Luận văn giải pháp giảm thiểu ô nhiễm tại cụm làng nghề đá xã Yên Lâm, Thanh Hóa

Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu giải pháp giảm ô nhiễm môi trường tại làng nghề khai thác và chế biến đá xã Yên Lâm, huyện Yên Định, Thanh Hóa.

• Tác giả: Trương Nhật Anh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thế Bình
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Nghiên cứu giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại cụm làng nghề khai thác và chế biến đá xã Yên Lâm, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục chữ viết tắt
• 1.2. Danh mục bảng
• 1.3. Danh mục hình và sơ đồ
• 1.4. Trích yếu luận văn
• 2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 3. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
• 4. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 5. YÊU CẦU NGHIÊN CỨU
• 6. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 7. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 8. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 8.1. KHÁI NIỆM, THUẬT NGỮ VỀ LÀNG NGHỀ
• 8.2. PHÂN LOẠI, VAI TRÒ CỦA LÀNG NGHỀ
• 8.2.1. Phân loại làng nghề
• 9. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 10. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 11. CÁC GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
• 12. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ô nhiễm môi trường tại làng nghề Yên Lâm

Làng nghề khai thác đá Yên Lâm, Thanh Hóa, đã trở thành một trong những điểm nóng về ô nhiễm môi trường. Hoạt động khai thác và chế biến đá tại đây không chỉ góp phần vào sự phát triển kinh tế mà còn gây ra nhiều hệ lụy về môi trường. Ô nhiễm không khí, nước và tiếng ồn là những vấn đề chính mà cộng đồng địa phương đang phải đối mặt. Theo báo cáo của Học viện Nông nghiệp Việt Nam, tình trạng ô nhiễm tại làng nghề này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân và môi trường xung quanh.

1.1. Tình hình ô nhiễm không khí tại làng nghề

Ô nhiễm không khí tại làng nghề Yên Lâm chủ yếu do bụi từ quá trình khai thác và chế biến đá. Các nghiên cứu cho thấy nồng độ bụi mịn PM2.5 và PM10 vượt quá mức cho phép, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của công nhân và người dân xung quanh. Việc thiếu các biện pháp kiểm soát bụi đã dẫn đến tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng.

1.2. Ô nhiễm nguồn nước và tác động đến sức khỏe

Nước thải từ các cơ sở chế biến đá chưa được xử lý đúng cách, dẫn đến ô nhiễm nguồn nước ngầm và mặt. Nhiều hộ dân xung quanh đã phản ánh về tình trạng nước sinh hoạt bị ô nhiễm, gây ra các bệnh về da và hô hấp. Việc kiểm soát ô nhiễm nước là một thách thức lớn đối với chính quyền địa phương.

II. Thách thức trong quản lý môi trường tại làng nghề Yên Lâm

Quản lý môi trường tại làng nghề Yên Lâm đang gặp nhiều khó khăn. Các cơ sở sản xuất thường thiếu các hệ thống xử lý chất thải hiệu quả. Hơn nữa, ý thức bảo vệ môi trường của một số doanh nghiệp còn hạn chế. Điều này dẫn đến việc ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và sự phát triển bền vững của làng nghề.

2.1. Thiếu hụt hệ thống xử lý chất thải

Hầu hết các cơ sở sản xuất tại làng nghề Yên Lâm chưa đầu tư vào hệ thống xử lý chất thải. Bột đá thải ra không được thu gom, gây ô nhiễm môi trường xung quanh. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến cảnh quan mà còn đến sức khỏe của người dân.

2.2. Ý thức bảo vệ môi trường của doanh nghiệp

Nhiều doanh nghiệp tại làng nghề vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Họ thường ưu tiên lợi nhuận trước mắt mà bỏ qua các biện pháp bảo vệ môi trường, dẫn đến tình trạng ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng.

III. Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại làng nghề Yên Lâm

Để giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại làng nghề Yên Lâm, cần áp dụng các giải pháp đồng bộ từ quản lý đến công nghệ. Việc áp dụng công nghệ xanh và các biện pháp sản xuất sạch hơn sẽ giúp cải thiện tình hình ô nhiễm. Đồng thời, cần nâng cao ý thức của cộng đồng và doanh nghiệp về bảo vệ môi trường.

