Luận văn: Nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực ngành may TPHCM (Lưu Khánh Linh)

Luận văn phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp khả thi nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực ngành may tại TPHCM giai đoạn 2005-2010.

• Tác giả: Lưu Khánh Linh
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Sư phạm kỹ thuật
• Đề tài: Một Số Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Nguồn Nhân Lực Ngành May Tại Thành Phố Hồ Chí Minh Giai Đoạn 2005 - 2010
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Thực trạng đào tạo nhân lực ngành may tại TPHCM

Ngành dệt may TPHCM đã trở thành một trong những ngành công nghiệp chủ lực của Việt Nam, với kim ngạch xuất khẩu liên tục tăng trưởng. Tuy nhiên, chất lượng nhân lực ngành may vẫn còn nhiều hạn chế. Thực trạng cho thấy đa số công nhân trong các doanh nghiệp may hàng chủ yếu là lao động chưa được đào tạo bài bản hoặc đã qua đào tạo lại. Các kỹ năng tay nghề còn khá hạn chế, dẫn đến năng suất lao động thấp và chất lượng sản phẩm không ổn định. Đội ngũ kỹ thuật viên thiếu hụt nghiêm trọng, không đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất của các doanh nghiệp, đặc biệt là những công ty hướng đến sản xuất các sản phẩm may cao cấp.

1.1. Tình hình lao động kỹ thuật ngành may

Số lượng công nhân ngành may tại TPHCM ngày càng tăng, nhưng trình độ đào tạo không tương xứng với nhu cầu. Các công ty may chủ yếu tuyển dụng những người chưa có kinh nghiệm, sau đó phải đào tạo nội bộ. Điều này làm tăng chi phí sản xuất và kéo dài thời gian nâng cao hiệu suất. Thiếu lao động có kỹ năng cao, đặc biệt là các kỹ sư may, thiết kế thời trang và quản lý chất lượng.

1.2. Các thách thức trong đào tạo hiện nay

Cơ sở vật chất đào tạo chưa đồng bộ với công nghệ may hiện đại. Giáo viên dạy nghề thiếu kinh nghiệm thực tế trong sản xuất. Chương trình đào tạo ngành may chưa cập nhật, không theo kịp những thay đổi của xu hướng thị trường quốc tế. Sự hợp tác giữa các trường dạy nghề và doanh nghiệp còn yếu, dẫn đến mất kết nối giữa nhu cầu thị trường và nội dung đào tạo.

II. Nhu cầu và mục tiêu đào tạo giai đoạn 2005 2010

Để nâng cao chất lượng nhân lực ngành may, TPHCM cần đặt ra các mục tiêu rõ ràng và khả thi trong giai đoạn 2005-2010. Ngành may được xác định là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, vì vậy nhu cầu về nhân lực chất lượng cao ngày càng tr迫bách. Mục tiêu chính là đáp ứng nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp may với công nhân đã qua đào tạo bài bản, có kỹ năng đạt tiêu chuẩn quốc tế. Đồng thời, cần xây dựng đội ngũ kỹ thuật viên và chuyên gia để hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển bền vững và cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

2.1. Mục tiêu kim ngạch xuất khẩu dệt may

Ngành dệt may Việt Nam nhằm mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu từ 4-5 tỷ USD vào năm 2005, tăng gấp đôi so với năm 2000. Để hoàn thành mục tiêu này, cần phải nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải tuyển dụng nhân lực có kỹ năng chuyên môn cao và được đào tạo theo tiêu chuẩn quốc tế.

2.2. Yêu cầu về kỹ năng công nhân may

Công nhân may cần được đào tạo về kỹ năng vận hành máy may hiện đại, đọc bản vẽ, kiểm soát chất lượng và an toàn lao động. Ngoài ra, cần phát triển kỹ năng mềm như làm việc nhóm, giao tiếp và tư duy sáng tạo. Cần thiết lập các chương trình nâng cao trình độ định kỳ để giúp công nhân cập nhật những công nghệ mới trong ngành may.

