Giải pháp phát triển sản xuất rau an toàn trên địa bàn huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La

Luận văn thạc sĩ vnua đề xuất giải pháp phát triển sản xuất rau an toàn tại huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La, góp phần nâng cao chất lượng nông sản.

• Tác giả: Bùi Trọng Trường
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Thị Minh Hiền
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp ứng dụng
• Đề tài: Giải pháp phát triển sản xuất rau an toàn trên địa bàn huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục chữ viết tắt
• 1.2. Danh mục bảng
• 1.3. Danh mục đồ thị, hình ảnh, hộp, sơ đồ
• 1.4. Trích yếu luận văn
• 1.4.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.4.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4.2.1. Mục tiêu chung
• 1.4.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.4.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4.5. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 1.5. Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất rau an toàn
• 1.5.1. Các khái niệm có liên quan
• 1.5.2. Vai trò và sự cần thiết phải phát triển sản xuất rau an toàn
• 1.5.3. Đặc điểm phát triển sản xuất rau an toàn
• 1.5.4. Một số quy trình công nghệ sản xuất rau an toàn tiên tiến
• 1.5.5. Nội dung phát triển sản xuất rau an toàn
• 1.5.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất rau an toàn
• 1.5.7. Cơ sở thực tiễn
• 1.5.7.1. Tình hình phát triển sản xuất rau an toàn ở một số nước trên Thế giới
• 1.5.7.2. Kinh nghiệm phát triển sản xuất rau an toàn ở Việt Nam
• 1.5.7.3. Bài học kinh nghiệm
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.6.1.1. Đặc điểm tự nhiên của huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La
• 1.6.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội của huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La
• 1.6.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6.2.1. Phương pháp chọn điểm và chọn mẫu nghiên cứu
• 1.6.2.2. Phương pháp thu thập thông tin
• 1.6.2.3. Phương pháp tổng hợp và xử lý thông tin
• 1.6.2.4. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.6.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.7. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 1.7.1. Thực trạng phát triển sản xuất rau an toàn trên địa bàn huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La
• 1.7.1.1. Sự phát triển về qui mô và cơ cấu diện tích rau an toàn
• 1.7.1.2. Sự phát triển về hình thức tổ chức sản xuất rau an toàn
• 1.7.1.3. Sự phát triển về chủng loại rau và chất lượng rau an toàn
• 1.7.1.4. Sự phát triển về công nghệ và kỹ thuật sản xuất rau an toàn
• 1.7.1.5. Thực trạng đầu tư và sử dụng đầu vào cho sản xuất rau an toàn
• 1.7.1.6. Công tác tổ chức tiêu thụ rau an toàn
• 1.7.1.7. Đánh giá chung về kết quả và hiệu quả phát triển sản xuất rau an toàn
• 1.7.2. Những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất rau an toàn ở huyện Mộc Châu
• 1.7.2.1. Chủ trương, chính sách phát triển sản xuất rau an toàn
• 1.7.2.2. Quy hoạch và quản lý quy hoạch phát triển sản xuất rau an toàn
• 1.7.2.3. Cơ sở hạ tầng phát triển sản xuất rau an toàn
• 1.7.2.4. Nguồn nhân lực cho phát triển sản xuất rau an toàn
• 1.7.2.5. Tình hình cung ứng vật tư và các dịch vụ phục vụ sản xuất rau an toàn
• 1.7.2.5.1. Dịch vụ khuyến nông
• 1.7.2.6. Thị trường tiêu thụ rau an toàn
• 1.7.2.7. Điều kiện tự nhiên
• 1.7.2.8. Hệ thống quản lý và giám sát chất lượng rau an toàn
• 1.8. Mục tiêu, định hướng và giải pháp phát triển sản xuất rau an toàn tại huyện Mộc Châu, Sơn La trong thời gian tới
• 1.8.1. Các căn cứ đề xuất định hướng và giải pháp
• 1.8.2. Mục tiêu, định hướng phát triển sản xuất rau an toàn ở huyện Mộc Châu đến năm 2020
• 1.9. Kết luận và kiến nghị
• 1.9.1. Kiến nghị tỉnh Sơn La
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển sản xuất rau an toàn tại Mộc Châu

