Một Số Giải Pháp Đào Tạo Giáo Viên Tiểu Học Tại Tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu

Luận văn thạc sĩ đề xuất giải pháp của hiệu trưởng trường cđsp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên tiểu học tại Bà Rịa - Vũng Tàu.

• Người hướng dẫn: PGS-TS Hoàng Tâm Sơn
• Trường học: Cao Đẳng Sư Phạm Bà Rịa-Vũng Tàu
• Chuyên ngành: Giáo Dục
• Đề tài: Giải Pháp Đào Tạo Giáo Viên Tiểu Học Tại Bà Rịa-Vũng Tàu
• Loại tài liệu: Đề Tài Nghiên Cứu
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Bà Rịa-Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• BẢNG KÍ HIỆU, VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU
• GIẢ THUYẾT KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI
• GIỚI HẠN ĐỀ TÀI
• PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1. CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN CHUNG
• 1.1. Sơ lược về lịch sử vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Một số khái niệm
• 1.2.1. Đào tạo chuẩn
• 1.2.2. Đào tạo trên chuẩn
• 1.2.3. Phương thức đào tạo
• 1.2.4. Một số vấn đề về giáo dục tiểu học
• 1.2.5. Một số vấn đề về giáo viên tiểu học
• 1.3. Vấn đề đào tạo, bồi dưỡng giáo viên tiểu học trong trường Cao đẳng sư phạm
• 1.3.1. Về đào tạo giáo viên tiểu học trong trường Cao đẳng sư phạm
• 1.3.2. Về bồi dưỡng giáo viên tiểu học trong trường Cao đẳng sư phạm
• 1.4. Trách nhiệm và quyền hạn của Hiệu trưởng trường Cao đẳng sư phạm
• 1.4.1. Hiệu trưởng trường Cao đẳng sư phạm
• 1.4.2. Trách nhiệm và quyền hạn của Hiệu trưởng trường CĐSP
• 1.5. Quy hoạch đào tạo bồi dưỡng giáo viên tiểu học của trường CĐSP Bà rịa-Vũng tàu đến năm 2010
• 1.5.1. Các căn cứ để quy hoạch
• 1.5.2. Công tác đào tạo bồi dưỡng giáo viên tiểu học giai đoạn 2010
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ CÁC GIẢI PHÁP CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM BR-VT NHẰM ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH VỀ GIÁO DỤC TIỂU HỌC TẠI TỈNH BR-VT
• 2.1.1. Giới thiệu vài nét về tỉnh BR-VT
• 2.1.2. Tình hình giáo dục tiểu học của tỉnh BR-VT
• 2.2. TÌNH HÌNH ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC TỈNH BR-VT
• 2.2.1. Trình độ đào tạo giáo viên
• 2.2.2. Chất lượng giáo viên tiểu học qua các hệ đào tạo
• 2.2.3. Đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viên
• 2.3. THỰC TRẠNG VỀ CÁC GIẢI PHÁP CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM BR-VT NHẰM ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
• 2.3.1. Giới thiệu về trường CĐSP tỉnh BR-VT
• 2.3.2. Thực trạng về các giải pháp của Hiệu trưởng trường Cao đẳng sư phạm BR-VT nhằm đào tạo giáo viên tiểu học
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM NHẰM ĐÀO TẠO TRÌNH ĐỘ TRÊN CHUẨN GIÁO VIÊN TIỂU HỌC TẠI TỈNH BÀ RỊA - VŨNG TÀU
• 3.1. CÁC GIẢI PHÁP VỀ QUY HOẠCH, KẾ HOẠCH VÀ PHƯƠNG THỨC ĐÀO TẠO
• 3.1.1. Các giải pháp về quy hoạch, kế hoạch đào tạo
• 3.1.2. Các giải pháp về phương thức đào tạo
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP VỀ CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO
• 3.2.1. Các giải pháp về chương trình đào tạo chính quy tập trung
• 3.2.2. Các giải pháp về chương trình đào tạo không chính quy (chuyên tu, tại chức)
• 3.3. CÁC GIẢI PHÁP VỀ ĐỘI NGŨ
• 3.4. CÁC GIẢI PHÁP VỀ CƠ SỞ VẬT CHẤT - KINH PHÍ
• 3.5. CÁC GIẢI PHÁP VỀ CHẾ ĐỘ CHÍNH SÁCH
• 3.6. CÁC GIẢI PHÁP KHÁC
• 3.6.1. Quan hệ hợp tác trong và ngoài nước là giải pháp hỗ trợ cho công tác đào tạo, tranh thủ sự giúp đỡ của các tổ chức quốc tế, các quốc gia cho phát triển giáo dục nói chung
• 3.6.2. Quan hệ hợp tác, liên kết giữa các cơ sở giáo dục trong nước, ngoài nước, nhất là trong nước để hỗ trợ, trao đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau trong quá trình đào tạo
• 3.6.3. Các giải pháp về mối quan hệ trách nhiệm giữa các đơn vị, tổ chức liên quan là điều kiện cho các giải pháp nêu trên khả thi
• PHẦN KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Pháp Đào Tạo Giáo Viên Tiểu Học Tại Bà Rịa Vũng Tàu

