Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường phát triển cùng sự chuyển biến mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, mức độ cạnh tranh giữa các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ ngày càng trở nên khốc liệt. Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ khách hàng, lợi nhuận và lợi thế cạnh tranh bền vững được quyết định trực tiếp bởi mức độ hài lòng, khả năng đáp ứng nhu cầu và hiệu quả của công tác tiếp thị, bán hàng. Hoạt động bán hàng không chỉ phụ thuộc vào kỹ năng của đội ngũ nhân sự mà còn gắn liền với việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp và quy trình vận hành đồng bộ.

Công ty Cổ phần Bellsystem24 - Hoa Sao là một trong những đơn vị tiên phong tại Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực cung cấp giải pháp và dịch vụ khách hàng, quản trị vận hành Contact Center và BPO (Business Process Outsourcing) với hơn 16 năm hình thành và phát triển. Mặc dù đã đạt được nhiều vị thế trên thị trường, công ty vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong công tác bán hàng và chăm sóc khách hàng, đặc biệt là việc tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh các dự án dịch vụ tài chính - tín dụng. Xuất phát từ thực tế đó, đề tài "Giải pháp nâng cao hiệu quả bán hàng tại Công ty Cổ phần Bellsystem24 - Hoa Sao" được thực hiện nhằm phân tích thực trạng và đưa ra các đề xuất hoàn thiện hoạt động bán hàng của đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể qua ba nhiệm vụ chính:

  1. Làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động bán hàng và quản trị bán hàng của doanh nghiệp thương mại - dịch vụ trong nền kinh tế thị trường.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động kinh doanh và quy trình bán hàng tại Công ty Cổ phần Bellsystem24 - Hoa Sao (trọng tâm là dự án dịch vụ thẻ ngân hàng quốc tế), chỉ ra các thành tựu, hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại.
  3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị có căn cứ thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động bán hàng tại công ty trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động bán hàng và quy trình vận hành bán hàng qua điện thoại (telesales) tại Công ty Cổ phần Bellsystem24 - Hoa Sao.
  • Phạm vi nghiên cứu:
    • Về không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty Cổ phần Bellsystem24 - Hoa Sao, tập trung vào Văn phòng chi nhánh TP. Hồ Chí Minh (địa chỉ: 8A Huỳnh Lan Khanh, Phường 2, Quận Tân Bình, TP.HCM) và bộ phận kinh doanh phụ trách dự án thẻ ngân hàng quốc tế.
    • Về thời gian: Dữ liệu thứ cấp về hoạt động kinh doanh và thực trạng bán hàng được thu thập và phân tích chủ yếu trong giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các nguyên lý quản trị bán hàng và hành vi thương mại trong doanh nghiệp:

  • Khái niệm và bản chất hoạt động bán hàng: Dưới góc độ kinh tế, bán hàng là quá trình thực hiện giá trị của sản phẩm hàng hóa (chuyển hóa hình thái từ hàng sang tiền) trên cơ sở thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng về giá trị sử dụng. Dưới góc độ thương mại, bán hàng là hành vi chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa, dịch vụ cho người mua và nhận quyền thu tiền hoặc tiền bán hàng. Bản chất của bán hàng là tạo lập mối quan hệ trao đổi cùng có lợi ("thắng - thắng"), tập trung vào việc tiêu thụ thông qua lực lượng bán hàng.
  • Phương thức và quy trình bán hàng: Hệ thống hóa các phương thức bán hàng phổ biến (bán hàng trực tiếp, bán lẻ, bán hàng qua điện thoại - telesales, bán trả góp, bán hàng B2B, B2G, bán hàng trực tuyến) và quy trình bán hàng tiêu chuẩn gồm 5 giai đoạn: (1) Nghiên cứu thị trường; (2) Tiếp cận khách hàng; (3) Giới thiệu sản phẩm và thuyết phục; (4) Tư vấn và chốt đơn hàng; (5) Chăm sóc hậu mãi.
  • Môi trường tác động: Phân tích các nhân tố môi trường vi mô (khách hàng, đối thủ cạnh tranh trong ngành, nhà cung ứng) và môi trường vĩ mô (kinh tế, chính trị - pháp luật, khoa học - công nghệ, văn hóa - xã hội, điều kiện tự nhiên).
  • Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả chăm sóc khách hàng: Sử dụng 5 tiêu chí định tính và định lượng gồm: Thái độ của nhân viên telesales; Sự hài lòng của khách hàng; Sự trung thành của khách hàng; Chi phí sử dụng dịch vụ; Quá trình tiếp nhận và thời gian hoàn thành cung cấp dịch vụ.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và nghiên cứu thực tế:

  • Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Kế thừa số liệu tài chính, kết quả hoạt động kinh doanh từ Phòng Tài chính – Kế toán và báo cáo vận hành từ Phòng Kinh doanh của Bellsystem24 - Hoa Sao giai đoạn 2019 - 2021; số liệu tăng trưởng tín dụng từ báo cáo của VNDIRECT Research.
  • Phương pháp tham vấn chuyên gia: Tiến hành phỏng vấn, trao đổi trực tiếp với các Trưởng phòng (Project Manager), Trưởng nhóm kinh doanh (Team Leader) về thực trạng vận hành, quy trình xử lý dữ liệu khách hàng và công tác chăm sóc khách hàng.
  • Phương pháp quan sát và trải nghiệm thực tế: Quan sát trực tiếp hoạt động gọi điện, tư vấn, xử lý từ chối của đội ngũ nhân viên telesales trong quá trình tác giả thực tập tại doanh nghiệp.
  • Phương pháp phân tích - tổng hợp và ma trận SWOT: Tổng hợp dữ liệu để đánh giá điểm mạnh (Strengths), điểm yếu (Weaknesses), cơ hội (Opportunities) và thách thức (Threats) trong hoạt động bán hàng của công ty.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động bán hàng trong doanh nghiệp thương mại

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các khái niệm nền tảng về hoạt động bán hàng, mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận, bản chất phát triển doanh số và vai trò cầu nối của khâu tiêu thụ giữa sản xuất với tiêu dùng. Tác giả phân tích chi tiết quy trình bán hàng tổng quát từ khâu chuẩn bị luận chứng sản phẩm, tiếp cận ban đầu, kỹ thuật hóa giải phòng vệ của khách hàng ("cái đó chưa hấp dẫn", "giá quá đắt", "hỏi ý kiến người thân") cho đến chăm sóc sau bán.

Chương này cũng xác định rõ các nhân tố môi trường kinh doanh tác động đến năng lực tiêu thụ và đưa ra bộ tiêu chuẩn đánh giá hoạt động chăm sóc khách hàng. Đặc biệt, tác giả đúc kết các bài học kinh nghiệm cá nhân thu nhận qua quá trình thực tập, bao gồm: kinh nghiệm thích ứng với các tình huống khách hàng khó tính, kỹ năng theo dõi hồ sơ dữ liệu (follow data), kỹ năng quản lý thời gian, làm việc nhóm, làm việc độc lập và rèn luyện thái độ giao tiếp chuẩn mực đối với cấp trên, đồng nghiệp và khách hàng.

Chương 2: Phân tích thực trạng bán hàng của Công ty Cổ phần Bellsystem24 - Hoa Sao

Chương 2 trình bày bức tranh tổng quan về doanh nghiệp và đi sâu phân tích hoạt động bán hàng thực tế:

  • Quá trình hình thành và phát triển: Tiền thân là một trung tâm chăm sóc khách hàng thành lập năm 2006 với 30 nhân sự phục vụ mạng Viettel. Doanh nghiệp mở rộng quy mô lên 700 người (2007), thành lập trung tâm CSKH Hà Nội với công suất 37.000 cuộc gọi/ngày (2008), gia nhập Hiệp hội CSKH Singapore - CCAS (2010), gia nhập CanCham và hợp tác với VCTV, Beeline (2011), mở chi nhánh TP.HCM và hợp tác độc quyền giải pháp Cloud Contact Center với Vocalcom (2013), nhận giải thưởng "Thương hiệu mạnh" (2015) và tái định vị thương hiệu thành Bellsystem24 - Hoa Sao (2017). Hiện tại, công ty sở hữu 10 trung tâm tại 8 tỉnh thành với gần 4.000 nhân sự.
  • Hệ thống dịch vụ cung cấp: Danh mục dịch vụ hoàn chỉnh gồm: Dịch vụ Contact Center (Inbound, Outbound: Telesales, Telemarketing, Telesurvey), Dịch vụ BPO (thuê ngoài quy trình kinh doanh: CSKH, nghiên cứu thị trường, nhập liệu, thiết kế), Công nghệ Contact Center TELEHUB (tích hợp đa kênh Omni-channel, tương tác thoại tự động IVR, phân phối cuộc gọi tự động ACD, quản trị quan hệ khách hàng CRM phân quyền 4 cấp, giám sát thời gian thực Supervisor real-time, ghi âm 100% cuộc gọi), Dịch vụ đào tạo nhân sự CSKH, Dịch vụ tuyển dụng (Headhunt, tuyển dụng trọn gói), Dịch vụ khách hàng bí mật (Triple S).
  • Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2019 - 2021: Kết quả tài chính ghi nhận sự tăng trưởng ổn định qua các năm:
Chỉ tiêu (Đơn vị: Tỷ đồng) Năm 2019 Năm 2020 Năm 2021 So sánh 2020/2019 (%) So sánh 2021/2020 (%)
Tổng doanh thu 126 135 146 +7,14% +8,15%
Tổng chi phí 115 123 132 +6,96% +7,32%
Lợi nhuận sau thuế 11 12 13 +9,09% +8,33%
  • Thực trạng bán hàng tại dự án ngân hàng quốc tế (Dự án phát hành thẻ tín dụng Citi):
    • Cơ cấu tổ chức phòng kinh doanh: Vận hành theo mô hình ba cấp quản lý gồm Project Manager (hoạch định chiến lược, thiết lập tiêu chuẩn vận hành, báo cáo ban giám đốc), Team Leader Sale (huấn luyện, lập kế hoạch tuần, phân bổ chỉ tiêu, giám sát nhân viên) và Nhân viên Telesales (trực tiếp gọi điện tiếp cận, tư vấn, xử lý hồ sơ).
    • Đối tượng khách hàng mục tiêu: Khách hàng cá nhân có thu nhập ổn định, cư trú tại các quận huyện thuộc TP.HCM, có nhu cầu thanh toán không dùng tiền mặt, mua sắm, du lịch hoặc công tác nước ngoài.
    • Hình thức bán hàng: Bán hàng qua điện thoại kết hợp hệ thống phần mềm CRM. Ưu điểm là tối ưu hóa chi phí di chuyển, tiếp cận nhanh lượng lớn khách hàng mục tiêu; nhược điểm là khách hàng còn tâm lý e ngại lừa đảo qua điện thoại, thông tin dễ bị sai lệch nếu nhân viên thiếu kỹ năng.
    • Quy trình bán hàng 5 bước thực tế tại công ty:
      1. Bước 1: Tiếp cận khách hàng: Nhân viên được đào tạo qua hệ thống LMS, nhận tệp dữ liệu khách hàng (data) từ công ty và thực hiện cuộc gọi qua CRM.
      2. Bước 2: Tìm hiểu nhu cầu: Khai thác thông tin chi tiêu, lịch sử sử dụng thẻ ngân hàng qua hệ thống câu hỏi gợi mở.
      3. Bước 3: Giới thiệu sản phẩm: Trình bày các tính năng, hạn mức, chương trình ưu đãi, tích lũy điểm thưởng của thẻ tín dụng.
      4. Bước 4: Xử lý từ chối và thuyết phục: Lắng nghe phản hồi tiêu cực, đồng cảm với băn khoăn của khách hàng, giải thích chi tiết điều khoản chi phí và minh bạch thông tin.
      5. Bước 5: Chốt sale: Hướng dẫn khách hàng hoàn thiện hồ sơ phát hành thẻ tín dụng và cập nhật trạng thái lên hệ thống.
    • Kết quả dự án: Năm 2022, dự án thẻ tín dụng ngân hàng quốc tế (Citi) ghi nhận kết quả phát hành đạt gần 500 thẻ, hoàn thành vượt mức kế hoạch đề ra.

Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động bán hàng tại Công ty Cổ phần Bellsystem24 - Hoa Sao

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng và ma trận SWOT về hoạt động bán hàng, tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp hoàn thiện công tác bán hàng cho dự án dịch vụ thẻ ngân hàng quốc tế:

  1. Hoàn thiện công tác lập kế hoạch hoạt động chăm sóc khách hàng: Thiết lập kế hoạch chi tiết theo từng tuần, từng tháng; phân bổ chỉ tiêu cuộc gọi và tỷ lệ chuyển đổi phù hợp với từng nhóm nhân viên; dự báo rủi ro về chất lượng dữ liệu khách hàng để có phương án điều chỉnh kịp thời.
  2. Hoàn thiện chính sách lực lượng bán hàng: Xây dựng cơ chế lương thưởng minh bạch gắn liền với KPI doanh số và chất lượng cuộc gọi; tạo động lực cạnh tranh lành mạnh trong đội ngũ telesales; thiết lập lộ trình thăng tiến rõ ràng từ Agent lên Team Leader.
  3. Đẩy mạnh công tác marketing, bán hàng và chăm sóc khách hàng: Kết hợp chặt chẽ giữa Telesales với các chiến dịch Digital Marketing, nâng cao nhận diện thương hiệu dịch vụ thẻ; tối ưu hóa hệ thống kịch bản gọi ra (script) phù hợp với từng phân khúc khách hàng; thực hiện nghiêm ngặt quy trình hậu mãi sau khi mở thẻ thành công.
  4. Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của nhân viên: Tăng cường tổ chức các khóa đào tạo nâng cao kỹ năng (upskills), cập nhật liên tục kiến thức nghiệp vụ ngân hàng, quy chế phát hành thẻ; rèn luyện kỹ năng xử lý từ chối và kỹ năng kiểm soát cảm xúc qua giọng nói.
  5. Tăng cường sự phối hợp giữa chi nhánh với các đơn vị của công ty: Hoàn thiện cơ chế trao đổi thông tin nội bộ giữa chi nhánh TP.HCM với hội sở Hà Nội, đồng bộ hóa dữ liệu giữa bộ phận kỹ thuật công nghệ CRM, phòng tuyển dụng - đào tạo và phòng kinh doanh nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ khách hàng.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phản ánh các kết quả thực tiễn của doanh nghiệp thông qua các dữ liệu cụ thể:

  • Phản ánh trung thực tình hình tăng trưởng tài chính của Bellsystem24 - Hoa Sao giai đoạn 2019 - 2021 với tổng doanh thu tăng từ 126 tỷ đồng lên 146 tỷ đồng (tăng 15,87% sau 3 năm) và lợi nhuận sau thuế tăng từ 11 tỷ đồng lên 13 tỷ đồng.
  • Ghi nhận kết quả vận hành của dự án kinh doanh dịch vụ thẻ ngân hàng quốc tế (Citi) trong năm 2022 với sản lượng đạt gần 500 thẻ tín dụng được mở thành công.
  • Mô tả chi tiết cấu trúc vận hành công nghệ Contact Center TELEHUB và phân cấp quản lý dữ liệu 4 cấp bậc (SysAdmin, Manager, Team Leader, Agent).
  • Đóng góp của đề tài nằm ở việc chuẩn hóa sơ đồ quy trình bán hàng telesales 5 bước gắn liền với đặc thù sản phẩm tài chính cá nhân, đồng thời đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ từ khâu lập kế hoạch, nhân sự, đào tạo nghiệp vụ đến phối hợp nội bộ giữa các chi nhánh của Bellsystem24 - Hoa Sao.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Do giới hạn về thời gian thực tập và phạm vi tiếp cận dữ liệu bảo mật của doanh nghiệp, khóa luận chủ yếu tập trung phân tích sâu vào một dự án đơn lẻ (dự án phát hành thẻ tín dụng ngân hàng quốc tế tại chi nhánh TP.HCM), chưa phản ánh toàn diện bức tranh bán hàng của tất cả các dự án BPO khác mà công ty đang triển khai trên phạm vi 10 trung tâm toàn quốc. Dữ liệu khảo sát khách hàng phần lớn mang tính định tính từ quan sát thực tế và báo cáo thứ cấp nội bộ.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá hiệu quả bán hàng đa kênh (Omni-channel) tích hợp trên các mảng dịch vụ mới như thương mại điện tử, du lịch, logistics; đồng thời áp dụng các mô hình định lượng để đo lường chi tiết chỉ số hài lòng khách hàng (CSAT) và chỉ số đo lường mức độ hài lòng của khách hàng trung thành (NPS) với quy mô mẫu khảo sát lớn hơn.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

