Thực trạng và giải pháp cho ngân hàng thương mại cổ phần ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng và giải pháp cho ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Đoàn Huân Phong
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Danh Tốn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh tế chính trị XHCN
• Đề tài: Ngân hàng thương mại cổ phần ở Việt Nam: Thực trạng và giải pháp
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NHTMCP TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
• 1.1. Khái quát về NHTM trong nền kinh tế thị trường
• 1.2. Khái niệm và các đặc điểm kinh doanh của NHTM
• 1.2.1. Khái niệm về NHTM
• 1.2.2. Phân loại NHTM
• 1.2.3. Đặc điểm của kinh doanh NHTM
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG NHTMCP Ở VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát về quá trình hình thành và phát triển của các NHTMCP Việt Nam
• 2.2. Khái niệm về NHTMCP
• 2.3. Quá trình hình thành và phát triển của các NHTMCP
• 2.4. Đặc điểm hoạt động chủ yếu của các NHTMCP ở Việt Nam
• 2.5. Thực trạng hoạt động của các NHTMCP
• 2.5.1. Nguồn vốn chủ sở hữu
• 2.5.2. Nguồn vốn huy động
• 2.5.3. Các nguồn vốn khác
• 2.5.4. Hoạt động thanh toán
• 2.5.5. Các dịch vụ khác
• 2.5.6. Hiệu quả kinh doanh và bộ máy tổ chức
• 2.6. Đánh giá chung về hệ thống NHTMCP ở Việt Nam
• 2.6.1. Những kết quả bước đầu đạt được
• 2.6.2. Những tồn tại và nguyên nhân
• 2.6.2.1. Những mặt cần tồn tại
• 2.6.2.2. Nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC NHTMCP VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng đổi mới mô hình tổ chức và hoạt động của các NHTMCP ở Việt Nam
• 3.2. Xu thế phát triển của nền kinh tế Việt Nam
• 3.3. Những khó khăn và thách thức
• 3.4. Một số yêu cầu đặt ra đối với các NHTMCP ở Việt Nam
• 3.5. Định hướng đổi mới mô hình tổ chức và hoạt động của các NHTMCP trong thời gian tới
• 3.6. Những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các NHTMCP Việt Nam trong bối cảnh hiện nay
• 3.6.1. Nâng cao năng lực tài chính
• 3.6.2. Nâng cao mức vốn tự có
• 3.6.3. Làm trong sạch bảng cân đối tài sản
• 3.6.4. Sắp xếp lại bộ máy tổ chức và hoàn thiện cơ chế hoạt động
• 3.6.5. Hiện đại hóa công nghệ ngân hàng
• 3.6.6. Đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ, nâng cao chất lượng công tác khách hàng
• 3.6.7. Phát triển nguồn nhân lực và nâng cao trình độ cán bộ ngân hàng
• 3.6.8. Các giải pháp hỗ trợ khác
• 3.6.9. Phát triển thị trường chứng khoán
• 3.6.10. Hoàn thiện môi trường pháp lý
• 3.6.11. Tăng cường quan hệ hợp tác với các tổ chức quốc tế
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam

Ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Chúng không chỉ là trung gian tài chính mà còn là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. NHTMCP đã phát triển mạnh mẽ từ những năm 90, góp phần huy động vốn và cung cấp dịch vụ tài chính cho doanh nghiệp và cá nhân. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đi kèm với nhiều thách thức cần được giải quyết.

1.1. Đặc điểm và vai trò của NHTMCP

NHTMCP là tổ chức tài chính có chức năng huy động vốn và cung cấp dịch vụ tài chính. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra nguồn vốn cho nền kinh tế, đồng thời cung cấp các dịch vụ ngân hàng đa dạng cho khách hàng.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của NHTMCP

NHTMCP tại Việt Nam bắt đầu hình thành từ những năm đầu thập kỷ 90. Sự ra đời của các ngân hàng này đã tạo ra một môi trường cạnh tranh, thúc đẩy sự phát triển của hệ thống ngân hàng và nền kinh tế.

II. Những thách thức trong hoạt động của NHTMCP tại Việt Nam

Mặc dù NHTMCP đã có những bước phát triển đáng kể, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức lớn. Các vấn đề như quản lý rủi ro, chất lượng dịch vụ và khả năng cạnh tranh đang là những yếu tố cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả hoạt động.