III. Các giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo

Để nâng cao hiệu quả đào tạo nhân lực ngành may tại TPHCM, cần triển khai một loạt các giải pháp toàn diện. Thứ nhất, cải cách chương trình đào tạo để phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường và công nghệ hiện đại. Thứ hai, đầu tư vào cơ sở vật chất để các trường dạy nghề có đủ máy móc, thiết bị hiện đại. Thứ ba, tuyển dụng và đào tạo lại giáo viên có kinh nghiệm thực tế từ các doanh nghiệp. Thứ tư, xây dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa các trường dạy nghề và doanh nghiệp để đảm bảo người học được chuẩn bị đúng cho các việc làm thực tế.

3.1. Cải cách chương trình đào tạo ngành may

Chương trình học cần được thiết kế theo hướng thực tiễn, gắn liền với nhu cầu của doanh nghiệp. Cần tập trung vào kỹ năng chuyên môn như may tay, vận hành máy và kiểm soát chất lượng. Ngoài ra, phải đưa vào các khóa học về quản lý chất lượng, an toàn lao động và kỹ năng giao tiếp. Các chương trình đào tạo nên được cập nhật hàng năm để phản ánh những thay đổi trong ngành công nghiệp may toàn cầu.

3.2. Hợp tác giữa trường dạy nghề và doanh nghiệp

Cần thiết lập hệ thống thực tập tại các doanh nghiệp may để sinh viên được tiếp xúc trực tiếp với môi trường sản xuất. Doanh nghiệp nên cử nhân viên giảng dạy tại các trường, chia sẻ kinh nghiệm thực tế. Các trường cũng nên lắng nghe phản hồi từ doanh nghiệp về các kỹ năng mà họ cần tuyển dụng, từ đó điều chỉnh nội dung dạy học cho phù hợp.

IV. Triển khai và kỳ vọng hết giai đoạn 2005 2010

Triển khai các giải pháp nâng cao chất lượng nhân lực ngành may tại TPHCM cần sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở Giáo dục, các trường dạy nghề, doanh nghiệp và chính quyền địa phương. Kỳ vọng sau giai đoạn 2005-2010, chất lượng lao động ngành may sẽ cải thiện đáng kể, giúp các doanh nghiệp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Điều này sẽ góp phần đưa ngành dệt may Việt Nam hướng tới mục tiêu xuất khẩu cao hơn và cạnh tranh hiệu quả trên thị trường quốc tế. Đồng thời, nhân lực được đào tạo tốt sẽ mở ra cơ hội việc làm ổn định cho hàng ngàn lao động.

4.1. Kế hoạch triển khai các biện pháp

Năm 2005-2006: Cải cách chương trình học, đầu tư cơ sở vật chất. Năm 2006-2008: Tuyên truyền, tăng số lượng học sinh vào các lớp đào tạo ngành may. Xây dựng hệ thống thực tập tại các doanh nghiệp. Năm 2008-2010: Đánh giá kết quả, điều chỉnh chương trình dựa trên phản hồi từ thị trường. Các trường cần cấp chứng chỉ công nhân kỹ thuật để tăng tính công nhân thợ cấp được đào tạo bài bản.