Giáo dục tiểu học tại tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên. Đào tạo giáo viên tiểu học không chỉ là nhiệm vụ của các trường sư phạm mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Việc nâng cao trình độ giáo viên là một trong những giải pháp quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Đề tài này sẽ phân tích các giải pháp đào tạo giáo viên tiểu học tại Bà Rịa-Vũng Tàu, từ đó đưa ra những kiến nghị thiết thực.

1.1. Tình Hình Giáo Dục Tiểu Học Tại Bà Rịa Vũng Tàu

Tình hình giáo dục tiểu học tại Bà Rịa-Vũng Tàu đang có những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết, đặc biệt là về chất lượng đội ngũ giáo viên. Việc đào tạo giáo viên tiểu học cần được chú trọng hơn nữa để đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục mới.

1.2. Vai Trò Của Đội Ngũ Giáo Viên Trong Giáo Dục Tiểu Học

Đội ngũ giáo viên tiểu học đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh. Chất lượng giáo viên ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục. Do đó, việc nâng cao trình độ và năng lực sư phạm của giáo viên là điều cần thiết.

II. Những Thách Thức Trong Đào Tạo Giáo Viên Tiểu Học Tại Bà Rịa Vũng Tàu

Đào tạo giáo viên tiểu học tại Bà Rịa-Vũng Tàu đang gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt giáo viên có trình độ cao. Ngoài ra, cơ sở vật chất và phương pháp đào tạo cũng cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

2.1. Thiếu Hụt Giáo Viên Có Trình Độ Cao

Số lượng giáo viên tiểu học có trình độ cao đẳng và đại học còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và học tập. Cần có các giải pháp cụ thể để thu hút và đào tạo giáo viên có trình độ cao.

2.2. Cơ Sở Vật Chất Và Phương Pháp Đào Tạo

Cơ sở vật chất tại các trường sư phạm chưa đáp ứng đủ yêu cầu đào tạo. Phương pháp đào tạo cũng cần được đổi mới để phù hợp với xu thế giáo dục hiện đại. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy là một trong những giải pháp cần thiết.

III. Phương Pháp Đào Tạo Giáo Viên Tiểu Học Hiệu Quả Tại Bà Rịa Vũng Tàu

Để nâng cao chất lượng giáo viên tiểu học, cần áp dụng các phương pháp đào tạo hiệu quả. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành trong đào tạo sẽ giúp giáo viên nắm vững kiến thức và kỹ năng sư phạm.