2.1. Vấn đề quản lý rủi ro trong NHTMCP

Quản lý rủi ro là một trong những thách thức lớn nhất mà NHTMCP phải đối mặt. Việc thiếu các công cụ và phương pháp quản lý rủi ro hiệu quả có thể dẫn đến tổn thất lớn cho ngân hàng.

2.2. Chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng

Chất lượng dịch vụ ngân hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sự hài lòng của khách hàng. NHTMCP cần cải thiện dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của NHTMCP

Để nâng cao hiệu quả hoạt động, NHTMCP cần áp dụng các giải pháp đồng bộ. Những giải pháp này bao gồm cải tiến công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ và quản lý rủi ro hiệu quả.

3.1. Ứng dụng công nghệ trong ngân hàng

Công nghệ ngân hàng hiện đại giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và cung cấp dịch vụ là rất cần thiết.

3.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng

Nâng cao chất lượng dịch vụ là yếu tố then chốt để thu hút và giữ chân khách hàng. NHTMCP cần đào tạo nhân viên và cải thiện quy trình phục vụ để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về NHTMCP

Nghiên cứu thực tiễn cho thấy rằng các NHTMCP đã có những bước tiến đáng kể trong việc cải thiện hiệu quả hoạt động. Các ngân hàng đã áp dụng nhiều giải pháp sáng tạo để nâng cao năng lực cạnh tranh và phục vụ khách hàng tốt hơn.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu điển hình

Nhiều nghiên cứu điển hình cho thấy rằng việc áp dụng công nghệ và cải tiến quy trình phục vụ đã giúp NHTMCP tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ các ngân hàng thành công

Các ngân hàng thành công đã chia sẻ những bài học kinh nghiệm quý giá trong việc quản lý rủi ro và nâng cao chất lượng dịch vụ, từ đó tạo ra những mô hình hoạt động hiệu quả.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của NHTMCP tại Việt Nam

Tương lai của NHTMCP tại Việt Nam phụ thuộc vào khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường và nhu cầu của khách hàng. Việc cải cách và đổi mới sẽ là yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững của các ngân hàng này.

5.1. Triển vọng phát triển của NHTMCP

NHTMCP có tiềm năng phát triển lớn trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang hội nhập sâu rộng. Sự phát triển của công nghệ và nhu cầu tài chính ngày càng tăng sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho các ngân hàng.

5.2. Những thách thức trong tương lai

Mặc dù có nhiều cơ hội, NHTMCP cũng phải đối mặt với những thách thức như cạnh tranh từ ngân hàng nước ngoài và yêu cầu ngày càng cao từ khách hàng. Việc chuẩn bị cho những thách thức này là rất cần thiết.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình chuyển đổi từ mô hình ngân hàng một cấp sang hệ thống ngân hàng hai cấp sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đã đặt nền móng cho sự bùng nổ của khối ngân hàng thương mại cổ phần. Tính đến cuối năm 1996, toàn hệ thống ghi nhận sự phát triển nhanh chóng với 52 ngân hàng thương mại cổ phần, bao gồm 32 đơn vị đô thị và 20 đơn vị nông thôn. Tuy nhiên, tác động tiêu cực từ cuộc khủng hoảng tài chính - tiền tệ khu vực năm 1997 - 1998 cùng với các hạn chế nội tại về quy mô vốn đã bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng. Toàn bộ khối ngân hàng cổ phần chỉ nắm giữ khoảng 15,4% tổng vốn chủ sở hữu của toàn hệ thống ngân hàng, đặt ra bài toán cấp bách về an toàn thanh khoản và năng lực cạnh tranh.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là đánh giá toàn diện năng lực tài chính, cơ cấu hoạt động và hiệu quả quản trị của các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam trong tiến trình đổi mới kinh tế. Mục tiêu cụ thể của luận văn hướng đến việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về ngân hàng cổ phần, phân tích thực trạng hoạt động giai đoạn 1991 - 2004, làm rõ nguyên nhân của các tồn tại sau tái cơ cấu, từ đó xác lập hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động trong bối cảnh chuẩn bị gia nhập các hiệp định thương mại song phương và đa phương. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 37 ngân hàng thương mại cổ phần còn hoạt động đến ngày 31/12/2004 trên phạm vi cả nước, đặc biệt tập trung vào các đô thị trọng điểm như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng và định hướng chiến lược giúp nâng mức vốn điều lệ bình quân từ 180 tỷ đồng lên quy mô lớn hơn, đồng thời mở rộng thị phần huy động vượt ngưỡng 11% toàn ngành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng đồng bộ hai lý thuyết nền tảng trong kinh tế học tiền tệ: Lý thuyết trung gian tài chính của Gurley và Shaw và Lý thuyết quản trị công ty cổ phần hiện đại. Lý thuyết trung gian tài chính giải thích cơ chế ngân hàng thương mại thu hút các nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội để phân bổ gián tiếp đến các chủ thể kinh doanh với chi phí giao dịch thấp nhất. Lý thuyết quản trị công ty làm rõ sự tách biệt giữa quyền sở hữu của đại hội đồng cổ đông và quyền điều hành của ban tổng giám đốc, tạo cơ chế kiểm soát rủi ro độc lập.