4.2. Kỳ vọng và tác động dài hạn

Dự kiến đến năm 2010, số lượng công nhân may được đào tạo sẽ tăng đáng kể, đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp. Chất lượng sản phẩm của ngành may sẽ nâng cao, tăng khả năng cạnh tranh. Nhân lực nâng cao trình độ sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành. Khoảng 70-80% công nhân may sẽ có chứng chỉ kỹ năng, giúp họ có việc làm ổn định và nâng cao thu nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ LƯU KHÁNH LINH MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH MAY TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH GIAI ĐOẠN 2005 - 2010 NGÀNH: SƯ PHẠM KỸ THUẬT - 601401 S K C0 0 1 0 4 3 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 08/2004 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM KYÕ THUAÄT THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ LÖU KHAÙNH LINH MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP NAÂNG CAO CHAÁT LÖÔÏNG NGUOÀN NHAÂN LÖÏC NGAØNH MAY TAÏI THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH GIAI ÑOAÏN 2005-2010 Chuyeân ngaønh: Sö Phaïm Kyõ Thuaät Maõ soá ngaønh: 601401 Tp. Hoà Chí Minh, thaùng 8 naêm 2004 CHÖÔNG I: DAÃN NHAÄP 1 LYÙ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI Ñeå thuùc ñaåy vaø phuïc vuï quaù trình coâng nghieäp hoùa- hieän ñaïi hoùa ñaát nöôùc thì nguoàn nhaân löïc laø moät yeâu caàu böùc thieát. Nhaân löïc laø nhaân toá quyeát ñònh quaù trình thöïc hieän coâng nghieäp hoaù- hieän ñaïi hoaù neàn coâng nghieäp maø Nghò Quyeát Ñaïi Hoäi Ñaûng laàn thöù VII ñaõ khaúng ñònh: “Con ngöôøi vöøa laø muïc tieâu vöøa laø ñoäng löïc phaùt trieån cuûa xaõ hoäi”.

Con ngöôøi ñöôïc xem laø taøi nguyeân ñaëc bieät, chuû ñoäng trong quaù trình phaùt trieån kinh teá, qua ñoù ngaân haøng theá giôùi (World Bank) coù nhaän xeùt: “ Taøi nguyeân cuûa Vieät Nam coù haïn cheá, Vieät Nam seõ phaûi phaùt trieån treân cô sôû nguoàn nhaân löïc hôn laø nhöõng nguoàn taøi nguyeân thieân nhieân” vaø moät tôø baùo Myõ nhaän ñònh: “Taøi nguyeân con ngöôøi gaàn nhö laø taát caû nhöõng gì Vieät Nam coù”. Chuùng ta caàn nhanh choùng naém baét vaø phaùt huy theá maïnh cuûa nguoàn taøi nguyeân ñaëc bieät naøy cuûa ñaát nöôùc Vieät Nam. Ñaûng ta cuõng ñaõ coù ñònh höôùng raát ñuùng ñaén veà chieán löôïc giaùo duïc ñaøo taïo phuïc vuï cho söï phoàn vinh, phaùt trieån nöôùc nhaø, ñieàu naøy ñöôïc theå hieän qua quan ñieåm chæ ñaïo trong Nghò quyeát Trung öông khoaù VII: “Phaùt trieån giaùo duïc nhaêøm naâng cao daân trí, ñaøo taïo nhöõng con ngöôøi coù kieán thöùc vaên hoaù, khoa hoïc, coù kyõ naêng ngheà nghieäp, lao ñoäng töï chuû, saùng taïo vaø coù kyû luaät, giaøu loøng nhaân aùi, yeâu nöôùc, yeâu xaõ hoäi chuû nghóa, soáng laønh maïnh, ñaùp öùng nhu caàu phaùt trieån ñaát nöôùc nhöõng naêm 90 vaø chuaån bò cho töông lai” Trong Nghò quyeát Hoäi nghò laàn thöù 2 Ban chaáp haønh trung öông Ñaûng khoaù VIII coù neâu: “Muoán tieán haønh coâng nghieäp hoaù – hieän ñaïi hoaù thaéng lôïi phaûi phaùt trieån maïnh giaùo duïc vaø ñaøo taïo, phaùt huy nguoàn löïc con ngöôøi, yeáu toá cô baûn cuûa söï phaùt trieån nhanh vaø beàn vöõng” Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, ngaønh deät may Vieät Nam ngaøy caøng phaùt trieån, caùc coâng ty quoác doanh, lieân doanh, coå phaàn, traùch nhieäm höõu haïn cuõng phaùt trieån maïnh veà qui moâ vaø chaát löôïng ñaõ ñöa ngaønh deät may ñöùng thöù hai trong toång kim ngaïch xuaát khaåu cuûa Vieät Nam (sau daàu thoâ). 1 Ñeán naêm 2000, keát thuùc chaëng ñöôøng 10 naêm ñoåi môùi, toaøn ngaønh deät may ñaõ ñaït kim ngaïch xuaát khaåu 1,9 tæ USD, so vôùi naêm 1991 taêng gaáp 10 laàn.

