đối với ACB:

1. Hoàn thiện bộ máy tổ chức tại Trung tâm Thẻ và nâng cao tính kết nối với các chi nhánh, phòng giao dịch.
2. Tăng cường đầu tư hiện đại hóa công nghệ, triển khai công nghệ thanh toán không tiếp xúc (contactless), xác thực sinh trắc học vân tay, nhận diện khuôn mặt và thanh toán mã QR phối hợp cùng các trung gian thanh toán.
3. Đa dạng hóa danh mục sản phẩm, phát triển các dòng thẻ chuyên biệt (như dòng thẻ hoàn tiền Cashback, du lịch) và tích hợp các gói ưu đãi theo đối tượng khách hàng mục tiêu.
4. Nâng cao chất lượng dịch vụ và tính an toàn của phôi thẻ chip.
5. Tiếp tục tối ưu hóa vị trí lắp đặt mạng lưới máy ATM và mở rộng mạng lưới máy nộp tiền tự động CDM để giảm tải giao dịch nộp tiền tại quầy.
6. Mở rộng phát triển mạng lưới máy POS, ban hành chính sách phí chiết khấu cạnh tranh và chăm sóc các đơn vị chấp nhận thẻ.
7. Đẩy mạnh các chiến dịch marketing, truyền thông và quảng bá thương hiệu thẻ ACB trên nền tảng số.
8. Đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng nhận diện rủi ro cho đội ngũ cán bộ công nhân viên phụ trách thẻ.
9. Tăng cường công tác quản trị rủi ro thẻ: thẩm định chặt chẽ thông tin khách hàng, rà soát giao dịch bất thường nhằm ngăn chặn hành vi sử dụng thẻ giả và lừa đảo qua mạng.
10. Mở rộng quan hệ hợp tác và tận dụng tối đa các chương trình hỗ trợ phát triển sản phẩm từ các tổ chức thẻ quốc tế (Visa, MasterCard, JCB).

Bên cạnh giải pháp nội bộ, tác giả đề xuất 3 nhóm kiến nghị vĩ mô:

• Kiến nghị với Chính phủ và các cơ quan chức năng: Hoàn thiện khung khổ pháp lý về thanh toán điện tử, xây dựng cơ chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đơn vị cung cấp dịch vụ trong môi trường trực tuyến.
• Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Chỉ đạo hoàn thiện hạ tầng thanh toán quốc gia đồng bộ, ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất cho thanh toán thẻ và QR code, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra phòng chống tội phạm công nghệ cao.
• Kiến nghị với Hiệp hội Thẻ Việt Nam: Phát huy vai trò cầu nối liên kết các ngân hàng thành viên, chuẩn hóa quy tắc nghiệp vụ, chia sẻ thông tin về các trường hợp gian lận thẻ và phối hợp tổ chức các chiến dịch truyền thông về thanh toán không dùng tiền mặt trên toàn quốc.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp hệ thống số liệu định lượng về kinh doanh thẻ tại ACB giai đoạn 2018–2020:

• Về quy mô phát hành: Tổng số thẻ phát hành của ACB tăng từ 6,27 triệu thẻ (2018) lên 8,55 triệu thẻ (2019) và đạt 10,11 triệu thẻ (2020). Trong đó, thẻ ghi nợ giữ vai trò cốt lõi với 8,90 triệu thẻ vào năm 2020, thẻ trả trước đạt 0,67 triệu thẻ và thẻ tín dụng đạt 0,54 triệu thẻ.
• Về hiệu quả sử dụng thẻ: Số lượng thẻ hoạt động thực tế đạt 8,99 triệu thẻ vào năm 2020. Tỷ lệ thẻ hoạt động trên tổng số thẻ phát hành duy trì ở mức cao và tăng trưởng đều qua các năm: đạt 85,33% (năm 2018), tăng lên 88,65% (năm 2019, tăng 3,32%) và đạt 88,92% (năm 2020, tăng thêm 0,27%).
• Về hiệu quả doanh số so với thị phần phát hành: Khóa luận chỉ ra nét đặc thù của ACB năm 2020: thị phần số lượng phát hành mới chỉ chiếm 5,4% (hạng 7) và thị phần thẻ lưu hành đạt 4,9% (hạng 9), nhưng thị phần doanh số sử dụng thẻ lại đạt tới 9,0% (hạng 5 toàn thị trường, chỉ đứng sau 4 ngân hàng thương mại quốc doanh lớn). Điều này phản ánh hiệu quả khai thác chi tiêu trên từng đầu thẻ của tệp khách hàng cá nhân có thu nhập ổn định và khách hàng thương gia.
• Về hạ tầng thanh toán: Số lượng máy ATM/CDM tăng từ 725 máy (2018) lên 869 máy (2019) và đạt 914 máy (2020); hệ thống POS vượt mức 4.000 thiết bị vào năm 2020 gắn liền với việc triển khai "Dự án Cải tiến năng suất các kênh bán hàng".

