Bảo Hiểm Xã Hội Việt Nam: Nghiên Cứu Giải Pháp Mở Rộng Đối Tượng Tham Gia

Bài viết phân tích giải pháp mở rộng đối tượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội khu vực kinh tế tư nhân theo đường lối đổi mới của Đảng và Nhà nước.

• Tác giả: Ơn. Kiều Văn Minh
• Trường học: Bảo Hiểm Xã Hội Việt Nam
• Đề tài: Giải Pháp Mở Rộng Đối Tượng Tham Gia Bảo Hiểm Xã Hội Khu Vực Kinh Tế Tư Nhân
• Loại tài liệu: đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mở Rộng BHXH Tự Nguyện Khu Vực Tư Nhân

Khu vực kinh tế tư nhân đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam, tạo ra nhiều việc làm và đóng góp đáng kể vào GDP. Tuy nhiên, tỷ lệ người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện (BHXH tự nguyện) ở khu vực này còn thấp, gây ra nhiều thách thức trong việc đảm bảo an sinh xã hội. Việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH trong khu vực kinh tế tư nhân là một yêu cầu cấp thiết, nhằm bảo vệ quyền lợi của người lao động và góp phần xây dựng một hệ thống an sinh xã hội vững mạnh. Theo nghiên cứu của BHXH Việt Nam năm 2004, chỉ có 10,33% doanh nghiệp tư nhân tham gia BHXH. Nghiên cứu này nhấn mạnh sự cần thiết của việc nghiên cứu và đưa ra các giải pháp phù hợp để cải thiện tình hình.

1.1. Tầm quan trọng của BHXH đối với người lao động tự do

Bảo hiểm xã hội, đặc biệt là BHXH tự nguyện, đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo an sinh cho người lao động tự do tại khu vực kinh tế tư nhân. Khi tham gia BHXH, người lao động được bảo vệ trước các rủi ro như ốm đau, tai nạn lao động, thai sản, hưu trí và tử tuất. Điều này giúp họ ổn định cuộc sống, giảm bớt gánh nặng tài chính khi gặp khó khăn. Sự an tâm về quyền lợi bảo hiểm xã hội tạo động lực cho người lao động làm việc và cống hiến, góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và nền kinh tế. Ngoài ra, chính sách bảo hiểm xã hội còn góp phần giảm thiểu bất bình đẳng trong xã hội, tạo ra một môi trường làm việc công bằng và an toàn hơn.

1.2. Thực trạng tham gia BHXH của khu vực kinh tế tư nhân

Mặc dù có nhiều lợi ích, tỷ lệ tham gia BHXH trong khu vực kinh tế tư nhân còn rất thấp. Theo số liệu thống kê, số lượng doanh nghiệp tư nhân tham gia BHXH còn hạn chế, và số lượng người lao động tự do đóng BHXH tự nguyện cũng chưa đáng kể. Nguyên nhân chính là do nhận thức của người lao động và chủ sử dụng lao động về chính sách bảo hiểm xã hội còn hạn chế, khả năng tài chính còn eo hẹp, thủ tục tham gia còn phức tạp và chưa có nhiều chính sách hỗ trợ bảo hiểm xã hội hiệu quả. Tình trạng này dẫn đến nhiều hệ lụy như: người lao động không được bảo vệ khi gặp rủi ro, nguy cơ nghèo đói khi về già, và tạo ra gánh nặng cho xã hội.

II. Thách Thức Rào Cản Mở Rộng Đối Tượng Tham Gia BHXH

Việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH khu vực tư nhân đối mặt với nhiều thách thức lớn. Một trong số đó là nhận thức hạn chế về lợi ích của BHXH tự nguyện và khả năng tài chính còn eo hẹp của cả người lao động và doanh nghiệp tư nhân. Thêm vào đó, thủ tục tham gia phức tạp, thiếu thông tin về quy trình tham gia bảo hiểm xã hội, và sự biến động lớn về việc làm trong khu vực này cũng gây khó khăn cho việc vận động và duy trì số lượng người tham gia. Theo nghiên cứu năm 2004 của BHXH Việt Nam, vấn đề khai thác mở rộng lao động tham gia BHXH trong khu vực kinh tế tư nhân là điều cần thiết nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