Mộc Châu, một huyện thuộc tỉnh Sơn La, nổi tiếng với khí hậu mát mẻ và đất đai màu mỡ, là nơi lý tưởng cho việc phát triển sản xuất rau an toàn. Rau an toàn không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước mà còn có tiềm năng xuất khẩu. Tuy nhiên, việc phát triển sản xuất rau an toàn tại đây vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội của Mộc Châu

Mộc Châu có khí hậu ôn đới, đất đai màu mỡ, rất phù hợp cho việc trồng rau. Kinh tế xã hội của huyện đang phát triển, với nhiều hộ nông dân tham gia vào sản xuất rau an toàn. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn trong việc áp dụng công nghệ mới và quản lý sản xuất.

1.2. Vai trò của rau an toàn trong đời sống người dân

Rau an toàn đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dinh dưỡng cho người dân. Nhu cầu về rau an toàn ngày càng tăng cao, đặc biệt là trong bối cảnh an toàn thực phẩm đang trở thành mối quan tâm hàng đầu.

II. Những thách thức trong phát triển sản xuất rau an toàn tại Mộc Châu

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc phát triển sản xuất rau an toàn tại Mộc Châu vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như quy trình sản xuất chưa đồng bộ, thiếu thông tin và hỗ trợ từ chính quyền địa phương là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu hụt kiến thức và kỹ thuật trồng rau

Nhiều nông dân chưa được đào tạo bài bản về kỹ thuật trồng rau an toàn, dẫn đến việc áp dụng sai quy trình và sử dụng hóa chất không đúng cách.

2.2. Vấn đề tiêu thụ sản phẩm rau an toàn

Thị trường tiêu thụ rau an toàn còn hạn chế, nhiều sản phẩm không được tiêu thụ kịp thời, gây thiệt hại cho nông dân. Cần có các giải pháp để kết nối giữa sản xuất và tiêu thụ.

III. Phương pháp phát triển sản xuất rau an toàn hiệu quả tại Mộc Châu

Để phát triển sản xuất rau an toàn tại Mộc Châu, cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả. Việc đầu tư vào công nghệ và kỹ thuật mới là rất cần thiết.

3.1. Ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất rau

Công nghệ cao như thủy canh, khí canh có thể giúp tăng năng suất và chất lượng rau an toàn. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức để nông dân tiếp cận công nghệ này.

3.2. Tăng cường liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp

Việc hình thành các hợp tác xã và liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và tiêu thụ rau an toàn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về sản xuất rau an toàn

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp phát triển sản xuất rau an toàn đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Năng suất và chất lượng rau an toàn đã được cải thiện đáng kể.

4.1. Kết quả sản xuất rau an toàn tại Mộc Châu

Sản lượng rau an toàn tại Mộc Châu đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây, với nhiều loại rau được chứng nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP.

4.2. Tác động của sản xuất rau an toàn đến đời sống nông dân

Việc phát triển sản xuất rau an toàn không chỉ nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống của họ.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho sản xuất rau an toàn tại Mộc Châu

Để phát triển bền vững sản xuất rau an toàn tại Mộc Châu, cần có các chính sách hỗ trợ và đầu tư hợp lý. Tương lai của sản xuất rau an toàn tại đây rất hứa hẹn nếu được quản lý và phát triển đúng cách.

5.1. Định hướng phát triển sản xuất rau an toàn

Cần xây dựng các kế hoạch dài hạn cho phát triển sản xuất rau an toàn, bao gồm quy hoạch vùng sản xuất và hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân.

