Giải pháp phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xuất khẩu Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu ueh giải pháp phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần xuất khẩu việt, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Phạm Kim Thông
• Người hướng dẫn: Pgs.Ts Nguyễn Đăng Dờn
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Giải pháp phát triển kinh doanh thẻ tại Eximbank
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về thẻ ngân hàng
• 1.1.1. Quá trình hình thành và phát triển thẻ ngân hàng
• 1.1.2. Khái niệm, cấu trúc, phân loại thẻ ngân hàng
• 1.1.2.1. Khái niệm về thẻ ngân hàng
• 1.1.2.2. Cấu trúc của thẻ ngân hàng
• 1.1.2.3. Phân loại thẻ ngân hàng
• 1.2. Nội dung hoạt động kinh doanh thẻ của ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Nghiệp vụ phát hành thẻ của ngân hàng thương mại
• 1.2.1.1. Cơ sở pháp lý của việc phát hành thẻ
• 1.2.1.2. Các chủ thể tham gia thị trường thẻ
• 1.2.1.3. Nguyên tắc phát hành và thanh toán thẻ
• 1.2.2. Nghiệp vụ thanh toán thẻ của ngân hàng thương mại
• 1.2.2.1. Quy trình chấp nhận thẻ
• 1.2.2.2. Quy trình thanh toán thẻ
• 1.2.3. Chỉ tiêu đánh giá sự phát triển hoạt động kinh doanh thẻ của ngân hàng thương mại
• 1.2.3.1. Số lượng thẻ phát hành
• 1.2.3.2. Mạng lưới ATM, đơn vị chấp nhận thẻ
• 1.2.3.3. Doanh số thanh toán thẻ
• 1.2.3.4. Đa dạng hoá sản phẩm dịch vụ thẻ
• 1.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh thẻ của ngân hàng
• 1.2.4.1. Nhóm nhân tố thuộc về ngân hàng
• 1.2.4.1.1. Chính sách phát triển kinh doanh thẻ
• 1.2.4.1.2. Tổ chức và quản lý nguồn lực cho hoạt động kinh doanh thẻ
• 1.2.4.1.3. Công nghệ và tiện ích thẻ
• 1.2.4.2. Nhóm nhân tố thuộc về khách hàng
• 1.2.4.2.1. Thói quen tiêu dùng tiền mặt của dân cư
• 1.2.4.2.2. Thói quen giao dịch qua ngân hàng
• 1.2.4.2.3. Thu nhập của người dân
• 1.2.4.2.4. Trình độ dân trí
• 1.2.4.3. Nhóm nhân tố thuộc về cơ quan chức năng
• 1.2.4.3.1. Môi trường pháp lý
• 1.2.4.3.2. Môi trường kinh tế
• 1.2.4.4. Nhân tố rủi ro
• 1.2.4.4.1. Rủi ro tín dụng
• 1.2.4.4.2. Rủi ro kỹ thuật
• 1.2.4.4.3. Rủi ro đạo đức
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 1. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM
• 2.1. Giới thiệu chung về Eximbank
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Eximbank
• 2.1.2. Các sản phẩm, dịch vụ của Eximbank
• 2.2. Thực trạng chung về hoạt động kinh doanh thẻ của ngân hàng thương mại ở Việt Nam
• 2.3. Thực trạng phát triển hoạt động kinh doanh thẻ của Eximbank trong giai đoạn 2008-2010
• 2.3.1. Sự ra đời và phát triển thẻ của Eximbank
• 2.3.2. Cơ sở pháp lý của việc phát hành thẻ tại Eximbank
• 2.3.3. Mô hình tổ chức kinh doanh thẻ tại Eximbank
• 2.3.4. Thực trạng về phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại Eximbank trong giai đoạn 2008-2010
• 2.3.4.1. Thực trạng phát hành và thanh toán thẻ tại Eximbank
• 2.3.4.2. Thực trạng kỹ thuật phát hành thẻ
• 2.3.4.3. Những kết quả đạt được và những hạn chế trong quá trình phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại Eximbank trong giai đoạn 2008-2010
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẨN XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng phát triển hoạt động kinh doanh thẻ của Eximbank từ nay đến năm 2015
• 3.1.1. Định hướng chung về phát triển hoạt động kinh doanh tại Eximbank từ nay đến năm 2015
• 3.1.2. Định hướng về phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại Eximbank từ nay đến năm 2015
• 3.2. Giải pháp phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại Eximbank
• 3.2.1. Xây dựng hình ảnh thương hiệu mạnh
• 3.2.2. Tập trung đầu tư phát triển công nghệ thẻ
• 3.2.3. Đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ
• 3.2.4. Phát triển mạng lưới thanh toán
• 3.2.5. Tăng cường công tác tiếp thị, quảng cáo, chăm sóc khách hàng
• 3.2.6. Đào tạo nguồn nhân lực của ngân hàng đảm bảo có khả năng tiếp nhận và vận hành công nghệ mới
• 3.2.7. Hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, mô hình tổ chức
• 3.2.8. Giải pháp phòng ngừa và quản lý rủi ro
• 3.2.9. Giải pháp hỗ trợ để phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại Eximbank
• 3.2.9.1. Kiến nghị đối với Chính phủ
• 3.2.9.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng nhà nước Việt Nam
• 3.2.9.3. Kiến nghị đối với Hội thẻ ngân hàng Việt Nam
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp phát triển kinh doanh thẻ tại Eximbank

Hoạt động kinh doanh thẻ tại Eximbank đang trở thành một trong những lĩnh vực quan trọng trong chiến lược phát triển của ngân hàng. Với sự gia tăng nhu cầu sử dụng thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ, Eximbank cần có những giải pháp hiệu quả để phát triển kinh doanh thẻ. Bài viết này sẽ phân tích các thách thức và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh thẻ tại Eximbank.

