Nghiên cứu và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm da thuộc Việt Nam

Chất lượng sản phẩm da thuộc là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường trong nước… 130 trang · Viện Nghiên cứu Da - Giầy · 2008.

• Tác giả: Vũ Ngọc Giang
• Trường học: Viện Nghiên cứu Da - Giầy
• Chuyên ngành: Công nghiệp thuộc da
• Đề tài: Nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm da thuộc Việt Nam đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu
• Loại tài liệu: Báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Chất lượng sản phẩm da thuộc

Chất lượng sản phẩm da thuộc là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường trong nước và quốc tế. Việc nâng cao chất lượng không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội địa mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu sản phẩm da thuộc. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng bao gồm công nghệ sản xuất, nguồn nguyên liệu, và trình độ quản lý. Để đạt được tiêu chuẩn chất lượng cao, cần áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng đồng bộ từ khâu nguyên liệu đến quy trình sản xuất.

1.1. Công nghệ sản xuất da thuộc

Công nghệ sản xuất da thuộc đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định chất lượng sản phẩm. Hiện nay, công nghệ sản xuất tại Việt Nam còn lạc hậu so với thế giới, dẫn đến chất lượng sản phẩm chưa đáp ứng được yêu cầu xuất khẩu. Việc đầu tư vào công nghệ hiện đại, đặc biệt là các công nghệ thân thiện với môi trường, sẽ giúp nâng cao chất lượng và tăng tính cạnh tranh của sản phẩm da thuộc Việt Nam.

1.2. Nguồn nguyên liệu

Nguồn nguyên liệu là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm da thuộc. Hiện tại, nguồn da nguyên liệu tại Việt Nam chưa đáp ứng được yêu cầu về số lượng và chất lượng. Việc cải thiện quy trình chăn nuôi, giết mổ và bảo quản da nguyên liệu là cần thiết để đảm bảo đầu vào chất lượng cao cho quá trình sản xuất.

II. Giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm

Để nâng cao chất lượng sản phẩm da thuộc, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp từ công nghệ, quản lý đến đào tạo nhân lực. Các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng sản phẩm mà còn tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

2.1. Nâng cao trình độ công nghệ

Việc nâng cao trình độ công nghệ là yếu tố then chốt để cải thiện chất lượng sản phẩm. Cần đầu tư vào các công nghệ tiên tiến, đặc biệt là công nghệ xử lý da thân thiện với môi trường. Đồng thời, cần khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như ISO trong quá trình sản xuất.

2.2. Đào tạo nhân lực

Nhân lực là yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng sản phẩm. Cần đào tạo đội ngũ kỹ thuật viên và công nhân có trình độ chuyên môn cao, đáp ứng được yêu cầu của công nghệ hiện đại. Việc đào tạo cần tập trung vào cả kỹ năng kỹ thuật và kiến thức quản lý chất lượng.

III. Thị trường da thuộc Việt Nam

Thị trường da thuộc Việt Nam đang có nhiều tiềm năng phát triển, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, cần cải thiện chất lượng sản phẩm và đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế.

3.1. Đáp ứng nhu cầu trong nước

Việc đáp ứng nhu cầu trong nước là bước đầu tiên để xây dựng thương hiệu và uy tín cho sản phẩm da thuộc Việt Nam. Cần tập trung vào việc sản xuất các sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng được nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng nội địa.

3.2. Xuất khẩu sản phẩm da thuộc

Xuất khẩu sản phẩm da thuộc là mục tiêu quan trọng của ngành da thuộc Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này, cần đảm bảo chất lượng sản phẩm đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế và xây dựng thương hiệu uy tín trên thị trường quốc tế.

Nội dung chính

ĐÁNH GIÁ KHOA HỌC & TỔNG QUAN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

{
  "document_type": "research_report",
  "confidence": 0.99,
  "reasoning": "Tài liệu là 'Báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học' cấp Bộ do Viện Nghiên cứu Da - Giầy (Bộ Công Thương) chủ trì thực hiện theo Hợp đồng số 01.08BS/RD/HĐ-KHCN, có Chủ nhiệm đề tài là ThS. Vũ Ngọc Giang, với kết cấu và nội dung tập trung phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp kỹ thuật - công nghệ."
}

---

Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Sản Phẩm Da Thuộc Việt Nam Đáp Ứng Nhu Cầu Tiêu Dùng Trong Nước Và Xuất Khẩu

Cơ quan chủ trì: Viện Nghiên cứu Da - Giầy (Bộ Công Thương)
Chủ nhiệm đề tài: ThS. Vũ Ngọc Giang
Mã số nhiệm vụ: 01.08BS/RD/HĐ-KHCN

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

Báo cáo nghiên cứu khoa học “Nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm da thuộc Việt Nam đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu” do ThS. Vũ Ngọc Giang và nhóm nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Da - Giầy (Bộ Công Thương) thực hiện, tập trung giải quyết nghịch lý lớn của ngành công nghiệp da giầy Việt Nam: dù là cường quốc xuất khẩu giầy dép hàng đầu thế giới, Việt Nam phải nhập khẩu tới hơn 70% da thuộc thành phẩm (hơn 300 triệu sqft/năm), trong khi sản xuất nội địa chỉ đáp ứng chưa đầy 30%.