Moät trong nhöõng muïc tieâu quan troïng haøng ñaàu cuûa ngaønh deät may Vieät Nam laø ñeán naêm 2005 ñaït kim ngaïch xuaát khaåu töø 4-5 tæ USD, taêng hôn gaáp ñoâi möùc ñaõ thöïc hieän. Ñeå hoaøn thaønh muïc tieâu treân, ñoøi hoûi toaøn theå caùn boä – coâng nhaân vieân ngaønh deät may trong caû nöôùc phaûi noå löïc phaán ñaáu, trong ñoù vieäc naâng cao chaát löôïng nguoàn nhaân löïc ngaønh may taïi Thaønh phoá Hoà Chí Minh laø moät trong nhöõng yeáu toá goùp phaàn ñeå hoaøn thaønh thaéng lôïi muïc tieâu ñaõ ñeà ra. Thöïc traïng hieän nay cho thaáy ngöôøi lao ñoäng ôû caùc coâng ty may haàu heát phaûi ñöôïc ñaøo taïo hoaëc ñaøo taïo laïi, caùc kyõ naêng tay ngheà coøn raá t haïn cheá, daãn ñeán naêng suaát, chaát löôïng saûn phaåm coøn thaáp. Ñoäi nguõ kyõ thuaät thieáu nghieâm troïng, soá löôïng ñaøo taïo chöa ñaùp öùng nhu caàu saûn xuaát.

Vì vaäy, toâi nhaän thaáy caàn nghieân cöùu “Moät soá giaûi phaùp naâng cao chaát löôïng ñaøo taïo nguoàn nhaân löïc ngaønh may taïi Thaønh phoá Hoà chí Minh giai ñoaïn 2005-2010” laø moät yeâu caàu caáp baùch, qua ñoù heä thoáng hoaù moät soá vaán ñeà lyù luaän, khaûo saùt möùc ñoä ñaùp öùng nhöõng yeâu caàu cuûa ngöôøi söû duïng lao ñoäng kyõ thuaät ngaønh may, phaân tích caùc yeáu toá aûnh höôûng ñeán chaát löôïng cuûa nguoàn lao ñoäng. Treân cô sôû ñoù ñeà xuaát moät soá giaûi phaùp khaû thi phuø hôïp vôùi yeâu caàu thöïc teá taïi caùc doanh nghieäp treân ñòa baøn Thaønh phoá Hoà Chí Minh. 2 MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU Treân cô sôû xaùc ñònh thöïc traïng ñaøo taïo vaø thöïc traïng söû duïng lao ñoäng ngaønh coâng ngheä may, ñeà xuaát moät soá bieän phaùp khaû thi nhaèm naâng cao chaát löôïng nguoàn nhaân löïc ñaùp öùng nhu caàu phuïc vuï cho ngaønh deät may taïi Thaønh phoá Hoà Chí Minh, trong thôøi kyø kinh teá môû cöûa, hôïp taùc vaø caïnh tranh giai ñoaïn 2005-2010. 3 ÑOÁI TÖÔÏNG NGHIEÂN CÖÙU Ñeå ñaït ñöôïc muïc ñích nghieân cöùu cuûa ñeà taøi, ñoái töôïng nghieân cöùu laø nguoàn nhaân löïc ngaønh may, coâng nhaân kyõ thuaät may.