3.1. Đào Tạo Theo Chương Trình Chuẩn

Chương trình đào tạo giáo viên tiểu học cần được xây dựng theo chuẩn quốc gia. Điều này đảm bảo rằng giáo viên được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để giảng dạy.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Thực Hành

Đào tạo thực hành là một phần quan trọng trong quá trình đào tạo giáo viên. Cần tạo điều kiện cho giáo viên thực tập tại các trường tiểu học để nâng cao kỹ năng giảng dạy.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giải Pháp Đào Tạo Giáo Viên Tiểu Học

Các giải pháp đào tạo giáo viên tiểu học đã được áp dụng tại Bà Rịa-Vũng Tàu và đã mang lại những kết quả tích cực. Việc nâng cao trình độ giáo viên đã góp phần cải thiện chất lượng giáo dục tại địa phương.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Đào Tạo

Sau khi áp dụng các giải pháp đào tạo, chất lượng giáo viên tiểu học đã được nâng cao rõ rệt. Nhiều giáo viên đã có khả năng giảng dạy tốt hơn và đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục mới.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm

Quá trình đào tạo giáo viên tiểu học tại Bà Rịa-Vũng Tàu đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Cần tiếp tục duy trì và phát huy những thành quả đã đạt được để nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục.

V. Kết Luận Về Giải Pháp Đào Tạo Giáo Viên Tiểu Học Tại Bà Rịa Vũng Tàu

Giải pháp đào tạo giáo viên tiểu học tại Bà Rịa-Vũng Tàu cần được tiếp tục triển khai và hoàn thiện. Việc nâng cao chất lượng giáo viên là một trong những yếu tố quyết định đến sự phát triển của giáo dục tiểu học tại địa phương.

5.1. Tương Lai Của Đào Tạo Giáo Viên

Trong tương lai, việc đào tạo giáo viên tiểu học cần được chú trọng hơn nữa. Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích giáo viên nâng cao trình độ.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Mới

Cần nghiên cứu và đề xuất các giải pháp mới trong đào tạo giáo viên tiểu học, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo là khâu đột phá chiến lược nhằm thúc đẩy sự nghiệp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông. Tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng GDP bình quân 14,7%/năm, mức chi ngân sách cho giáo dục bình quân đầu người năm 1998 đạt 160.658 đồng (xếp thứ 3 toàn quốc), tạo tiền đề vật chất vững chắc cho giáo dục phát triển. Tuy nhiên, chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học còn bộc lộ nhiều khoảng cách so với yêu cầu đổi mới chương trình và sách giáo khoa. Đến đầu năm học 2003 - 2004, toàn tỉnh có 4.107 cán bộ, giáo viên tiểu học nhưng tỷ lệ đạt trình độ trên chuẩn (Cao đẳng và Đại học sư phạm) chỉ chiếm chưa đầy 6% (khoảng 229 người).

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề bất cập trong cơ cấu trình độ và năng lực sư phạm của giáo viên tiểu học, khi yêu cầu thực tiễn đòi hỏi giáo viên phải dạy đủ các môn học và đáp ứng mô hình học 2 buổi/ngày. Mục tiêu trọng tâm của luận văn là làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá đúng thực trạng và đề xuất hệ thống giải pháp quản lý khả thi của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Sư phạm Bà Rịa - Vũng Tàu nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo giáo viên tiểu học đạt trình độ trên chuẩn. Nghiên cứu giới hạn phạm vi tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trong giai đoạn phát triển từ năm 2005 đến năm 2010. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc hiện thực hóa mục tiêu nâng tỷ lệ giáo viên tiểu học có trình độ Cao đẳng sư phạm lên 50% vào năm 2010, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại và các quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước về phát triển nguồn nhân lực sư phạm, khẳng định giáo dục là quốc sách hàng đầu. Luận văn vận dụng mô hình phát triển năng lực nghề nghiệp liên tục của giáo viên tiểu học, xem đào tạo ban đầu và bồi dưỡng thường xuyên là hai quá trình kế tiếp nhằm ngăn chặn sự hao mòn tri thức và phát triển kỹ năng sư phạm.

