1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ----------------- NGUYỄN VIỆT TRUNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Kinh tế - Tài chính – Ngân hàng.12 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TRẦN HOÀNG NGÂN TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2011 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 LỜI CẢM ƠN Em xin chân thành cảm ơn Quý Thầy cô Trường Đại học Kinh tế TP.HCM đã tận tình giảng dạy truyền đạt những kiến thức thức bổ ích cho em trong suốt chương trình đào tạo Cao học, giúp em có thêm những kiến thức mới phục vụ tốt cho công tác của mình. Em cũng xin chân thành cảm ơn PGS. Trần Hoàng Ngân đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn thành đề tài tốt nghiệp này. Để có được những số liệu, tư liệu thực hiện đề tài này em xin chân thành cảm ơn Ban Lãnh đạo VPĐD NHNN tại TP.HCM, Phòng Nghiên cứu – Tổng hợp VPĐD NHNN tại TP.HCM, Ban Lãnh đạo NHNN Chi nhánh TP.HCM, Phòng Nghiên cứu – Tổng hợp NHNN Chi nhánh TP.HCM, bạn bè đồng nghiệp đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho em tiếp cận và khai thác các thông tin liên quan phục vụ cho việc nghiên cứu của đề tài. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi, chưa công bố tại bất cứ nơi nào. Mọi số liệu sử dụng trong luận văn này là những thông tin xác thực. Tôi xin chịu mọi trách nhiệm về lời cam đoan của mình. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2011 Tác giả luận văn Nguyễn Việt Trung LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT NHTW Ngân hàng Trung ương NHNN Ngân hàng nhà nước BHTG Bảo hiểm tiền gửi CIC Trung tâm thông tin tín dụng NHTM Ngân hàng thương mại TCTD Tổ chức tín dụng NHTMNN Ngân hàng thương mại nhà nước NHTMCP Ngân hàng thương mại cổ phần NHLD Ngân hàng liên doanh NHNNg Ngân hàng nước ngoài VCB Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam BIDV Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam Vietinbank Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam Agribank Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam ACB Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu STB Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín EIB Ngân hàng thương mại cổ phần Xuất nhập khẩu Việt Nam TCB Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương TCKT & CN Tổ chức kinh tế và cá nhân TKDC Tiết kiệm dân cư LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 GTCG Giấy tờ có giá VND Việt Nam đồng USD Đô la Mỹ ATM Automatic teller machine (Máy rút tiền tự động) POS Point of sale (Điểm chấp nhận thẻ) TTKDTM Thanh toán không dùng tiền mặt TPTTT (M2) Tổng phương tiện thanh toán CSTT Chính sách tiền tệ ĐTLNH Điện tử liên ngân hàng IBPS2 Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng giai đoạn 2 KQHĐKD Kết quả hoạt động kinh doanh ROA Return on total assets (tỷ số lợi nhuận ròng trên tài sản) ROE Return on common equity (tỷ số lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu) CAR Capital Adequacy Ratio (tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu) DNNN Doanh nghiệp nhà nước DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa TĐKT Tập đoàn kinh tế GDP Tổng sản phẩm quốc nội CPI Chỉ số giá tiêu dùng TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh WTO Tổ chức thương mại thế giới LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 XNK Xuất nhập khẩu CNTT Công nghệ thông tin LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Các chỉ tiêu kinh tế tổng hợp của TP.2: Cơ cấu GDP của TP.3: Số lượng chi nhánh của hệ thống NHTM Bảng 2.4: Quy mô vốn điều lệ, vốn tự có và tổng tài sản có Bảng 2.5: Cơ cấu huy động vốn Bảng 2.6: Số liệu cho vay vốn Bảng 2.7: Số lượng thẻ ngân hàng Bảng 2.8: Chênh lệch thu nhập - chi phí của các NHTM Bảng: 2.9: Quy mô dư nợ/GDP Bảng 2.10: Kết quả hoạt động kinh doanh Bảng 2.11: Tỷ lệ ROA và ROE Bảng 2.12: So sánh ROA của một số NHTMNN và NHTMCP Bảng 2.13: So sánh ROE của một số NHTMNN và NHTMCP Bảng 2.14: Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) Bảng 2.15: Quy mô vốn tự có Tổng hợp một số chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động của các Bảng 2.17: Tỷ trọng nguồn thu từ hoạt động dịch vụ trong thu nhập của NHTM Bảng 3.1: Cơ cấu GDP của Tp.HCM theo khu vực qua các năm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2: Một số chỉ tiêu phát triển dịch vụ ngân hàng Tỷ trọng vốn huy động trên địa bàn TP.HCM qua các năm 2006- Đồ thị 2.1: 2010 của các NHTM trên địa bàn TP.HCM so với cả nước Đồ thị 2.2: Thị phần huy động vốn của các NHTM trên địa bàn TP.HCM Tỷ trọng dư nợ cho vay qua các năm 2005 – 2010 của các NHTM Đồ thị 2.3: trên địa bàn TP.HCM so với cả nước Thị phần cho vay của các khối NHTM trên địa bàn Tp.HCM giai đoạn Đồ thị 2.4: 2005-2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 