3.1. Áp dụng công nghệ xanh trong sản xuất

Công nghệ xanh giúp giảm thiểu lượng bụi và tiếng ồn trong quá trình khai thác và chế biến đá. Việc đầu tư vào máy móc hiện đại và quy trình sản xuất sạch sẽ góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

3.2. Tăng cường quản lý chất thải

Cần thiết lập hệ thống quản lý chất thải hiệu quả, bao gồm thu gom và xử lý bột đá thải. Các cơ sở sản xuất cần phải có trách nhiệm trong việc xử lý chất thải của mình để bảo vệ môi trường.

3.3. Nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường

Tổ chức các buổi tuyên truyền, giáo dục về bảo vệ môi trường cho người dân và doanh nghiệp tại làng nghề. Việc nâng cao ý thức cộng đồng sẽ góp phần quan trọng trong việc giảm thiểu ô nhiễm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại làng nghề Yên Lâm

Các giải pháp đã được áp dụng tại làng nghề Yên Lâm đã cho thấy những kết quả tích cực. Một số cơ sở đã bắt đầu đầu tư vào công nghệ xanh và hệ thống xử lý chất thải, giúp cải thiện tình hình ô nhiễm. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để đảm bảo hiệu quả lâu dài.

4.1. Kết quả từ việc áp dụng công nghệ xanh

Một số cơ sở đã áp dụng công nghệ xanh và ghi nhận sự giảm thiểu đáng kể về bụi và tiếng ồn. Điều này không chỉ cải thiện môi trường mà còn nâng cao sức khỏe cho công nhân và người dân xung quanh.

4.2. Đánh giá hiệu quả của hệ thống xử lý chất thải

Hệ thống xử lý chất thải đã được triển khai tại một số cơ sở, giúp giảm thiểu ô nhiễm nước và không khí. Tuy nhiên, cần có sự hỗ trợ từ chính quyền để mở rộng và hoàn thiện hệ thống này.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho làng nghề Yên Lâm

Việc giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại làng nghề Yên Lâm là một nhiệm vụ cấp bách. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và cộng đồng để thực hiện các giải pháp hiệu quả. Hướng tới phát triển bền vững, làng nghề cần áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường đồng bộ và hiệu quả.

5.1. Tầm quan trọng của phát triển bền vững

Phát triển bền vững không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn đảm bảo sự phát triển kinh tế lâu dài cho làng nghề. Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền để thúc đẩy phát triển bền vững.

5.2. Đề xuất các chính sách hỗ trợ từ chính quyền

Chính quyền cần có các chính sách hỗ trợ cho các cơ sở sản xuất trong việc đầu tư vào công nghệ xanh và hệ thống xử lý chất thải. Điều này sẽ giúp cải thiện tình hình ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự phát triển của hệ thống làng nghề đóng vai trò then chốt trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn Việt Nam. Cả nước có hơn 5.400 làng nghề và làng có nghề đang hoạt động, riêng tỉnh Thanh Hóa tập trung 243 làng nghề, trong đó có 127 làng nghề truyền thống và 116 làng nghề mới. Cụm làng nghề khai thác và chế biến đá tại xã Yên Lâm, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa được hình thành từ năm 2007, quy tụ 72 cơ sở sản xuất kinh doanh với hàng nghìn lao động địa phương. Hoạt động khai thác khoáng sản và chế tác đá ốp lát, đá xây dựng mang lại nguồn thu nhập vượt trội cho người dân so với canh tác thuần nông, nhưng đồng thời làm gia tăng áp lực ô nhiễm môi trường trên địa bàn.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực trạng sản xuất mở rộng ồ ạt nhưng thiếu hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường đồng bộ. Bụi đá lơ lửng, tiếng ồn cường độ cao từ trạm nghiền sàng và hàng nghìn tấn bột đá phát sinh trong quá trình cắt xẻ chưa qua xử lý đã xả tràn lan ra mương thủy lợi, gây bồi lắng dòng chảy và ô nhiễm nguồn nước mặt sinh hoạt. Mục tiêu cụ thể của luận văn là điều tra, quan trắc và đánh giá toàn diện hiện trạng chất lượng môi trường không khí, nước mặt, nước ngầm, đất và tiếng ồn tại cụm làng nghề đá Yên Lâm; phân tích ảnh hưởng của ô nhiễm đến sức khỏe công nhân trực tiếp và cộng đồng dân cư xung quanh; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp quản lý kết hợp kỹ thuật sản xuất sạch hơn nhằm giảm thiểu ô nhiễm, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế làng nghề bền vững.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai tại xã Yên Lâm, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa trong khung thời gian từ tháng 5/2016 đến tháng 5/2017. Kết quả nghiên cứu cung cấp bộ dữ liệu thực nghiệm gồm 60 mẫu quan trắc phân tích lý hóa đa thành phần và 180 phiếu khảo sát xã hội học, tạo luận cứ khoa học quan trọng phục vụ công tác quy hoạch, quản lý tài nguyên và giám sát môi trường nông thôn cho các cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn tiếp cận vấn đề ô nhiễm môi trường làng nghề dựa trên hai hệ thống lý thuyết nền tảng: Lý thuyết phát triển bền vững trong kinh tế nông thôn và Nguyên lý Sản xuất sạch hơn (Cleaner Production - CP) trong công nghiệp chế biến khoáng sản. Lý thuyết phát triển bền vững nhấn mạnh sự cân bằng hài hòa giữa ba trụ cột: hiệu quả tăng trưởng kinh tế, công bằng an sinh xã hội và bảo toàn chất lượng tài nguyên sinh thái. Nguyên lý Sản xuất sạch hơn tập trung vào việc áp dụng liên tục chiến lược phòng ngừa tổng hợp đối với các quy trình công nghệ nhằm giảm thiểu phát thải tại nguồn, nâng cao hiệu suất sử dụng nguyên nhiên liệu và tuần hoàn tái sử dụng chất thải rắn.

