LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài: Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức Thƣơng mại Thế giới WTO ngày 07/11/2006. Đó vừa là thử thách vừa là thời cơ mới để Việt Nam vƣơng lên trở thành một nƣớc công nghiệp phát triển vào năm 2020 nhƣ nghị quyết của Đảng đã đề ra, nhằm đƣa đất nƣớc ta sánh vai với bạn bè trong khu vực và trên toàn Thế giới. Để làm đƣợc điều này, đòi hỏi mọi cấp mọi ngành, mọi ngƣời dân từ Trung ƣơng đến địa phƣơng phải hội nhập với nền kinh tế quốc tế cùng chung tay xây dựng đất nƣớc phổn vinh và giàu đẹp.
Trong đó nền kinh tế nói chung và ngành ngân hàng nói riêng phải đi đầu trong quá trình hội nhập, bởi vì đây là một ngành có ảnh hƣởng rất lớn đến sự phát triển kinh tế và sự ổn định chính trị - xã hội nƣớc nhà. Muốn vậy, toàn bộ hệ thống ngân hàng phải đáp ứng mọi nhu cầu trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, không ngừng nâng cao hiệu quả hoạt động của toàn hệ thống. Để nâng cao hiệu quả kinh doanh của mình, các Ngân hàng thƣơng mại đã thực hiện tích cực các giải pháp sau: tăng vốn điều lệ, cơ cấu lại nợ, đổi mới công tác quản trị, nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực, đầu tƣ công nghệ… Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Ngoại Thƣơng Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế đó. VCB cũng có những điểm mạnh, lợi thế so với các Ngân hàng thƣơng mại khác.
Tuy nhiên, VCB cũng tồn tại những điểm yếu, những khó khăn và thách thức phía trƣớc. Để tận dụng tối đa những điểm mạnh, những cơ hội để khắc phục những điểm yếu, những thách thức, tác giả đã chọn đề tài “ Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Ngoại Thƣơng Việt Nam”. Mục tiêu nghiên cứu: Trong hoạt động kinh doanh ngân hàng cũng không ít gặp nhiều khó khăn , rủi ro đòi hỏi ngân hàng thƣờng xuyên quản lý chặt chẽ hoạt động kinh doanh. Do đó việc phân tích đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng là rất cần thiết.nam TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.nam - Hệ thống hóa các vấn đề cơ bản về hiệu quả hoạt động kinh doanh, các nhân tố ảnh hƣởng và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thƣơng mại.
- Phân tích và đánh giá các chỉ tiêu ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh theo mô hình CAMEL, từ đó đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của VCB. - Đề ra các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của VCB. Đối tƣợng nghiên cứu: - Những lý luận cơ bản và hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thƣơng mại. - Thực trạng hiệu quả hoạt động kinh doanh của VCB giai đoạn 2008-2012.
- Giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của VCB. Phạm vi nghiên cứu : hoạt động kinh doanh của VCB giai đoạn 2008-2012 5. Những đóng góp chủ yếu của luận văn: - Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ góp phần bổ sung và hệ thống hóa các vấn đề lý luận về hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thƣơng mại trong thời gian sắp tới, làm tài liệu tham khảo cho công tác nghiên cứu, học tập về chuyên ngành. Phƣơng pháp nghiên cứu: luận văn sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu chính là: - Phƣơng pháp thu thập số liệu từ báo cáo hoạt động kinh doanh của ngân hàng.
- Phƣơng pháp thống kê. - Phƣơng pháp phân tích - so sánh, tổng hợp. Kết cấu luận văn : Luận văn đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng, bao gồm: Chƣơng 1: Tổng quan về hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại (LUAN.nam TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.nam Chƣơng 2 : Thực trạng hoạt động kinh doanh của ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam giai đoạn 2008-2012 Chƣơng 3 : Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Ngoại Thƣơng Việt Nam (LUAN.nam TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.nam 1 CHƢƠNG 1:TỔNG QUAN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan về hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thƣơng mại 1.
Khái niệm về ngân hàng thƣơng mại Ngân hàng thƣơng mại (NHTM) là loại ngân hàng giao dịch trực tiếp với các công ty, xí nghiệp, tổ chức kinh tế và cá nhân, bằng cách nhận tiền gửi, tiền tiết kiệm, rồi sử dụng số vốn đó để cho vay, chiết khấu, cung cấp các phƣơng tiện thanh toán và cung ứng dịch vụ ngân hàng cho các đối tƣợng nói trên. NHTM là định chế tài chính trung gian quan trọng vào loại bậc nhất trong nền kinh tế thị trƣờng, là cầu nối giữa khu vực tiết kiệm với khu vực đầu tƣ. NHTM là một tổ chức kinh doanh tiền tệ, nhận tiền gửi từ các tác nhân trong nền kinh tế, sau đó thực hiện các nghiệp vụ cho vay và đầu tƣ vào các tài sản có khả năng sinh lời khác, đồng thời thực hiện cung cấp đa dạng các danh mục dịch vụ tài chính, tín dụng, thanh toán cho các tác nhân trong nền kinh tế. Nhờ hệ thống định chế tài chính trung gian này mà các nguồn tiền nhàn rỗi nằm rải rác trong xã hội sẽ đƣợc huy động, tập trung lại, đồng thời sử dụng số vốn đó để cấp tín dụng cho các tổ chức kinh tế, cá nhân để phát triển kinh tế xã hội.
Hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại Hoạt động huy động vốn Khác với các doanh nghiệp phi tài chính, nguồn vốn chủ sở hữu của các ngân hàng thƣơng mại chiếm rất nhỏ (<10%) trong tổng nguồn vốn, bởi vậy để đảm bảo cho hoạt động của mình công tác quan trọng đầu tiên của các ngân hàng thƣơng mại đó chính là hoạt động huy động vốn. Công tác huy động vốn bao gồm: huy động vốn tiền gửi và huy động vốn phi tiền gửi. Các ngân hàng thƣơng mại huy động các nguồn vốn nhằm đảm bảo cho hoạt động kinh doanh thông qua các nghiệp vụ: tiết kiệm, tiền gửi dân cƣ, tiền gửi giao dịch, phát hành giấy tờ có giá, đi vay trên thị trƣờng tiền tệ, vay Ngân hàng trung ƣơng… TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.nam 2 Hoạt động tín dụng Nguồn vốn ngân hàng thƣơng mại huy động đƣợc chủ yếu đƣợc đem cho vay và tái đầu tƣ trở lại nền kinh tế. Ngay từ thời kỳ sơ khai của các ngân hàng thƣơng mại, nghiệp vụ tín dụng đã đƣợc coi là một hoạt động quan trọng bậc nhất đối với sự tồn tại và phát triển của mỗi ngân hàng, cũng nhƣ đem lại hiệu quả to lớn cho xã hội.
Các sản phẩm gắn liền với hoạt động tín dụng bao gồm: cho vay kinh doanh, cho vay tiêu dùng, đầu tƣ vào giấy tờ có giá, góp vốn liên doanh liên kết … Hoạt động cung cấp dịch vụ khác Trong nền kinh tế hiện đại, yêu cầu về các sản phẩm tài chính ngày càng gia tăng mạnh mẽ. Bên cạnh đó, ngày càng có nhiều hơn sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trƣờng từ các tổ chức tài chính phi ngân hàng, các ngân hàng thƣơng mại. Do vậy, xuất hiện một xu hƣớng đáp ứng nhu cầu của mọi đối tƣợng khách hàng một cách tốt nhất, đang dạng hoá các sản phẩm dịch vụ ngân hàng, tiến tới giảm dần sự phụ thuộc thu nhập của ngân hàng vào thu nhập từ hoạt động tín dụng. Dịch vụ ngân hàng khác bao gồm: dịch vụ thanh toán, kinh doanh ngoại hối, dịch vụ môi giới, bảo lãnh, tƣ vấn tài chính … 1.
Tổng quan về hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thƣơng mại 1. Hiệu quả và các nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại. Khái niệm về hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại Trong hoạt động kinh doanh của NHTM, hiệu quả có thể đƣợc hiểu ở hai khía cạnh sau: Khả năng biến đổi các đầu vào thành các đầu ra, hay khả năng sinh lời hoặc giảm thiểu chi phí để tăng khả năng cạnh tranh với các định chế tài chính khác Xác suất hoạt động an toàn của ngân hàng. Sự lành mạnh của hệ thống NHTM quan hệ chặt chẽ với sự ổn định và phát triển của nền kinh tế vì NHTM là tổ chức trung gian tài chính kết nối khu vực tiết kiệm với TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.nam 3 khu vực đầu tƣ của nền kinh tế.
Do đó, sự biến động của nó sẽ ảnh hƣởng rất mạnh đến các ngành kinh tế quốc dân khác. Hiệu quả còn là phạm trù phản ánh sự thay đổi công nghệ, sự kết hợp và phân bổ hợp lý các nguồn lực, trình độ lành nghề của lao động, trình độ quản lý… nó phản ánh quan hệ so sánh đƣợc giữa kết quả kinh tế và chi phí bỏ ra để đạt đƣợc kết quả đó. Nhƣ vậy, quan điểm về hiệu quả là đa dạng, tùy theo mục đích nghiên cứu có thể xét hiệu quả theo những khía cạnh khác nhau. Tuy nhiên, xuất phát từ những hạn chế về thời gian và nguồn số liệu, quan điểm về hiệu quả mà luận văn sử dụng để đánh giá hiệu quả kinh doanh của các NHTM là dựa trên tiêu chuẩn đánh giá về mức độ an toàn, lành mạnh, khả năng chống đỡ các rủi ro, trong đó thể hiện bao hàm tính hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM.
Các nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM Hiệu quả là điều kiện quyết định sự sống còn và phát triển của một ngân hàng, bởi vậy nâng cao hiệu quả cũng có nghĩa là tăng cƣờng năng lực tài chính, năng lực điều hành để tạo ra tích lũy và có điều kiện mở rộng các hoạt động kinh doanh góp phần củng cố và nâng cao thƣơng hiệu của các NHTM. Tuy nhiên, để NHTM hoạt động có hiệu quả hơn, đòi hỏi phải xác định đƣợc các nhân tố ảnh hƣởng tới hiệu quả hoạt động của các NHTM nhằm hạn chế đƣợc các hoạt động mang tính chất rủi ro, bảo toàn vốn, nâng cao thu nhập và lợi nhuận từ các hoạt động kinh doanh của NHTM. Các nhân tố này có thể đƣợc chia làm hai nhóm: nhóm nhân tố khách quan và nhóm nhân tố chủ quan, tùy theo điều kiện cụ thể của từng ngân hàng mà hai nhóm nhân tố này có những ảnh hƣởng khác nhau đến hiệu quả hoạt động của chính các NHTM.