CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC TƯ VẤN THIẾT KẾ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 1. Công tác tư vấn và tư vấn thiết kế XDCT 1. Khái niệm về công tác tư vấn Tư vấn là một dịch vụ trí tuệ, một hoạt động “chất xám” cung ứng cho khách hàng những lời khuyên đúng đắn về chiến lược, sách lược, biện pháp hành động và giúp đỡ, hướng dẫn khách hàng thực hiện những lời khuyên đó, kể cả tiến hành những nghiên cứu soạn thảo dự án và giám sát quá trình thực thi dự án đạt hiệu quả yêu cầu. Trong định nghĩa của từ điển Oxford, tư vấn có nghĩa là “trao lời khuyên”.
Theo định nghĩa này ta có thể hiểu rằng tư vấn ở đây không mang tính chất mệnh lệnh hay chỉ thị cho một tổ chức, cá nhân nào đó mà nó chỉ mang tính chất góp ý, dù cả trong hoạt động quản lý - tức là hoạt động trao lời khuyên cho các nhà quản lý. Hay nói cách khác Tư vấn có tính chất quan hệ một chiều, đóng góp ý kiến về một vấn đề được hỏi, nhưng không có quyền quyết định. Tư vấn cung ứng những lời khuyên đúng đắn và thích hợp chứ không phải là những lời khuyên chung chung. Một lời khuyên đúng đắn có thể thích hợp với một bối cảnh, một tình huống, một thời gian nhất định, nhưng lại không thích hợp cho một thực tế khác, vào hoàn cảnh và thời gian khác.
Tư vấn không chỉ đơn thuần là đưa ra lời khuyên, Mà còn phải chỉ vẽ, hướng dẫn thực hiện lời khuyên đưa ra sao cho có thể đạt được hiệu quả cao nhất. Tư vấn là một dạng dịch vụ do vậy hoạt động tư vấn dù phải tiến hành bởi cá nhân hay tổ chức nói chung đều thông qua hợp đồng giữa người sử dụng dịch vụ và người cung ứng dịch vụ. Đây là cơ sở để xác định trách nhiệm của người cung ứng dịch vụ tư vấn đối với sản phẩm tư vấn của mình. 17 * Đặc điểm dịch vụ tư vấn: - Quá trình tư vấn là một quá trình liên tục chia sẻ thông tin giữa các nhà tư vấn và khách hàng.
- Bối cảnh và mục tiêu của dịch vụ tư vấn luôn luôn cụ thể và xác định “sản phẩm” của tư vấn cần có tính thích và có tính hiệu quả cao. - Yếu tố cơ bản được cấp trong quá trình tư vấn là thông tin, tri thức, giải pháp xử lý các vấn đề. - Kết quả của một dịch vụ tư vấn luôn là một kết quả kép đối với người sử dụng, ngoài kết quả trực tiếp giúp giải quyết vấn đề đặt ra, người sử dụng tư vấn còn được nâng cao năng lực do có cơ hội tiếp cận các thông tin, kiến thức nhà tư vấn, đặc điểm này kiến cho hoạt động tư vấn đặc biệt hữu ích đối với quá trình phát triển nguồn nhân lực, nâng cao trình độ chất lượng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Dịch vụ Tư vấn đã xuất hiện và được sử dụng rộng rãi tại Việt Nam từ nhiều năm trước đây.
Mặc dù vậy, tư vấn vẫn còn là một khái niệm rất mới ở Việt Nam. Trong các giới hữu quan ở Việt Nam, thường chưa có sự phân biệt rõ ràng giữa Tư vấn và Môi giới, giữa hoạt động tư vấn và việc đưa ra những lời khuyên đơn giản. Bởi vậy, việc định nghĩa "tư vấn là gì?" vẫn đang còn là vấn đề tranh cãi. Khái niệm về công tác tư vấn thiết kế XDCT 1.