Nghiên cứu áp dụng khung lý thuyết đánh giá công nghệ THIO (Kỹ thuật - Con người - Thông tin - Tổ chức) của Ủy ban Kinh tế và Xã hội khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (ESCAP), kết hợp phương pháp điều tra thực địa trên 45 doanh nghiệp, cơ sở thuộc da toàn quốc và phân tích ma trận SWOT chuyên sâu.

Kết quả chỉ ra rằng ngành thuộc da nội địa đang bị tụt hậu từ 20 đến 30 năm về công nghệ, thiếu hụt trầm trọng nguồn nhân lực chuyên ngành trình độ cao và chịu tổn thất lớn từ khâu thu gom, bảo quản da sống phân tán, lạc hậu. Trên cơ sở đó, đề tài xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ gồm hai trụ cột chiến lược cốt lõi: nâng cấp trình độ công nghệ (kỹ thuật, chuyển giao FDI, chuẩn hóa quy trình) và tối ưu hóa chuỗi cung ứng nguyên liệu thô - hóa chất đầu vào, mở đường cho ngành thuộc da gia tăng tỷ lệ nội địa hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Trong tiến trình hội nhập kinh tế toàn cầu và thực thi các cam kết thương mại tự do, ngành Da - Giầy Việt Nam đã vươn lên trở thành ngành kinh tế mũi nhọn đóng góp kim ngạch xuất khẩu hàng tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, sự phát triển của chuỗi giá trị này bộc lộ điểm nghẽn nghiêm trọng ở khâu thượng nguồn: ngành công nghiệp phụ trợ cung cấp da thuộc thành phẩm trong nước phát triển tự phát, manh mún và thiếu quy hoạch dài hạn.

Tính đến giai đoạn thực hiện đề tài, tổng nhu cầu da thuộc phục vụ gia công và sản xuất giầy dép xuất khẩu lên tới 350 triệu sqft/năm, song năng lực cung ứng thực tế trong nước chỉ đạt xấp xỉ 35–39 triệu sqft. Sự phụ thuộc gần như hoàn toàn vào da thuộc nhập khẩu làm suy giảm đáng kể giá trị gia tăng ròng của sản phẩm xuất khẩu, khiến các doanh nghiệp giầy dép luôn ở thế bị động trước biến động chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trước nghiên cứu này, các tài liệu về thuộc da tại Việt Nam chủ yếu tiếp cận dưới dạng cẩm nang quy trình kỹ thuật đơn lẻ hoặc báo cáo thống kê thương mại rời rạc, chưa có công trình nào đánh giá có hệ thống thực trạng ngành dựa trên mô hình cấu trúc công nghệ định lượng và phân tích chuỗi giá trị toàn diện từ chăn nuôi, giết mổ đến chế biến thành phẩm.

Nghiên cứu có tính thời sự và cấp thiết đặc biệt, không chỉ giải tỏa áp lực khan hiếm nguyên phụ liệu tại chỗ mà còn đặt nền móng giải quyết bài toán ô nhiễm môi trường do nước thải thuộc da chứa hàm lượng Crôm, COD và BOD vượt ngưỡng cho phép nhiều lần. Kết quả nghiên cứu là luận cứ khoa học giúp các cơ quan quản lý nhà nước định hình quy hoạch vùng sản xuất tập trung và giúp doanh nghiệp định vị lại chiến lược đầu tư công nghệ.

---

Methodology và approach (350-400 từ)

Đề tài được thiết kế theo cách tiếp cận hệ thống, kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu lý luận quản trị công nghệ hiện đại và khảo sát thực tiễn ngành công nghiệp chế biến da.

1. Khung phân tích cấu trúc công nghệ THIO

Tác giả vận dụng mô hình đánh giá trình độ công nghệ của ESCAP (Ủy ban Kinh tế và Xã hội khu vực Châu Á - Thái Bình Dương), phân rã toàn bộ chuỗi công nghệ thuộc da thành 4 thành phần hữu cơ có mối quan hệ tương hỗ:

• Technoware (T - Thành phần Kỹ thuật): Đánh giá mức độ cơ giới hóa, tự động hóa của máy móc, thiết bị (thùng quay gỗ, máy đo bia, máy bào, máy phun sơn tự động...).
• Humanware (H - Thành phần Con người): Đánh giá năng lực quản lý, trình độ kỹ sư chuyên ngành, kỹ năng và kinh nghiệm thao tác của công nhân lành nghề.
• Inforware (I - Thành phần Thông tin): Đo lường mức độ tiếp cận công thức thuộc, thông số vận hành máy móc, tiêu chuẩn kiểm định chất lượng và dữ liệu thị trường.
• Orgaware (O - Thành phần Tổ chức): Xem xét cấu trúc tổ chức, liên kết chuỗi sản xuất, công tác bố trí mặt bằng nhà xưởng và quy chế kiểm soát chất lượng nội bộ.

2. Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu

• Điều tra toàn diện: Thu thập số liệu sơ cấp từ 45 cơ sở thuộc da trên phạm vi toàn quốc, phân bổ theo các thành phần kinh tế (6 doanh nghiệp FDI, 5 công ty cổ phần và 34 doanh nghiệp/cơ sở tư nhân, làng nghề).
• Hồi cứu tư liệu: Khai thác dữ liệu nhập khẩu máy móc, hóa chất từ Tổng cục Hải quan, số liệu đàn gia súc từ Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn và dữ liệu tài trợ kỹ thuật từ các tổ chức quốc tế (UNIDO, UNDP).
• Phân tích ma trận SWOT: Lập ma trận điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức riêng biệt cho từng thành phần công nghệ nhằm xác lập các chiến lược kết hợp (S-O, W-O, S-T, W-T).
• Thực nghiệm hóa lý và đánh giá cảm quan: Đối chiếu các chỉ tiêu cơ lý hóa của da thành phẩm theo TCVN, ISO kết hợp phân tích mẫu nước thải môi trường tại các cụm làng nghề (như Phú Thọ Hòa - TP.HCM, Phố Nối - Hưng Yên).

Cách tiếp cận đa chiều giúp đảm bảo độ tin cậy và giá trị ứng dụng cao cho toàn bộ kết luận của công trình.

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

Quá trình khảo sát và phân tích dữ liệu thực tế đã mang lại nhiều phát hiện có tính đột phá về diện mạo ngành thuộc da Việt Nam:

• Sự phân hóa công nghệ sâu sắc (Technoware): Toàn ngành hiện có khoảng 1.500 đầu máy móc thiết bị, nhưng chỉ có 40% thiết bị đạt chuẩn hiện đại và đồng bộ. Phần lớn số thiết bị này tập trung ở các doanh nghiệp FDI (chiếm 73,68% tổng giá trị nhập khẩu thiết bị năm 2007) và 2–3 cơ sở tư nhân lớn tại phía Nam (như Hưng Thái, Đặng Tứ Ký). Ngược lại, 60% thiết bị còn lại ở mức trung bình và lạc hậu, nhiều cơ sở vẫn vận hành máy móc có tuổi thọ trên 15 năm, chắp vá, khiến trình độ công nghệ toàn ngành trễ từ 20–30 năm so với mặt bằng quốc tế.

• Khủng hoảng cơ cấu nhân lực chuyên ngành (Humanware): Lực lượng lao động trong ngành thuộc da có sự mất cân đối nghiêm trọng: lao động phổ thông chiếm tới 83%, trình độ trung cấp chỉ đạt 10%, và đại học trở lên chỉ chiếm 7%. Đặc biệt, toàn ngành chỉ có 06 Tiến sĩ (trong đó phần lớn đã nghỉ hưu, chuyển công tác hoặc làm quản lý cấp Bộ) và khoảng 05 Kỹ sư được đào tạo bài bản ở nước ngoài. Hệ thống giáo dục quốc dân hoàn toàn vắng bóng mã ngành đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật hóa thuộc da, dẫn đến tình trạng doanh nghiệp phải tuyển dụng lao động không chuyên và đào tạo truyền nghề thủ công.

• Nút thắt nghiêm trọng ở chuỗi cung ứng da nguyên liệu: Nguồn da trâu bò trong nước có diện tích nhỏ, nhiều khuyết tật bề mặt (sẹo do ve rận, gai cào, dấu lửa) do phương thức chăn nuôi phân tán. Hơn thế nữa, quy trình giết mổ thủ công khiến da bị rách, lẹm mỡ, kết hợp với khâu ướp muối bảo quản tùy tiện làm suy giảm phẩm cấp da nghiêm trọng. Đáng chú ý, nghiên cứu ghi nhận khoảng 40% sản lượng da tươi nội địa bị xuất lậu tiểu ngạch sang các nước láng giềng, gây thiếu hụt nguyên liệu trầm trọng cho các nhà máy trong nước.

• Cảnh báo đỏ về tác động môi trường: Phân tích nước thải tại các làng nghề thuộc da cho thấy các thông số ô nhiễm như COD, $\text{BOD}_5$, chất rắn lơ lửng (SS) và đặc biệt là hàm lượng Crôm độc hại ($\text{Cr}^{3+}$, $\text{Cr}^{6+}$) đều vượt giới hạn tiêu chuẩn cho phép trên 10 lần. Việc các cơ sở sản xuất nằm xen lẫn trong khu dân cư đô thị mà không có hệ thống xử lý nước thải tập trung đang tạo ra rủi ro môi trường và xã hội vô cùng lớn.