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên chuỗi giá trị hoạt động ngân hàng khép kín: Huy động vốn, Phân bổ tín dụng - Đầu tư và Cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán. Luận văn chuẩn hóa 4 khái niệm cốt lõi:

• Ngân hàng thương mại cổ phần: Tổ chức tín dụng thành lập dưới dạng công ty cổ phần thuộc sở hữu hỗn hợp giữa Nhà nước và nhân dân.
• Vốn tự có: Nguồn lực tài chính quyết định giới hạn hoạt động và sức chịu đựng rủi ro phá sản.
• Trung gian tín dụng: Cầu nối luân chuyển vốn trực tiếp từ nơi thừa sang nơi thiếu.
• Đa năng hóa ngân hàng: Xu hướng mở rộng danh mục dịch vụ từ bán buôn truyền thống sang bán lẻ hiện đại.

Khung phân tích gắn liền với các quy định pháp lý tại Nghị định 82 về vốn pháp định tối thiểu 70 tỷ đồng cho khu vực đô thị lớn và 5 tỷ đồng cho khu vực nông thôn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn xác từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, báo cáo thống kê thường niên của Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, cùng báo cáo tài chính của 37 ngân hàng thương mại cổ phần đang hoạt động. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm toàn bộ 37 ngân hàng thương mại cổ phần (25 ngân hàng đô thị và 12 ngân hàng nông thôn) cùng dữ liệu hồi cứu của 15 ngân hàng đã sáp nhập hoặc giải thể trong giai đoạn 1998 - 2004. Phương pháp chọn mẫu tổng thể đảm bảo tính bao quát 100% thị trường, không bỏ sót bất kỳ thực thể tài chính nào.

Phương pháp phân tích chủ đạo là phương pháp duy vật biện chứng kết hợp duy vật lịch sử, phân tích thống kê mô tả và so sánh đối chiếu đa chiều. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích so sánh chuỗi thời gian 14 năm (1991 - 2004) nhằm nhận diện chính xác sự biến động của cơ cấu vốn trước và sau chương trình cải cách tái cơ cấu ngân hàng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô vốn chủ sở hữu của khối ngân hàng thương mại cổ phần còn rất phân tán và thấp so với chuẩn mực an toàn. Tổng vốn điều lệ của toàn bộ 37 ngân hàng đến cuối năm 2004 đạt khoảng 5.052 tỷ đồng. Trong đó, vốn điều lệ bình quân khối đô thị đạt 180 tỷ đồng và khối nông thôn chỉ đạt 13,5 tỷ đồng. Toàn hệ thống duy nhất chỉ có Sacombank sở hữu vốn điều lệ trên 500 tỷ đồng (đạt 505 tỷ đồng), trong khi có tới 8 ngân hàng đô thị dao động từ 50 đến 100 tỷ đồng và 6 ngân hàng nông thôn có vốn dưới 10 tỷ đồng.