1.1. Tình hình hiện tại của hoạt động kinh doanh thẻ tại Eximbank

Eximbank đã có những bước tiến trong việc phát triển thẻ, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Số lượng thẻ phát hành chưa đạt tiềm năng, và việc sử dụng thẻ vẫn chủ yếu để rút tiền mặt. Cần có những biện pháp để khắc phục tình trạng này.

1.2. Lợi ích của việc phát triển kinh doanh thẻ tại Eximbank

Phát triển kinh doanh thẻ không chỉ mang lại lợi nhuận cho Eximbank mà còn nâng cao trải nghiệm khách hàng. Thẻ ngân hàng giúp khách hàng dễ dàng thực hiện giao dịch, tiết kiệm thời gian và tăng cường an toàn tài chính.

II. Những thách thức trong phát triển kinh doanh thẻ tại Eximbank

Mặc dù Eximbank đã có những nỗ lực trong việc phát triển thẻ, nhưng vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như cạnh tranh từ các ngân hàng khác, thói quen tiêu dùng của khách hàng và công nghệ chưa được cập nhật kịp thời đang cản trở sự phát triển.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác khiến Eximbank phải tìm ra những điểm khác biệt trong sản phẩm thẻ của mình. Việc này đòi hỏi ngân hàng phải có chiến lược marketing hiệu quả và sản phẩm đa dạng.

2.2. Thói quen tiêu dùng của khách hàng

Khách hàng Việt Nam vẫn có thói quen sử dụng tiền mặt nhiều hơn thẻ. Điều này tạo ra thách thức lớn cho Eximbank trong việc khuyến khích khách hàng sử dụng thẻ trong giao dịch hàng ngày.

III. Giải pháp phát triển kinh doanh thẻ tại Eximbank

Để phát triển kinh doanh thẻ, Eximbank cần áp dụng một số giải pháp chiến lược. Những giải pháp này không chỉ giúp tăng trưởng doanh thu mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

3.1. Đầu tư vào công nghệ thẻ hiện đại

Công nghệ thẻ thông minh và bảo mật cao sẽ giúp Eximbank thu hút khách hàng. Đầu tư vào hệ thống thanh toán điện tử và bảo mật thông tin là rất cần thiết.

3.2. Đa dạng hóa sản phẩm thẻ

Eximbank nên phát triển nhiều loại thẻ khác nhau, từ thẻ tín dụng đến thẻ ghi nợ, phù hợp với nhu cầu của từng đối tượng khách hàng. Điều này sẽ giúp ngân hàng mở rộng thị trường và tăng trưởng doanh thu.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Eximbank

Việc áp dụng các giải pháp phát triển kinh doanh thẻ tại Eximbank đã mang lại những kết quả tích cực. Sự gia tăng số lượng thẻ phát hành và doanh số thanh toán thẻ là minh chứng cho sự thành công của các chiến lược này.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Sau khi triển khai các giải pháp, Eximbank đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể trong số lượng thẻ phát hành và doanh thu từ dịch vụ thẻ. Điều này cho thấy sự hiệu quả của các chiến lược đã được áp dụng.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Eximbank cần tiếp tục học hỏi từ những thành công và thất bại trong quá trình phát triển kinh doanh thẻ. Việc này sẽ giúp ngân hàng điều chỉnh chiến lược kịp thời và hiệu quả hơn.

V. Kết luận và tương lai của hoạt động kinh doanh thẻ tại Eximbank

Hoạt động kinh doanh thẻ tại Eximbank có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Với những giải pháp đúng đắn, ngân hàng có thể khẳng định vị thế của mình trên thị trường thẻ.

5.1. Tương lai của hoạt động kinh doanh thẻ

Eximbank cần tiếp tục đổi mới và phát triển các sản phẩm thẻ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Sự phát triển của công nghệ sẽ là yếu tố quyết định cho sự thành công trong tương lai.

5.2. Định hướng phát triển lâu dài

Eximbank cần xây dựng một chiến lược phát triển bền vững cho hoạt động kinh doanh thẻ, tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường thẻ thanh toán tại Việt Nam trong giai đoạn 2008-2010 đã chứng kiến bước phát triển vượt bậc với tổng số lượng thẻ phát hành tăng từ 14 triệu thẻ năm 2008 lên hơn 29 triệu thẻ vào năm 2010, đạt tốc độ tăng trưởng bình quân ấn tượng từ 150% đến 300% mỗi năm. Mặc dù quy mô phát hành mở rộng nhanh chóng, thói quen tiêu dùng tiền mặt của người dân vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo, dao động từ 70% đến 75% tổng phương tiện thanh toán trong toàn xã hội. Thực trạng này đặt ra thách thức lớn cho các ngân hàng thương mại trong việc tối ưu hóa hiệu quả vận hành hạ tầng thanh toán không dùng tiền mặt.