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

Đề tài nghiên cứu của ThS. Vũ Ngọc Giang mang lại những giá trị đóng góp quan trọng cả về mặt học thuật lý luận lẫn thực tiễn công nghiệp:

• Đóng góp về mặt lý luận: Công trình đã hệ thống hóa và bản địa hóa thành công lý thuyết quản trị chất lượng sản phẩm và khung đánh giá trình độ công nghệ THIO vào một ngành đặc thù có tính chất biến đổi hóa - cơ phức tạp như thuộc da. Nghiên cứu đã chứng minh rõ ràng mối quan hệ nhân quả giữa 4 thành phần công nghệ với các chỉ tiêu cơ lý hóa của da thành phẩm.
• Đóng góp về phương pháp luận: Xây dựng bộ công cụ khảo sát và ma trận đánh giá SWOT chuyên biệt cho ngành thuộc da, kết hợp linh hoạt giữa phân tích kỹ thuật công nghệ với phân tích kinh tế chuỗi cung ứng.
• Ứng dụng thực tiễn: Đề xuất mô hình liên kết chuyên môn hóa giữa các cơ sở sản xuất vừa và nhỏ với các doanh nghiệp lớn nhằm tối ưu hóa công suất máy móc; hướng dẫn chuẩn hóa quy trình sơ chế, ướp muối bảo quản da nguyên liệu ngay tại các lò giết mổ.
• Hàm ý chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học trực tiếp cho Bộ Công Thương trong việc xây dựng Chiến lược phát triển ngành Da - Giầy đến năm 2010, tầm nhìn 2020; làm tiền đề cho các chính sách ưu đãi đầu tư cụm công nghiệp tập trung xa khu dân cư và các quy chế siết chặt quản lý xuất khẩu da sống tiểu ngạch.

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

Kết quả nghiên cứu của đề tài là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị cao đối với nhiều nhóm đối tượng:

• Nhà nghiên cứu và giảng viên chuyên ngành: Các nhà khoa học trong lĩnh vực hóa học vật liệu, công nghệ dệt may - da giầy, quản lý công nghệ và kỹ thuật môi trường có thể khai thác hệ thống dữ liệu thực nghiệm, khung lý thuyết THIO và các chỉ số khảo sát làm tài liệu giảng dạy, nghiên cứu mở rộng.
• Doanh nghiệp và chủ cơ sở thuộc da: Ban lãnh đạo, giám đốc kỹ thuật tại các nhà máy thuộc da tiếp thu các phương án chiến lược SWOT để tái cơ cấu nhà xưởng, lập kế hoạch bảo dưỡng thiết bị định kỳ và chuyển giao công nghệ mới (đặc biệt là công nghệ thuộc da phèn xanh và hoàn thiện bề mặt).
• Hiệp hội Da - Giầy - Túi xách Việt Nam (LEFASO): Sử dụng các số liệu dự báo cung cầu và phân tích thị trường để hỗ trợ hội viên xây dựng chuỗi liên kết giá trị, thúc đẩy hợp tác nội bộ giữa khâu thuộc da và khâu sản xuất giầy dép xuất khẩu.
• Cơ quan hoạch định chính sách: Cán bộ quản lý tại Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn, Bộ Khoa học & Công nghệ có căn cứ thực tế để ban hành tiêu chuẩn chất lượng da quốc gia, quy hoạch vùng chăn nuôi đại gia súc công nghiệp và kiểm soát ô nhiễm môi trường công nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ) (250-300 từ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của đề tài là gì?

Nghiên cứu chỉ ra rằng nút thắt lớn nhất kìm hãm chất lượng da thuộc Việt Nam không chỉ đơn thuần là kỹ thuật, mà nằm ở sự thiếu đồng bộ của cấu trúc công nghệ: 60% máy móc lạc hậu, 83% lao động phổ thông chưa qua đào tạo bài bản, và thất thoát tới 40% da nguyên liệu tốt qua đường xuất lậu tiểu ngạch.

2. Mô hình THIO được ứng dụng như thế nào trong nghiên cứu?

Mô hình THIO giúp giải phẫu toàn diện ngành thuộc da thành 4 cấu phần: Kỹ thuật (Technoware), Con người (Humanware), Thông tin (Inforware) và Tổ chức (Orgaware), từ đó đánh giá định lượng điểm mạnh - điểm yếu của từng mắt xích thay vì chỉ nhìn vào sản phẩm cuối cùng.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa cho ngành khác không?

Khung phương pháp luận kết hợp THIO và ma trận SWOT trong nghiên cứu này hoàn toàn có thể nhân rộng và khái quát hóa cho các ngành công nghiệp phụ trợ khác tại Việt Nam như dệt nhuộm, cơ khí chế tạo hoặc chế biến cao su.

4. Đề xuất cấp bách nhất đối với chính sách nhà nước là gì?