Đóng góp của khóa luận:

• Cập nhật số liệu thực tế giai đoạn 2018–2020 của ACB, khắc phục hạn chế về tính thời điểm của các nghiên cứu trước đây (như nghiên cứu năm 2016 của Nguyễn Thị Thúy Hằng hay 2013 của Hồ Vĩnh Hoàng).
• Phân tích chi tiết quy trình tác nghiệp 7 bước thanh toán thẻ tại POS, chỉ rõ cơ chế kiểm soát mốc thời gian chuyển tiền (15h00) đối với ĐVCNT tại ACB.
• Đề xuất hệ sinh thái 10 nhóm giải pháp nội bộ đồng bộ với chiến lược ngân hàng bán lẻ "Ngân hàng tương lai" và 3 nhóm kiến nghị vĩ mô phù hợp với chủ trương phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

Hạn chế của đề tài:

• Khóa luận sử dụng chủ yếu nguồn số liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính, báo cáo nội bộ của Trung tâm Thẻ ACB và báo cáo ngành năm 2020 của Hiệp hội Thẻ Việt Nam; chưa có điều kiện triển khai điều tra bảng hỏi khảo sát sơ cấp trên diện rộng về mức độ hài lòng của khách hàng đối với từng dòng sản phẩm thẻ.
• Dữ liệu nghiên cứu dừng lại ở mốc cuối năm 2020, giai đoạn thị trường bắt đầu chịu tác động của dịch Covid-19, do đó chưa phân tích được toàn diện những biến động tiêu dùng thẻ trong giai đoạn giãn cách xã hội kéo dài của năm 2021 và sự phục hồi sau dịch.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang giai đoạn sau năm 2021 nhằm đánh giá tác động dài hạn của chuyển đổi số và công nghệ thanh toán không chạm (contactless, Apple Pay/Google Pay).
• Thiết kế mô hình nghiên cứu định lượng khảo sát ý kiến khách hàng (mô hình SERVQUAL hoặc TAM) để kiểm định các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định lựa chọn và lòng trung thành của người sử dụng thẻ tại ACB.

Giá trị tham khảo

Khóa luận tốt nghiệp là tài liệu tham khảo cho:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Hệ thống thông tin quản lý kinh tế nghiên cứu về nghiệp vụ ngân hàng thương mại và thanh toán điện tử.
• Các nhà nghiên cứu và học viên thực hiện đề tài về phát triển sản phẩm bán lẻ, quản trị rủi ro thẻ hoặc so sánh năng lực cạnh tranh giữa các ngân hàng thương mại tại Việt Nam.
• Cán bộ nghiệp vụ tại các Trung tâm Thẻ và phòng phát triển sản phẩm bán lẻ của các ngân hàng thương mại trong việc tham khảo quy trình vận hành POS, phân loại 18 dòng sản phẩm thẻ và các chỉ tiêu theo dõi thẻ hoạt động.