5.2. Khuyến khích đầu tư vào sản xuất rau an toàn

Cần có các chính sách khuyến khích đầu tư vào sản xuất rau an toàn, từ đó tạo ra động lực cho nông dân và doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất nông nghiệp tại tỉnh Sơn La đang ghi nhận những bước chuyển dịch mạnh mẽ với tổng diện tích canh tác rau củ quả đạt gần 6.000 hecta, sản lượng bình quân hàng năm ước đạt 77.350 tấn và tạo ra giá trị doanh thu xấp xỉ 386,75 tỷ đồng. Mặc dù nguồn cung dồi dào, hoạt động thương mại nông sản an toàn của địa phương vẫn đối mặt với nút thắt lớn khi kênh tiêu thụ nội tỉnh chiếm tới 68.700 tấn (tương đương 88,8% tổng sản lượng), trong khi khối lượng xuất bán về các đô thị lớn như thành phố Hà Nội chỉ đạt 8.650 tấn (chiếm tỷ trọng 11,2%). Huyện Mộc Châu sở hữu điều kiện thổ nhưỡng phì nhiêu và khí hậu cận ôn đới lý tưởng, nhưng việc phát triển rau an toàn tại đây vẫn mang tính tự phát, quy mô manh mún và chưa khai thác hết tiềm năng kinh tế.

Trước thực trạng dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật và ngộ độc thực phẩm gây lo ngại cho cộng đồng, việc nghiên cứu các giải pháp phát triển sản xuất rau an toàn là đòi hỏi cấp bách. Luận văn tập trung đánh giá thực trạng tổ chức sản xuất, cơ cấu diện tích và hiệu quả kinh tế tại huyện Mộc Châu trong giai đoạn 2015 - 2017, đồng thời định hình chiến lược phát triển ổn định đến năm 2020. Nghiên cứu xác định các rào cản kỹ thuật và thể chế, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm gia tăng tỷ lệ áp dụng quy trình chuẩn VietGAP, mở rộng quy mô thâm canh thêm 15% đến 25% mỗi năm, nâng cao thu nhập cho nông hộ và xây dựng thương hiệu nông sản Mộc Châu bền vững trên thị trường toàn quốc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết phát triển sản xuất nông nghiệp theo chiều rộng và chiều sâu của Đào Thế Tuấn (2012). Phát triển theo chiều rộng phản ánh sự mở rộng về quy mô diện tích, đa dạng hóa cơ cấu giống và hình thức tổ chức sản xuất; phát triển theo chiều sâu tập trung vào nâng cao năng suất sinh học, chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm và giá trị gia tăng trên một đơn vị diện tích. Đồng thời, mô hình chuỗi giá trị và lý thuyết liên kết kinh tế bốn nhà (Nhà nước, Nhà nông, Doanh nghiệp, Nhà khoa học) được sử dụng để phân tích sự phối hợp giữa các tác nhân từ khâu cung ứng vật tư đầu vào đến khâu tiêu thụ cuối cùng.