2.1. Nhận thức hạn chế về lợi ích của BHXH tự nguyện

Nhiều người lao động tự do và chủ doanh nghiệp tư nhân chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích lâu dài của việc tham gia BHXH tự nguyện. Họ thường chỉ quan tâm đến thu nhập hiện tại mà chưa tính đến những rủi ro có thể xảy ra trong tương lai, hoặc lo ngại về gánh nặng tài chính khi phải trích một phần thu nhập để đóng BHXH. Việc tuyên truyền bảo hiểm xã hội hiệu quả là yếu tố then chốt để thay đổi nhận thức của người dân và khuyến khích họ tham gia.

2.2. Khả năng tài chính hạn hẹp của người lao động và doanh nghiệp

Thu nhập của người lao động tự do trong khu vực kinh tế tư nhân thường không ổn định và có thể rất thấp. Các doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng gặp nhiều khó khăn về tài chính. Do đó, việc đóng mức đóng bảo hiểm xã hội theo quy định có thể là một gánh nặng lớn đối với họ. Các chính sách hỗ trợ bảo hiểm xã hội từ nhà nước là rất cần thiết để giảm bớt gánh nặng tài chính và khuyến khích sự tham gia.

2.3. Thủ tục tham gia bảo hiểm xã hội còn phức tạp

Quy trình đăng ký, đóng BHXH, và hưởng các chế độ còn nhiều thủ tục rườm rà, gây khó khăn cho người lao động và doanh nghiệp. Nhiều người không có đủ thời gian và kiến thức để hoàn thành các thủ tục này. Việc đơn giản hóa quy trình tham gia bảo hiểm xã hội và cung cấp thông tin đầy đủ, dễ hiểu là rất quan trọng để thu hút thêm người tham gia.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách Bảo Hiểm Xã Hội Hiện Hành

Để mở rộng đối tượng tham gia BHXH trong khu vực tư nhân, việc hoàn thiện chính sách bảo hiểm xã hội hiện hành là vô cùng quan trọng. Cần có các giải pháp đồng bộ từ việc điều chỉnh mức đóng bảo hiểm xã hội, mở rộng các gói bhxh tự nguyện linh hoạt, đến việc tăng cường chính sách hỗ trợ bảo hiểm xã hội từ nhà nước. Sự điều chỉnh này cần dựa trên phân tích kỹ lưỡng về đặc điểm của khu vực kinh tế tư nhân.

3.1. Điều chỉnh mức đóng bảo hiểm xã hội phù hợp

Cần nghiên cứu và điều chỉnh mức đóng bảo hiểm xã hội sao cho phù hợp với khả năng tài chính của người lao động tự do và doanh nghiệp tư nhân. Có thể xem xét các phương án như giảm mức đóng bảo hiểm xã hội cho một số đối tượng, hoặc cho phép đóng BHXH theo nhiều hình thức khác nhau, phù hợp với thu nhập của từng người.

3.2. Mở rộng các gói BHXH tự nguyện linh hoạt

Cần đa dạng hóa các gói bhxh tự nguyện, cung cấp nhiều lựa chọn về quyền lợi bảo hiểm xã hội và phương thức đóng bảo hiểm xã hội để phù hợp với nhu cầu và khả năng của từng đối tượng. Ví dụ, có thể cung cấp các gói BHXH ngắn hạn, hoặc các gói BHXH chỉ tập trung vào một số chế độ nhất định.

3.3. Tăng cường chính sách hỗ trợ bảo hiểm xã hội từ nhà nước

Nhà nước cần tăng cường các chính sách hỗ trợ bảo hiểm xã hội cho người lao động tự do và doanh nghiệp tư nhân, như hỗ trợ một phần mức đóng bảo hiểm xã hội, hoặc cung cấp các khoản vay ưu đãi để đóng BHXH. Điều này sẽ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính và khuyến khích sự tham gia.