Nội dung có giá trị tham khảo chuyên sâu nhất là hệ thống bảng biểu so sánh thị phần thẻ năm 2020 (phát hành mới, thẻ lưu hành, doanh số sử dụng) và bản mô tả quy trình tác nghiệp kỹ thuật đối soát thanh toán POS của ACB.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ số thẻ hoạt động trên tổng số thẻ phát hành của ACB giai đoạn 2018–2020 biến động như thế nào? Tỷ lệ thẻ hoạt động trên tổng số thẻ phát hành của ACB duy trì ở mức cao và tăng trưởng liên tục: năm 2018 đạt 85,33% (5,35 triệu thẻ hoạt động / 6,27 triệu thẻ phát hành); năm 2019 tăng lên 88,65% (7,58 triệu thẻ hoạt động / 8,55 triệu thẻ phát hành, tăng 3,32%); năm 2020 đạt 88,92% (8,99 triệu thẻ hoạt động / 10,11 triệu thẻ phát hành, tăng 0,27%).

ACB giữ vị trí thị phần nào trên thị trường thẻ Việt Nam trong năm 2020? Năm 2020, ACB xếp thứ 7 về thị phần thẻ phát hành mới (5,4%), xếp thứ 7 về phát hành thẻ ghi nợ nội địa (8,05% thị phần với 7,99 triệu thẻ), xếp thứ 5 về phát hành thẻ ghi nợ quốc tế (11,07% thị phần với 2,16 triệu thẻ) và xếp thứ 9 về tổng lượng thẻ đang lưu hành (4,9% thị phần). Đặc biệt, về thị phần doanh số sử dụng thẻ, ACB đạt 9,0%, xếp vị trí thứ 5 toàn ngành.

Quy trình thanh toán qua POS tại ACB quy định mốc thời gian kết toán dòng tiền về tài khoản ĐVCNT ra sao? Theo quy trình vận hành máy POS của ACB, nếu nhân viên thu ngân tại ĐVCNT thực hiện lệnh kết toán trên thiết bị EDC trước 15h00 thì tiền thanh toán sẽ chuyển vào tài khoản của đơn vị lúc 19h00 cùng ngày; nếu kết toán sau 15h00, tiền sẽ được chuyển vào tài khoản lúc 19h00 ngày hôm sau.

Cơ cấu 18 dòng sản phẩm thẻ của ACB tính đến năm 2020 gồm những nhóm nào? ACB phát hành tổng cộng 18 loại thẻ gắn chip gồm: 6 loại thẻ ghi nợ (ACB Green nội địa, Visa Platinum Debit, Visa Debit Cashback, Visa Debit, JCB Debit, MasterCard Debit); 8 loại thẻ tín dụng (ACB Express, ACB Visa Signature, ACB Visa Platinum, ACB Visa Gold, ACB Visa Business, ACB JCB Gold, ACB MasterCard Gold và hạng chuẩn); và 4 loại thẻ trả trước (ACB Visa Platinum Travel, ACB Visa Prepaid, ACB JCB Prepaid, ACB MasterCard Dynamic).

Nguyên nhân nào dẫn đến việc chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của ACB tăng cao trong năm 2020? Năm 2020, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của ACB đạt 941 tỷ đồng, tăng 243% so với năm 2019 (274 tỷ đồng). Nguyên nhân chủ yếu được văn bản chỉ rõ là do ngân hàng chủ động thực hiện trích lập dự phòng đối với các khoản tiền gửi tại Ngân hàng Xây dựng nhằm đảm bảo an toàn tài chính trong bối cảnh chịu ảnh hưởng của dịch bệnh.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Thị Hà đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động kinh doanh thẻ của ngân hàng thương mại, đồng thời phản ánh bức tranh thực trạng phát triển thẻ tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu giai đoạn 2018–2020. Nghiên cứu chỉ ra thế mạnh vượt trội của ACB trong việc tạo ra tỷ trọng doanh số sử dụng thẻ cao (9% thị phần, đứng thứ 5 toàn ngành) dù quy mô số lượng thẻ lưu hành chỉ chiếm 4,9%, minh chứng cho định hướng tập trung vào chất lượng thẻ và đối tượng khách hàng mục tiêu. Hệ thống 10 nhóm giải pháp nội bộ và các kiến nghị vĩ mô được xây dựng bám sát định hướng ngân hàng bán lẻ và Đề án thanh toán không dùng tiền mặt của Chính phủ, tạo nguồn tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cho công tác quản trị kinh doanh thẻ ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển hoạt động kinh doanh thẻ của Ngân hàng thương mại. Thực trạng hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu. Giải pháp phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.

