MỞ ĐẦU Trong những năm gần đây, quá trình đô thị hóa ở Việt Nam nói chung cũng như ở An Giang nói riêng diễn ra với tốc độ mạnh mẽ, song song với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã làm cho nền kinh tế có những bước khởi sắc đáng kể. Tuy nhiên, bên cạnh vấn đề tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm, tăng thu nhập bình quân đầu người, ở góc độ môi trường, tình trạng này đã và đang ảnh hưởng rất lớn đến môi trường xung quanh, đặc biệt là tình trạng rác thải phát sinh từ những hoạt động sinh hoạt của người dân ngày một nhiều hơn, đa dạng hơn về thành phần và độc hại hơn về tính chất. Rác thải sinh ra chưa được thu gom và xử lý triệt để là nguồn gây ô nhiễm cho cả ba môi trường: đất, nước, không khí. Số lượng rác thải ngày càng gia tăng theo tốc độ gia tăng dân số và phát triển kinh tế xã hội.
Lượng rác thải nếu không xử lý tốt sẽ dẫn đến các hậu quả môi trường không thể lường trước được. Trước tình hình đó, các cơ quan chức năng tỉnh An Giang đã xúc tiến thực hiện các dự án đầu tư xây dựng công trình xử lý rác thải tập trung trên địa bàn các huyện thị trong tỉnh. Trong đó, phải kể đến công trình xử lý rác thải theo công nghệ A. tại xã An Hảo, huyện Tịnh Biên đã góp phần giải quyết tình trạng ô nhiễm rác thải khu vực.
Thành công của công nghệ này đã và đang được nhân rộng ra cho nhiều địa bàn khác, trong đó có dự án xây dựng công trình xử lý rác thải tại xã Vĩnh Lộc, huyện An Phú. Vấn đề đáng quan tâm ở đây là trong quy trình xử lý rác thải theo công nghệ A. vẫn còn những khiếm khuyết cần được khắc phục, vừa để xử lý hiệu quả lượng rác tồn động tại bãi rác khu vực xã hiện nay, vừa giảm thiểu được lượng rác thải ngày càng gia tăng có thành phần đa dạng hơn và tính chất độc hại hơn. Chính vì những yếu tố trên, đề tài “Nghiên cứu các giải pháp hoàn thiện quy trình xử lý rác thải theo công nghệ A.
tại huyện An Phú, tỉnh An Giang” là hết sức cần thiết và thiết thực nhằm góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại huyện An Phú cũng như trong toàn tỉnh An Giang. Nghiên cứu lựa chọn địa điểm xã Vĩnh Lộc, huyện An Phú để thực hiện.S Đinh Thị Việt Huỳnh – ThS. Kiều Đỗ Minh Luân SVTH: Nguyễn Văn Sắc Khóa luận tốt nghiệp CHƢƠNG 2. LƢỢC KHẢO TÀI LIỆU 2.
Khái niệm và nguồn gốc phát sinh rác thải 2. Khái niệm rác thải Rác thải là các chất rắn bị loại ra trong quá trình sống, sinh hoạt, hoạt động sản xuất của con người và động vật. Rác thải đô thị bao gồm các loại rác thải phát sinh từ các hộ gia đình, khu công cộng, khu thương mại, các công trình xây dựng, khu xử lý chất thải…, trong đó, rác thải sinh hoạt sinh ra từ các hộ gia đình thường được gọi là rác sinh hoạt chiếm tỷ lệ cao nhất. Nguồn gốc phát sinh rác thải Thông thường rác thải phát sinh từ các nguồn sau: - Khu dân cư.
- Khu thương mại (nhà hàng, khách sạn, siêu thị, chợ. - Cơ quan, công sở (trường học, trung tâm và viện nghiên cứu, bệnh viện. - Khu xây dựng và phá hủy các công trình xây dựng. - Khu công cộng (nhà ga, bến tàu, công viên, khu vui chơi, đường phố.