Khái niệm rau an toàn trong nghiên cứu được chuẩn hóa theo Quyết định số 04/2007/QĐ-BNN ngày 19/01/2007 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Theo đó, sản phẩm phải kiểm soát nghiêm ngặt bốn nhóm chỉ tiêu gồm: dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hàm lượng nitrate (NO3-), nồng độ kim loại nặng độc hại (asen, chì, thủy ngân, cadimi) và mật độ vi sinh vật gây bệnh đường ruột (E.coli, Salmonella). Nghiên cứu cũng tích hợp các nguyên tắc quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP) cùng bộ tiêu chuẩn Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt của Việt Nam (VietGAP) nhằm xây dựng khung đánh giá chất lượng toàn diện.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo thống kê ngành nông nghiệp giai đoạn 2015 - 2017 và dữ liệu sơ cấp điều tra thực địa. Cỡ mẫu sơ cấp bao gồm 90 hộ nông dân đang trực tiếp sản xuất rau an toàn, 16 hộ chưa tham gia sản xuất rau an toàn, 3 hợp tác xã nông nghiệp, 3 tổ hợp tác, 1 doanh nghiệp chế biến tiêu thụ cùng 8 cán bộ lãnh đạo và cán bộ kỹ thuật nông nghiệp tại địa phương.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng tại ba xã trọng điểm gồm Đông Sang, Mường Sang và Chiềng Hắc. Phương pháp này bảo đảm tính đại diện cao về điều kiện tự nhiên, tập quán canh tác và trình độ thâm canh đặc trưng của huyện Mộc Châu. Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh kinh tế và phân tích ma trận SWOT để xử lý số liệu. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm phản ánh khách quan các chỉ tiêu định lượng về doanh thu, chi phí, mức lợi nhuận thuần trên mỗi hecta đất canh tác, đồng thời làm rõ các điểm mạnh nội tại, điểm yếu hạ tầng và thời cơ thị trường cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô diện tích và sản lượng rau an toàn tại huyện Mộc Châu có xu hướng tăng trưởng trong giai đoạn 2015 - 2017 nhưng còn thiếu ổn định. Chủng loại rau khá phong phú với các nhóm rau ăn lá, ăn củ và gia vị, song cơ cấu sản xuất chủ yếu tập trung vào các giống rau truyền thống ngắn ngày. Nông dân chưa chủ động chuyển dịch sang các dòng rau đặc sản hoặc trái vụ có giá trị kinh tế vượt trội, dẫn tới hiện tượng dư thừa cục bộ vào chính vụ.

Thứ hai, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ cao còn hạn chế. Toàn tỉnh Sơn La đã tổ chức gần 200 lớp tập huấn cho khoảng 7.000 lượt nông dân, hình thành 10 chuỗi sản xuất đạt chứng nhận VietGAP. Tuy nhiên, tại địa bàn nghiên cứu, diện tích có che chắn bằng nhà màng, nhà lưới hoặc áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm của Israel chỉ chiếm dưới 15% tổng diện tích canh tác. Phần lớn diện tích canh tác ngoài đồng ruộng vẫn chịu rủi ro lớn từ biến động thời tiết, sâu bệnh và nguồn nước tưới chưa được xét nghiệm định kỳ.

Thứ ba, hiệu quả kinh tế của rau an toàn cao hơn rõ rệt so với phương thức canh tác truyền thống. Số liệu khảo sát thực tế tại các nông hộ cho thấy mô hình rau an toàn đem lại mức lãi thuần cao hơn từ 7 đến 8 triệu đồng trên mỗi hecta. Đặc biệt, người tiêu dùng tại các thành phố lớn sẵn sàng trả mức giá cao hơn từ 1,5 đến 2 lần (tăng từ 50% đến 100%) đối với các sản phẩm có dán nhãn chứng nhận chất lượng và truy xuất nguồn gốc minh bạch.

Thứ tư, mối liên kết sản xuất và bao tiêu sản phẩm còn lỏng lẻo. Tỷ lệ rau an toàn tiêu thụ thông qua hợp đồng chính thức với doanh nghiệp và chuỗi siêu thị chỉ đạt khoảng 12% đến 15%, phần lớn sản lượng còn lại vẫn phụ thuộc vào thương lái tự do, làm tăng chi phí trung gian và suy giảm giá trị thương hiệu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên xuất phát từ tâm lý e ngại rủi ro đầu tư của nông dân, thói quen lạm dụng phân bón hóa học để lấy năng suất ngắn hạn và sự thiếu hụt các chính sách hỗ trợ tín dụng trung hạn. Những phát hiện này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu thực tiễn tại Hà Nội (với 3.800 ha rau an toàn chỉ đáp ứng khoảng 20% nhu cầu) và Vĩnh Phúc (với hơn 3.100 ha quy hoạch tập trung).