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xuất Nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) là một trong những định chế tài chính cổ phần hàng đầu với quy mô vốn điều lệ đạt 8.800 tỷ đồng và mạng lưới hoạt động gồm 124 chi nhánh cùng phòng giao dịch trên toàn quốc. Mặc dù Eximbank sở hữu nhiều lợi thế tiên phong, từng là ngân hàng đầu tiên tại Việt Nam phát hành thẻ Visa Debit vào năm 2005 và thẻ Visa Business vào năm 2008, hoạt động kinh doanh thẻ của ngân hàng vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Thẻ phát hành phần lớn chỉ được sử dụng cho mục đích rút tiền mặt tại máy ATM, trong khi doanh số thanh toán hàng hóa và dịch vụ qua máy POS còn rất khiêm tốn. Đồng thời, chi phí đầu tư, bảo trì mạng lưới ATM rất tốn kém nhưng hiệu quả khai thác chưa tương xứng với tiềm năng.

Đề tài tập trung phân tích thực trạng phát hành và thanh toán thẻ tại Eximbank trong giai đoạn 2008-2010, nhận diện các rào cản nội tại và môi trường kinh doanh, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp toàn diện nhằm thúc đẩy hoạt động kinh doanh thẻ của Eximbank phát triển bền vững đến năm 2015. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở khoa học để Eximbank nâng cao thị phần, cải thiện tỷ suất sinh lời và gia tăng năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết về trung gian tài chính và chức năng thanh toán không dùng tiền mặt của ngân hàng thương mại hiện đại. Hoạt động kinh doanh thẻ được tiếp cận dưới góc độ một phương thức cung ứng dịch vụ tài chính tích hợp, bao gồm hai nghiệp vụ cốt lõi: nghiệp vụ phát hành thẻ và nghiệp vụ thanh toán thẻ. Căn cứ theo Quyết định số 20/2007/QĐ-NHNN ngày 15/05/2007 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, thẻ ngân hàng được định danh là phương tiện do tổ chức phát hành thẻ cung cấp để thực hiện các giao dịch thanh toán, rút tiền hoặc chuyển khoản theo thỏa thuận.

Khung phân tích vận dụng mô hình đánh giá hoạt động kinh doanh thẻ thông qua 6 chỉ tiêu định lượng và định tính then chốt: lợi nhuận thuần từ dịch vụ thẻ, tổng số lượng thẻ phát hành lũy kế, quy mô mạng lưới máy ATM và điểm chấp nhận thẻ (POS), tổng doanh số thanh toán thẻ, mức độ đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ và thị phần trên thị trường thẻ. Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp lý thuyết quản trị rủi ro ngân hàng thương mại để phân loại và kiểm soát 4 nhóm rủi ro đặc thù trong hoạt động thẻ: rủi ro tín dụng (chủ thẻ mất khả năng thanh toán nợ thẻ tín dụng), rủi ro kỹ thuật (sự cố đường truyền, lỗi cơ sở dữ liệu), rủi ro gian lận giả mạo (làm giả thẻ, đánh cắp thông tin rãnh từ) và rủi ro đạo đức của nhân viên ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp toàn diện thu thập từ Báo cáo tài chính, Báo cáo thường niên của Eximbank giai đoạn 2008-2010, Báo cáo tổng kết thị trường của Hiệp hội Thẻ Ngân hàng Việt Nam, số liệu thống kê từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cùng hệ thống văn bản pháp quy như Chỉ thị số 20/2007/CT-TTg ngày 24/08/2007 của Thủ tướng Chính phủ về trả lương qua tài khoản.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao trùm toàn bộ dữ liệu hoạt động nghiệp vụ thẻ của 124 chi nhánh và phòng giao dịch trực thuộc Eximbank trong giai đoạn 3 năm liên tiếp (2008, 2009, 2010), đồng thời đối sánh với bức tranh chung của 40 tổ chức phát hành thẻ và 3 liên minh chuyển mạch thẻ lớn tại Việt Nam (Banknetvn, Smartlink/VCB, VNBC). Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được lựa chọn nhằm đảm bảo tính bao quát, chuẩn xác và phản ánh trung thực mọi biến động tài chính của ngân hàng mà không bị sai lệch do mẫu ngẫu nhiên.

Phương pháp phân tích chủ đạo bao gồm phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian (time-series analysis), đối chiếu số liệu tương đối và tuyệt đối, kết hợp phương pháp tổng hợp quy nạp kinh tế. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm lượng hóa rõ nét tốc độ tăng trưởng của từng dòng sản phẩm thẻ, xác định tỷ lệ kích hoạt so với tỷ lệ tất toán thẻ, đồng thời phân tích cơ cấu doanh số giao dịch để làm rõ bản chất hành vi sử dụng thẻ của khách hàng Eximbank trong khung thời gian từ năm 2008 đến 2010, hướng tới mục tiêu phát triển đến năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ phát hành thẻ ghi nợ nội địa V-TOP tăng trưởng mạnh mẽ nhưng đi kèm tỷ lệ hủy thẻ (tất toán) ở mức đáng lưu ý. Năm 2010, Eximbank phát hành mới 93.528 thẻ V-TOP, tăng 68,58% so với mức 55.528 thẻ của năm 2008, nâng tổng số thẻ V-TOP phát hành lũy kế lên 315.917 thẻ. Tuy nhiên, số lượng thẻ V-TOP tất toán trong năm 2010 lên tới 50.091 thẻ, chiếm tỷ lệ 18,84% so với tổng số lượng 265.826 thẻ V-TOP đang lưu hành thực tế tại cùng thời điểm.