Bên cạnh đó, nghiên cứu làm rõ các khái niệm then chốt theo quy định pháp lý hiện hành:

• Tiêu chí công nhận làng nghề theo Báo cáo Môi trường Quốc gia và Thông tư số 31/2016/TT-BTNMT, bao gồm tỷ lệ tối thiểu 30% tổng số hộ trên địa bàn tham gia hoạt động tiểu thủ công nghiệp và thời gian hoạt động ổn định từ 2 năm trở lên.
• Phân loại làng nghề theo loại hình sản xuất vật liệu xây dựng và khai thác đá (chiếm 15% tổng số làng nghề toàn quốc theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường).
• Bột đá thải và bùn thải phát sinh từ quá trình cắt xẻ đá công nghiệp, đặc trưng bởi hàm lượng chất rắn lơ lửng (TSS) cao.
• Tải lượng ô nhiễm không khí và ngưỡng chịu tải tiếng ồn cơ học trong môi trường lao động khai khoáng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu phối hợp đa dạng nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học cao:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập chuỗi số liệu khí tượng thủy văn giai đoạn 2012 - 2016 từ Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Thanh Hóa, các báo cáo kinh tế - xã hội thường niên của UBND xã Yên Lâm và báo cáo quan trắc môi trường của Chi cục Bảo vệ Môi trường Thanh Hóa.
• Phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi: Cỡ mẫu điều tra bao gồm 180 đối tượng, chia thành ba nhóm cụ thể: 20 cơ sở sản xuất kinh doanh (10 doanh nghiệp và 10 hộ gia đình cá thể), 100 công nhân làm việc trực tiếp tại khu mỏ và xưởng xẻ đá (phân tầng theo 5 nhóm công việc: 30 thợ khoan đập đá, 26 lái xe, 26 công nhân vận hành máy, 9 thợ xẻ đá, 9 thợ mài đá), cùng 60 hộ dân sinh sống tại 3 thôn chịu ảnh hưởng trực tiếp gồm Phúc Trí, Quan Trì và Đông Sơn. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên đảm bảo tính đại diện cho từng công đoạn công nghệ và vị trí không gian địa lý.
• Phương pháp quan trắc và phân tích môi trường: Luận văn kế thừa mẫu phân tích của Đoàn Mỏ Địa chất Thanh Hóa qua 2 đợt đo đạc vào ngày 25/10/2016 (mùa khô) và ngày 25/4/2017 (mùa mưa) tại 6 cơ sở đại diện tiêu biểu (Công ty Tây Thành, Bình Minh, Hoàng Tú, Vạn Long, Doanh nghiệp Tuấn Hùng và Hoàng Minh). Tổng số mẫu thu thập mỗi đợt là 30 mẫu, bao gồm 12 mẫu không khí (tại tâm khai thác và xưởng sản xuất), 6 mẫu nước mặt tại mương thoát nước, 6 mẫu nước ngầm từ giếng khoan và 6 mẫu đất mỏ.
• Phương pháp phân tích và lý do lựa chọn: Các thông số được phân tích theo Tiêu chuẩn Quốc gia (TCVN) và Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia (QCVN). Nồng độ bụi lơ lửng và tổng chất rắn lơ lửng TSS được định lượng bằng phương pháp khối lượng; SO2 xác định bằng phương pháp trắc quang dùng thorin; NO2 bằng phương pháp quang hóa học; CO bằng sắc ký khí; pH đo điện cực tại hiện trường; COD chuẩn độ muối Mohr với K2Cr2O7; BOD5 nuôi cấy 5 ngày ở 20 độ C theo TCVN 6001-1:2008. Các phương pháp chuẩn này được lựa chọn nhằm đảm bảo độ chính xác tuyệt đối khi đối chiếu với các quy chuẩn QCVN 05:2013/BTNMT, QCVN 26:2010/BTNMT, QCVN 08-MT:2015/BTNMT, QCVN 09-MT:2015/BTNMT và QCVN 03-MT:2015/BTNMT. Số liệu được tổng hợp và xử lý thống kê mô tả trên phần mềm Microsoft Excel.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phát hiện thứ nhất, chất lượng môi trường không khí và tiếng ồn tại các cơ sở chế biến đá bị suy giảm nghiêm trọng. Nồng độ bụi lơ lửng trung bình tại khu vực xưởng sản xuất và trạm nghiền sàng dao động từ 0,45 mg/m3 đến 0,84 mg/m3, vượt quy chuẩn QCVN 05:2013/BTNMT từ 1,5 đến 2,8 lần. Cường độ tiếng ồn đo được tại khu vực máy cắt đá đĩa lớn và hàm nghiền đạt mức 82 đến 89 dBA, vượt ngưỡng cho phép của QCVN 26:2010/BTNMT từ 12% đến 27%.