Tổng quan về hoạt động kinh doanh thẻ của Ngân hàng thương mại 1. Khái quát về thẻ Ngân hàng 1. Lịch sử hình thành và phát triển của thẻ thanh toán Do sự cạnh tranh quyết liệt giữa các ngân hàng trong việc mở rộng thị trường, ngoài các hoạt động truyền thống như huy động, cho vay, các ngân hàng còn thực hiện các hoạt động thanh toán nhằm gia tăng sự thu hút từ phía khách hàng. Hơn nữa, chiến lược hiện đại hóa công nghệ và nghiệp vụ thanh toán để theo kịp các thành tựu của ngành tin học - điện tử - viễn thông, các ngân hàng đã thúc đẩy sự ra đời của thẻ thanh toán ngân hàng.

Năm 1946, John Biggins sống tại New York đã nghĩ ra chiếc thẻ ngân hàng đầu tiên và đặt tên cho nó là “Charg-It”. Khi khách hàng của ngân hàng Biggins mua sắm trong phạm vi địa phương, hóa đơn sẽ được chuyển cho ngân hàng. Sau đó, ngân hàng trả tiền cho các nhà kinh doanh và cuối cùng khách hàng sẽ trả tiền cho ngân hàng. Năm 1949, tiền thân của thẻ tín dụng ra đời một cách ngẫu nhiên do ông Frank McNamara, một doanh nhân người Mỹ sáng chế.

Có lần khi dùng bữa tối tại một nhà hàng, lúc thanh toán ông phát hiện ra mình không mang theo tiền mặt nên phải gọi điện cho vợ đến trả. Tình huống này đã khiến ông nảy ra ý tưởng phát minh ra phương tiện thanh toán thay thế cho tiền mặt. Từ đó, McNamara kết hợp với đối tác cho ra đời công ty Diners Club, nơi phát hành thẻ thanh toán tại các nhà hàng. Năm 1950, chiếc thẻ nhựa đầu tiên được phát hành.

Những người có thẻ này có thể ghi nợ khi ăn tại 27 nhà hàng thuộc thành phố New York và phải chịu một khoản phí là 5 USD mỗi năm. Những tiện ích của chiếc thẻ ngay lập tức gây sự chú ý và đã chinh phục một lượng đông đảo khách hàng bao gồm nhà hàng và người dùng thẻ. Không chỉ dừng lại trong lĩnh vực ăn uống, thẻ được sử dụng ở cả các điểm du lịch, giải trí,…Đối với người tiêu dùng, họ có thể mua hàng mà không cần trả tiền ngay và không phải phụ thuộc vào tiền mặt. Còn đối với nhà bán lẻ, tuy phải chịu mức chiết khấu là 5% nhưng doanh thu của họ tăng lên đáng kể do lượng khách hàng sử dụng thẻ tăng lên rất nhanh.

Đến năm 1951, hơn 1 triệu đôla được ghi nợ, doanh số phát hành thẻ ngày 11 càng tăng và công ty phát hành thẻ Diners Club bắt đầu có lãi. Một cuộc cách mạng về thẻ diễn ra ngay sau đó đã nhanh chóng mang thẻ trở thành một phương tiện mang tính toàn cầu. Tiếp nối thành công của thẻ Diners Club, hàng loạt công ty thẻ như Trip Change, Golden Key, Esquire Club,… ra đời. Phần lớn các thẻ này trước hết được phát hành nhằm phục vụ giới doanh nhân, nhưng sau đó các ngân hàng nhận thấy rằng giới bình dân mới là đối tượng sử dụng thẻ chủ yếu trong tương lai.

Với sự thay đổi chiến lược về khách hàng của mình, các nhân hàng nhanh chóng thâm nhập vào thị trường thẻ và coi đây là thị trường đầy tiềm năng. Ngân hàng Mỹ quốc là nơi đầu tiên phát hành thẻ Bank Americard mà nay là thẻ Visa Card. Năm 1996, Bank Americard bắt đầu liên kết với các liên bang khác để phát triển mạng lưới thẻ này. Trong khi thẻ Bank Americard đang thành công rực rỡ thì các tổ chức phát hành thẻ khác cũng tìm kiếm khả năng cạnh tranh với loại thẻ này.