Thứ hai, phân khúc thẻ ghi nợ quốc tế Eximbank - Visa Debit ghi nhận đà tăng trưởng số lượng phát hành nhưng chịu áp lực rời bỏ dịch vụ rất lớn. Năm 2010, số lượng thẻ Visa Debit phát hành mới đạt 9.110 thẻ, tăng 20,12% so với 7.110 thẻ của năm 2008, nâng tổng số thẻ lũy kế lên 49.997 thẻ (tăng 53,27% so với mức 32.997 thẻ năm 2008). Đáng chú ý, số lượng thẻ Visa Debit tất toán trong năm 2010 là 13.500 thẻ, chiếm tới 37,00% tổng số thẻ đang lưu hành (36.497 thẻ).

Thứ ba, cơ cấu sử dụng thẻ của khách hàng bị lệch pha nghiêm trọng giữa rút tiền mặt và thanh toán mua sắm. Trong cơ cấu giao dịch thẻ V-TOP, trên 85% tổng giá trị giao dịch phát sinh từ việc rút tiền mặt tại hệ thống máy ATM, trong khi các giao dịch thanh toán chi tiêu qua POS hoặc thanh toán trực tuyến hóa đơn tiện ích (điện, nước, viễn thông) chỉ chiếm tỷ trọng dưới 15%.

Thứ tư, áp lực cạnh tranh hạ tầng và phân mảnh hệ thống chuyển mạch ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả khai thác thiết bị. Trên toàn thị trường năm 2010 có 40 tổ chức phát hành thẻ với gần 9.000 máy ATM. Thị trường phân tán thành 3 liên minh: Liên minh Banknetvn dẫn đầu với 64% thị phần thẻ lưu hành (3.500 POS, hơn 7 triệu thẻ, 63% máy ATM), Liên minh VCB nắm 53% thị phần thanh toán (2.600 POS, 5,8 triệu thẻ, 48% máy ATM) và Liên minh VNBC chiếm 21% thị phần thẻ (gần 1.000 ATM, 1.700 POS, 2,3 triệu thẻ). Eximbank chịu chi phí đầu tư thiết bị rất lớn nhưng việc phân tán kết nối đã làm giảm hiệu suất sinh lời trên từng đầu máy ATM.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng thẻ phát hành nhiều nhưng doanh số thanh toán thấp bắt nguồn từ tâm lý chuộng tiền mặt của đại đa số người tiêu dùng (chiếm 70-75% thanh toán xã hội). Mặc dù Chỉ thị 20/2007/CT-TTg đã thúc đẩy các cơ quan, doanh nghiệp chi trả lương qua tài khoản ngân hàng, phần lớn người lao động vẫn duy trì thói quen rút sạch tiền mặt ngay sau khi có lương để chi tiêu hàng ngày. Tỷ lệ tất toán thẻ Visa Debit ở mức cao (37,00%) phản ánh sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng ngoại và chính sách thu phí thường niên chưa đi kèm với các chương trình khuyến mãi, tích điểm đủ hấp dẫn để giữ chân chủ thẻ.

Các dữ liệu nghiên cứu này có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ cột chồng kết hợp đường xu hướng, biểu diễn mối tương quan đa chiều giữa số lượng thẻ phát hành mới, lượng thẻ lưu hành thực tế và số lượng thẻ tất toán của từng dòng sản phẩm qua các năm 2008, 2009 và 2010. Đồng thời, một bảng phân tích cơ cấu doanh số giao dịch so sánh giữa doanh số rút tiền mặt tại ATM và doanh số thanh toán tại các cơ sở chấp nhận thẻ (POS) sẽ làm nổi bật rõ nét thực trạng lệch pha trong hành vi thanh toán của khách hàng.

So sánh với các nghiên cứu cùng thời kỳ về hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam, kết quả tại Eximbank phản ánh đúng quy luật chung của thị trường trong giai đoạn đầu chuyển đổi số. Tuy nhiên, để bứt phá và giữ vững vị thế của một ngân hàng có vốn điều lệ 8.800 tỷ đồng, Eximbank cần khẩn trương chuyển dịch trọng tâm chiến lược từ phát triển số lượng thẻ thuần túy sang nâng cao chất lượng dịch vụ, tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng và đẩy mạnh chuyển đổi công nghệ thẻ chip nhằm loại bỏ rủi ro gian lận băng từ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cấp toàn diện hạ tầng công nghệ và chuyển đổi sang công nghệ thẻ chip thông minh EMV. Khối Công nghệ thông tin và Trung tâm Thẻ Eximbank cần chủ trì triển khai kế hoạch thay thế 100% phôi thẻ băng từ bằng thẻ gắn chip điện tử tích hợp bộ vi xử lý bảo mật cao, kết hợp triển khai giao thức xác thực 3D-Secure cho toàn bộ giao dịch thẻ quốc tế trên môi trường Internet. Mục tiêu đặt ra là kéo giảm tỷ lệ phát sinh rủi ro gian lận, sao chép thông tin thẻ xuống dưới mức 0,01% trên tổng doanh số giao dịch trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2013.