Phát hiện thứ hai, môi trường nước mặt khu vực mương tiêu thoát nước chung chịu tải lượng chất rắn lơ lửng rất lớn. Nồng độ TSS đo được trong 2 đợt quan trắc tháng 10/2016 và tháng 4/2017 dao động từ 105 mg/L đến 170 mg/L, vượt giới hạn cho phép theo QCVN 08-MT:2015/BTNMT cột B1 từ 2,1 đến 3,4 lần. Đối với nguồn nước ngầm, các chỉ tiêu vi sinh và kim loại nặng hầu hết nằm trong ngưỡng an toàn của QCVN 09-MT:2015/BTNMT, tuy nhiên độ cứng tổng số tính theo CaCO3 tại 4/6 cơ sở có xu hướng tăng nhẹ do sự lắng đọng và thẩm thấu của bột đá vôi. Chất lượng môi trường đất mỏ vẫn duy trì hàm lượng kim loại nặng dưới ngưỡng giới hạn của QCVN 03-MT:2015/BTNMT.

Phát hiện thứ ba, hoạt động khai thác đá tác động tiêu cực rõ rệt đến sức khỏe người lao động và dân cư khu vực lân cận. Trong tổng số 100 công nhân được điều tra y tế, có 68% công nhân mắc các bệnh về đường hô hấp (viêm họng, viêm xoang, viêm phế quản mạn tính), 45% người lao động bị suy giảm thính lực và 38% mắc các bệnh da liễu. Khảo sát 60 hộ dân xung quanh cho thấy 83,3% số hộ khẳng định lượng bụi phát tán gây cản trở sinh hoạt, và 76,7% hộ dân đánh giá tiếng ồn từ xe tải trọng lớn và máy nổ làm ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng ô nhiễm không khí và nước mặt tại xã Yên Lâm là do đa phần các cơ sở sử dụng dây chuyền cắt xẻ và nghiền sàng đá thế hệ cũ, thiếu hệ thống chụp hút lọc bụi cục bộ và không có mái che kín các phễu cấp liệu. Lượng bột đá thải phát sinh ước tính hàng chục tấn mỗi ngày nhưng hầu hết các cơ sở chỉ đào hố lắng thô sơ, khiến nước thải đục ngầu tràn thẳng ra hệ thống thủy nông công cộng. Hoạt động vận chuyển đá thương phẩm với mật độ dày đặc của các xe tải không được che bọc kín bạt đã làm rơi vãi đá dăm và cuốn bụi mù mịt trên các tuyến đường liên thôn.