Nhà nước cần khẩn trương quy hoạch các khu/cụm công nghiệp thuộc da tập trung có trạm xử lý nước thải chung, đồng thời ban hành chính sách quản lý chặt chẽ việc xuất khẩu da sống tiểu ngạch để bảo toàn nguồn nguyên liệu cho sản xuất nội địa.

5. Ứng dụng thực tiễn trực tiếp cho doanh nghiệp thuộc da là gì?

Doanh nghiệp có thể áp dụng ngay quy trình bảo quản da sống chuẩn hóa bằng muối kết hợp hóa chất chống thối rữa, đồng thời tối ưu hóa việc phân loại da mộc bám sát mục đích sử dụng (làm mũ giầy, da bọc đệm, da may mặc) để tối đa hóa tỷ lệ thu hồi diện tích da hữu ích.

---

Kết luận (150 từ)

Đề tài nghiên cứu khoa học của ThS. Vũ Ngọc Giang và các cộng sự tại Viện Nghiên cứu Da - Giầy đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ phân tích toàn diện diện mạo ngành công nghiệp thuộc da Việt Nam trong thời kỳ mở cửa kinh tế. Bằng việc định vị chính xác những hạn chế về công nghệ, nhân lực, nguyên liệu và môi trường, công trình đã đề xuất hệ thống giải pháp mang tính chiến lược và khả thi cao.

Trong giai đoạn tiếp theo, các nghiên cứu mở rộng cần tập trung vào các giải pháp thuộc da sinh thái (Eco-leather), ứng dụng công nghệ thuộc không Crôm (Chrome-free) nhằm giảm tải triệt để ô nhiễm môi trường và đáp ứng các hàng rào kỹ thuật xanh khắt khe từ thị trường EU và Bắc Mỹ. Đã đến lúc các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp cần bắt tay hành động quyết liệt để hiện thực hóa các giải pháp này, đưa ngành thuộc da Việt Nam tự chủ và vươn tầm quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé c«ng th−¬ng ViÖn nghiªn cøu da-giÇy B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc “Nghiªn cøu ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt l−îng s¶n phÈm da thuéc ViÖt Nam ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng trong n−íc vµ xuÊt khÈu” Chñ nhiÖm ®Ò tµi: ThS. Vò Ngäc Giang 7193 17/3/2009 Hµ néi, 12/2008 §Ò tµi ®−îc thùc hiÖn trªn c¬ së Hîp ®ång nghiªn cøu khoa häc vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ m· sè: 01.08BS/RD/H§-KHCN ngµy 21/4/2008. MôC LôC Trang PHÇN Më §ÇU 1. TÝnh cÊp tiÕt cña viÖc thùc hiÖn ®Ò tµi…………………….

Môc ®Ých cña ®Ò tµi………………………………………… 1 3. §èi t−îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu…………………………. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu……………………………………. Nh÷ng ®ãng gãp cña ®Ò tµi….

2 PhÇn I - c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn cña ®Ò tµi vÒ chÊt l−îng s¶n phÈm 1. C¬ së lý luËn vÒ s¶n phÈm, c«ng nghÖ vµ chÊt l−îng s¶n 3 phÈm………………………………………………. Kh¸i niÖm s¶n phÈm………………………………………. Ph©n lo¹i s¶n phÈm………………………………………….

ChÊt l−îng s¶n phÈm………………………………………. Kh¸i niÖm vÒ chÊt l−îng s¶n phÈm…………………………. §Þnh nghÜa chÊt l−îng s¶n phÈm…………………………… 4 1. C¸c thuéc tÝnh chÊt l−îng s¶n phÈm……………………….

C¸c yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn chÊt l−îng s¶n phÈm……………. Mét sè kh¸i niÖm c¬ b¶n vÒ c«ng nghÖ vµ ®¸nh gi¸ tr×nh ®é c«ng nghÖ theo c¸c thµnh phÇn cña c«ng nghÖ…………….1 §Þnh nghÜa c«ng nghÖ……………………………………….2 C¸c bé phËn cÊu thµnh mét c«ng nghÖ……………………. §¸nh gi¸ tr×nh ®é c«ng nghÖ………………………………. C¬ së thùc tiÔn vÒ s¶n phÈm da…………………………….

Vµi nÐt vÒ lÞch sö ngµnh thuéc da thÕ giíi…………………. Nh÷ng th¸ch thøc cña ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da ViÖt Nam………………………………………………………… 11 1. ChiÕn l−îc ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da n−íc ta ®Õn n¨m 2010. Kh¸i qu¸t vÒ c«ng nghÖ thuéc da………………………….

C¸c s¶n phÈm da thuéc……………………………………. ChÊt l−îng s¶n phÈm da thuéc……………………………… 16 1. NhËn xÐt vÒ phÇn I vµ nhiÖm vô cña phÇn II…………. 28 PhÇn II - Thùc tr¹ng ngµnh c«ng nghiÖp 19 thuéc Da ViÖt nam 2.