Thứ hai, hoạt động huy động vốn có sự biến động mạnh và phụ thuộc vào tiền gửi tiết kiệm cá nhân. Nguồn vốn huy động tăng trưởng từ 34.020 tỷ đồng năm 2000 lên mức đỉnh điểm 52.000 tỷ đồng năm 2002, nhưng sụt giảm xuống còn 38.599 tỷ đồng năm 2003, chỉ chiếm 11% tổng nguồn vốn toàn hệ thống. Tiền gửi tiết kiệm chiếm hơn 50% tổng huy động, trong đó tiền gửi có kỳ hạn chiếm gần 80%, làm gia tăng đáng kể chi phí trả lãi đầu vào.

Thứ ba, thị phần huy động tập trung chủ yếu tại các trung tâm kinh tế lớn. Khối ngân hàng cổ phần chiếm lĩnh khoảng 29% đến 31% thị phần huy động tại Thành phố Hồ Chí Minh và 19,4% đến 20,6% tại Hà Nội trong giai đoạn 2000 - 2003, thể hiện sự linh hoạt vượt trội trong mảng ngân hàng bán lẻ đô thị.

Thứ tư, tốc độ tăng trưởng tín dụng diễn ra rất nhanh nhưng hàm chứa rủi ro kỳ hạn. Tăng trưởng dư nợ năm 2001 đạt 47,7% và năm 2002 đạt 45,8%, trước khi điều chỉnh về mức 35.125 tỷ đồng năm 2003 (chiếm 10% dư nợ toàn ngành). Tỷ trọng dư nợ ngắn hạn chiếm ưu thế tuyệt đối, đối tượng vay vốn phần lớn là doanh nghiệp ngoài quốc doanh và hộ sản xuất kinh doanh.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phân tán nguồn vốn phản ánh hệ lụy của việc cấp phép ồ ạt trong thập niên 1990 mà thiếu cơ chế giám sát an toàn vốn. Kết quả chấn chỉnh giai đoạn 1998 - 2004 đã thu hồi giấy phép và sáp nhập 15 ngân hàng yếu kém, chứng minh tính tất yếu của quá trình tích tụ và tập trung tư bản. Các chỉ số tài chính có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột thể hiện sự phân bổ vốn điều lệ giữa 25 ngân hàng đô thị và bảng cân đối so sánh tốc độ tăng trưởng dư nợ với tốc độ tăng trưởng huy động vốn.

So sánh với mô hình tái thiết tài chính của Singapore sau Đạo luật Ngân hàng 1971, các ngân hàng Việt Nam còn thiếu tính đa năng và phụ thuộc quá mức vào biên độ lãi ròng truyền thống. Nguồn vốn vay từ các tổ chức tín dụng khác chỉ chiếm 4% tổng nguồn vốn nhưng chi phí lãi vay chiếm tới 8% tổng chi phí hoạt động, phản ánh sự bất lợi lớn trong việc tiếp cận các công cụ tái cấp vốn liên ngân hàng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao năng lực tài chính và mở rộng quy mô vốn tự có. Hội đồng quản trị và Đại hội đồng cổ đông các ngân hàng thương mại cổ phần đô thị cần phát hành thêm cổ phiếu phổ thông, thu hút cổ đông chiến lược để nâng vốn điều lệ tối thiểu lên mức 500 đến 1.000 tỷ đồng trong lộ trình từ năm 2005 đến 2008, đảm bảo hệ số an toàn vốn đạt chuẩn quốc tế.

Thứ hai, làm sạch bảng cân đối tài sản và tái cấu trúc danh mục tín dụng. Ban điều hành các ngân hàng cần thành lập hội đồng xử lý nợ xấu độc lập, trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ, đặt mục tiêu khống chế tỷ lệ nợ quá hạn dưới mức 3% tổng dư nợ trong vòng 24 tháng.

Thứ ba, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ phi tín dụng. Khối Công nghệ thông tin và Khối Vận hành cần triển khai hệ thống Core Banking trực tuyến, phát triển mạng lưới ATM, POS và các dịch vụ Internet Banking, hướng tới mục tiêu nâng tỷ trọng thu nhập từ dịch vụ ngoài tín dụng lên 20% đến 25% tổng lợi nhuận giai đoạn 2006 - 2010.