Khi đối sánh với các nghiên cứu tại những địa bàn tương đồng, thực trạng tại Yên Lâm phản ánh quy luật chung của các làng nghề vật liệu xây dựng. Cụ thể, kết quả quan trắc tại làng nghề vôi đá Đông Tân (huyện Đông Sơn) ghi nhận nồng độ bụi vượt 1,82 lần quy chuẩn, và làng nghề đá mỹ nghệ Non Nước (Đà Nẵng) cũng đối mặt với tình trạng ô nhiễm TSS trong nước thải xẻ đá tương tự. Dữ liệu nghiên cứu của luận văn có thể được trình bày trực quan thông qua biểu đồ cột so sánh nồng độ bụi và TSS giữa hai mùa mưa - khô, kết hợp bảng thống kê cơ cấu bệnh tật phân loại theo 5 vị trí làm việc nhằm làm nổi bật mối liên hệ nhân quả giữa mật độ tiếp xúc phát thải và nguy cơ bệnh nghề nghiệp. Điều này khẳng định tính cấp thiết phải chuyển đổi mô hình quản lý và công nghệ xử lý tại chỗ.

Đề xuất và khuyến nghị

Hệ thống giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại cụm làng nghề đá Yên Lâm được xây dựng toàn diện với 4 nhóm hành động cụ thể:

Thứ nhất, cải tiến công nghệ giảm thiểu bụi và tiếng ồn tại nguồn. Lắp đặt hệ thống vòi phun ẩm dập bụi tự động tại các cửa hàm nghiền đá và phễu nạp liệu; xây dựng khung vách bao che cách âm cho trạm sàng nghiền; gắn hệ thống hút bụi chân không và lọc bụi túi vải cho 100% máy cắt đá đĩa. Mục tiêu giảm thiểu 70% lượng bụi phát tán trong bán kính 50 mét và hạ cường độ tiếng ồn xuống dưới 70 dBA. Thời gian hoàn thành trong vòng 9 tháng (từ tháng 6/2018 đến tháng 3/2019). Chủ thể thực hiện: Chủ 72 doanh nghiệp và hộ sản xuất đá tại cụm làng nghề.

Thứ hai, xây dựng hệ thống xử lý nước thải cắt xẻ đá và tuần hoàn tái sử dụng. Bắt buộc các cơ sở xây dựng hệ thống bể lắng 3 ngăn phân đoạn có bổ sung chất trợ lắng keo tụ để thu hồi triệt để bùn bột đá, tuần hoàn lại 85% lượng nước phục vụ làm mát lưỡi cắt. Toàn bộ bột đá thải nạo vét định kỳ được chuyển giao cho các xưởng sản xuất gạch không nung xi măng cốt liệu để tái chế làm vật liệu xây dựng, loại bỏ 100% tình trạng xả tràn bột đá ra mương thoát. Thời gian triển khai từ tháng 1/2019 đến tháng 12/2019. Chủ thể thực hiện: Doanh nghiệp chế biến đá phối hợp với Hợp tác xã vật liệu xây dựng.

Thứ ba, nâng cấp hạ tầng giao thông và kiểm soát môi trường vận chuyển. Tiến hành cứng hóa bê tông toàn bộ các trục đường chính nội mỏ; trang bị xe bồn chuyên dụng tưới nước rửa đường định kỳ 3 đến 4 lần mỗi ngày vào các khung giờ cao điểm vận tải; lắp đặt trạm rửa lốp xe tự động tại cổng ra vào làng nghề và xử lý nghiêm các phương tiện chở đá không phủ bạt. Thời gian thực hiện liên tục từ quý 3/2018. Chủ thể thực hiện: UBND huyện Yên Định chủ trì cùng Ban Quản lý cụm làng nghề và các doanh nghiệp đồng đóng góp kinh phí.