IV. Cách Tăng Cường Truyền Thông và Tiếp Cận Đối Tượng BHXH

Truyền thông đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao nhận thức về bảo hiểm xã hội và khuyến khích người dân tham gia. Cần có các chiến dịch tuyên truyền bảo hiểm xã hội hiệu quả, sử dụng nhiều kênh truyền thông khác nhau để tiếp cận đến người lao động tự do và doanh nghiệp tư nhân. Đồng thời, cần xây dựng mạng lưới đại lý bảo hiểm xã hội rộng khắp để tư vấn và hỗ trợ người dân tham gia.

4.1. Sử dụng đa dạng kênh truyền thông để tuyên truyền về BHXH

Cần sử dụng nhiều kênh truyền thông khác nhau để tiếp cận đến người lao động tự do và doanh nghiệp tư nhân, như truyền hình, báo chí, radio, mạng xã hội, và các sự kiện cộng đồng. Nội dung tuyên truyền bảo hiểm xã hội cần đơn giản, dễ hiểu, và tập trung vào những lợi ích thiết thực của việc tham gia BHXH.

4.2. Xây dựng mạng lưới đại lý bảo hiểm xã hội rộng khắp

Cần xây dựng mạng lưới đại lý bảo hiểm xã hội rộng khắp, đặc biệt là ở các khu vực có nhiều người lao động tự do và doanh nghiệp tư nhân. Các đại lý bảo hiểm xã hội sẽ có vai trò tư vấn, hỗ trợ người dân tham gia BHXH, và giải đáp các thắc mắc của họ.

4.3. Tổ chức các buổi tư vấn và hội thảo về bảo hiểm xã hội

Cần tổ chức các buổi tư vấn và hội thảo về bảo hiểm xã hội tại các địa phương, khu công nghiệp, và khu dân cư để cung cấp thông tin chi tiết về chính sách bảo hiểm xã hội, quyền lợi bảo hiểm xã hội, và quy trình tham gia bảo hiểm xã hội. Điều này sẽ giúp người dân hiểu rõ hơn về BHXH và khuyến khích họ tham gia.

V. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý BHXH

Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) là một giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý BHXH và tạo thuận lợi cho người tham gia. Cần xây dựng hệ thống thông tin BHXH hiện đại, cho phép người dân đăng ký, đóng BHXH, và tra cứu thông tin trực tuyến. Đồng thời, cần tăng cường kết nối giữa cơ quan BHXH với các cơ quan liên quan để chia sẻ thông tin và giảm bớt thủ tục hành chính.

5.1. Xây dựng hệ thống thông tin BHXH hiện đại

Cần xây dựng hệ thống thông tin BHXH hiện đại, cho phép người dân đăng ký, đóng BHXH, và tra cứu thông tin trực tuyến một cách dễ dàng. Hệ thống này cần được bảo mật và cập nhật thường xuyên để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của thông tin.

5.2. Tăng cường kết nối giữa cơ quan BHXH và các cơ quan liên quan

Cần tăng cường kết nối giữa cơ quan BHXH với các cơ quan liên quan như cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh, và cơ quan lao động để chia sẻ thông tin và giảm bớt thủ tục hành chính. Điều này sẽ giúp giảm thời gian và chi phí cho người dân khi tham gia BHXH.

5.3. Phát triển các ứng dụng di động về BHXH

Cần phát triển các ứng dụng di động về BHXH để người dân có thể dễ dàng truy cập thông tin, đăng ký, đóng BHXH, và tra cứu thông tin mọi lúc mọi nơi. Điều này sẽ giúp tăng cường sự tiện lợi và khuyến khích người dân tham gia BHXH.

VI. Kết Luận Hướng Đến Tương Lai BHXH Cho Mọi Người

Mở rộng đối tượng tham gia BHXH trong khu vực tư nhân là một nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Bằng việc hoàn thiện chính sách bảo hiểm xã hội, tăng cường truyền thông, và ứng dụng CNTT, chúng ta có thể xây dựng một hệ thống an sinh xã hội vững mạnh, bảo vệ quyền lợi của mọi người lao động và góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước. Theo Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX, cần thực hiện các chính sách xã hội bảo đảm an toàn cuộc sống cho mọi thành viên cộng đồng, bao gồm BHXH cho người lao động thuộc các thành phần kinh tế.

