MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Cách thức thực hiện các kế hoạch đầu tư một cách cụ thể hóa, nhằm đáp ứng nhu cầu an sinh xã hội được thể hiện, hiện thực hóa qua các dự án đầu tư xây dựng. Do đó, dự án đầu tư xây dựng giữ vai trò quyết định đến cách thức tiến hành cũng như hình thức thực hiện các hoạt động đầu tư. Lập dự án đầu tư xây dựng, thẩm định, phê duyệt dự án là các công tác chuẩn bị đầu tư cần phải được chú trọng.
Vì những yêu tố đó là cơ sở để thực hiện ban hành các quyết định đầu tư dự án, cũng như quyết định đến hiệu quả của dự án. Hiện nay, trong công tác thực hiện quá trình đầu tư xây dựng, công tác thẩm định dự án giữ vai trò quan trọng, góp phần không nhỏ đến quá trình phát triển dự án xây dựng. Từ khi nhìn nhận một cách đúng đắn nhất về vai trò của công tác thẩm định dự án thì việc đầu tư vào các dự án đạt hiệu quả hơn. Chính vì vậy, thẩm định dự án trở thành bước vô cùng quan trọng trong mỗi dự án đầu tư.
Với vai trò là cơ quan chuyên môn trực thuộc Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về các lĩnh vực như: Nông nghiệp, diêm nghiệp; phòng, chống lụt, bão; thủy lợi và phát triển nông thôn; thủy sản; an toàn nông sản, lâm sản, thủy sản và muối trong quá trình từ khâu sản xuất đến khi đưa ra thị trường; các dịch vụ công thuộc lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn và một số nhiệm vụ, quyền hạn theo chỉ đạo của Ủy ban nhân dân Thành phố và theo quy định của pháp luật hiện hành. Để thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước về lĩnh vực thủy lợi, công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh thì công tác thẩm định dự án các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn càng trở nên cần thiết và vô cùng quan trọng. Bản thân học viên hiện đang công tác tại Phòng Quản lý Đầu tư Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn – một phòng có chức năng thẩm định các dự án đầu tư xây dựng 1 công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quyết định đầu tư. Xuất phát từ những vấn đề nêu trên và để đảm bảo hoàn thành tốt công việc, các nhiệm vụ của bản thân đối với công việc hàng ngày, học viên đề xuất thực hiện đề tài luận văn thạc sĩ là: “Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình tại Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thành phố Hồ Chí Minh” nhằm góp phần tìm kiếm giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình.
MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI Dựa trên những cơ sở khoa học, pháp lý và các phương pháp để phân tích thực trạng về công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình; qua đó đánh giá những kết quả đạt được, những vấn đề bất cập, tồn tại cần khắc phục và nghiên cứu, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình tại Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thành phố Hồ Chí Minh. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU - Đối tượng nghiên cứu: Công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình, xem xét một số tồn tại, bất cập trong quá trình thực hiện từ đó đề ra các giải pháp nhằm nâng cao công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình. - Phạm vi nghiên cứu: Công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình các dự án do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thành phố Hồ Chí Minh quản lý trong giai đoạn từ năm 2015-2020. CÁCH TIẾP CẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Cách tiếp cận - Nghiên cứu những cơ sở pháp lý hiện hành và những cơ sở thực tiễn áp dụng cho công tác thẩm định dự án đầy tư xây dựng công trình hiện nay.
- Thu thập tài liệu, thống kê và phân tích từ các báo cáo của các dự án đã thực hiện về công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình. - Đánh giá cũng như nhận xét thực trạng của các dự án đầu tư xây dựng về công tác thẩm định của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hiện nay. - Trên cơ sở đó, nghiên cứu, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng trong công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình trong lĩnh vực nông nghiệp của 2 Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP. Phương pháp nghiên cứu - Tổng hợp, kế thừa, tiếp thu các kết quả nghiên cứu từ trước đến nay về quản lý dự án đầu tư và công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình ở Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng.