Thứ tư, hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước và tăng cường giám sát cộng đồng. Thành lập Tổ tự quản bảo vệ môi trường làng nghề cấp xã; đưa các tiêu chí bảo vệ môi trường vào Hương ước thôn làng; tổ chức quan trắc chất lượng môi trường định kỳ 2 lần/năm; bố trí cán bộ có chuyên môn môi trường chuyên trách tại UBND xã Yên Lâm; tăng mức xử phạt hành chính đối với các cơ sở vi phạm quy định xả thải theo Nghị định của Chính phủ. Thời gian áp dụng thường xuyên từ năm 2018. Chủ thể thực hiện: UBND xã Yên Lâm phối hợp cùng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Yên Định.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

Nhóm thứ nhất, các cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường cấp tỉnh, huyện (Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Yên Định). Luận văn cung cấp bộ dữ liệu thực tế và phương pháp luận rõ ràng để hoạch định quy hoạch cụm công nghiệp làng nghề, đồng thời xây dựng quy chế phân cấp trách nhiệm quản lý môi trường cấp cơ sở.

Nhóm thứ hai, các chủ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ gia đình kinh doanh khai thác, chế biến đá. Tài liệu cung cấp các bản vẽ sơ đồ công nghệ, giải pháp kỹ thuật có tính ứng dụng cao như hệ thống phun ẩm hàm nghiền, bể lắng tuần hoàn nước xẻ đá và phương án tái sử dụng bột đá làm gạch không nung giúp tiết kiệm chi phí vận hành và đảm bảo an toàn lao động.

Nhóm thứ ba, các giảng viên, chuyên gia nghiên cứu và học viên cao học thuộc chuyên ngành Khoa học Môi trường, Quản lý Tài nguyên và Kỹ thuật Môi trường. Đề tài là tài liệu tham khảo thực chứng giá trị về phương pháp điều tra tích hợp giữa phân tích hóa lý và điều tra dịch tễ học xã hội tại vùng khai khoáng.

Nhóm thứ tư, chính quyền địa phương cấp xã, phường và các tổ chức đoàn thể (Mặt trận Tổ quốc, Hội Nông dân) tại các địa phương có cụm công nghiệp làng nghề. Luận văn gợi ý mô hình tổ chức tổ tự quản môi trường và cách thức lồng ghép quy ước bảo vệ môi trường vào đời sống cộng đồng nhằm giải quyết hài hòa xung đột môi trường nông thôn.

Câu hỏi thường gặp

Nguồn phát sinh ô nhiễm chủ yếu tại cụm làng nghề đá Yên Lâm là gì? Ô nhiễm phát sinh từ ba nguồn chính: bụi lơ lửng từ khâu nổ mìn, khoan đập và trạm nghiền sàng; tiếng ồn vượt quy chuẩn từ 12% đến 27% do máy cắt đá đĩa lớn; và bột đá thải chưa qua lắng lọc làm hàm lượng TSS trong nước mặt vượt quy chuẩn từ 2,1 đến 3,4 lần.

Bột đá thải từ quá trình cắt xẻ đá có thể được xử lý và tái chế bằng cách nào? Bột đá lắng đọng trong hệ thống bể lắng 3 ngăn được nạo vét, phơi khô và phối trộn cùng xi măng, cát để sản xuất gạch không nung xi măng cốt liệu. Giải pháp này giúp tái sử dụng hơn 80% chất thải rắn phát sinh và tạo thêm sản phẩm thương mại cho địa phương.

Chất lượng nước ngầm tại khu vực xung quanh làng nghề có bị ảnh hưởng xấu không? Theo kết quả quan trắc 6 cơ sở, các chỉ tiêu kim loại nặng trong nước ngầm vẫn đạt chuẩn QCVN 09-MT:2015/BTNMT. Tuy nhiên, độ cứng tổng số tính theo CaCO3 tại một số điểm giếng khoan có dấu hiệu tăng do hiện tượng ngấm bột đá vôi mịn lâu ngày qua tầng đất mặt.

Người dân sinh sống cạnh làng nghề phải đối mặt với những nguy cơ sức khỏe nào? Khoảng 83,3% hộ dân tại 3 thôn Phúc Trí, Quan Trì và Đông Sơn phản ánh bị ảnh hưởng bởi khói bụi và tiếng ồn. Các chứng bệnh phổ biến nhất được ghi nhận là viêm xoang, viêm phế quản mạn tính, viêm kết mạc mắt và các bệnh ngoài da do tiếp xúc với bụi đá lơ lửng.

Chi phí đầu tư các công trình giảm thiểu môi trường kỹ thuật có phù hợp với hộ sản xuất nhỏ không? Các mô hình kỹ thuật đề xuất như vòi phun ẩm dập bụi phễu nghiền và bể lắng 3 ngăn tuần hoàn nước có cấu tạo đơn giản, chi phí thi công thấp. Hơn nữa, việc tuần hoàn 85% lượng nước cắt đá còn giúp cơ sở tiết kiệm đáng kể chi phí cấp nước và tránh các khoản phạt vi phạm môi trường.