Tư vấn thiết kế XDCT Trong hoạt động xây dựng, dịch vụ tư vấn tham gia vào hầu hết các bước triển khai của dự án như: Tư vấn quản lý, Tư vấn khảo sát, Tư vấn thiết kế, Tư vấn giám sát. Đơn vị tư vấn đóng vai trò là bên thứ ba thực hiện việc tư vấn cả về quản lý và kỹ thuật giúp chủ đầu tư thực hiện dự án. Tư vấn xây dựng còn có thể được hiểu là các kiến trúc sư, kỹ sư,. , những chuyên gia xây dựng có kỹ năng đa dạng, cung cấp các dịch vụ thiết 18 kế, quản lý cho một dự án xây dựng thông qua các hợp đồng kinh tế.
Cách hiểu này phản ánh bản chất đa dạng của hoạt động tư vấn xây dựng, nó liên quan đến nhiều lĩnh vực, trong mọi giai đoạn của dự án và đòi hỏi không những khả năng về kỹ thuật, quản lý, mà còn phụ thuộc một cách quyết định vào sự hiểu biết và những kỹ năng khác, bao gồm: Cập nhật, phát hiện, sáng tác, lựa chọn, chuyển giao. Tư vấn thiết kế xây dưng công trình hay gọi tắt là Tư vấn thiết kế là sự triển khai sáng tạo các công trình xây dựng đến một mục đích cụ thể nào đó. Nó làm cho các ý tưởng trở thành thực tiễn và hấp dẫn người dùng hoặc khách hàng hoạt động dịch vụ cung cấp các sản phẩm tư vấn trong xây dựng bao gồm thiết kế công trình dân dựng, công trình công nghiệp, công trình giao thông, công trình thủy lợi, công trình hạ tầng kỹ thuật. Trong đó sản phẩm tư vấn là phương án thiết kế xây dựng công trình được đưa ra cho CĐT lựa chọn để triển khai dự án.
Các khái niệm liên quan Thiết kế xây dựng: Là sự triển khai sáng tạo các công trình xây dựng đến một mục đích cụ thể nào đó. Nó làm cho các ý tưởng trở thành thực tiễn và hấp dẫn người dùng hoặc khách hàng.Thiết kế xây dựng bao gồm các nội dung chủ yếu như: Kỹ sư tư vấn xây dựng: Là người có đủ trình độ, chuyên môn để thực hiện công tác tư vấn xây dựng. Ở Việt Nam, để được hành nghề Kỹ sư tư vấn xây dựng cần phải có chứng chỉ hành nghề, phải có tối thiểu 3 năm hoạt động trong lĩnh vực xây dựng và số lượng công trình đã tham gia phải đủ lớn. - Kiến trúc sư thiết kế công trình - Kỹ sư thiết kế kết cấu công trình - Kỹ sư thiết kế điện 19 - Kỹ sư thiết kế cơ - lạnh - Kỹ sư thiết kế nước - thuỷ lợi - Kỹ sư thiết kế công nghiệp - Kiến trúc sư quy hoạch Phương án công nghệ: Bao gồm các giải pháp sử dụng những công nghệ tiên tiến.
Việc của người tư vấn thiết kế là đưa ra những phương án phù hợp cho khách hàng và người tiêu dùng chọn lựa. Công năng sử dụng: Tùy thuộc vào nhu cầu xây dựng của từng đối tượng: nhà cửa, chùa chiền, trung tâm mua sắm, các công trình giao thông….để có thể tư vấn cho họ những phương án tốt nhất. Phương án kiến trúc: Khi xây dựng một công trình nào đó, sẽ có nhiều phương án kiến trúc khác nhau. Người tư vấn thiết kế sẽ giúp khách hàng chọn cho mình phương án tối ưu nhất.