Năm 1996, một hiệp hội ngân hàng mới, trong đó gồm 14 ngân hàng của Mỹ đã xây dựng một hệ thống giao dịch tự động nối mạng trong thanh toán thẻ tín dụng. Ngay sau đó, có bốn ngân hàng bang Califonia có hiệp hội thẻ mang tên Wessten States Bank Card Association đã liên kết với hiệp hội ngân hàng Interbank phát hành thẻ Master Charge mà ngày nay gọi là Master Card. Năm 1979, tổ chức thẻ quốc tế Master Card được thành lập. Bên cạnh Visa Card và Master Card, thẻ American Express (Amex) và JCB của Nhật Bản cũng vươn lên mạnh mẽ, doanh thu của các loại thẻ này cũng lên tới hàng trăm tỷ USD và hàng chục triệu thẻ lưu hành.

Với sự phát triển của thẻ thanh toán, các hiệp hội cạnh tranh nhau quyết liệt nhằm dành phần lớn thị trường cho mình. Sự cạnh tranh này tạo điều kiện cho thẻ thanh toán có cơ hội phát triển nhanh chóng trên phạm vi toàn cầu. Khái niệm Thẻ ngân hàng là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt tiên tiến và hiện đại, do tổ chức phát hành thẻ phát hành cho khách hàng sử dụng để thanh toán hàng hóa, dịch vụ và rút tiền mặt trong phạm vi số dư tiền gửi không kỳ hạn của mình hoặc hạn mức tín dụng được cấp. Tại Việt Nam, các tổ chức phát hành thẻ bao gồm các NHTM, các chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam và một số công ty tài 12 chính.

Ngoài ra, thẻ ngân hàng còn dùng để thực hiện các dịch vụ như rút tiền, nạp tiền, chuyển khoản, tra cứu thông tin thẻ qua máy giao dịch tự động ATM. Phân loại a) Phân loại theo công nghệ sản xuất - Thẻ khắc chữ nổi (Embossing Card): Các thông tin cần thiết như họ tên chủ tài khoản, số tài khoản, số thẻ được khắc nổi lên bề mặt của thẻ. Tấm thẻ đầu tiên đã được sản xuất theo công nghệ này. - Thẻ băng từ (Magnetic Stripe): Loại thẻ này được sản xuất dựa trên kĩ thuật từ tính với một băng từ chứa hai rãnh thông tin ở mặt sau của thẻ.

Thẻ này được sử dụng phổ biến trong vòng 20 năm nay. Tuy nhiên, do thẻ mang tính thông tin cố định, khu vực chứa thông tin hẹp không áp dụng được các kĩ thuật mã bảo đảm an toàn, thông tin trong thẻ không tự mã hóa được, người ta có thể đọc thẻ dễ dàng bằng thiết bị đọc gắn với máy vi tính nên có thể bị lợi dụng để lấy cắp tiền. - Thẻ thông minh (Smart Card): Đây là thế hệ mới nhất của thẻ, dựa trên kĩ thuật xử lí vi tin học. Thẻ được gắn một chip điện tử có cấu trúc giống như một máy tính hoàn hảo.

Thẻ thông minh có nhiều nhóm với dung lượng nhớ của chip điện tử khác nhau, có tính an toàn và bảo mật rất cao. Tuy nhiên do giá thành cao, hệ thống máy móc chấp nhận thẻ đắt nên việc sử dụng thẻ này còn chưa phổ biến như thẻ từ b) Phân loại theo tính chất thanh toán của thẻ - Thẻ tín dụng (Credit Card): Thẻ tín dụng được cấp bởi ngân hàng hoặc công ty tài chính, mỗi chủ thẻ được cấp một hạn mức tín dụng hàng tháng dựa trên khả năng tài chính hay tài sản thế chấp của họ. Chủ thẻ được phép chi tiêu trước trong phạm vi hạn mức tín dụng đó và trả tiền sau cho ngân hàng theo một kỳ hạn nhất định, thông thường từ 45 ngày đến 60 ngày. Nếu khách hàng không thanh toán cho ngân hàng đúng kỳ hạn thì sẽ phát sinh lãi suất kể từ ngày quá hạn.