Để minh họa rõ nét các phát hiện, dữ liệu thực nghiệm có thể được trình bày thông qua biểu đồ cột thể hiện tốc độ tăng trưởng diện tích gieo trồng qua ba năm (2015, 2016, 2017) kết hợp bảng so sánh chi tiết các khoản mục chi phí đầu vào giữa mô hình VietGAP và mô hình truyền thống. Cách tiếp cận trực quan này giúp các nhà quản trị địa phương lượng hóa chính xác tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư và nhận diện các mắt xích yếu kém trong chuỗi giá trị nông sản.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm thúc đẩy sản xuất rau an toàn phát triển bền vững tại huyện Mộc Châu đến năm 2020, luận văn đưa ra bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể:

1. Rà soát và hoàn thiện quy hoạch vùng chuyên canh: Ủy ban nhân dân huyện Mộc Châu chủ trì điều chỉnh quy hoạch vùng sản xuất rau an toàn tập trung tại ba xã Đông Sang, Mường Sang và Chiềng Hắc. Mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 đạt 100% diện tích chuyên canh được cấp mã số vùng trồng và chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
2. Tăng cường đầu tư hạ tầng kỹ thuật và chuyển giao công nghệ: Trạm Khuyến nông huyện kết hợp cùng các hợp tác xã triển khai các gói hỗ trợ lắp đặt hệ thống tưới tiết kiệm Israel, nhân rộng mô hình nhà màng, nhà lưới và đẩy mạnh ứng dụng chế phẩm sinh học IPM. Mục tiêu nâng cao năng suất thu hoạch thêm từ 15% đến 20% trong giai đoạn 2018 - 2020.
3. Củng cố liên kết chuỗi giá trị và mở rộng mạng lưới phân phối: Ba hợp tác xã nông nghiệp nòng cốt tại địa phương chủ động ký kết hợp đồng liên kết bao tiêu với các doanh nghiệp bán lẻ và hệ thống siêu thị tại Hà Nội. Mục tiêu nâng tỷ trọng sản lượng rau an toàn xuất bán ra ngoài tỉnh từ mức 11,2% hiện nay lên trên 25% vào cuối năm 2020.
4. Siết chặt công tác thanh tra chất lượng và số hóa truy xuất nguồn gốc: Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản tỉnh Sơn La thực hiện kiểm tra định kỳ 100% cơ sở kinh doanh phân bón, thuốc bảo vệ thực vật trên địa bàn; đồng thời áp dụng bắt buộc tem điện tử QR code trên từng bao gói sản phẩm để bảo vệ thương hiệu rau an toàn Mộc Châu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương: Lãnh đạo Ủy ban nhân dân huyện Mộc Châu, Phòng Nông nghiệp và Trạm Khuyến nông sử dụng luận văn làm cơ sở khoa học để hoạch định đề án phát triển nông nghiệp công nghệ cao, ban hành chính sách hỗ trợ vốn vay và quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm.
2. Ban quản trị các hợp tác xã và tổ hợp tác nông nghiệp: Giám đốc và cán bộ kỹ thuật của các hợp tác xã tại khu vực Tây Bắc tham khảo phương pháp tổ chức sản xuất tập trung, quy trình kiểm soát chất lượng nội bộ và kinh nghiệm điều tiết lịch thời vụ.
3. Doanh nghiệp phân phối và chuỗi siêu thị thực phẩm sạch: Các đơn vị thu mua tại Hà Nội và các tỉnh phía Bắc có thêm dữ liệu thực chứng về cơ cấu mùa vụ, năng lực cung ứng và chất lượng sản phẩm để xây dựng chiến lược liên kết tiêu thụ dài hạn.
4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp: Cung cấp nguồn tài liệu học thuật giá trị về phương pháp điều tra thực địa 90 nông hộ, mô hình phân tích chuỗi giá trị và cách thức áp dụng ma trận SWOT trong nghiên cứu kinh tế ứng dụng.

Câu hỏi thường gặp

Rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP cần đáp ứng những tiêu chí kỹ thuật nào? Sản phẩm phải tuân thủ nghiêm ngặt Quyết định số 04/2007/QĐ-BNN, kiểm soát chặt chẽ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hàm lượng nitrate, kim loại nặng và vi sinh vật gây hại. Nông dân bắt buộc phải ghi chép nhật ký đồng ruộng, cách ly phân bón hóa học trước thu hoạch và sử dụng nguồn nước tưới đã qua kiểm nghiệm an toàn.

