chương 1 Chương một của luận văn tập trung giới thiệu lí thuyết về đào tạo và phát triển để làm cơ sở cho việc đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cho đối tượng nghiên cứu. Tác giả điểm qua các cách phát biểu khác nhau về khái niệm đào tạo và phát triển rồi chọn lựa cách phát biểu dùng trong luận văn. Chức năng đào tạo và phát triển bao gồm cả định hướng nhân viên mới. Chương trình định hướng rất quan trọng, nó trang bị cho nhân viên mới những hiểu biết về văn hóa của công ty, về công việc và những kỳ vọng của cấp trên.
Tuy khái niệm định hướng rất dễ hiểu, nhưng để thực hiện tốt cần tuân theo những qui tắc của nó. Sự định hướng nên được thực hiện qua nhiều pha với sự tham gia của phòng nhân sự và người quản lí trực tiếp. Trong đào tạo và phát triển, qui trình chung gồm có 3 bước: xác định nhu cầu, tiến hành thực hiện và đánh giá kết quả. Luận văn chọn mô hình hệ thống đào tạo của Mathis và Jackson để áp dụng.
Chương này cũng nêu những câu hỏi phải trả lời để đánh giá một chương trình có hiệu quả hay không, cộng với các nguyên tắc trong học tập để làm cơ sở đánh giá thực trạng. Tiếp theo, phần lí thuyết tập trung vào những vấn đề quan trọng gồm việc phân tích nhu cầu, lựa chọn người dạy và người học, các phương pháp đào tạo và đánh giá kết quả đào tạo. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 17 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC TẠI CÔNG TY PHẦN MỀM TMA SOLUTIONS 2.1 Giới thiệu về công ty phần mềm TMA Solutions TMA Solutions là công ty phần mềm Việt Nam có 17 năm kinh nghiệm chuyên cung cấp dịch vụ gia công phần mềm chất lượng cao cho các công ty hàng đầu trên thế giới. Hiện nay TMA Solutions là công ty lớn nhất trong lĩnh vực gia công phần mềm ở thành phố Hồ Chí Minh với hơn 1500 kỹ sư (số liệu 06/2014).
Đội ngũ kỹ sư được tuyển chọn từ lực lượng lao động hùng hậu trong ngành công nghệ thông tin và đã chứng tỏ năng lực thông qua rất nhiều dự án thành công. TMA Solutions cung cấp tất cả các hình thức gia công phần mềm, từ kiểm thử và bảo trì đến phát triển phần mềm trọn gói. Năng lực cốt lõi là khả năng thực hiện các dự án lớn và phức tạp với chất lượng dịch vụ ổn định. Hồ sơ công ty Tên tiếng Anh: TMA Solutions Tên tiếng Việt: Tường Minh Trang web: http://www.com Điện thoại: (08)3990.
Email: sales@tma.vn Loại hình: Công ty tư nhân – Việt Nam Thành lập: 1997 Chi nhánh: 6 chi nhánh tại Tp. Trụ sở chính: 111 Nguyễn Đình Chính, Phường 15, Quận Phú Nhuận. 5 văn phòng đại diện ở nước ngoài: Mỹ, Canada, Ireland (EU), Nhật Bản và Úc. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 18 Dịch vụ chính: Phát triển phần mềm Kiểm thử phần mềm Quản trị hạ tầng thông tin Năng lực kỹ thuật chính: Hệ thống mạng và viễn thông Phần mềm cho doanh nghiệp Giải pháp di động Mục tiêu: Trở thành tập đoàn công nghệ cao hàng đầu và góp phần đưa tên Việt Nam vào bản đồ gia công phần mềm của thế giới.
Sơ đồ tổ chức: Theo hình 2.1, đứng đầu công ty là giám đốc và chủ tịch. Bộ phận quan trọng nhất là các nhóm dự án, nơi tập trung tất cả nhân viên đang làm việc cho khách hàng của công ty. Trong mảng kinh doanh, bộ phận kinh doanh trung tâm nằm ở Việt Nam và 5 văn phòng đại diện ở nước ngoài. Bộ phận nghiên cứu và phát triển chuyên tập trung vào nghiên cứu các công nghệ mới và xây dựng sản phẩm đặc thù của công ty.