VÞ trÝ cña ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da……………………. Vai trß, vÞ trÝ cña ngµnh c«ng nghiÖp s¶n xuÊt da thuéc vµ 19 c¸c s¶n phÈm tõ da…………………………………………. Kh¸i qu¸t qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da n−íc ta…………………………………………………. Thùc tr¹ng ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da ViÖt Nam……….

VÒ c¬ cÊu së h÷u, quy m« vµ n¨ng lùc s¶n xuÊt……………. NhËn xÐt chung vÒ thùc tr¹ng ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da ViÖt Nam…………………………………………. Theo quy m« vµ n¨ng lùc s¶n xuÊt…………………………. ¶nh h−ëng cña c«ng nghÖ thuéc da ®èi víi m«i tr−êng…….

§¸nh gi¸ tr×nh ®é c«ng nghÖ ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da ViÖt Nam…………………………………………………… 27 2. Thµnh phÇn kü thuËt (T)……………………………………. Thµnh phÇn con ng−êi (H)…………………………………. Thµnh phÇn th«ng tin (I)…………………………………….

Thµnh phÇn tæ chøc (O)……………………………………. Ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ viÖc sö dông c¸c nguån nguyªn liÖu vµ hãa chÊt cña ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da ViÖt Nam hiÖn nay…………………………………………………………. VÒ nguån da nguyªn liÖu…………………………………… 52 2. Sè l−îng ®µn tr©u bß trong c¶ n−íc………………………… 52 2.

S¶n l−îng da tr©u bß nguyªn liÖu…………………………. Quy m« ch¨n nu«i tr©u bß trong gia tr¹i …………………… 53 2. Ph−¬ng thøc ch¨n nu«i vµ ¶nh h−ëng cña yÕu tè nµy ®Õn chÊt l−îng da tr©u bß………………………………………. §¸nh gi¸ vÒ chÊt l−îng da nguyªn liÖu t¹i c¸c lß mæ vµ c¬ së b¶o qu¶n da……………………………………………… 54 2.

T×nh h×nh chung……………………………………………. Thùc tr¹ng vÒ ho¸ chÊt……………………………………… 58 2. §¸nh gi¸ chung vÒ chÊt l−îng cña s¶n phÈm da thuéc ViÖt Nam vµ mét sè vÊn ®Ò cña ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da. Nh÷ng nhiÖm vô cÇn thùc hiÖn cña ®Ò tµi ë phÇn 3….

61 PhÇn III: Mét sè gi¶i ph¸p c¬ b¶n ®Ó n©ng 63 cao chÊt l−îng s¶n phÈm da thuéc 3. Môc tiªu vµ ph−¬ng h−íng ph¸t triÓn cña ngµnh thuéc da. C¬ së x¸c ®Þnh môc tiªu …………………………………… 63 3. ChÝnh s¸ch ph¸t triÓn ngµnh thuéc da …………………….

Môc tiªu cña ngµnh vµ dù b¸o nhu cÇu vÒ da thuéc thµnh 63 phÈm………………………………………………………. Môc tiªu chung……………………………………………. Môc tiªu cô thÓ……………………………………………. Dù b¸o nhu cÇu vÒ da thuéc thµnh phÈm…………………… 64 3.

Ph−¬ng h−íng ph¸t triÓn……………………………………. Mét sè gi¶i ph¸p c¬ b¶n ®Ó n©ng cao chÊt l−îng s¶n phÈm cña ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da ViÖt Nam………………. Gi¶i ph¸p 1: N©ng cao tr×nh ®é c«ng nghÖ ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da ViÖt Nam…………………………………. Gi¶i ph¸p 2: Khai th¸c vµ sö dông tèi −u nguån da nguyªn liÖu vµ hãa chÊt cho ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da.

Da nguyªn liÖu……………………………………………… 71 3. 77 KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ Danh môc c¸c tµi liÖu tham kh¶o Phô lôc Nh÷ng ng−êi thùc hiÖn ®Ò tµi TT Hä vµ tªn Chøc vô, n¬i c«ng t¸c 1 ThS. Vò Ngäc Giang Phã ViÖn tr−ëng, ViÖn Nghiªn cøu Da - GiÇy 2 KS. L−¬ng ThÞ Minh Ph−¬ng Chuyªn viªn chÝnh, Vô C«ng nghiÖp NhÑ, Bé C«ng Th−¬ng 3 KS.