- Nhà máy xử lý chất thải. Chất thải đô thị có thể xem như chất thải công cộng ngoại trừ các chất thải rắn từ quá trình sản xuất công nghiệp và nông nghiệp. Rác thải có thể phân loại bằng nhiều cách khác nhau: - Phân loại dựa vào nguồn gốc phát sinh như: rác thải sinh hoạt, văn phòng, thương mại, công nghiệp, đường phố, chất thải trong quá trình xây dựng hay đập phá nhà xưởng. - Phân loại dựa vào đặc tính tự nhiên như: các chất hữu cơ, vô cơ, chất có thể cháy hoặc không có khả năng cháy.
Tuy nhiên, căn cứ vào đặc điểm chất thải có thể phân loại rác thải thành ba nhóm lớn: rác thải đô thị, rác thải công nghiệp và rác thải nguy hại.S Đinh Thị Việt Huỳnh – ThS. Kiều Đỗ Minh Luân SVTH: Nguyễn Văn Sắc Khóa luận tốt nghiệp Đáng chú ý nhất trong thành phần rác thải là chất thải nguy hại, thường phát sinh từ các khu công nghiệp. Do đó, những thông tin về nguồn gốc phát sinh và đặc tính các chất thải nguy hại của các loại hình công nghiệp khác nhau là rất cần thiết. Các hiện tượng như chảy tràn, rò rỉ các loại hóa chất cần phải đặc biệt chú ý, bởi vì chi phí thu gom và xử lý các chất thải nguy hại bị chảy tràn rất tốn kém.
Ví dụ, chất thải nguy hại bị hấp phụ bởi các vật liệu dễ ngậm nước như rơm rạ và dung dịch hóa chất bị thấm vào trong đất thì phải đào bới đất để xử lý. Lúc này, các chất thải nguy hại bao gồm các thành phần chất lỏng chảy tràn, chất hấp phụ (rơm, rạ) và cả đất bị ô nhiễm. Đối với rác thải đô thị do đặc điểm nguồn thải là nguồn phân tán nên rất khó quản lý, đặc biệt là các nơi có đất trống. Phân loại rác thải theo nguồn phát sinh Từ khu dân cư: Rác thải từ các khu dân cư chủ yếu là rác thải sinh hoạt bao gồm: rác thực phẩm, giấy, cacton, nhựa, túi nylon, vải, da, rác vườn, gỗ, thủy tinh, lon thiếc, nhôm, kim loại, tro, lá cây, chất thải đặc biệt như pin, dầu nhớt xe, lốp xe, ruột xe, sơn thừa.
Từ các khu thương mại: Rác thải khu thương mại bao gồm: giấy, carton, nhựa, túi nylon, gỗ, rác thực phẩm, thủy tinh, kim loại, chất thải đặc biệt như vật dụng gia đình hư hỏng (kệ sách, đèn, tủ.), đồ điện tử hư hỏng (máy radio, tivi.), tủ lạnh, máy giặt hỏng, pin, dầu nhớt xe, săm lốp, sơn thừa. Từ các cơ quan, trường học: Giấy, carton, nhựa, túi nylon, gỗ, rác thực phẩm, thủy tinh, kim loại, chất thải đặc biệt như kệ sách, đèn, tủ hỏng, pin, dầu nhớt xe, săm lốp, sơn thừa. Từ các công trình xây dựng: Gỗ, thép, bêtông, đất, cát, xà bần. Từ các dịch vụ công cộng: Giấy, túi nylon, lá cây.
Từ các nhà máy xử lý: Bùn hóa lý, bùn sinh học Từ các nhà máy công nghiệp: Rác thực phẩm thừa, bao bì đựng hóa chất, thiết bị hư hỏng, pin acquy, chất hoạt động bề mặt. Từ hoạt động nông nghiệp: Rác vườn, chai lọ, bao bì đựng thuốc trừ sâu.S Đinh Thị Việt Huỳnh – ThS. Kiều Đỗ Minh Luân SVTH: Nguyễn Văn Sắc Khóa luận tốt nghiệp (Nguồn: Viện Môi trường và Phát triển bền vững, 2003) 2. Thành phần và tính chất của rác thải Thành phần của rác thải mô tả các phần riêng biệt mà từ đó nó tạo nên dòng chất thải và mối quan hệ giữa các thành phần này thường được biểu thị bằng phần trăm theo khối lượng.