Các bộ phận hỗ trợ gồm có nhân sự, quản trị, văn phòng dự án, bộ phận quản lí chất lượng và bộ phận hạ tầng CNTT. Bộ phận đào tạo và phát triển được chia làm 3 trung tâm: đào tạo nội bộ, đào tạo bên ngoài và sinh viên thực tập. Luận văn nghiên cứu trung tâm đào tạo nội bộ, nơi phụ trách đào tạo và phát triển cho nhân viên của công ty. Thành tựu công ty đã đạt được: Từ 6 kỹ sư lúc thành lập năm 1997, đến 06/2014 TMA có hơn 1500 kỹ sư đang làm việc.
Tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm 40%. Khách hàng từ hơn 25 nước khác nhau. Nhiều tập đoàn hàng đầu thế giới tin tưởng và hợp tác lâu dài: Avaya, IBM, Alcatel-Lucent, Nortel, Juniper Networks, Flextronics, Genband, NTT, Toshiba, Andrew, Telus, NEC. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 19 Đạt rất nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế, được nhiều đài báo quốc tế giới thiệu CNN (Mỹ), NHK (Nhật), Global (Brazil), National (Thái Lan), Nikkei Computer (Nhật).
Đạt các chứng chỉ về chất lượng CMMI bậc 5, TL 9000, ISO 27001:2005. Một biểu tượng thành công của doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trên toàn cầu.1 Sơ đồ tổ chức công ty TMA Solutions (Nguồn: trang web công ty, mục sơ đồ tổ chức, 2014) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Thực trạng đào tạo và phát triển tại TMA Solutions 2.1 Tổng quan về nhân sự TMA Solutions 2.1 Thống kê về nhân sự ở TMA Solutions Theo thống kê của bộ phận nhân sự vào tháng 06/2014, tình hình nhân sự ở TMA Solutions như sau: Hơn 1500 kỹ sư công nghệ thông tin, viễn thông. 90% có bằng đại học, 10% còn lại có bằng thạc sỹ trở lên. 40% có kinh nghiệm làm việc ở nước ngoài.
100% có khả năng nói tiếng Anh. Tỷ lệ kỹ sư theo số năm kinh nghiệm như bảng 2.1 Tỷ lệ và số lượng kỹ sư tính theo số năm kinh nghiệm Số năm Tỷ lệ (%) Số lượng (người) 0–1 10 150 1–3 25 375 3–5 30 450 5–8 22 330 8+ 13 195 (Nguồn: TMA Solutions, tổng hợp của bộ phận nhân sự, tháng 6/2014) 2.2 Đặc điểm đội ngũ kỹ sư của TMA Solutions Thứ nhất, trẻ, trình độ học vấn cao và có cùng chuyên ngành. Khoảng 85% có tuổi đời dưới hoặc bằng 30. Tất cả các kỹ sư đều có bằng đại học trở lên và cùng chuyên ngành công nghệ thông tin, viễn thông.
Tuy mỗi dự án có những yêu cầu riêng, nhưng nhìn chung tất cả các dự án đều có cùng nền tảng CNTT. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 21 Thứ nhì, mô hình làm việc khá thống nhất. Cho đến nay, TMA Solutions chỉ gia công phần mềm cho khách hàng ở nước ngoài. Ở tất cả các dự án, mọi công việc được trao đổi thông qua mạng Internet với sự trợ giúp của email, họp trực tuyến, các hệ thống quản trị thông tin.
Các kỹ sư tương tác trực tiếp với khách hàng bằng tiếng Anh (hay tiếng Nhật ở một số dự án Nhật) để thực hiện các yêu cầu. Thứ ba, kỹ sư chỉ tập trung vào chuyên môn, thuần túy kĩ thuật. Do đặc thù của TMA Solutions là một công ty gia đình, việc tìm kiếm khách hàng và ký kết hợp đồng đều do chủ công ty thực hiện. Các kỹ sư chỉ cần tập trung vào chuyên môn kỹ thuật để đáp ứng các yêu cầu của khách hàng, không dính dáng tới chuyện tiền nong.