Kết luận

• Cụm làng nghề đá Yên Lâm đóng góp to lớn vào phát triển kinh tế địa phương với 72 cơ sở hoạt động, nhưng đang gây suy thoái nghiêm trọng chất lượng không khí, tiếng ồn và nước mặt.
• Nồng độ bụi lơ lửng vượt quy chuẩn từ 1,5 đến 2,8 lần và hàm lượng TSS nước mặt vượt từ 2,1 đến 3,4 lần, tác động trực tiếp khiến 68% công nhân mắc bệnh hô hấp và gây ảnh hưởng đến đời sống của 3 thôn lân cận.
• Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ công nghệ thiết bị nghiền xẻ lạc hậu, thiếu hệ thống xử lý bột đá tại nguồn và năng lực quản lý môi trường cấp xã còn nhiều hạn chế.
• Hệ thống giải pháp đồng bộ gồm lắp đặt bao che, phun ẩm dập bụi, xây dựng bể lắng tuần hoàn nước xẻ đá, tái chế bột đá làm gạch không nung và thành lập Tổ tự quản môi trường cấp xã có tính khả thi cao.
• Luận văn đặt nền tảng khoa học và thực tiễn để địa phương hoàn thiện lộ trình giảm thiểu ô nhiễm giai đoạn 2018 - 2025, hướng tới hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường sinh thái.

Đóng góp chính của công trình là cung cấp bức tranh toàn cảnh về tải lượng phát thải và đề xuất giải pháp kỹ thuật kết hợp quản lý chuyên biệt cho cụm làng nghề chế biến đá. Kế hoạch tiếp theo yêu cầu chính quyền huyện Yên Định và xã Yên Lâm khẩn trương phê duyệt quy chế quản lý môi trường làng nghề, đồng thời hỗ trợ vốn vay ưu đãi để các doanh nghiệp hoàn thành nâng cấp hệ thống xử lý chất thải trong vòng 12 đến 24 tháng tới. Các cấp quản lý, chủ cơ sở sản xuất và toàn thể cộng đồng dân cư cần phối hợp hành động ngay hôm nay để xây dựng cụm làng nghề Yên Lâm phát triển văn minh, an toàn và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRƯƠNG NHẬT ANH NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG TẠI CỤM LÀNG NGHỀ KHAI THÁC VÀ CHẾ BIẾN ĐÁ XÃ YÊN LÂM, HUYỆN YÊN ĐỊNH, TỈNH THANH HÓA Ngành: Khoa học mội trường Mã ngành: 8 44 03 01 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thế Bình NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng được bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 17 tháng11 năm 2017 Tác giả luận văn Trương Nhật Anh i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới thầy T.S Nguyễn Thế Bình đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn sinh thái nông nghiệp, Khoa môi trường, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn các cán bộ, chuyên viên Chi cục Bảo vệ môi trường, Đoàn mỏ Địa chất Thanh Hóa thuộc Sở TN&MT tỉnh Thanh Hóa, phòng TN&MT huyện Yên Định, UBND xã Yên Lâm, huyện Yên Định, các cơ sở sản xuất tại cụm làng nghề đá Yên Lâm, người dân xã Yên Lâm đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài này. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn ! Hà Nội, ngày 17 tháng11 năm 2017 Tác giả luận văn Trương Nhật Anh ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt .vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình và sơ đồ .ix Trích yếu luận văn .1 Tính cấp thiết của đề tài.

Giả thuyết khoa học. Mục tiêu nghiên cứu. Yêu cầu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Khái niệm, thuật ngữ về làng nghề. Phân loại, vai trò của làng nghề.

Phân loại làng nghề. Vai trò của làng nghề trong phát triển kinh tế-xã hội nông thôn Việt Nam. Tình hình phát triển làng nghề. Tình hình phát triển làng nghề trên thế giới.

Tình hình phát triển làng nghề ở Việt Nam. Tổng quan về làng nghề khai thác đá. Thực trạng ô nhiễm và công tác quản lý môi trường của làng nghề trên thế giới và Việt Nam. Thực trạng ô nhiễm trên thế giới và Việt Nam.

Công tác quản lý môi trường làng nghề trên thế giới và Việt Nam. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. 29 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.