- Nghiên cứu, tổng hợp các tài liệu, văn bản quy phạm pháp luật của nhà nước về thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình. - Phương pháp điều tra, khảo sát, thống kê và phân tích từ báo cáo của các dự án đã thực hiện, các tài liệu hồ sơ về công tác thẩm định dự án do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thành phố Hồ Chí Minh quản lý. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI Ý nghĩa khoa học: - Kết quả đề tài góp phần hệ thống các cơ sở khoa học về công tác thẩm định dự đầu tư xây dựng công trình; - Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng thẩm định các dự án đầu tư xây dựng do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thành phố Hồ Chí Minh quyết định đầu tư. Ý nghĩa thực tiễn: - Kết quả nghiên cứu của luận văn là tài liệu tham khảo cho việc nâng cao chất lượng công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thành phố Hồ Chí Minh quyết định đầu tư.
KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC - Tổng quan về công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình ở Việt Nam và Thành phố Hồ Chí Minh. - Các cơ sở lý luận khoa học và thực tiễn trong công tác thẩm định dự án, đầu tư xây dựng công trình trong lĩnh vực nông nghiệp hiện nay. - Phân tích, đánh giá thực trạng công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình tại Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thành phố Hồ Chí Minh qua đó đánh giá những kết quả đạt được, những vấn đề bất cập, tồn tại cần khắc phục. - Nghiên cứu, đề xuất một số giải pháp nhằm thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thành phố Hồ Chí Minh quyết định 3 đầu tư và áp dụng trong thời gian tới.
TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG 1.1 Khái quát chung về công tác thẩm dịnh dự án đầu tư xây dựng 1.1 Khái niệm dự án đầu tư xây dựng công trình - Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp những hoạt động liên quan đến việc sử dụng vốn đầu tư cho quá trình triển khai hoạt động xây dựng (xây dựng mới, cải tạo, sửa chữa công trình hay các hạng mục công trình). Nhằm duy trì và phát triển, nâng cao chất lượng công trình, tạo ra các sản phẩm, dịch vụ dáp ứng yêu cầu với thời gian và chi phí đã được xác định. Thông qua các giai đoạn chuẩn bị ban đầu như: Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án; Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng; Hoặc Báo cáo kinh tế kỹ thuật đầu tư xây dựng thì dự án dần được hình thành rõ nét [1] - Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi của dự án: là thể hiện những nội dung nghiên cứu sơ bộ về tính khả thi, sự cần thiết và sự hiệu quả của việc đầu tư xây dựng, trên cơ sở đó để cấp có thẩm quyền xem xét, cũng như đưa ra quyết định chủ trương đầu tư xây dựng công trình. - Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng: là thể hiện những nội dung cần nghiên cứu cần thiết, vứi mức độ khả thi và sự hiệu của của việc đầu tư, được thực hiện theo phương an thiết kế đã được lựa chọn.
Từ đó, làm cơ sở để xem xét, và đưa ra quyết định đầu tư xây dựng. - Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng: Là những báo cáo thể hiện nội dung về sự cần thiết, mức độ khả thi, cũng nhưng tính hiệu của quả của viêc đầu tư xây dựng. Từ đó, làm cơ sở xem xét và đưa ra quyết định đầu tư xây dựng. - Những cá nhân, đơn vị, tổ chức hoặc người đại diện theo đúng luật pháp của cơ quan, tổ chức doanh nghiệp đồng thời phải có thẩm quyền phê duyệt cũng như đưa ra các quyết định đầu tư xây dựng công trình được gọi là người quyết định đầu tư [1].
- Những đơn vị, tổ chức, cá nhân nhận sở hữu vốn đầu tư hoặc được giao nhận nhiệm vụ tham gia trực tiếp quản lý và sử dụng vốn đầu tư để tiến hành thực hiện tất cả những hoạt động có liên quan đến công tác đầu tư xây dựng được gọi là đơn vị chủ đầu tư xây dưng. [1] - Hồ sơ thiết kế sơ bộ là những thiết kế được lập trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án. Hồ sơ thiết kế sơ bộ thể hiện những ý tưởng thiết kế ban đầu, được lựa chọn sơ 5 bộ dây chuyền công nghệ, thiết bị. Từ đó, làm cơ sở để xác định, lựa chọn đối tượng chủ trương đầu tư.
[1] - Thiết kế cơ sở là những thiết kế được lập nên trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án, và được thực hiện trên co sở những phương án thiết kế đã lựa chọn, trên những thông số kỹ thuật, phù hợp tiêu chuẩn và quy chuẩn đã được ban hành, áp dụng.