Thứ hai, mở rộng mạng lưới đơn vị chấp nhận thẻ (POS) và phát triển các giải pháp thanh toán liên kết. Khối Khách hàng Doanh nghiệp cùng mạng lưới 124 chi nhánh cần đẩy mạnh việc tiếp cận, ký kết hợp đồng đại lý chấp nhận thẻ với các chuỗi siêu thị, nhà hàng, khách sạn, trung tâm thương mại và doanh nghiệp dịch vụ. Mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng số lượng thiết bị POS tối thiểu 35% mỗi năm, phấn đấu nâng tỷ trọng doanh số thanh toán qua POS đạt tối thiểu 40% trong tổng doanh số thanh toán thẻ của ngân hàng vào năm 2015.

Thứ ba, đa dạng hóa danh mục sản phẩm và cá nhân hóa chính sách tiếp thị thẻ. Phòng Marketing và Phát triển Sản phẩm cần đẩy mạnh phát triển các dòng thẻ đồng thương hiệu (Co-branded card) liên kết với các hãng hàng không, trung tâm mua sắm và trường đại học; đồng thời hoàn thiện chính sách ưu đãi tích điểm thưởng cho dòng thẻ Eximbank - Visa Business dành cho phân khúc doanh nghiệp. Mục tiêu cụ thể là giảm tỷ lệ tất toán thẻ Visa Debit từ mức 37,00% xuống dưới 15% và gia tăng số lượng thẻ tín dụng doanh nhân phát hành mới thêm 50% mỗi năm trong giai đoạn 2011-2015.

Thứ tư, hoàn thiện quy trình thẩm định tín dụng thẻ và quản trị rủi ro đạo đức nội bộ. Khối Quản lý Rủi ro cần xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng tự động đối với khách hàng cá nhân xin cấp thẻ tín dụng tín chấp, đồng thời thiết lập quy trình kiểm soát chéo và đào tạo bắt buộc định kỳ 100% cán bộ nghiệp vụ thẻ tại các chi nhánh. Mục tiêu duy trì tỷ lệ nợ quá hạn đối với các khoản vay qua thẻ tín dụng luôn dưới ngưỡng an toàn 2,0% trong suốt lộ trình định hướng đến năm 2015.

Thứ năm, kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ đẩy nhanh tiến độ hợp nhất 3 liên minh chuyển mạch thẻ (Banknetvn, Smartlink, VNBC) thành một Trung tâm Chuyển mạch Tài chính Quốc gia duy nhất. Giải pháp liên ngân hàng này sẽ giúp loại bỏ tình trạng đầu tư trùng lắp thiết bị ATM/POS, giảm thiểu lãng phí nguồn lực xã hội và tạo hành lang kỹ thuật thông suốt cho toàn bộ thị trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, Ban Lãnh đạo và các nhà quản trị chiến lược tại các ngân hàng thương mại cổ phần. Luận văn cung cấp khung phương pháp luận toàn diện gồm 6 chỉ tiêu định lượng để đánh giá hiệu quả mảng kinh doanh thẻ bán lẻ, hỗ trợ các nhà điều hành đưa ra quyết định tái cơ cấu danh mục sản phẩm, tính toán điểm hòa vốn cho các dự án đầu tư mạng lưới máy ATM và thiết bị POS một cách chính xác.

Thứ hai, Trưởng bộ phận phát triển sản phẩm, chuyên viên tiếp thị và quản trị quan hệ khách hàng trong lĩnh vực ngân hàng bán lẻ. Dữ liệu thực nghiệm chi tiết về tỷ lệ tất toán của thẻ V-TOP (18,84%) và Visa Debit (37,00%) là nguồn tư liệu thực tế quý giá giúp đội ngũ thiết kế sản phẩm nhận diện nguyên nhân khách hàng rời bỏ dịch vụ, từ đó xây dựng các chương trình chăm sóc khách hàng, chương trình ưu đãi hoàn tiền và chiến lược giữ chân chủ thẻ hiệu quả.

Thứ ba, các chuyên gia nghiên cứu và cán bộ hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước cùng Hiệp hội Thẻ Ngân hàng Việt Nam. Các phân tích về sự phân mảnh giữa 3 hệ thống chuyển mạch lớn (Banknetvn, VCB, VNBC) cùng thực trạng thói quen tiền mặt chiếm 70-75% cung cấp luận cứ thực tiễn vững chắc để cơ quan quản lý hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, ban hành các quy chuẩn kỹ thuật thẻ thống nhất và đẩy mạnh Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt cấp quốc gia.

Thứ tư, học viên cao học, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh. Công trình là tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp định tính, cung cấp chuỗi số liệu thực tế qua 3 năm của một ngân hàng thương mại quy mô lớn với vốn điều lệ 8.800 tỷ đồng và 124 chi nhánh.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ tất toán thẻ V-TOP đạt 18,84% và thẻ Visa Debit lên tới 37,00% trong năm 2010 tại Eximbank phản ánh vấn đề gì? Tỷ lệ này cho thấy hiện tượng phát hành thẻ chạy theo số lượng nhưng thiếu các giải pháp duy trì hoạt động của chủ thẻ. Khách hàng mở thẻ để nhận ưu đãi ban đầu hoặc nhận lương nhưng sau đó không tiếp tục sử dụng và tiến hành đóng thẻ khi phát sinh phí thường niên hoặc không có nhu cầu thanh toán quốc tế thường xuyên.