NguyÔn ThÞ B¹ch YÕn Chuyªn viªn, ViÖn ChiÕn l−îc chÝnh s¸ch c«ng nghiÖp, Bé C«ng Th−¬ng C¸c tõ viÕt t¾t Tõ viÕt t¾t DiÔn gi¶i Gi¶i thÝch iso International Standard Tæ chøc tiªu chuÈn hãa quèc tÕ Organization eoqc European Organization for Tæ chøc kiÓm tra chÊt l−îng ch©u ¢u Quality Control escap Economic Social Commission ñy ban Kinh tÕ vµ X· héi khu vùc for Asia and the Pacific ch©u ¸-Th¸i B×nh D−¬ng BOD5 Biological Oxygen Demand Nhu cÇu «xy sinh häc sau 5 ngµy COD Chemical Oxygen Demand Nhu cÇu «xy hãa häc UNDP United National Development Ch−¬ng tr×nh ph¸t triÓn Liªn hîp Programe quèc UNIDO United National Industrial Tæ chøc ph¸t triÓn c«ng nghiÖp Liªn Development Organization hîp quèc sqft. Square feet §¬n vÞ ®o diÖn tÝch da 1 sqft. = 0,0929 m2 PU Polyurethane Mét lo¹i polyme SS Suspend Solid ChÊt r¾n l¬ löng Cr (III) Chrome(III) Cr«m cã hãa trÞ 3 TNHH Tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n RESIN Mét lo¹i nhùa tæng hîp dïng ®Ó thuéc l¹i da TANIN Mét lo¹i chÊt lµm ®Çy dïng ®Ó thuéc l¹i da phÌn xanh, hoÆc thuéc da cøng DA PHÌN Da ®éng vËt thuéc b»ng chÊt thuéc XANH cr«m DANH MôC C¸C H×NH VÏ, §å THÞ Trang H×nh 1 S¬ ®å tæng hîp c¸c c«ng ®o¹n trong c«ng nghÖ thuéc 24 H×nh 2 TÝnh hiÖn ®¹i cña m¸y mãc thiÕt bÞ lÜnh vùc thuéc da 49 H×nh 3 Tr×nh ®é nghiÖp vô chuyªn m«n cña lao ®éng lÜnh vùc thuéc da ………………………………………………… 59 DANH MôC C¸C B¶ng, biÓu Trang B¶ng 1 CÊp bËc tinh x¶o cña c¸c thµnh phÇn c«ng nghÖ 14 B¶ng 2 C¸c doanh nghiÖp, c¬ së thuéc da c¶ n−íc 34 B¶ng 3 N¨ng lùc s¶n xuÊt theo thµnh phÇn kinh tÕ 34 B¶ng 4 N¨ng lùc s¶n xuÊt thùc tÕ huy ®éng qua c¸c n¨m 1997 - 2004……………………………………………………… 34 B¶ng 5 KÕt qu¶ ph©n tÝch mét sè thµnh phÇn trong n−íc th¶i t¹i “Lµng thuéc da” Phó Thä Hoµ - thµnh phè Hå ChÝ Minh th¸ng 7/2005……………………………………………. 41 B¶ng 6 Giíi h¹n cho phÐp n−íc th¶i theo tiªu chuÈn ViÖt Nam vµ tiªu chuÈn chung cña khu vùc……………………….

41 B¶ng 7 Dù tÝnh m¸y mãc thiÕt bÞ toµn ngµnh thuéc da n¨m 2006… 43 B¶ng 8 NhËp khÈu m¸y mãc thiÕt bÞ thuéc da nh÷ng n¨m gÇn ®©y 46 B¶ng 9 M¸y mãc thiÕt bÞ nhËp theo n−íc n¨m 2004………………. 47 B¶ng 10 M¸y mãc thiÕt bÞ nhËp theo thµnh phÇn kinh tÕ n¨m 2004. 47 B¶ng 11 KÕt qu¶ ®¸nh gi¸ nguån th«ng tin cña c¸c doanh nghiÖp…. 64 B¶ng 12 Quy m« ch¨n nu«i bß, tr©u b×nh qu©n trong gia tr¹i……….

79 B¶ng 13 KÕt qu¶ kh¶o s¸t vÒ møc ®é quan t©m mÆt da……………. 80 B¶ng 14 −íc vÒ l−îng hãa chÊt cho thuéc da nhËp khÈu n¨m 2005. 85 B¶ng 15 S¬ ®å c«ng nghÖ b¶o qu¶n da nguyªn liÖu………………… 110 Tãm t¾t néi dung ®Ò tµi Trong xu thÕ toµn cÇu hãa, víi c¬ chÕ më cöa cña nÒn kinh tÕ ®Êt n−íc, viÖc n©ng cao chÊt l−îng s¶n phÈm da thuéc trong n−íc nh»m t¨ng tÝnh c¹nh tranh cña s¶n phÈm, lµm cho s¶n phÈm ®¹t yªu cÇu chÊt l−îng ®Ó phôc vô xuÊt khÈu t¹i chç, h¹n chÕ mét phÇn da nhËp khÈu lµ mét th¸ch thøc lín ®èi víi ngµnh vµ phï hîp víi tiÕn tr×nh héi nhËp quèc tÕ. ViÖc lùa chän vµ tiÕn hµnh ®Ò tµi: “Nghiªn cøu ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt l−îng s¶n phÈm da thuéc ViÖt Nam ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng trong n−íc vµ xuÊt khÈu” lµ h−íng ®i ®óng ®¾n vµ cÇn thiÕt.