6.1. Tầm quan trọng của sự phối hợp giữa các bên liên quan

Để đạt được mục tiêu mở rộng đối tượng tham gia BHXH, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan nhà nước, cơ quan BHXH, doanh nghiệp tư nhân, và người lao động. Sự phối hợp này cần dựa trên nguyên tắc công khai, minh bạch, và trách nhiệm.

6.2. Tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh chính sách BHXH

Cần tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh chính sách bảo hiểm xã hội để phù hợp với sự thay đổi của tình hình kinh tế xã hội. Đồng thời, cần theo dõi và đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã triển khai để có những điều chỉnh kịp thời.

6.3. Hướng đến một hệ thống BHXH toàn diện và bền vững

Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ thống BHXH toàn diện và bền vững, đảm bảo an sinh xã hội cho mọi người dân, không phân biệt thành phần kinh tế. Hệ thống này cần dựa trên nguyên tắc đóng góp - hưởng thụ, chia sẻ rủi ro, và đảm bảo tính công bằng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG Ill: MỘT SỐ ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM MỞ RỘNG VÀ TĂNG CƯỜNG KHAI THÁC LAO ĐỘNG KHU VỰC KINH TẾ TƯ NHÂN THAM GIA BHXH. ĐINH HƯỚNG HOÀN THIỆN MỘT SỐ ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN NHẰM MO RONG DODO! TƯỢNG LAO ĐỘNG KHU VỰC KINH TẾ TƯ NHÂN THAM GIA BHXH. Hành lang pháp lý. Vê chế độ chính sách.

Phương thức quản lý. GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUÁ KHAI THÁC LAO ĐỘNG KHU VỰC KINH TẾ TƯ NHÂN THAM GIÁ BHXH. Dự báo phát triển kinh tế, dân số và lao động. Xây dựng lộ trình mở rộng đối tượng tham gia BHXH khu vực kinh tế tư nhân giai đoạn 2005-2010.

Công tác tuyển truyền, vận động. Tăng cường, để cao vai trò, hiệu quả trong việc thực hiện phối kết hợp của các cơ quan quản lý Nhà nước. Nâng cao năng lực quản lý của hệ thống BHXH Việt Nam. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ 1.

Kiến nghị với Nhà nước. Kiến nghị với cấp uỷ, chính quyền địa phương. KẾT LUẬN -8- CHƯƠNG |: NHỮNG NHẬN THỨC KHOA HỌC VỀ NGUỒN LỰC LAO ĐỘNG VÀ THU NHẬP CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG KHU VỰC KINH TẾ TƯ NHÂN TRONG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỀN. MỞ RỘNG ĐỐI TƯỢNG THAM GIA BHXH |.

NHẬN THỨC CHUNG VỀ LAO ĐỘNG VÀ THU NHẬP CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG. Lao động và thị trường lao động trong nên kinh kế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Một số khái niệm - Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Theo Nghị quyết Đại hội IX thì kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là một kiểu tổ chức nền kinh tế trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội vận hành theo các quy luật kinh tế khách quan của nền kinh tế thị trường, các quy luật của thời kỳ quá độ, đồng thời có sự quản lý của Nhà nước, nhằm đạt được mục tiêu dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng, đân chủ, văn minh.

~ Thị trường lao động. Thị trường lao động là thị trường trao đổi, sử dụng các dịchvụ về sức lao động của người lao động. Ở nước ta, hàng hoá sức lao động được trao đổi, sử dụng chủ yếu trong các khu vực kinh tế tư bản tư nhân; kinh tế tiểu chủ và cá thể. - Khu vực kinh tế tư nhân: Khu vực kinh tế tư nhân là khu vực kinh tế bao gồm các thành phần kinh tế sau: + Kinh tế cá thể - được hiểu là hình thức kinh tế của một hộ gia đình hay một cá nhân hoạt động dựa trên quan hệ sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất và lao động của chính hộ hay cá nhân đó, không thuê mướn lao động làm thuê.