Tại sao việc đầu tư dàn trải vào máy ATM lại gây áp lực chi phí lớn cho Eximbank trong giai đoạn 2008-2010? Toàn thị trường giai đoạn này có gần 9.000 máy ATM nhưng trên 85% giao dịch là rút tiền mặt nhỏ lẻ không sinh phí cao. Chi phí mua sắm máy, thuê vị trí đặt máy, bảo trì kỹ thuật và chi phí vốn tiếp quỹ rất đắt đỏ, khiến thời gian thu hồi vốn đầu tư bị kéo dài và làm giảm hiệu quả sinh lời tổng thể của mảng thẻ.

Dòng sản phẩm thẻ Eximbank - Visa Business mang lại lợi ích tài chính gì cho khách hàng doanh nghiệp? Thẻ Visa Business giúp doanh nghiệp tách bạch chi tiêu cá nhân và chi phí công tác của cán bộ nhân viên, tận dụng thời gian miễn lãi tối đa lên đến 45 ngày để tối ưu hóa dòng tiền ngắn hạn. Doanh nghiệp dễ dàng kiểm soát sao kê minh bạch qua email và hệ thống điện tử mà không cần ứng tiền mặt tạm ứng cho nhân viên.

Vì sao việc hợp nhất 3 liên minh Banknetvn, Smartlink và VNBC lại mang tính cấp thiết đối với các ngân hàng thương mại? Năm 2010, thị trường bị chia cắt giữa Banknetvn (chiếm 64% thị phần thẻ), VCB và VNBC khiến chủ thẻ của ngân hàng này gặp khó khăn khi giao dịch trên thiết bị của liên minh khác. Việc hình thành một trung tâm chuyển mạch tài chính thống nhất giúp liên thông toàn bộ mạng lưới ATM/POS, tiết kiệm chi phí đầu tư hạ tầng và nâng cao tiện ích cho toàn xã hội.

Công nghệ thẻ chip thông minh EMV có ưu thế vượt trội nào so với thẻ từ truyền thống? Thẻ từ lưu thông tin cố định trên dải băng từ nên rất dễ bị các thiết bị quét trộm sao chép dữ liệu (skimming) để làm thẻ giả mạo rút trộm tiền. Ngược lại, thẻ chip EMV chứa vi xử lý mã hóa dữ liệu động theo từng giao dịch, ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ nhân bản thẻ và đáp ứng tiêu chuẩn an toàn cao nhất của các tổ chức thẻ quốc tế.

Kết luận

• Khắc họa toàn diện bức tranh thị trường thẻ Việt Nam giai đoạn 2008-2010 với quy mô hơn 29 triệu thẻ lưu hành, đồng thời chỉ ra rào cản từ tỷ lệ 70-75% thanh toán bằng tiền mặt.

• Phân tích sâu sắc hoạt động kinh doanh thẻ tại Eximbank, một định chế có vốn điều lệ 8.800 tỷ đồng và mạng lưới 124 chi nhánh, sở hữu các dòng sản phẩm tiên phong như V-TOP, Visa Debit và Visa Business.

• Lượng hóa rõ nét điểm nghẽn tăng trưởng qua số liệu phát hành mới 93.528 thẻ V-TOP cùng tỷ lệ tất toán 18,84%, và tỷ lệ tất toán lên tới 37,00% của dòng thẻ ghi nợ quốc tế Visa Debit trong năm 2010.

• Đóng góp hệ thống 5 nhóm giải pháp đồng bộ và kiến nghị vĩ mô nhằm chuyển đổi công nghệ thẻ chip EMV, mở rộng mạng lưới POS và hoàn thiện quản trị rủi ro theo định hướng phát triển giai đoạn 2011-2015.

• Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo về xu hướng tích hợp ngân hàng điện tử (Internet Banking, Mobile Banking) và thanh toán đa kênh trên thiết bị di động trong kỷ nguyên số.

Công trình là nguồn tài liệu học thuật và thực tiễn giá trị cho các nhà quản trị ngân hàng bán lẻ, các nhà nghiên cứu tài chính và học viên cao học. Hãy tìm đọc toàn văn nghiên cứu để tiếp cận trọn vẹn hệ thống dữ liệu và các mô hình phân tích chi tiết.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI  1.1 Tổng quan về thẻ ngân hàng 1.1 Quá trình hình thành và phát triển thẻ ngân hàng Thẻ ngân hàng xuất hiện đầu tiên ở Mỹ vào đầu thế kỷ 20. Nó ra đời năm 1914, khi đó Tổng công ty xăng dầu Califonia cấp thẻ cho nhân viên và một số khách hàng của mình với mục đích chủ yếu là khuyến khích bán sản phẩm của công ty. Loại hình đầu tiên của thẻ ngân hàng ra đời vào năm 1945. Đó là Charge-It của ngân hàng John Biggins (Mỹ), cho phép khách hàng dùng thẻ mua hàng tại những nơi bán lẻ.

Còn các nhà kinh doanh phải ký quỹ tại ngân hàng Biggins và ngân hàng sẽ thu tiền thanh toán từ phía khách hàng để hoàn trả cho nhà kinh doanh. Loại hình này cũng chính là tiền đề cho việc phát hành thẻ tín dụng đầu tiên của ngân hàng Franklin National vào năm 1951. Đến năm 1955, hàng loạt thẻ mới xuất hiện ở Mỹ như: Trip Charge, Golden Key, Gourmet Club, Esquire Club. Năm 1958, thẻ Card Balanche, American Express ra đời và thống lĩnh thị trường.

