Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác quản lý đối với hàng giày da gia công xuất khẩu tại Hải quan Hải Phòng. Chương 2: Thực trạng công tác quản lý đối với hàng giày da gia công xuất khẩu tại Hải quan Hải Phòng. Chương 3: Biện pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý đối với hàng giày da gia công xuất khẩu tại Hải quan Hải Phòng. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐỐI VỚI HÀNG GIÀY DA GIA CÔNG XUẤT KHẨU 1.
Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm về gia công xuất khẩu “Gia công trong thương mại là hoạt động thương mại, theo đó bên nhận gia công sử dụng một phần hoặc toàn bộ nguyên liệu, vật liệu của bên đặt gia công để thực hiện một hoặc nhiều công đoạn trong quá trình sản xuất theo yêu cầu của bên đặt gia công để hưởng thù lao” [Điều 178 Luật thương mại ]. Các hình thức gia công “Gia công quốc tế hay gia công xuất khẩu là một hoạt động của thương mại quốc tế, căn cứ vào một số tiêu thức nhất định mà người ta phân ra làm nhiều hình thức gia công khác nhau, thông thường người ta lấy công đoạn sản xuất làm căn cứ chính” [6, tr. Theo công đoạn sản xuất người ta chia gia công quốc tế thành 3 hình thức: Một là, gia công chi tiết: Bên đặt hàng gia công sẽ giao nguyên vật liệu và mẫu cho bên nhận gia công.
Bên nhận gia công sẽ gia công chi tiết đó và bàn giao sản phẩm hoàn thiện cho bên đặt hàng. Hai là, gia công hoàn chỉnh sản phẩm: Căn cứ vào hợp đồng gia công, bên nhận gia công sẽ tiến hành các công đoạn để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh và chuyển giao cho bên đặt hàng gia công. Bên nhận gia công phải có đủ năng lực để thực hiện hợp đồng gia công đối với bên đặt gia công. Ba là, gia công đảm nhận công đoạn: Bên nhận gia công sẽ chỉ đảm nhận một công đoạn cho bên đặt gia công chứ không phải toàn bộ các công đoạn.
Sau khi hoàn thành công đoạn đó, bên nhận gia công sẽ chuyển giao lại cho bên đặt gia công. Bên nhận gia công phải đảm bảo có đủ năng lực về trình độ tay nghề, lao động để hoàn thành công đoạn đó theo đúng cam kết trong hợp đồng gia công. Gia công hàng giày da xuất khẩu Hàng giày da gia công xuất khẩu là những sản phẩm thuộc ngành dệt giày da được gia công sản xuất thành sản phẩm hoàn chỉnh và sau đó xuất khẩu ra nước ngoài. Lợi ích của gia công hàng giày da xuất khẩu Trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế như hiện nay, gia công hàng giày da xuất khẩu đã khẳng định được vai trò của mình thông qua nhưng lợi ích cho cho các mặt kinh tế, xã hội của đất nước do hình thức này đem lại.
Điều đó được thể hiện ở những vấn đề sau: Khai thác được nguồn lao động trong nước, tạo công ăn việc làm góp phần an sinh xã hội và nâng cao đời sống nhân dân. Nâng cao được kinh nghiệm trong quản lý cũng như trong quan hệ kinh tế với thế giới. Góp phần quan trọng vào công cuộc phát triển kinh tế đất nước, tiến tới xây dựng đất nước vươn tầm tới các quốc gia phát triển trên thế giới. Tăng cường ổn định cán cân thanh toán quốc tế thông qua việc tăng thu ngoại tệ 1.
Công tác quản lý mặt hàng giày da gia công xuất khẩu 1. Các khái niệm Có nhiều cách định nghĩa khái niệm quản lý khác nhau tùy theo cách tiếp cận khác nhau. Nhìn chung, quản lý là một khái niệm gắn với quyền lực ở một mức độ nhất định. Trong Từ điển tiếng Việt có nêu: Quản lý là “tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”.
Khái niệm này tương đồng với các khái niệm chỉ đạo, điều hành, điều khiển. Khái niệm quản lý ở đây là muốn nói đến quản lý con người, quản lý xã hội và biểu hiện cụ thể nhất là ở quản lý nhà nước. Khái niệm chung nhất về quản lý nhà nước được hiểu cô đọng ở việc “tổ chức, điều hành các hoạt động kinh tế – xã hội theo pháp luật” [92, tr. Taylor: Quản lý là biết được chính sác điều bạn muốn người khác làm, và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và 10 rẻ nhất.
Sau này ông Lerence chủ tịch hiệp hội các nhà kinh doanh Mỹ đã khái quát quan điểm của F. Taylor và cho rằng: Quản lý là thông qua người khác để đạt được mục tiêu của mình. Quản lý nhà nước về hải quan đối với hàng giày da gia công xuất khẩu là việc cơ quan hải quan tổ chức kiểm tra, giám sát hải quan từ khi nhập khẩu, trong quá trình sản xuất ra sản phẩm cho đến khi sản phẩm được xuất khẩu hoặc thay đổi mục đích sử dụng đối với hàng hóa là nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để gia công, sản xuất hàng hóa xuất khẩu 1. Nội dung của công tác quản lý mặt hàng giày da gia công xuất khẩu Nội dung công tác quản lý về hải quan đối với hoạt động gia công hàng giày da xuất khẩu được khai quát qua sơ đồ sau: - Từ trước Tháng 3/2015: 11 Thời điểm trước Thông tư 38/2015/TT-BTC có hiệu lực, sau khi doanh nghiệp đăng ký làm thủ tục xuất khẩu sản phẩm gia công, doanh nghiệp có nghĩa vụ phải nộp hồ sơ thanh khoản theo từng hợp đồng nhận gia công cho cơ quan hải quan.