2 4 GIÔÙI HAÏN ÑEÀ TAØI Do ñieàu kieän thôøi gian haïn cheá, vôùi qui moâ cuûa luaän vaên thaïc só, ñeà taøi ñöôïc giôùi haïn nhö sau: - Khaûo saùt vaø phaân tích thöïc traïng ñaøo taïo ngaønh coâng ngheä may heä coâng nhaân kyõ thuaät taïi moät soá tröôøng trung hoïc chuyeân nghieäp treân ñòa baøn Thaønh phoá Hoà Chí Minh. - Khaûo saùt, phaân tích thöïc traïng möùc ñoä ngöôøi lao ñoäng ñaùp öùng yeâu caàu cuûa ngöôøi söû duïng lao ñoäng ngaønh may taïi Thaønh phoá Hoà Chí Minh. - Nghieân cöùu, ñeà xuaát moät soá caùc giaûi phaùp naâng cao chaát löôïng nguoàn nhaân löïc ñaùp öùng nhu caàu söû duïng lao ñoäng, phuø hôïp vôùi khoa hoïc – coâng ngheä ngaønh may taïi Thaønh phoá Hoà Chí Minh 5 PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU Ngöôøi nghieân cöùu söû duïng moät soá phöông phaùp sau ñaây: - Phöông phaùp nghieân cöùu taøi lieäu: caên cöù vaøo muïc ñích vaø nhieäm vuï cuûa ñeà taøi, ngöôøi nghieân cöùu tieán haønh thu thaäp, toång hôïp caùc taøi lieäu, vaên baûn, taïp chí… coù lieân quan ñeå giaûi quyeát cô sôû lyù luaän cuûa ñeà taøi - Phöông phaùp troø chuyeän, phoûng vaán: tieán haønh troø chuyeän vôùi caùn boä, coâng nhaân vieân ñang coâng taùc taïi caùc doanh nghieäp deät may, giaùo vieân caùc tröôøng ñaøo taïo nguoàn coâng nhaân kyõ thuaät may taïi Thaønh phoá Hoà Chí Minh - Phöông phaùp ñieàu tra: thaêm doø yù kieán cuûa giaùo vieân, hoïc vieân vaø cuûa caùc doanh nghieäp söû duïng nguoàn lao ñoäng ngaønh may, thoâng qua caùc phieáu thaêm doø yù kieán. - Phöông phaùp nghieân cöùu saûn phaåm lao ñoäng: nghieân cöùu phaân tích keát quaû hoïc taäp, keát quaû tham gia lao ñoäng saûn xuaát taïi caùc doanh nghieäp May - Phöông phaùp thoáng keâ xöû lyù soá lieäu: treân cô sôû keát quaû ñaõ thu thaäp, ngöôøi nghieân cöùu tieán haønh phaân tích, thoâng keâ ñeå xöû lyù soá lieäu.

BOÁ CUÏC LUAÄN VAÊN Lôøi Caûm ôn Chöông I: Daãn nhaäp 3 Chöông II: Cô sôû lyù luaän Chöông III: Phaân tích thöïc traïng Chöông IV: Ñeà xuaát giaûi phaùp Keát luaän vaø kieán nghò Taøi lieäu tham khaûo Phuï luïc 7. KEÁ HOAÏCH NGHIEÂN CÖÙU Thôøi gian thöïc hieän ñeà taøi töø 15/02/2004 ñeán 15/08/2004 Töø 15/02 ñeán 15/03/2004: thöïc hieän cô sôû lyù luaän ñeà taøi Töø 16/03 ñeán 16/06/2004: khaûo saùt thöïc traïng vaø phaân tích thöïc traïng Töø 17/06 ñeán 15/08/2004: ñeà xuaát caùc bieän phaùp, hoaøn chænh luaän vaên 4 CHÖÔNG II: CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN I. Cô sôû lyù luaän chung veà chaát löôïng ñaøo taïo I. Khaùi nieäm veà chaát löôïng vaø chaát löôïng ñaøo taïo I.

Chaát löôïng Chaát löôïng laø moät phaïm truø phöùc taïp maø con ngöôøi thöôøng gaëp trong caùc lónh vöïc hoaït ñoäng cuûa mình. Tuøy theo nhöõng goùc ñoä maø töøng ngöôøi coù caùch giaûi thích khaùc nhau veà chaát löôïng. Moät nhaø trieát hoïc ñaõ ñöa ra ñònh nghóa veà chaát löôïng nhö sau: “chaát löôïng laø tính xaùc ñònh veà baûn chaát cuûa khaùch theå, nhôø ñoù maø noù laø caùi ñoù chöù khoâng phaûi laø caùi khaùc vaø cuõng nhôø ñoù maø noù khaùc bieät vôùi caùc khaùch theå khaùc. Caùc nhaø laøm töø ñieån ñaõ giaûi thích khaùi nieäm chaát löôïng nhö sau: “chaát löôïng laø caùi taïo neân phaåm chaát giaù trò cuûa söï vaät hoaëc laø caùi taïo neân baûn chaát söï vaät, laøm cho söï vaät naøy khaùc söï vaät kia” (töø ñieån tieáng vieät phoå thoâng – nhaø xuaát baûn Giaùo duïc- 1998); hay “chaát löôïng laø möùc hoaøn thieän, laø ñaëc tröng so saùnh hay ñaëc tröng tuyeät ñoái, laø daáu hieäu ñaëc thuø, tính chaát, ñaëc ñieåm cô baûn, phaân bieät moät vaät phaåm hay hieän töôïng naøy vôùi nhöõng vaät phaåm hay hieän töôïng khaùc” (Oxford pocket dictionnary).