Thành phần rác thải có vai trò rất quan trọng trong việc lựa chọn các thiết bị xử lý, các quá trình xử lý, cũng như hoạch định các chương trình và hệ thống quản lý rác thải. - Rác thải đô thị là các vật phế thải trong sinh hoạt và sản xuất nên đó là một hỗn hợp phức tạp của nhiều vật khác nhau. Thành phần của rác phụ thuộc vào mức sống của người dân, trình độ sản xuất, tài nguyên của đất nước và mùa vụ trong năm. Thành phần riêng biệt của rác thải thay đổi theo vị trí địa lý, thời gian, mùa trong năm và điều kiện kinh tế.1: Thành phần rác thải đô thị Các nƣớc có Các nƣớc có thu Các nƣớc có STT Thành phần thu nhập thấp nhập trung bình thu nhập cao (%) (%) (%) A Hữu cơ Thực phẩm 40 - 80 20 - 65 6 – 30 Giấy 1 - 10 8 - 30 20 – 45 Carton 5 - 15 Plactic 1-5 2-6 2–8 Vải 1-5 2 - 10 2–6 Cao su 1-5 1 -4 0-2 Da 0-2 Rác vườn 1 -5 1- 10 1 – 20 Gỗ 1 -4 B Vô cơ Thủy tinh 1 - 10 1 - 10 4–2 Đồ hộp 2–8 Nhôm 0–1 4 GVHD: Th.S Đinh Thị Việt Huỳnh – ThS.
Kiều Đỗ Minh Luân SVTH: Nguyễn Văn Sắc Khóa luận tốt nghiệp Kim loại khác 1–4 Bụi tro 1 - 40 1 - 30 0 - 10 Nguồn: Công ty Môi trường đô thị thành phố Hồ Chí Minh, 2010 - Rác thải nông thôn là chất thải rắn phát sinh từ các hoạt động sinh hoạt, sản xuất ở nông thôn như: sinh hoạt, trồng trọt, thu hoạch, bảo quản và sơ chế nông sản, các chất thải ra từ chăn nuôi, giết mổ động vật, chế biến nông sản. Có nhiều cách phân loại nguồn gốc phát sinh rác thải nông thôn khác nhau nhưng phân loại theo cách thông thường nhất là: + Rác thải từ nguồn sinh hoạt hàng ngày. + Rác thải từ nguồn trồng trọt (cây lương thực, hoa màu, cây ăn quả. + Rác thải từ nguồn chăn nuôi (nuôi trâu, bò, lợn, gà, vịt.
+ Rác thải từ việc sử dụng hóa chất BVTV. Thành phần rác thải có vai trò rất quan trọng trong việc lựa chọn các thiết bị xử lý, các quá trình xử lý, cũng như hoạch định các chương trình và hệ thống quản lý rác thải. Thành phần rác thải nông thôn gồm nhiều chủng loại khác nhau: + Chất hữu cơ dễ phân hủy sinh học: thức ăn thừa, phân gia súc, các phế phụ phẩm trồng trọt như rơm rạ, chất thải từ chăn nuôi, giết mổ. + Các chất thải khó phân hủy và độc hại: bao bì đóng gói, chai lọ đựng thuốc BVTV, thuốc trừ sâu,.
các bệnh phẩm của động vật nhiễm bệnh (gà rù, gà cúm, lợn lở mồm long móng, trâu bò điên,. Ảnh hƣởng của rác thải đến môi trƣờng và sức khỏe cộng động 2. Ảnh hƣởng đến môi trƣờng Rác thải có thể gây ra nhiều tác động ảnh hưởng đến môi trường xung quanh, bao gồm cả môi trường không khí, đất và nước. Ô nhiễm môi trƣờng không khí Rác thải phát sinh mùi do quá trình phân hủy các chất hữu cơ trong rác gây ô nhiễm môi trường không khí.
Các khí phát sinh từ quá trình phân hủy chất hữu cơ trong rác là: 5 GVHD: Th.S Đinh Thị Việt Huỳnh – ThS.