Phương án kết cấu: Kết cấu xây dựng bao gồm việc tính toán các lực đỡ, nội lực và biến dạng do tác động của ngoại lực lên một hệ chịu lực của công trình xây dựng. Kết cấu xây dựng là cơ sở cho việc thiết kế công trình trong trạng thái giới hạn độ bền và trạng thái giới hạn sử dụng .Yêu cầu cơ bản quan trọng nhất của kết cấu xây dựng cũng như cơ kết cấu là hệ chịu lực phải nằm trong trạng thái cân bằng ổn định. Tuổi thọ công trình: Tuổi thọ công trình là khái niệm chỉ thời gian tồn tại của công trình. Tuổi thọ công trình xây dựng thường được tính từ thời điểm công trình được đưa và khai thác cho tới khi chuyển sang trạng thái giới hạn.
Tuổi thọ một công trình thường phụ thuộc vào các yếu tố như vật liệu xây dựng, thiết kế, kỹ thuật thi công, đặc điểm khí hậu. Tổng dự toán, dự toán chi phí xây dựng: Dự toán là ước tính chi phí cho từng công trình trong dự án theo khối lượng của hồ sơ thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công, đơn giá và định mức tương ứng. Dự toán công trình được 20 lập là căn cứ để lập kế hoạch và quản lý vốn đầu tư xây dựng công trình, là cơ sở để xác định giá trị để giao nhận thầu xây lắp. Tầm quan trọng của Tư vấn thiết kế XDCT Có thể nói tư vấn thiết kế đóng một vai trò quan trọng trong việc hình thành chất lượng sản phẩm xây dựng.
Việc lựa chọn phương án thiết kế giúp chủ đầu tư - khách hàng có được sự lựa chọn đúng đắn. Công tác thiết kế là toàn bộ việc lên phương án, tiến hành thực hiện công việc thiết kế một công trình dựa trên chủ trương đầu tư và những điều kiện về địa hình, đia chất, địa chất thuỷ văn. Giúp người xem có được cái nhìn trực quan về CTXD. Hồ sơ thiết kế là tài liệu kinh tế - kỹ thuật tổng hợp phản ánh ý tưởng thiết kế thông qua bản vẽ và tính toán dựa trên căn cứ khoa học.
Hồ sơ thiết kế được sử dụng làm cơ sở phục vụ cho công tác thi công xây dựng công trình. Nhiệm vụ của Tư vấn thiết kế công trình là nhằm đưa ra phương án công nghệ, công năng sử dụng, phương án kiến trúc, phương án kết cấu, kỹ thuật, phòng chống cháy nổ, giải pháp bảo vệ môi trường và đưa ra tổng mức đầu tư, dự toán chi phí xây dựng công trình. Trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, Tư vấn thiết kế có vai trò quan trọng, việc đưa ra phương án thiết kế sẽ quyết định hiệu quả của vốn đầu tư, chất lượng thiết kế quyết định việc sử dụng vốn đầu tư tiết kiệm hợp lý và kinh tế. Nếu chất lượng của công tác thiết kế trong giai đoạn này không tốt dễ dẫn đến việc lãng phí vốn đầu tư, ảnh hưởng đến các giai đoạn thực hiện tiếp theo, bởi các giai đoạn thực hiện sau đều được phát triển trên cơ sở các phương án lựa chọn mà Chủ đầu tư và Tư vấn thiết kế đưa ra trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư trước đó.
Trong giai đoạn thực hiện đầu tư, Tư vấn thiết kế đóng vai trò là đơn vị thực hiện việc xác định các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật của công trình. Các yêu 21 cầu về kỹ thuật và chi phí được thể hiện chi tiết trên hồ sơ thiết kế công trình. Đảm bảo quá trình thực hiện đầu tư đáp ứng được các tiêu chí về chất lượng, tiết kiệm chi phí và đúng tiến độ. Các loại hình tư vấn thiết kế XDCT trong nước và quốc tế.
Trên thế giới, Tư vấn xây dựng có lịch sử hình thành từ rất sớm. Thông qua quá trình hình thành và phát triển đã tạo ra các loại hình tư vấn trong xây dựng như ngày nay.