Trồng rau an toàn mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội như thế nào so với rau truyền thống? Kết quả khảo sát 90 hộ dân tại Mộc Châu chứng minh sản xuất rau an toàn cho mức lãi thuần cao hơn từ 7 đến 8 triệu đồng trên mỗi hecta so với cách làm cũ. Khi sản phẩm có tem nhãn chứng nhận rõ ràng, người tiêu dùng sẵn sàng trả giá cao hơn từ 1,5 đến 2 lần (tăng 50% đến 100%).

Quy mô mẫu khảo sát thực địa của đề tài được thiết kế ra sao? Nghiên cứu khảo sát trực tiếp 90 hộ sản xuất rau an toàn, 16 hộ chưa sản xuất rau an toàn tại 3 xã Đông Sang, Mường Sang và Chiềng Hắc. Dữ liệu được củng cố bằng phỏng vấn sâu 8 cán bộ quản lý, 3 hợp tác xã, 3 tổ hợp tác và 1 doanh nghiệp nông nghiệp trên địa bàn huyện.

Đâu là rào cản lớn nhất đối với việc mở rộng diện tích rau an toàn tại Mộc Châu? Trở ngại lớn nhất là hạ tầng thủy lợi chưa đồng bộ, tỷ lệ ứng dụng nhà màng dưới 15% và thị trường tiêu thụ nội tỉnh chiếm áp đảo tới 88,8%. Mối liên kết giữa nông hộ và doanh nghiệp còn lỏng lẻo khiến tỷ lệ nông sản vào được siêu thị chỉ đạt khoảng 12% đến 15%.

Mục tiêu cụ thể của Mộc Châu trong phát triển rau an toàn đến năm 2020 là gì? Huyện đặt mục tiêu hoàn thiện quy hoạch các vùng sản xuất tập trung, tăng năng suất thêm 15% đến 20%, nâng tỷ lệ tiêu thụ ngoại tỉnh lên trên 25%. Toàn bộ sản phẩm đưa ra thị trường phải được cấp chứng nhận an toàn và dán tem truy xuất nguồn gốc minh bạch.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về phát triển kinh tế nông nghiệp ứng dụng, quy trình quản lý IPM, HACCP và tiêu chuẩn VietGAP trong sản xuất rau an toàn.
• Phân tích chi tiết thực trạng sản xuất từ bộ dữ liệu thực địa gồm 90 hộ nông dân và 3 hợp tác xã tại các xã Đông Sang, Mường Sang, Chiềng Hắc giai đoạn 2015 - 2017.
• Chỉ rõ các điểm nghẽn then chốt về quy hoạch đất đai, tỷ lệ áp dụng công nghệ cao dưới 15% và sự phụ thuộc quá lớn vào thị trường tiêu thụ nội tỉnh với 88,8% sản lượng.
• Xây dựng 9 nhóm giải pháp toàn diện gắn với lộ trình thực hiện đến năm 2020, hướng tới mục tiêu tăng trưởng năng suất 15% đến 20% và mở rộng xuất bán ngoại tỉnh lên trên 25%.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc giúp chính quyền địa phương, các hợp tác xã và doanh nghiệp chuyển đổi thành công mô hình nông nghiệp bền vững.

Các nhà quản lý nông nghiệp, hợp tác xã và doanh nghiệp hãy kết nối ngay với các cơ quan khuyến nông địa phương để ứng dụng các mô hình kỹ thuật và giải pháp liên kết chuỗi giá trị này vào thực tiễn sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM BÙI TRỌNG TRƯỜNG GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAU AN TOÀN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN MỘC CHÂU, TỈNH SƠN LA Ngành: Kinh tế nông nghiệp ứng dụng Mã số: 8620115 Người hướng dẫn khoa học: PGS -TS. Nguyễn Thị Minh Hiền NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đều đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 03 tháng 5 năm 2018 Tác giả luận văn Bùi Trọng Trường i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy, cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhận dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Thị Minh Hiền đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành cảm ơn Ban giám đốc, Ban quản lý đào tạo, Bộ môn Phát triển nông thôn, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân huyện Mộc Châu; các cơ quan, đơn vị, phòng ban của huyện; Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và nhân dân xã Đông Sang, xã Mường Sang, xã Chiềng Hắc đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tôi trong quá trình thực tập tại địa bàn.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 03 tháng 5 năm 2018 Tác giả luận văn Bùi Trọng Trường ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng. vii Danh mục đồ thị, hình ảnh, hộp, sơ đồ. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học của đề tài.

Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất rau an toàn.1 Các khái niệm có liên quan. Vai trò và sự cần thiết phải phát triển sản xuất rau an toàn. Đặc điểm phát triển sản xuất rau an toàn. Một số quy trình công nghệ sản xuất rau an toàn tiên tiến.

Nội dung phát triển sản xuất rau an toàn. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất rau an toàn. Cơ sở thực tiễn. Tình hình phát triển sản xuất rau an toàn ở một số nước trên Thế giới.

Kinh nghiệm phát triển sản xuất rau an toàn ở Việt Nam. Bài học kinh nghiệm. 35 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp nghiên cứu.

Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm tự nhiên của huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Đặc điểm kinh tế - xã hội của huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp chọn điểm và chọn mẫu nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp tổng hợp và xử lý thông tin. Phương pháp phân tích số liệu.

Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng phát triển sản xuất rau an toàn trên địa bàn huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Sự phát triển về qui mô và cơ cấu diện tích rau an toàn.

Sự phát triển về hình thức tổ chức sản xuất rau an toàn. Sự phát triển về chủng loại rau và chất lượng rau an toàn. Sự phát triển về công nghệ và kỹ thuật sản xuất rau an toàn. Thực trạng đầu tư và sử dụng đầu vào cho sản xuất rau an toàn.

Công tác tổ chức tiêu thụ rau an toàn. Đánh giá chung về kết quả và hiệu quả phát triển sản xuất rau an toàn. Những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất rau an toàn ở huyện Mộc Châu. Chủ trương, chính sách phát triển sản xuất rau an toàn.

Quy hoạch và quản lý quy hoạch phát triển sản xuất rau an toàn. Cơ sở hạ tầng phát triển sản xuất rau an toàn. Nguồn nhân lực cho phát triển sản xuất rau an toàn. Tình hình cung ứng vật tư và các dịch vụ phục vụ sản xuất rau an toàn.

Dịch vụ khuyến nông. Thị trường tiêu thụ rau an toàn. Điều kiện tự nhiên. Hệ thống quản lý và giám sát chất lượng rau an toàn.

99 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mục tiêu, định hướng và giải pháp phát triển sản xuất rau an toàn tại huyện Mộc Châu, Sơn La trong thời gian tới. Các căn cứ đề xuất định hướng và giải pháp. Mục tiêu, định hướng phát triển sản xuất rau an toàn ở huyện Mộc Châu đến năm 2020.

Kết luận và kiến nghị. Kiến nghị tỉnh Sơn La. 118 Tài liệu tham khảo. 121 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BGĐ Ban giám đốc BQ Bình quân BT Bình thường BVTV Bảo vệ thực vật Centre of Excellence Trung tâm xuất sắc CC Cơ cấu CHDCND Cộng hòa dân chủ nhân dân ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long ĐVT Đơn vị tính FAO Tổ chức nông lương thế giới GDP Tổng sản phẩm nội địa HACCP Hệ thống phân tích mối nguy hại và điểm kiểm soát HTX Hợp tác xã IPM Phương pháp quản lý dịch hại tổng hợp NFT Thủy canh tuần hoàn NN&PTNN Nông nghiệp và phát triển nông thôn PTNT Phát triển nông thôn QLCL Quản lý chất lượng QLCLNLSTS Quản lý chất lượng nông lâm sản thủy sản RAT Rau an toàn SL Số lượng STT Số thứ tự SWOT Điểm mạnh, điểm yếu, thách thức, cơ hội TX Thị xã UBND Ủy ban nhân dân USD Đô la Mỹ VietGap Quy trình thực hành nông nghiệp tốt của Việt Nam VSATTP Vệ sinh an toàn thực phẩm vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3.