+ Kinh tế tiểu thủ - là hình thức kinh tế do một chủ tổ chức, quản lý và điều hành, hoạt động trên cơ sở sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất và có sử -9- dụng lao động thuê mướn ngoài lao động của chủ; quy mô vốn đầu tư nhỏ, sử dụng lao động có tính chất mùa vụ, khoán việc. + Kinh tế tư bản tư nhân - bao gồm doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần được thành lập và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp. Lực lượng lao động trong nên kinh tế thị trường. Theo kết quả điêu tra lao động việc làm năm 2002 của Bộ Lao động - Thương bình và Xã hội công bố tháng 10/2002, tính đến 1/7/2002, dân số nước ta 79,93 triệu người trong đó thành thị chiếm 24,87%, nông thôn chiếm 75,13%; số người trong độ tuổi lao động 48,5 trriệu người, trong đó khoảng 40,7 triệu người từ 15 tuổi trở lên hoạt động kinh tế thường xuyên, nhưng tỷ lệ qua đào tạo nghề nghiệp và chuyên môn kỹ thuật rất thấp.

Chỉ có 7,6% dân số có bằng cấp về trình độ chuyên môn kỹ thuật nào đó, tức là đã qua trường lớp đào tạo, trong đó 2,3% là công nhân kỹ thuật và nhân viên nghiệp vụ có bằng cấp; 2,8% có trình độ trung học chuyên nghiệp; 0,7% trình độ cao đẳng; 1,7% đại học; 0,1% có trình độ trên đại học. Mặt khác cơ cấu đào tạo bất hợp lý nên tình trạng "nhiều thầy, thiếu thợ” trong nền kinh tế có xu hướng ngày càng trầm trọng. Sinh viên ra trường không có việc làm, nhưng các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp đầu tư nước ngoài lại không tìm được công nhân kỹ thuật lành nghề. Với những đặc điểm này, nhất là thời kỳ nên kinh tế nước ta đang trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và nhân loại đang bước vào nền kinh tế trí thức mà bản thân người lao động không biết nghề hoặc biết nghề không đến nơi đến chốn thì rất khó tìm việc làm, ngày nay người ta quan tâm chủ yếu đến chất lượng lao động chứ không tập trung vào khai thác số lượng lao động như trước đây.

Do vậy, có thể nói sự phân công lao động xã hội phụ thuộc vào nhu cầu đòi hỏi của nền kinh tế, định hướng phát triển của lực lượng sản xuất, nhu cầu đòi hỏi từ các ngành nghề, các lĩnh vực và mục tiêu phát triển kinh tế đất nước. Và tuỳ theo từng giai đoạn cụ thể, nhu cầu về số lượng lao động trong từng lĩnh vực được phân bổ khác nhau cho phù hợp. Để thuận lợi cho việc xác định các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân công lao động xã hội, theo đặc điểm, tính chất lao động ở nước ta hiện nay, có thể phân chia số lao động làm việc trong các lĩnh vực, các ngành nghề theo các nhóm: -10- nhóm lao động đảm nhận những công việc giản đơn và nhóm lao động đảm nhận những công việc phức tạp. - Đối với lao động đảm nhận những công việc giản đơn thì hầu hết số lao động này đều chưa qua đào tạo, công việc thực hiện mang tính giản đơn như lao động bằng chân tay, lao động bằng sức lực.

Về công việc và thu nhập thường không ổn định, mang tính thời vụ hoặc hợp đồng ngắn hạn đồng thời thu nhập của họ cũng rất thất thường được trả lương theo sản phẩm hoặc lương công nhật, ngoại trừ một số lao động được làm việc theo các hợp đồng đài hạn. Đây thực là một trong những khó khăn để thực hiện thu nộp và quản lý quá trình tham gia BHXH của nhóm đối tượng này. Tuy nhiên nguồn lực lao động ở nhóm này tương đối dồi dào, có khả năng đáp ứng kịp thời các nhu cầu đòi hỏi về lao động giản đơn trong nền kinh tế như việc huy động lao động nhàn rỗi. Chính vì vậy ngoài việc quan tâm tạo công ăn việc làm và thu nhập cho người lao động thì vấn đề đảm bảo quyền lợi BHXH cho những lao động làm việc trong nhóm này cũng là công việc rất cần thiết và quan trọng đối với hoạt động BHXH.