Năm 1960, ngân hàng lớn của Mỹ là Bank of America đã phát hành thẻ Bank Americard. Sau đó, ngân hàng này đã bắt đầu cấp giấy phép cho các định chế tài chính trong khu vực để phát hành thẻ mang thương hiệu Bank Americard và xây dựng một số quy định và tiêu chuẩn riêng đối với các định chế tài chính khi phát hành thẻ. Năm 1966, để cạnh tranh với sự thành công của ngân hàng Bank of America, mười bốn ngân hàng lớn của Mỹ thành lập Hiệp hội thẻ liên ngân hàng quốc tế (Interbank Card Association- ICA) và cho ra đời thẻ Master Charge. Năm 1977, Bank America đổi tên Visa USA và sau đó trở thành tổ chức thẻ quốc tế Visa.

Ngày nay, thẻ Visa đã trở thành thẻ có quy mô lớn và được nhiều người sử dụng nhất trên thế giới. Năm 1979, Master Charge đổi tên thành MasterCard và trở thành tổ chức thẻ quốc tế lớn thứ 2 trên thế giới, là đối thủ cạnh tranh chủ yếu của thẻ Visa ngày nay, góp phần đưa thị trường 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thẻ thanh toán ngày càng phát triển trên toàn cầu. Trên thế giới hiện nay có 4 tổ chức thẻ quốc tế lớn nhất là Visa, MasterCard, AMEX, JCB cùng với nhiều công ty và ngân hàng liên kết nhau cung ứng nhiều sản phẩm thẻ đa dạng, phong phú trên thị trường.2 Khái niệm, cấu trúc, phân loại thẻ ngân hàng 1.1 Khái niệm về thẻ ngân hàng: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đưa ra khái niệm về thẻ ngân hàng trong Quy chế phát hành, thanh toán, sử dụng và cung cấp dịch vụ hỗ trợ hoạt động thẻ ngân hàng ban hành kèm theo Quyết định số 20/2007/QĐ-NHNN ngày 15/05/2007: “Thẻ ngân hàng là phương tiện do tổ chức phát hành thẻ phát hành để thực hiện giao dịch thẻ theo các điều kiện và điều khoản được các bên thỏa thuận”.2 Cấu trúc của thẻ ngân hàng: Hình 1.1 Cấu trúc thẻ ngân hàng Hầu hết các loại thẻ đều có hình chữ nhật, bốn góc tròn, được làm bằng nhựa ABC hoặc PC, cấu tạo bởi ba lớp được ép thường với kỹ thuật cao và có kích thước chuẩn là 85mm x 54mm x 0,76mm. Mặt trước: thường bao gồm các yếu tố cơ bản sau:  Tên và biểu tượng của Ngân hàng phát hành thẻ: các huy hiệu, logo của tổ chức phát hành thẻ.

Những thành phần này được thực hiện với kỹ thuật cao nhằm tránh giả mạo.  Bộ nhớ điện tử: thường được gọi là "chip" được sử dụng đối với các loại thẻ thông minh trong đó chứa đựng các dữ liệu liên quan đến chủ thẻ. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail]  Số thẻ: là tài khoản dành riêng cho mỗi chủ thẻ. Thông thường số này được dập nổi lên trên thẻ và được in trên hóa đơn khi chủ thẻ thanh toán tiền mua hàng.

Tùy theo từng loại thẻ mà có chữ số khác nhau và cấu trúc phân nhóm trong dãy số cũng khác nhau.  Họ và tên chủ thẻ: họ và tên của chủ thẻ được dập chữ nổi, thẻ thanh toán không chuyển đổi cho nhau. Nếu là thẻ cá nhân thì đây sẽ là tên của người chủ sở hữu và nếu là thẻ công ty thì in tên công ty.  Thời hạn hiệu lực của thẻ: khoảng thời gian sử dụng thẻ có thể là 6,12,18,24 hoặc 36 tháng tùy theo chính sách của từng ngân hàng phát hành.

Trong trường hợp thẻ hết hạn sử dụng thì chủ thẻ phải làm thủ tục gia hạn thẻ. Mặt sau: Bao gồm các yếu tố cơ bản sau:  Dãy băng từ: Có khả năng lưu trữ những thông tin được mã hóa về số thẻ, tên chủ thẻ, tên ngân hàng phát hành, mã số cá nhân… khi quét qua máy rút tiền tự động (ATM), máy cấp phép tự động (POS), mọi dữ liệu này sẽ được đọc và chuyển về trung tâm thẻ thông qua mạng thông tin, nếu là thẻ quốc tế thì những thông tin này sẽ được truyền về ngân hàng phát hành qua hệ thống thông tin của hiệp hội phát hành thẻ quốc tế (Hệ thống BASE-1 của VisaCard hoặc hệ thống INAS của MasterCard…)  Băng chữ ký của chủ thẻ: Là băng giấy được nằm ngay dưới dãy băng từ, trên băng giấy là chữ ký của chủ thẻ, khi thanh toán tại các cơ sở chấp nhận thẻ, đơn vị sẽ so sánh chữ ký của người cầm thẻ trên hóa đơn với chữ ký mẫu trên dãy băng của chủ thẻ và tên, địa chỉ của ngân hàng phát hành… 1.3 Phân loại thẻ ngân hàng: Thẻ ngân hàng thực sự rất đa dạng, được sử dụng với nhiều mục đích, để hiểu rõ hơn về tính năng cũng như lợi ích của thẻ, chúng ta có thể phân loại thẻ dựa trên những tiêu chí sau đây:  Xét theo công nghệ sản xuất: thẻ có 3 loại:  Thẻ khắc chữ nổi (embossed card): Đây là loại thẻ sơ khai ban đầu, được làm dựa trên kỹ thuật khắc chữ nổi. Trên bề mặt thẻ được khắc 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nổi các thông tin cần thiết. Hiện nay loại thẻ này không được sử dụng nữa do kỹ thuật sản xuất thô sơ, tính bảo mật kém và dễ làm giả.