MỤC LỤC TT Nội dung Trang LỜI MỞ ĐẦU NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG Chương MẠI VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG 1 I THƯƠNG MẠI 1.1 Lý luận về NHTM 1 1.1 Khái niệm về NHTM 1 1.2 Chức năng của NHTM 1 1.1 Chức năng trung gian tài chính 1 1.2 Chức năng tạo tiền 2 1.3 Chức năng cung ứng các dịch vụ khác 3 1.3 Vai trò của NHTM trong nền kinh tế 4 1.2 Hiệu quả hoạt động của các NHTM 5 1.1 Khái niệm về hiệu quả hoạt động của các NHTM 5 1.1 Hiệu quả đối với nền kinh tế – xã hội 6 1.2 Hiệu quả đối với bản thân các NHTM 8 1.2 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động của các NHTM 9 1.1 Các chỉ tiêu đảm bảo an toàn trong hoạt động của NHTM 9 1.2 Chất lượng tín dụng 10 1.3 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động của các NHTM 11 1.3 Ý nghĩa của việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các NHTM 14 Các nhân tố cơ bản ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động của 1.3 14 Ngân hàng Thương mại LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Môi trường kinh tế, chính trị - xã hội trong và ngoài nước 14 1.2 Môi trường pháp lý 16 1.3 Sự phát triển của công nghệ thông tin và viễn thông 17 1.4 Sự thanh tra, giám sát của Ngân hàng Nhà nước các cấp 17 1.5 Sự cạnh tranh giữa các NHTM 17 1.2 Các nhân tố bên trong 17 1.1 Năng lực cạnh tranh của các NHTM 18 Năng lực quản trị, điều hành và kiểm soát hoạt động của các 1.3 Chính sách phát triển nguồn nhân lực 18 1.4 Chủ trương về đầu tư để phát triển công nghệ Ngân hàng 19 Bài học kinh nghiệm của một số nước trong việc phát triển hệ 1.3 Thái Lan 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5 Hunggari 22 Kinh nghiệm của một số nước Đông Nam Á sau khủng hoảng tài 1.6 23 chính khu vực (7/1997) Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam rút ra từ thực tiễn của 1.5 24 một số nước KẾT LUẬN CHƯƠNG I THỰC TRẠNG VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA Chương HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN II 26 ĐỊA BÀN TP.HCM GIAI ĐOẠN 2006-2010 Tổng quan tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM giai đoạn 2.1 26 2006-2010 Thực trạng hoạt động của hệ thống NHTM trên địa bàn 2.HCM giai đoạn 2006-2010 2.1 Tổng quan về hệ thống NHTM trên địa bàn TP.2 Mạng lưới chi nhánh 29 2.3 Quy mô vốn điều lệ, vốn tự có, tổng tài sản có 31 2.4 Huy động vốn 32 2.1 Xét đến hình thái giá trị 32 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Về cơ cấu vốn huy động 34 2.3 Thị phần huy động vốn 35 2.5 Cho vay vốn 36 2.1 Cơ cấu cho vay 38 2.2 Thị phần cho vay 39 2.6 Hoạt động dịch vụ khác 40 2.1 Dịch vụ thanh toán 40 2.2 Các dịch vụ khác 43 Đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống NHTM trên địa 2.1 Hiệu quả chung về kinh tế - xã hội 43 2.1 Đã góp phần tích cực vào tăng trưởng kinh tế 43 Đã góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy quá trình công 2.2 44 nghiệp hóa, hiện đại hóa Đã tạo điều kiện luân chuyển vốn nhanh hơn, tiết kiệm được chi 2.3 46 phí lưu thông xã hội 2.4 Là công cụ thực thi có hiệu quả các cơ chế chính sách của Nhà 47 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 13 nước góp phần ổn định kinh tế vĩ mô Đã tạo điều kiện cạnh tranh trong việc đa dạng hóa dịch vụ, cung 2.5 48 cấp nhiều tiện ích cho khách hàng 2.2 Hiệu quả hoạt động của hệ thống NHTM 49 2.1 Về khả năng sinh lời 49 2.2 Về tỷ suất lợi nhuận (hệ số ROA và ROE) 50 2.3 Về an toàn vốn 53 2.4 Về quy mô vốn tự có 53 2.5 Chất lượng tín dụng 54 2.6 Về hiệu quả của vốn huy động 55 Đánh giá chung về hiệu quả hoạt động của các NHTM trong 2.1 Quy mô vốn tự có của các NHTM tăng rất nhanh 56 2.2 Về huy động vốn 57 2.3 Về cho vay vốn 57 2.4 Về dịch vụ ngân hàng 57 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5 Về hiệu quả hoạt động 58 2.4 Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của tồn tại và hạn chế 58 2.1 Nguyên nhân khách quan 58 2.1 Sức ép cạnh tranh từ hội nhập quốc tế 58 Trình độ phát triển nền kinh tế nước ta thấp, môi trường kinh tế 2.2 59 vĩ mô chưa ổn định 2.3 Hệ thống pháp lý trong hoạt động ngân hàng chưa đồng bộ 60 Hạn chế trong điều hành chính sách tiền tệ, điều hành thị trường 2.4 61 tiền tệ của NHNN Sự phối hợp không đồng bộ giữa các chính sách kinh tế vĩ mô, 2.5 63 đặc biệt là giữa CSTK và CSTT 2.6 Hạn chế về hạ tầng công nghệ thông tin, viễn thông 64 Nguyên nhân chủ quan: những yếu kém nảy sinh từ nội tại 2.2 65 hệ thống NHTM 2.1 Khả năng cạnh tranh còn thấp 65 2.2 Hiệu quả hoạt động chưa cao 67 2.3 Cơ cấu khách hàng không hợp lý 69 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 15 Hạn chế về cơ cấu tổ chức và trình độ cán bộ, năng lực quản lý, 2.4 70 điều hành Hạn chế về trình độ ứng dụng công nghệ trong hoạt động ngân 2.6 Về phát triển mạng lưới chi nhánh 72 2.