  • Sinh viên chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Quản trị Bán hàng, Marketing và Tài chính - Ngân hàng trong việc tìm hiểu quy trình bán hàng qua điện thoại (telesales) và mô hình hoạt động của các trung tâm Contact Center/BPO.
  • Các nhà quản lý, trưởng nhóm kinh doanh dịch vụ khách hàng trong việc tham khảo cấu trúc phân quyền hệ thống CRM, quy trình 5 bước tư vấn tài chính cá nhân và các biện pháp nâng cao kỹ năng xử lý từ chối cho nhân viên tổng đài.
  • Phần có giá trị tham khảo cao nhất là hệ thống mô tả quy trình bán hàng 5 bước thực tế và cấu trúc tổ chức phòng kinh doanh dự án tại Chương 2.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận tập trung nghiên cứu thực trạng bán hàng của Bellsystem24 - Hoa Sao dựa trên dự án cụ thể nào?
Khóa luận tập trung nghiên cứu hoạt động bán hàng qua điện thoại tại dự án phát hành thẻ tín dụng của đối tác ngân hàng quốc tế (dự án Citi) do phòng kinh doanh chi nhánh TP. Hồ Chí Minh thực hiện.

2. Kết quả hoạt động kinh doanh tổng thể của Bellsystem24 - Hoa Sao trong giai đoạn 2019 - 2021 đạt mức bao nhiêu?
Theo số liệu từ Phòng Tài chính – Kế toán: Doanh thu của công ty đạt 126 tỷ đồng (năm 2019), 135 tỷ đồng (năm 2020) và 146 tỷ đồng (năm 2021). Lợi nhuận sau thuế tương ứng qua 3 năm lần lượt là 11 tỷ đồng, 12 tỷ đồng và 13 tỷ đồng.

3. Quy trình bán hàng qua điện thoại tại Bellsystem24 - Hoa Sao gồm những bước nào?
Quy trình bán hàng thực tế gồm 5 bước liên hoàn: (1) Tiếp cận khách hàng qua nguồn data và hệ thống CRM; (2) Tìm hiểu nhu cầu khách hàng; (3) Giới thiệu tính năng, ưu đãi sản phẩm; (4) Xử lý từ chối và thuyết phục khách hàng; (5) Chốt sale và hoàn thiện hồ sơ.

4. Giải pháp công nghệ Contact Center TELEHUB của công ty có những tính năng nổi bật gì?
TELEHUB tích hợp tổng đài đa kênh (Omni-channel), tương tác thoại tự động (IVR), tự động phân phối cuộc gọi (ACD), hệ thống CRM phân quyền 4 cấp, tính năng gọi tự động (Auto Dialling), giám sát thời gian thực (Supervisor real-time), ghi âm 100% cuộc gọi và trích xuất báo cáo tự động theo thời gian thực.

5. Hạn chế lớn nhất trong hình thức bán thẻ tín dụng qua điện thoại được tác giả chỉ ra là gì?
Hạn chế chủ yếu là tâm lý khách hàng e ngại bị lừa đảo qua điện thoại, nguy cơ thất thoát hoặc truyền đạt sai lệch thông tin sản phẩm và hiệu quả bán hàng phụ thuộc rất lớn vào kỹ năng tư vấn còn chưa đồng đều của đội ngũ nhân viên.


Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Thủy Tiên đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động bán hàng trong doanh nghiệp thương mại dịch vụ và phản ánh chi tiết thực trạng vận hành tại Công ty Cổ phần Bellsystem24 - Hoa Sao. Đề tài làm rõ quy trình bán hàng 5 bước đối với sản phẩm thẻ tín dụng ngân hàng quốc tế, phân tích các chỉ tiêu tài chính giai đoạn 2019 - 2021 và ghi nhận kết quả phát hành gần 500 thẻ trong năm 2022. Các giải pháp được đề xuất tập trung vào hoàn thiện chính sách nhân sự, đào tạo nghiệp vụ, nâng cấp kịch bản bán hàng và tăng cường phối hợp nội bộ, mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho hoạt động kinh doanh dịch vụ khách hàng của đơn vị.