Tuy nhiên, từ khi thông tư 38/2015/TT-BTC có hiệu lực, doanh nghiệp không cần phải nộp hồ sơ thanh khoản cho từng hợp đồng gia công. Thay vào đó, doanh nghiệp được chủ động nhập khẩu, sản xuất và xuất khẩu và thực hiện nộp báo cáo quyết toán theo năm tài chính cho cơ quan hải quan. - Từ tháng 3/2015: Doanh nghiệp Nhập khẩu Sản xuất Xuất khẩu BC quyết toán - Đăng ký hợp Tiến hành sản Đăng ký, làm thủ Hết năm tài chính, đồngGCXK, phụ lục xuất sản phẩm tục xuất khẩu sản lập báo cáo quyết HĐ (nếu có) phẩm, tái xuất toán theo quy định - Đăng ký, làm thủ máy móc thiết bị gửi về Chi cục HQ tục nhập khẩu NVL, nơi làm thủ tục nhập máy móc thiết bị khẩu Hải quan Kiểm tra hồ sơ hải Kiểm tra hồ sơ - Tiếp nhận báo cáo quan, thông quan lô hải quan, thông quyết toán của DN. hàng nhập khẩu quan lô hàng xuất - Tổ chức kiểm tra NVL, máy móc thiết khẩu sản phẩm, báo cáo quyết toán bị máy móc thiết bị tại trụ sở DN theo phương pháp QLRR Hình 1.1: Quản lý nhà nước về hải quan đối với hoạt động gia công hàng giày da xuất khẩu.
(Nguồn: Tổng cục Hải quan: www.vn) 12 Nội dung quản lý về hải quan đối với hoạt động gia công hàng giày da xuất khẩu bao gồm: Các văn bản pháp lý trong công tác quản lý đối với hàng giày da gia công xuất khẩu tại Hải quan Hải Phòng Nhập nguyên vật liệu để gia công xuất khẩu là hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu chủ yếu của các doanh nghiệp giày da Việt Nam. Các nguồn luật chi phối hoạt động gia công giày da xuất khẩu tại Việt Nam bao gồm: - Luật quản lý thuế - Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu - Luật Hải quan - Các văn bản quy phạm pháp luật liên quan: Nghị định 08/2015/NĐ-CP ngày 21/01/2015 đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 59/2018/NĐ-CP ngày 20/4/2018 và Thông tư 38/2015/TT-BTC ngày 25/3/2015 đã được sửa đổi bổ sung tại Thông tư 39/2018/TT-BTC, Quyết định 1966/QĐ-TCHQ ngày 107/2015… Quy trình quản lý Chi cục Hải quan quản lý hàng đầu tư gia công Hải Phòng quản lý hàng giày da gia công xuất khẩu theo đúng trình tự và nội dung của Mục 6 Nghị định 08/2015/NĐ-CP ngày 21/01/2015 đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 59/2018/NĐ-CP ngày 20/4/2018 và Thông tư 38/2015/TT-BTC ngày 25/3/2015 đã được sửa đổi bổ sung tại Thông tư 39/2018/TT-BTC ngày, cụ thể: Nhập khẩu nguyên vật liệu. Tổ chức hoạt động gia công sản xuất sản phẩm. Xuất khẩu sản phẩm hoàn thành.
Báo cáo quyết toán Quản lý nhập khẩu máy móc thiết bị và nguyên vật liệu, vật tư: Thủ tục hải quan ở bước này gồm: - Thông báo cơ sở gia công, sản xuất hàng hóa xuất khẩu; nơi lưu giữ nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị và sản phẩm xuất khẩu. 13 - Doanh nghiệp phải đăng ký hợp đồng và phụ lục hợp đồng gia công xuất khẩu trước khi làm thủ tục nhập khẩu lô hàng đầu tiên. Trong đó phải thể hiện một số thông tin sau: Số hợp đồng; Ngày hợp đồng; Thông tin về nguyên phụ liệu dự kiến nhập khẩu; Thông tin về sản phẩm dự kiến để xuất khẩu. Ngoài ra cần phải có các tiêu chí về nguyên vật liệu và máy móc thiết bị như sau: Tên gọi, mã nguyên vật liệu Đơn vị tính theo danh mục thống kê Việt Nam; Nguyên vật liệu chính Bên cạnh đó, các doanh nghiệp này cần đăng ký danh mục sản phẩm, định mức của sản phẩm và tỉ lệ hao hụt nguyên vật liệu, máy móc thiết bị và các nguyên vật liệu tự cung ứng trong nước.
Ở bước này, công tác quản lý về Hải quan sẽ tiếp nhận, theo dõi các hợp đồng gia công xuất khẩu và các danh mục đã đăng ký nêu trên, lấy mẫu niêm phong giao cho doanh nghiệp bảo quản và làm thủ tục thông quan để đưa hàng về sản xuất. Quản lý xuất khẩu giày da Theo quy trình đã đăng ký, doanh nghiệp có thể điều chỉnh định mức trong phạm vi cho phép. Cơ quan hải quan không kiểm tra định mức của doanh nghiệp. Định mức sản phẩm do doanh nghiệp khai báo và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về thông tin khai báo.
Thủ tục hải quan ở bước này chủ yếu là đăng ký thủ tục xuất khẩu sản phẩm và tái xuất máy móc thiết bị. Công tác quản lý về hải quan ở bước này là kiểm tra sản phẩm, đối chiếu mẫu nguyên vật liệu và thông quan lô hàng xuất khẩu.