Tình hình sử dụng đất đai của huyện Mộc Châu năm 2015 - 2017. Tình hình lao động và cơ cấu lao động phân theo khu vực kinh tế của huyện Mộc Châu năm 2015 - 2017. Tình hình phát triển kinh tế huyện Mộc Châu năm 2015 - 2017. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp.

Sự phát triển về qui mô và cơ cấu diện tích rau an toàn trên địa bàn huyện Mộc Châu. Diện tích sản xuất rau an toàn các xã, thị trấn của huyện Mộc Châu năm 2015 - 2017. Hình thức tổ chức sản xuất rau an toàn chủ yếu trên địa bàn Mộc Châu. Một số loại rau an toàn chủ yếu trên địa bàn huyện Mộc Châu từ năm 2015 - 2017.

Sử dụng phân bón ở các hộ điều tra. Vốn đầu tư cho sản xuất rau an toàn. Tình hình sử dụng giống cho sản xuất rau an toàn của các hộ điều tra. Tình hình tập huấn kỹ thuật sản xuất rau an toàn.

Tình hình chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất rau an toàn trên địa bàn 3 xã của huyện Mộc Châu. Kết quả sản xuất kinh doanh rau an toàn năm 2015 - 2017. Mức đầu tư và hiệu quả sản xuất một số loại RAT. Quy hoạch vùng sản xuất rau an toàn.

Vốn đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ cho sản xuất rau an toàn. Tình hình kênh tưới, tiêu cho sản xuất rau an toàn (khảo sát tại 3 xã của huyện Mộc Châu). Nguồn nhân lực của các hộ. Thông tin cơ bản về cán bộ thực hiện chính sách phát triển rau an toàn huyện Mộc Châu.

Đánh giá tình hình cung ứng vật tư, dịch vụ sản xuất RAT. Các hoạt động khuyến nông sản xuất RAT (khảo sát tại 3 xã trên địa bàn huyện Mộc Châu). 92 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Công tác quản lý chất lượng RAT.

Tình hình triển khai, áp dụng IPM tại địa phương. Thị trường tiêu thụ RAT huyện Mộc Châu. Sản lượng rau an toàn của ba xã nghiên cứu. Mức độ ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên đến sản xuất RAT theo tỉ lệ.

Phân tích ma trận SWOT. 103 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC ĐỒ THỊ, HÌNH ẢNH, HỘP, SƠ ĐỒ Hình 3. Bản đồ hành chính huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Các mối quan hệ trong cung ứng giống rau an toàn.

Hệ thống kênh phân phối thuốc bảo vệ thực vật trên địa bàn huyện Mộc Châu. Kênh tiêu thụ rau an toàn chủ yếu trên địa bàn huyện Mộc Châu Năm 2015 - 2017. Lễ công bố nhãn hiệu chứng nhận sản phẩm rau an toàn huyện Mộc Châu. Hệ thống quản lý Nhà nước và giám sát chất lượng về sản xuất rau an toàn.

Trưng bày, giới thiệu sản phẩm rau an toàn Mộc Châu. Cửa hàng bán rau, củ quả an toàn tại Thị trấn Nông Trường. 115 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Họ và tên học viên: Bùi Trọng Trường Tên luận văn: Giải pháp phát triển sản xuất rau an toàn trên địa bàn huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La Ngành: Kinh tế nông nghiệp ứng dụng Mã số: 8620115 Cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu của luận văn Rau an toàn đã bắt đầu triển khai và trồng tại huyện Mộc Châu. Tuy nhiên diện tích còn nhỏ chưa đa dạng và còn nhiều bất cập trong vấn đề trong quản lý phát triển rất cần phải có các nghiên cứu.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là: (1) Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển và các giải pháp phát triển sản xuất rau an toàn.