 Thẻ băng từ (magnetic stripe): Là loại thẻ được sản xuất dựa trên kỹ thuật thư tín, thẻ được phủ một băng từ chứa 2 hoặc 3 rãnh để ghi những thông tin cần thiết đã được mã hóa, các thông tin này thường là thông tin cố định về chủ thẻ và số liệu kết nối. Loại thẻ này được sử dụng phổ biến trong vòng 20 năm nay nhưng trong thời đại trình độ khoa học công nghệ phát triển cao nó cũng đã bộc lộ một số nhược điểm sau: Khả năng bị lợi dụng cao do thông tin ghi trong thẻ không tự mã hóa được, người ta có thể đọc được thẻ dễ dàng bằng thiết bị đọc gắn với máy vi tính; Thẻ từ chỉ mang thông tin cố định, khu vực chứa tin hẹp không áp dụng được các kỹ thuật mã đảm bảo an toàn. Do những nhược điểm trên, thẻ từ những năm gần đây đã bị lợi dụng lấy cắp tiền.  Thẻ thông minh (smart card, chip card): Loại thẻ này được sản xuất dựa trên kỹ thuật vi xử lý nhờ gắn một chip điện tử theo nguyên tắc xử lý như một máy tính nhỏ, dữ liệu, thông tin liên quan đến khách hàng sẽ lưu trữ trong bộ nhớ điện tử “chip”.

Thẻ thông minh có nhiều nhóm với dung lượng nhớ của chip điện tử khác nhau. Đây là thế hệ mới nhất của thẻ thanh toán, nó khắc phục nhiều nhược điểm của thẻ khắc chữ nổi, thẻ băng từ do hạn chế việc sử dụng thẻ giả mạo, đảm bảo tính an toàn cao. Tuy nhiên, chi phí để đầu tư phát triển hệ thống thẻ thông minh cũng rất cao.  Xét theo phạm vi sử dụng: có 2 loại thẻ:  Thẻ nội địa: là loại thẻ chỉ được sử dụng trong phạm vi một quốc gia và đồng tiền giao dịch là đồng bản tệ.

Thông thường thẻ nội địa là những thẻ ghi nợ của các ngân hàng thương mại, được phát hành, được sử dụng tại hệ thống máy ATM và mạng lưới các đơn vị cơ sở chấp nhận thẻ trong nước.  Thẻ quốc tế: là loại thẻ không chỉ được sử dụng trong phạm vi quốc gia mà còn được dùng trên toàn thế giới. Thẻ quốc tế được chấp nhận thanh toán trên toàn cầu và sử dụng các loại ngoại tệ mạnh để thanh toán. Để phát hành thẻ quốc tế, tổ chức phát hành thẻ phải là thành viên của tổ chức thẻ quốc tế, 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tuân thủ chặt chẽ các quy định trong việc phát hành và thanh toán thẻ do tổ chức thẻ quốc tế đó ban hành.

Khách hàng khi sử dụng thẻ quốc tế phải chịu nhiều chi phí hơn so với thẻ nội địa, đặc biệt là chi phí liên quan đến việc chuyển đổi ngoại tệ giữa các quốc gia.  Xét theo chủ thể phát hành thẻ  Thẻ do các ngân hàng phát hành: Ngân hàng phát hành thẻ giúp cho khách hàng sử dụng linh hoạt tài khoản của mình tại ngân hàng hoặc sử dụng một số tiền do ngân hàng cấp tín dụng (ví dụ như: thẻ Visa card, Master card…).  Thẻ do các tổ chức phi ngân hàng phát hành: là loại thẻ do các tập đoàn kinh doanh lớn gồm các công ty cung ứng hàng hóa dịch vụ, du lịch và giải trí phát hành thẻ để tạo thêm tiện ích cho khách hàng cũng như thuận lợi trong việc quản lý tài chính và kích thích tiêu dùng (ví dụ như: thẻ Affinity card, Co-branded card, Charge card…).  Xét theo tính chất thanh toán thẻ: có 2 loại thẻ:  Thẻ tín dụng (credit card): là loại thẻ cho phép chủ thẻ được thực hiện giao dịch mua hàng hóa, dịch vụ hoặc rút tiền trong phạm vi hạn mức tín dụng đã được cấp theo thỏa thuận với tổ chức phát hành thẻ.

Chủ thẻ phải thanh toán ít nhất mức trả nợ tối thiểu khi đến hạn quy định và sẽ phải trả lãi cho số tiền còn nợ theo mức lãi suất thỏa thuận trước. Thẻ tín dụng được xem như một công cụ cho vay tiêu dùng của tổ chức phát hành cấp cho chủ thẻ. Đây là sự kết hợp giữa tín dụng và thanh toán. Đối với hình thức tín dụng thì khi ngân hàng đồng ý cho khách hàng vay tức là giao cho khách hàng trực tiếp quyền sử dụng một lượng vốn nào đó.