Thẻ tín dụng thường bao gồm các hạn mức từ cao đến thấp như sau: + Thẻ Platium: Là loại thẻ tín dụng được phát hành cho những đối tượng có thu nhập cao, có uy tín, khả năng tài chính lành mạnh, nhu cầu chi tiêu lớn và là những khách hàng có tiêu chuẩn đặc biệt. Loại thẻ này khách hàng có hạn mức tín dụng cao hơn thẻ thường đồng thời được hưởng một số dịch vụ gia tăng kèm theo như bảo hiểm, hỗ trợ đi lại, ăn ở,… 13 + Thẻ vàng: Là thẻ tín dụng được phát hành cho những đối tượng có thu nhập cao, khả năng tài chính lành mạnh, nhu cầu chi tiêu lớn. Loại thẻ này nhìn chung có hạn mức tín dụng cao hơn thẻ thường. + Thẻ thường: Là thẻ tín dụng phổ biến, đại chúng, hạn mức thấp và được đại đa số dân chúng sử dụng.

- Thẻ ghi nợ (Debit Card): Là loại thẻ kết nối với tài khoản tiền gửi hoặc tài khoản thanh toán của chủ thẻ. Khi mua sắm và tiêu dùng, giá trị giao dịch sẽ được rút ngay từ tài khoản của chủ thẻ thông qua các thiết bị điện tử đặt tại các cơ sở chấp nhận thẻ đó và đồng thời các đơn vị đó sẽ được ghi có. - Thẻ trả trước (Prepaid Card): Là loại thẻ khách hàng có thể sử dụng mà không cần có tài khoản ngân hàng, số tiền khách hàng có thể dùng chi tiêu là số tiền có trong thẻ do loại thẻ này không liên kết với tài khoản tiền gửi hay tài khoản thanh toán của chủ thẻ. c) Theo phạm vi lãnh thổ: - Thẻ nội địa: Là thẻ được giới hạn trong phạm vi quốc gia phát hành ra thẻ, vì vậy đồng tiền giao dịch phải là đồng bản tệ của nước đó.

- Thẻ quốc tế: Là thẻ được chấp nhận trên toàn thế giới, có thể sử dụng thanh toán ở nước ngoài, sử dụng thanh toán được bằng nhiều ngoại tệ. Hoạt động kinh doanh thẻ tại các NHTM 1. Khái quát hoạt động kinh doanh thẻ HĐKD thẻ của NHTM bao gồm 2 mảng chính là nghiệp vụ phát hành thẻ và nghiệp vụ thanh toán thẻ. Ngoài ra ngân hàng cũng có nhiều hoạt động quan trọng mang tính bổ trợ như xử lý tra soát khiếu nại, quản lý rủi ro, marketing,… và đều có sự tham gia của các chủ thể và công cụ chính sau đây: a) Chủ thể - Tổ chức thẻ quốc tế (TCTQT): Là một tổ chức gồm một hoặc một số ngân hàng, định chế tài chính hoặc tổ chức phi tài chính.

Với thương hiệu của mình, TCTQT ủy quyền cho các NHTM phát hành thẻ dưới thương hiệu của mình. TCTQT có điều lệ, quy chế hoạt động riêng, chịu trách nhiệm tổ chức và hướng dẫn các thành viên của mình thực hiện theo đúng quy chế, quy định đề ra cũng như có trách nhiệm phân xử, hòa giải những giao dịch tranh chấp trong quá trình vận hành. Hiện nay các TCTQT uy tín trên thế giới là Visa, Master, JCB, Amex, Diner,… 14 - Ngân hàng phát hành thẻ (NHPH): Là thành viên chính thức của tổ chức thẻ và được phép phát hành thẻ thanh toán của tổ chức thẻ đó.