Thứ tư, hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực thanh tra, giám sát. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần bình đẳng hóa điều kiện tiếp cận nguồn vốn tái cấp vốn cho khối cổ phần, đồng thời ban hành khung pháp lý hoàn chỉnh về sáp nhập, mua lại (M&A) và mở rộng room sở hữu cho nhà đầu tư nước ngoài trước năm 2007.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, Hội đồng quản trị và Ban điều hành các ngân hàng thương mại cổ phần. Tài liệu là cẩm nang chiến lược cung cấp các mô hình tái cơ cấu tổ chức, phương án quản trị thanh khoản và kế hoạch tăng vốn điều lệ bài bản.

Thứ hai, Chuyên viên hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính. Luận văn cung cấp luận cứ thực tiễn từ 37 định chế tài chính, phục vụ quá trình xây dựng quy chế an toàn hoạt động và lộ trình mở cửa thị trường tài chính.

Thứ ba, Giảng viên, nghiên cứu viên và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế tiền tệ, Tài chính - Ngân hàng. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu thực chứng quá trình chuyển đổi cấu trúc ngân hàng trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Thứ tư, Các nhà đầu tư tài chính và tổ chức định chế quốc tế. Luận văn cung cấp bức tranh toàn cảnh 100% mẫu khảo sát hệ thống ngân hàng cổ phần Việt Nam, hỗ trợ công tác thẩm định rủi ro và tìm kiếm cơ hội hợp tác chiến lược M&A.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao giai đoạn 1998 - 2004 hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần phải tiến hành tái cơ cấu mạnh mẽ?
Do ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính khu vực 1997 cùng sự phát triển nóng trước đó khiến nhiều ngân hàng mất thanh khoản. Đề án tái cơ cấu đã xử lý triệt để, thu hồi giấy phép và sáp nhập 15 ngân hàng yếu kém để khôi phục niềm tin thị trường.

Đặc điểm nổi bật nhất về quy mô vốn điều lệ của các ngân hàng thương mại cổ phần năm 2004 là gì?
Vốn điều lệ còn rất nhỏ bé với tổng mức 5.052 tỷ đồng cho 37 ngân hàng. Bình quân khối đô thị đạt 180 tỷ đồng, khối nông thôn đạt 13,5 tỷ đồng và duy nhất Sacombank đạt quy mô vốn trên 500 tỷ đồng.

Cấu trúc nguồn vốn huy động của khối ngân hàng cổ phần tồn tại những rủi ro nào?
Nguồn vốn huy động thiếu tính ổn định khi tiền gửi tiết kiệm chiếm hơn 50% tổng vốn huy động và gần 80% trong số đó là tiền gửi có kỳ hạn chịu lãi suất cao, làm gia tăng chi phí vốn và rủi ro thanh khoản.

Giải pháp công nghệ nào mang tính đột phá cho các ngân hàng cổ phần đô thị?
Trọng tâm là áp dụng hệ thống phần mềm ngân hàng lõi Core Banking thế hệ mới, liên minh hệ thống thẻ ATM và mở rộng thanh toán điện tử không dùng tiền mặt nhằm tăng nguồn thu phí dịch vụ ổn định.

Phương pháp luận của luận văn có giá trị ứng dụng như thế nào?
Luận văn kết hợp phương pháp duy vật lịch sử với chuỗi số liệu thực chứng 14 năm từ 1991 đến 2004, tạo dựng khung phân tích khoa học chuẩn xác để đánh giá toàn diện các chu kỳ tái thiết hệ thống tài chính.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về vai trò trung gian tài chính và bản chất sở hữu hỗn hợp của mô hình ngân hàng thương mại cổ phần.
• Đánh giá thực trạng cấu trúc vốn, dư nợ và hiệu quả hoạt động của 37 ngân hàng thương mại cổ phần qua giai đoạn tái cơ cấu 1998 - 2004.
• Làm rõ các hạn chế cốt tử về vốn điều lệ mỏng, chi phí huy động cao và rủi ro lệch kỳ hạn trong danh mục tín dụng.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược khả thi từ nâng cao năng lực tài chính, xử lý nợ xấu đến hiện đại hóa công nghệ và đổi mới thanh tra giám sát.
• Xác lập lộ trình tái cấu trúc tổng thể hướng tới mốc thời gian 2005 - 2010 nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh hội nhập quốc tế.

