CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU-BỐI CẢNH CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do chọn đề tài Trong bối cảnh hội nhập, toàn cầu hóa kinh tế thế giới hiện nay, để có được tốc độ phát triển cao và bền vững, các quốc gia, các doanh nghiệp đều chú trọng đến NNL. Vì NNL là nguồn lực con người là yếu tố quan trọng tạo nên sự thành công của mọi quốc gia, tổ chức. Trước tình hình cạnh tranh giữa các quốc gia, các doanh nghiệp thì NNL là công cụ quan trọng nhất trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh trên tất cả các mặc như: cạnh tranh về sản phẩm, về năng lực cạnh tranh doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh quốc gia. Với KCN và các doanh nghiệp thì NNL luôn là yếu tố có tính quyết định đến sự tồn tại và phát triển của KCN và doanh nghiệp.
Hiện nay số lao động cần thiết cho KCN để phục vụ cho các doanh nghiệp là rất lớn. Cùng với quá trình hội nhập và công nghiệp hóa, tỉnh Tây Ninh đã hình thành và phát triển các KCN, KKT. Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã hình thành 05 KCN và 02 KKT cửa khẩu gồm: KCN Trảng Bàng, KCN chế xuất Linh Trung 3, KCN Thành Thành Công, KCN Phước Đông, KCN Chà Là, KKT cửa khẩu Mộc Bài và KKT cửa khẩu Xa Mát. Trong đó KCN Phước Đông được hình thành từ năm 2009, là một trong những KCN có quy mô lớn nhất trong 5 KCN của tỉnh Tây Ninh.
Có tổng diện tích đất quy hoạch là 3.158 ha trong đó quy hoạch KCN 2.190 ha số còn lại là quy hoạch đô thị-dịch vụ-trung tâm thương mại. Tổng vốn đầu tư cơ sở hạ tầng của dự án là 5. Việc thu hút đầu tư trong thời gian qua vào các KCN rất nhanh, vốn triển khai cũng nhanh tạo ra áp lực lớn về tuyển dụng cung ứng NNL, để đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển KCN nên rất cần có một chương trình, kế hoạch hỗ trợ cho cung cầu lao động hài hòa và ngày càng đáp ứng tốt hơn về số lượng cũng như chất lượng NNL cho các KCN. Tính đến cuối năm 2014, tại các KCN, KKT tế đã thu hút 77.745 lao động, trong đó lao LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 động Việt Nam là 76.
Hàng năm, nhu cầu sử dụng lao động của các doanh nghiệp tại các KCN, KKT tăng thêm rất lớn, khoảng 20. Tuy nhiên, trong các năm qua, bình quân mỗi năm số lao động được cung cấp cho các KCN, KKT được khoảng 15. Tình trạng thiếu lao động tại các KCN, KKT đã xuất hiện trong những năm gần đây. Các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động khó tuyển dụng đủ số lượng và đúng tay nghề theo yêu cầu.
Mặc khác, lực lượng lao động chưa qua đào tạo còn lớn, thiếu lao động lành nghề, thiếu lao động chuyên môn kỹ thuật cao nên các doanh nghiệp hầu như phải tuyển lao động phổ thông và đào tạo ngay trên dây chuyền sản xuất của mình. Lao động có trình độ quản lý, cán bộ kỹ thuật, kế toán trưởng, phiên dịch tiếng Anh, Hoa, Hàn… phải tuyển từ thành phố Hồ Chí Minh hoặc sử dụng lao động là người nước ngoài (Sở Lao động-Thương binh và Xã hội Tây Ninh, 2014). Hiện NNL của các KCN trong tỉnh nói chung, KCN Phước Đông nói riêng vừa thiếu lại vừa yếu. Theo báo cáo của Ban quản lý KKT tỉnh Tây Ninh đến nay, KCN Phước Đông đã có 21 dự án đầu tư với số lao động đang làm việc là 20.242 người trong đó lao động trong nước là 19.654 người và lao động nước ngoài là 588 người.