Chaát löôïng laø “ taäp hôïp caùc ñaëc tính cuûa moät thöïc theå hay ñoái töôïng taïo cho thöïc theå hay ñoái töôïng ñoù khaû naêng thoûa maõn nhöõng nhu caàu ñaõ neâu ra hoaëc nhu caàu tìm aån” (TCVN-ISO 8402). Chaát löôïng ñöôïc theå hieän ôû caùc khía caïnh sau (theo Harvey & Green – 1993) ñoù laø: söï xuaát chuùng tuyeät vôøi, söï hoaøn haûo, söï phuø hôïp, söï theå hieän giaù trò, söï bieán ñoåi veà chaát. Ñaøo taïo Theo töø ñieån tieáng Vieät thì quaù trình ñaøo taïo laøm cho con ngöôøi trôû thaønh coù naêng löïc theo nhöõng tieâu chuaån nhaát ñònh, coøn theo töø ñieån Baùch khoa thì ñaøo taïo laø quaù trình taùc ñoäng ñeán moät con ngöôøi nhaèm laøm cho ngöôøi ñoù lónh hoäi vaø naém vöõng nhöõng tri thöùc, kyõ naêng, kyõ xaûo. moät caùch coù heä thoáng nhaèm 5 chuaån bò cho ngöôøi ñoù thích nghi vôùi cuoäc soáng vaø khaû naêng nhaän moät söï phaân coâng lao ñoäng nhaát ñònh, goùp phaàn cuûa mình vaøo vieäc phaùt trieån xaõ hoäi, duy trì vaø phaùt trieån neàn vaên minh cuûa loaøi ngöôøi.

Veà cô baûn ñaøo taïo laø giaûng daïy vaø hoïc taäp trong nhaø tröôøng gaén vôùi giaùo duïc ñaïo ñöùc nhaân caùch. Keát quaû vaø trình ñoä ñöôïc ñaøo taïo cuûa moät ngöôøi coøn do vieäc töï ñaøo taïo cuûa ngöôøi ñoù, theå hieän vieäc töï hoïc vaø tham gia vaøo caùc hoaït ñoäng xaõ hoäi, lao ñoäng saûn xuaát roài töï ruùt kinh nghieäm cuûa ngöôøi ñoù quyeát ñònh. Chæ khi naøo quaù trình ñaøo taïo ñöôïc bieán thaønh quaù trình töï ñaøo taïo moät caùch tích cöïc töï giaùc thì vieäc ñaøo taïo môùi coù hieäu quaû. Trong giaùo duïc ñaøo taïo phaân bieät ñaøo taïo chuyeân moân vaø ñaøo taïo ngheà nghieäp, hai loaïi hình naøy gaén boù vaø hoã trôï cho nhau vôùi nhöõng noäi dung do caùc ñoøi hoûi cuûa saûn xuaát, cuûa caùc quan heä xaõ hoäi, cuûa tình traïng khoa hoïc kyõ thuaät vaên hoaù cuûa ñaát nöôùc.

Coù nhieàu daïng ñaøo taïo: ñaøo taïo caáp toác, ñaøo taïo chuyeân saâu, ñaøo taïo cô baûn, ñaøo taïo laïi, ñaøo taïo ngaén haïn, ñaøo taïo töø xa.