Tài liệu này là công trình nghiên cứu khoa học có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc. Các nhà quản trị ngân hàng, chuyên gia phân tích và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác trực tiếp các luận điểm, mô hình phân tích để ứng dụng vào chiến lược phát triển tài chính bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề chung về NHTMCP trong nền kinh tế thị trường. Chương 2: Thực trạng hoạt động của hệ thống NHTMCP ở Việt Nam. 4 Chương 3: Những định hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các NHTMCP Việt Nam. CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NHTMCP TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG.

KHÁI QUÁT VỀ NHTM TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG. Khái niệm và các đặc điểm kinh doanh của NHTM. Khái niệm về NHTM. Từ việc xuất hiện đồng tiền trong lưu thông, tiền thân của ngân hàng chính là quá trình biến đổi trong hoạt động của những người chuyên làm nghề dịch vụ kho quỹ, những người thợ vàng, thợ bạc.

Có thể nói, ngân hàng ra đời do sự thúc đẩy khách quan trong quá trình phát triển sản xuất, lưu thông hàng hoá và hoạt động thương mại. Có thể tóm tắt cơ chế và những nghiệp vụ sơ khai của NHTM như sau: Lúc đầu một số nhà thờ và lãnh chúa hoặc một số thương nhân có uy tín làm nghề vàng, bạc từ chỗ làm dịch vụ cầm đồ đã đứng ra làm nghiệp vụ chuyển đổi tiền; nhận bảo quản và chuyển tiền lấy hoa hồng; ghi chép sổ sách theo dõi lượng tiền gửi vào và đến hạn rút ra; sử dụng các khoản tiền gửi chưa tới kỳ trả để cho vay. Các tổ chức NHTM với các nghiệp vụ ban đầu như trên xuất hiện lần đầu tiên vào khoảng hơn 2000 năm trước công nguyên ở những quốc gia giàu có nhất và sau đó là thời kỳ phát triển khá phổ biến từ đầu thế kỷ XV ở các quốc gia có sản xuất và lưu thông hàng hoá. NHTM ra đời và phát triển gắn liền với sự phát triển, đòi hỏi của nền kinh tế và giao lưu hàng hoá, đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế như 5 tạo sự tăng trưởng kinh tế, kiềm chế lạm phát, tạo công ăn việc làm, ổn định xã hội… trong mỗi quốc gia và khu vực thế giới.

Qua đó, ngân hàng đã dần hình thành và hoàn thiện các nghiệp vụ của mình. Tuy nhiên, do hoạt động NHTM rất đa dạng, các thao tác trong từng nghiệp vụ của ngân hàng thường phức tạp và các vấn đề này luôn biến động theo sự thay đổi chung của nền kinh tế. Hơn nữa do tập quán, luật pháp của mỗi nước, mỗi vùng lãnh thổ là khác nhau nên dẫn đến khái niệm về NHTM là không đồng nhất. Khi nền kinh tế ngày càng phát triển, các hoạt động cơ bản của NHTM cũng phát triển theo và các chức năng của nó cũng được mở rộng, khi đó các nhà kinh tế đã định nghĩa: “NHTM là những trung gia tài chính có giấy phép kinh doanh của chính phủ để cho vay tiền và mở các tài khoản tiền gửi, kể cả các khoản tiền gửi mà dựa vào đó có thể sử dụng các tờ séc”.

Ngày nay, trên toàn thế giới về NHTM có rất nhiều khái niệm khác nha u, như ở Pháp: “NHTM là những xí nghiệp hay cơ sở nào hành nghề thường xuyên nhận của công chúng dưới hình thức ký thác hay hình thức khác các số tiền mà họ dùng cho chính họ vào nghiệp vụ chiết khấu, tín dụng hay dịch vụ tài chính”. Cách tiếp cận thận trọng nhất là có thể xem xét các tổ chức này trên phương diện những loại hình dịch vụ mà nó cung cấp. Ở Mỹ người ta định nghĩa về ngân hàng như sau: “Ngân hàng là loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất, đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và thanh toán… và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế”.