Theo quy hoạch phát triển của KCN Phước Đông đến năm 2020 thì nhu cầu lao động mới có chuyên môn trong KCN dự kiến sẽ thu hút khoảng 100.000 lao động từ trong và ngoài tỉnh. Vì vậy, bài toán về ổn định, phát triển NNL có trình độ chuyên môn để đáp ứng nhu cầu cho các doanh nghiệp trong KCN trong tương lai là không hề đơn giản trong quá trình triển khai thực hiện. Tuy nhiên, vấn đề NNL trong KCN có những đặc thù riêng như thế nào, đồng thời gặp những khó khăn gì và làm thế nào để ổn định, phát triển NNL trong KCN trong quá trình hội nhập kinh tế vẫn là câu hỏi chưa có lời giải thích thỏa đáng. Chính vì vậy việc nghiên cứu về vấn đề này ở KCN là cần thiết khách quan.
Từ thực trạng và yêu cầu ổn định, phát triển NNL cho các doanh nghiệp ở KCN trong thời gian tới, việc chọn đề tài “Nghiên cứu xây dựng các giải pháp nhằm ổn định và phát triển nguồn nhân lực tại Khu công nghiệp Phước Đông, tỉnh Tây Ninh” để LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 nghiên cứu là cần thiết. Việc nghiên cứu xây dựng các giải pháp nhằm ổn định, phát triển NNL ở KCN Phước Đông hiện nay sẽ giúp các chuyên gia quản lý của tỉnh hoạch định chính sách của Nhà nước ở địa phương, các chuyên gia hiểu rõ hơn những tồn tại khó khăn về các yếu tố ảnh hưởng đến NNL ở KCN để từ đó đưa ra các chính sách phù hợp để hỗ trợ việc ổn định, phát triển NNL cho KCN. Đây cũng là một trong những yếu tố quan trọng để cải thiện môi trường đầu tư và kinh doanh hướng tới sự phát triển bền vững của KCN Phước Đông. Thông qua kết quả của nghiên cứu này phần nào sẽ giúp cho nhà quản trị doanh nghiệp, KCN từng bước giải quyết hợp lý và ngày càng tốt hơn mối quan hệ cung - cầu lao động nhằm để ổn định, phát triển NNL cho KCN Phước Đông trong những năm tới đạt được hiệu quả tốt hơn.2 Mục tiêu nghiên cứu 1.1 Mục tiêu tổng quát Nghiên cứu để xây dựng các giải pháp nhằm ổn định và phát triển NNL ở KCN Phước Đông.2 Mục tiêu cụ thể - Mục tiêu thứ nhất: Đánh giá tổng quan về tình hình NNL trong KCN Phước Đông.
- Mục tiêu thứ hai: Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự ổn định và phát triển NNL của KCN Phước Đông. - Mục tiêu thứ ba: Trên cơ sở phân tích đề xuất giải pháp nhằm ổn định và phát triển NNL ở KCN Phước Đông trong những năm tới.3 Câu hỏi nghiên cứu - Vì sao phải ổn định và phát triển NNL ở KCN Phước Đông? LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 - Những nhân tố nào ảnh hưởng đến sự ổn định và phát triển NNL ở KCN Phước Đông? - Thực trạng NNL ở KCN Phước Đông nổi lên những vấn đề gì? - Cần phải làm gì để ổn định và phát triển NNL ở KCN Phước Đông trong thời gian tới? 1.4 Phương pháp nghiên cứu * Đối với mục tiêu thứ nhất và thứ ba: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích, so sánh, tổng hợp để thực hiện. * Đối với mục tiêu thứ hai: Quá trình nghiên cứu được thực hiện thông qua hai giai đoạn: bằng phương pháp định tính và phương pháp định lượng. - Phương pháp định tính: Thảo luận với các chuyên gia, những người đại diện doanh nghiệp trong KCN có kinh nghiệm trong quản trị NNL.