C¬ së lý luËn khoa häc vËn dông trong ®Ò tµi lµ hÖ thèng lý luËn vÒ s¶n phÈm, chÊt l−îng, chÊt l−îng s¶n phÈm, c¸c yÕu tè chñ yÕu ¶nh h−ëng ®Õn chÊt l−îng s¶n phÈm da thuéc, ®¸nh gi¸ tr×nh ®é c«ng nghÖ theo c¸c thµnh phÇn c«ng nghÖ (kü thuËt, con ng−êi, th«ng tin, tæ chøc). C¬ së thùc tiÔn cña ®Ò tµi nªu râ viÖc cung rÊt kh«ng ®ñ cÇu c¸c s¶n phÈm da thuéc phôc vô xuÊt khÈu t¹i chç; nh÷ng th¸ch thøc s¾p tíi cña ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da ViÖt Nam nh−: míi ph¸t triÓn, kh«ng cã quy ho¹ch, tù ph¸t; tr×nh ®é c«ng nghÖ l¹c hËu kho¶ng 20 - 30 n¨m so víi thÕ giíi. Ph¶i n©ng cÊp tr×nh ®é c«ng nghÖ cña ngµnh nh−ng nguån tµi chÝnh h¹n hÑp; ChÊt l−îng da nguyªn liÖu qu¸ xÊu; ch¨n nu«i, giÕt mæ kh«ng c«ng nghiÖp; ngµnh c«ng nghiÖp hãa chÊt thuéc da hÇu nh− kh«ng cã g×; nh©n lùc thuéc da yÕu c¶ chÊt lÉn l−îng. Do vËy, viÖc t×m nh÷ng gi¶i ph¸p h÷u hiÖu ®Ó ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da ph¸t triÓn nh»m n©ng cao chÊt l−îng cña da thµnh phÈm ®¹t chÊt l−îng xuÊt khÈu lµ nhiÖm vô rÊt quan träng vµ cÊp thiÕt.

Qua ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng cña ngµnh, ta thÊy nh÷ng nguyªn nh©n chñ yÕu ¶nh h−ëng ®Õn chÊt l−îng s¶n phÈm da thuéc cña n−íc ta lµ: Tr×nh ®é c«ng nghÖ cña c¸c doanh nghiÖp kh«ng ®ång ®Òu, cßn thÊp so víi khu vùc vµ thÕ giíi. Ph¸t triÓn s¶n xuÊt ch−a triÓn khai quy ho¹ch tæng thÓ cô thÓ cho tõng vïng, miÒn. Tr×nh ®é c«ng nghÖ cña c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t− n−íc ngoµi t−¬ng ®−¬ng víi c¸c n−íc trong khu vùc. PhÇn lín 40% m¸y mãc thiÕt bÞ ®ång bé, hiÖn ®¹i cña ngµnh n»m trong khu vùc nµy, ®¶m b¶o thùc hiÖn nh÷ng quy tr×nh c«ng nghÖ tiªn tiÕn vµ chÊt l−îng s¶n phÈm ®¹t xuÊt khÈu.

CÇn ph¶i cã c¸c chÝnh s¸ch vµ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó thu hót c¸c nguån vèn ®Çu t− vµ c«ng nghÖ cña n−íc ngoµi ®Ó t¨ng s¶n l−îng s¶n phÈm da xuÊt khÈu t¹i chç. ChØ cã mét sè doanh nghiÖp, c¬ së lín cã vèn ®Çu t− trong n−íc (2 - 3 c¬ së) cã tr×nh ®é c«ng nghÖ t−¬ng ®−¬ng víi khu vùc. CÇn ph¶i n©ng cao tr×nh ®é c«ng nghÖ cho khu vùc nµy vµ gióp ®ì c¸c c¬ së nhá. Ngoµi ra, thùc tr¹ng ch¨n nu«i, giÕt mæ vµ b¶o qu¶n nguån da nguyªn liÖu cña ta cßn nhiÒu yÕu kÐm, bÊt cËp.

Ph¶i cã nh÷ng gi¶i ph¸p ®ång bé gi÷a c¸c ngµnh ®Ó t¨ng sè l−îng vµ chÊt l−îng da nguyªn liÖu cho ngµnh. MÆt kh¸c, h−íng −u tiªn cña chóng ta lµ lùa chän vµ nhËp khÈu hãa chÊt cho s¶n xuÊt da míi ®¶m b¶o chÊt l−îng cña da thµnh phÈm xuÊt khÈu. §Ò tµi ®· lµm râ nh÷ng néi dung chÝnh cña hai gi¶i ph¸p c¬ b¶n ®Ó n©ng cao chÊt l−îng s¶n da thuéc cña ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da ViÖt Nam. §−a ra ®−îc hai gi¶i ph¸p c¬ b¶n song song, cã yÕu tè quyÕt ®Þnh t¨ng chÊt l−îng da thµnh phÈm cña ngµnh c«ng nghiÖp thuéc da ViÖt Nam.