Như vậy, với tác động của kinh tế thị trường đã tạo ra nhiều công ăn việc làm cho người lao động, hình thành và gia tăng số lượng lao động trong nhóm lao động giản đơn, đồng thời cũng nảy sinh những vấn đẻ liên quan đến việc đảm bảo chính sách xã hội và an sinh xã hội cho người lao động làm việc trong nhóm này. - Đối với lao động làm những công việc phức tạp thì hầu hết số lao động trong nhóm này có tay nghề và trình độ chuyên môn đáp ứng được những yêu cầu công việc. Mặc dù trong những năm vừa qua số lao động qua đào tạo đã tăng rất nhanh, đáp ứng được phần nào các nhu cầu của đời sống xã hội, nhưng so với các nước phát triển thì số lao động làm việc trong nhóm lao động phức tạp vẫn còn rất thấp (như phân tích ở trên), đặc biệt là trong các lĩnh vực như khoa học kỹ thuật, điện tử, tin học. Ngoài ra ở các lĩnh vực khác do sự chuyển đổi phương thức sản xuất cũng đòi hỏi trình độ tay nghề của người lao động phải được nâng cao cho phù hợp.

Như vậy có thể khẳng định rằng nhu cầu về lao động có trình độ, tay nghề trong các năm tới sẽ là rất lớn, điều này cũng ảnh hưởng rất nhiều đến việc dự báo về đối tượng tham gia BHXH trong các năm tới. Mặt khác, do đặc điểm về trình độ học vấn và trình -l1- độ chuyên môn của lao động làm việc trong nhóm này, đã tạo cho họ được bố trí ở những công việc đòi hỏi phải có trình độ chuyên môn, những công việc phức tạp, và phải qua đào tạo (các dây chuyển sản xuất hay bộ phận quản lý. Chính vì lẽ đó, người lao động làm việc trong nhóm này thường có sự ổn định trong công việc và trong thu nhập. Ngoài ra xét trên góc độ quản lý thì số lao động này cũng có những thuận lợi như: được ký kết hợp đồng lao động dài hạn, công việc tương đối ổn định.

Đây là một trong những thuận lợi khi thực hiện BHXH cho nhóm đối tượng này. Tác động của sự chuyển dịch cơ cấu lao động đến việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH. Sự chuyển dịch cơ cấu lao động phù hợp với sự phát triển của lực lượng sản xuất và với sự chuyển dịch cơ cấu nên kinh tế, là hoàn toàn hợp lý. Đặc biệt là sự chuyển dịch cơ cấu lao động ở mỗi vùng, mỗi địa phương, mỗi khu vực kinh tế.

Ở nước ta hiện nay sự chuyển dịch cơ cấu lao động được thể hiện theo các hướng: - Sự chuyển dịch cơ cấu lao động làm việc từ lĩnh vực nông nghiệp sang lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ, đây là sự chuyển dịch quan trọng, đóng vai trò chủ đạo trong việc thực hiện công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước. Nếu như trước đây tỷ trọng lao động làm việc ở ngành nông nghiệp là chủ yếu thì đến nay số lao động này được chuyển địch dân sang các ngành công nghiệp và dịch vụ. Điều đó tạo điều kiện người lao động tham gia và hưởng các chế độ, chính sách BHXH ngày càng nhiều hơn. - Cùng với sự điều chỉnh cơ cấu lao động trong các lĩnh vực công nghiệp và nông nghiệp thì tỷ trọng về cơ cấu lao động trong các ngành nghề cũng được điều chỉnh như giữa các ngành sản xuất công nghiệp và dịch vụ.

Như vậy, với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, lực lượng lao động trong các thành phần kinh tế, các ngành nghề, các lĩnh vực đã được điều chỉnh cho phù hợp. Đây là yếu tố quan trọng liên quan đến việc quản lý quá trình tham gia BHXH theo từng loại hình. - Sự điều chỉnh lực lượng lao động theo nhu cầu, tính chất của công việc cũng được thể hiện trong từng lĩnh vực, từng ngành nghề.