Hơn nữa, tất cả khách hàng đều ở nước ngoài và yêu cầu chất lượng cao nên không có chuyện “quan hệ, phong bì” hay làm qua loa cho xong việc. Tóm lại, tuy qui mô công ty lớn nhưng tính đồng dạng rất cao. Điều này mang lại nhiều thuận lợi cho hoạt động đào tạo và phát triển. Công ty dễ phát triển một mô hình chung áp dụng cho tất cả (tất nhiên cần phải tùy biến cho phù hợp với từng dự án cụ thể).3 Vấn đề đang gặp phải về nguồn nhân lực Hiện nay TMA Solutions đang phải đối mặt với tình trạng sa sút chất lượng của nguồn nhân lực.
Trước đây TMA đặt ra chủ trương chỉ tuyển dụng những ứng viên nằm trong nhóm 5% dẫn đầu. Nhưng trong vòng 2 năm qua, mỗi năm công ty phải tuyển thêm khoảng 200 – 300 nhân viên mới để áp ứng tốc độ phát triển nhanh của các dự án. Hơn nữa, mỗi khi giành được hợp đồng mới, công ty phải tuyển gấp cho đủ số lượng. Từ đó dẫn tới việc hạ thấp tiêu chuẩn tuyển dụng.
Đây được xem là nguyên nhân chính làm giảm sút chất lượng nguồn nhân lực. Tiếp đến, chất lượng đào đạo đại học ở nước ta nói chung và ngành công nghệ thông tin (CNTT) nói riêng còn nhiều bất cập. Theo một khảo sát gần đây của Hội tin học Tp.HCM, có đến 72% sinh viên tốt nghiệp ngành tin học không đáp ứng TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 22 được yêu cầu của doanh nghiệp, phải đào tạo lại. Hơn nữa, trong vòng 5 năm trở lại đây, ngành CNTT giảm sức hút, điểm chuẩn đầu vào lẫn số lượng học viên có xu hướng giảm dần nên đầu ra cũng hạn chế.
Ngoài ra, ngành CNTT rất rộng và có tốc độ thay đổi chóng mặt. Nhưng do phải tập trung toàn bộ nguồn lực để hoàn thành các dự án cho khách hàng, bản thân nhân viên trong công ty không có thời gian để cập nhật những công nghệ, qui trình phát triển phần mềm mới. Và khi một dự án kết thúc, công ty phải điều chuyển nhân viên sang dự án khác. Thông thường những dự án khác lại đòi hỏi những kiến thức và kỹ năng khác nên công ty và nhân viên phải bỏ thời gian lẫn công sức để học tập, làm quen.
Cuối cùng, khách hàng càng ngày càng yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng, thời gian và giá cả. Đồng thời sự cạnh tranh trên thị trường gia công phần mềm càng ngày càng gay gắt, không chỉ cạnh tranh với các công ty trong nước mà còn với nước ngoài như Nga, Ấn Độ, Trung Quốc. Vì thế việc bồi dưỡng, phát huy năng lực của nhân viên cũ cũng trở thành vấn đề cấp thiết. Trong bối cảnh và lí do nêu trên, một đội ngũ nhân lực mạnh trở thành yếu tố sống còn đối với TMA Solutions.
Đào tạo và phát triển là giải pháp chính để hoàn thiện và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đó.2 Hệ thống đào tạo và phát triển của TMA Solutions 2.1 Bộ phận đào tạo và phát triển ở cấp độ công ty Như đã trình bày trong sơ đồ tổ chức, TMA Solutions có một bộ phận chuyên trách về đào tạo và phát triển. Bộ phận gồm có Trung tâm học tập và lãnh đạo (TMA Learning & Leadership Center – TLLC), Trung tâm dạy nghề cho học viên bên ngoài và Trung tâm thực tập dành cho sinh viên từ các đại học trong địa bàn Tp.