Thông qua thu thập thông tin nghiên cứu định tính để thiết lập thang đo các yếu tố về NNL để làm cơ sở sử dụng cho phương pháp nghiên cứu định lượng. - Phương pháp nghiên cứu định lượng: Dựa trên các thông tin thu thập được của kết quả nghiên cứu định đính. Tiến hành thực hiện bằng phương pháp điều tra, phỏng vấn lãnh đạo các doanh nghiệp, lãnh đạo các bộ phận chuyên môn, giám đốc nhân sự, chủ tịch/tổ trưởng công đoàn để xác định và đo lường các yếu tố ảnh hưởng đến NNL. Xử lý dữ liệu định lượng bằng phần mềm SPSS 20.
* Nguồn thông tin dữ liệu: Được thực hiện thu thập nhiều nguồn, cụ thể như: - Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thông tin được thu thập từ các cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp như: các báo cáo, thống kê; nguồn tạp chí, mạng internet, sách, báo, những thông tin có liên quan của những nghiên cứu về quản trị, phát triển NNL. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 - Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thu thập từ các bảng phỏng vấn, bảng câu hỏi điều tra đối với lãnh đạo các doanh nghiệp, lãnh đạo các bộ phận chuyên môn, giám đốc nhân sự, chủ tịch/tổ trưởng công đoàn ở trong doanh nghiệp KCN.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu là các yếu tố ảnh hưởng đến việc ổn định và phát triển NNL ở KCN Phước Đông tỉnh Tây Ninh (gồm những yếu tố bên trong và bên ngoài doanh nghiệp KCN). - Phạm vi nghiên cứu : Nghiên cứu tập trung khảo sát lãnh đạo các doanh nghiệp, lãnh đạo các bộ phận chuyên môn, giám đốc nhân sự, chủ tịch/tổ trưởng công đoàn đang làm việc trong các doanh nghiệp ở KCN Phước Đông tỉnh Tây Ninh, thông qua phỏng vấn để thu thập thông tin số liệu để phân tích, đánh giá thực trạng, đề xuất các giải pháp nhằm ổn định và phát triển NNL ở KCN Phước Đông cho những năm tiếp theo.6 Kết cấu của luận văn Kết cấu của luận văn được chia thành 5 chương: Giới thiệu bối cảnh của vấn đề nghiên cứu; Tổng quan cơ sở lý thuyết và các bài nghiên cứu trước; Thiết kế nghiên cứu; Kết quả nghiên cứu; Kết luận và khuyến nghị. Từ những cở sở trên, luận văn đưa ra khung phân tích như sau: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 Cơ sở lý thuyết của các yếu tố ảnh hưởng đến NNL: Khái niện NNL, quản trị NNL, phát triển NNL.
Tổng quan các lý thuyết nghiên cứu có liên quan đến ổn định, phát triển NNL ở KCN Phước Đông Các thông tin thu thập Phân tích những Những yếu tố tác động từ: bảng phỏng vấn, yếu tố ảnh hưởng từ môi trường bên trong, Dữ bảng câu hỏi điều tra đến NNL ở KCN môi trường bên ngoài có liệu đối với các lãnh đạo, Phước Đông. ảnh hưởng đến NNL ở sơ trưởng phòng nhân sự KCN Phước Đông. cấp của các doanh nghiệp ở KCN Phước Đông. Xác định và đo lường các yếu tố ảnh hưởng đến NNL ở KCN Phước Đông Các thông tin Thực trạng của những Thông tin thu thu thập từ nhân tố ảnh hưởng đến thập được từ Dữ Dữ các doanh NNL ở KCN Phước các cơ quan liệu liệu nghiệp, Đông (những kết quả đạt quản lý nhà sơ thứ người lao cấp được, những tồn tại, hạn cấp nước, doanh trong KCN chế) nghiệpnhư: báo Phước Đông cáo, thống kê; nguồn tạp chí, mạng internet, sách, báo ,.
Những tồn tại, hạn chế Những quan điểm, mục tiêu ổn định, phát triển NNL Các giải pháp nhằm ổn định và phát triển NNL tại KCN Phước Đông LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.