Khung lý thuyết phân định rõ các khái niệm công cụ then chốt:

• Chuẩn giáo viên tiểu học: Hệ thống tiêu chuẩn nghề nghiệp được quy định tại Quyết định số 202/TCCP-VC và Điều lệ trường Tiểu học, bao gồm 3 lĩnh vực cốt lõi: phẩm chất chính trị - đạo đức, kiến thức chuyên môn, và kỹ năng sư phạm (kỹ năng lập kế hoạch dạy học, kỹ năng tổ chức giáo dục, kỹ năng giao tiếp và quản lý hành chính).
• Trình độ chuẩn và trên chuẩn: Trình độ chuẩn được xác định là tốt nghiệp Trung học sư phạm (hệ 12+2 hoặc 9+3 đối với vùng khó khăn). Đào tạo trên chuẩn là quá trình đào tạo giáo viên đạt trình độ từ Cao đẳng sư phạm (12+3) và Đại học sư phạm trở lên.
• Phương thức đào tạo: Hệ thống các hình thức tổ chức đào tạo bao gồm đào tạo chính quy tập trung, đào tạo không chính quy (tại chức, chuyên tu) và đào tạo từ xa có hướng dẫn.
• Giải pháp quản lý của Hiệu trưởng trường Sư phạm: Tổng thể các biện pháp tổ chức, điều hành của người đứng đầu cơ sở đào tạo nhằm tối ưu hóa các nguồn lực nhân lực, tài lực, vật lực phục vụ mục tiêu chuẩn hóa và nâng chuẩn đội ngũ.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp đồng bộ các nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo thống kê chính thức của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, số liệu lưu trữ của trường Cao đẳng Sư phạm giai đoạn 1991 - 2003 cùng hệ thống văn bản pháp quy của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Phương pháp nghiên cứu thực tiễn được triển khai thông qua khảo sát bằng phiếu hỏi xã hội học trên cỡ mẫu gồm 410 cán bộ quản lý và giáo viên đang trực tiếp công tác tại 82 trường tiểu học trên địa bàn toàn tỉnh. Phương pháp chọn mẫu phân tầng theo địa bàn địa lý được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cho khu vực đô thị (thành phố Vũng Tàu, thị xã Bà Rịa), vùng nông thôn đồng bằng (các huyện Long Điền, Đất Đỏ, Châu Đức, Tân Thành) và địa bàn đặc thù khó khăn (huyện Xuyên Mộc, huyện đảo Côn Đảo, xã đảo Long Sơn).

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê toán học (xử lý tỷ lệ phần trăm, đối sánh dữ liệu đa chiều) kết hợp phân tích định tính là nhằm mô tả chuẩn xác cơ cấu trình độ, thâm niên, độ tuổi và đánh giá mức độ thuần thục về kỹ năng dạy học mới của giáo viên. Nghiên cứu được triển khai trong mốc thời gian từ năm 2002 đến năm 2004, đề xuất lộ trình ứng dụng giải pháp kéo dài đến năm 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực trạng đội ngũ giáo viên và công tác đào tạo tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu mang lại những phát hiện quan trọng sau:

• Cơ cấu trình độ giáo viên còn nhiều bất cập và tỷ lệ trên chuẩn rất thấp: Trong tổng số 4.107 cán bộ, giáo viên tiểu học đầu năm học 2003 - 2004, giáo viên có trình độ Trung học sư phạm 12+2 chiếm đa số với 2.939 người (71,56%); trình độ Trung học sư phạm 9+3 có 677 người (16,48%); hệ 7+3 cũ có 17 người; các trình độ khác (sơ cấp hoặc chưa qua đào tạo) là 245 người (5,96%). Đáng chú ý, số lượng giáo viên đạt trình độ trên chuẩn rất khiêm tốn: Cao đẳng sư phạm chỉ có 97 người (2,36%) và Đại học sư phạm có 132 người (3,21%), tổng cộng chưa đạt 5,6% toàn tỉnh.

• Năng lực đáp ứng chương trình giáo dục toàn diện bị hạn chế nặng nề: Toàn tỉnh có 137 trường tiểu học nhưng chỉ có 28 giáo viên chuyên trách dạy Âm nhạc và Mỹ thuật. Đa số giáo viên không đủ năng lực đảm nhận việc dạy đủ 9 môn học bắt buộc theo chương trình mới. Khảo sát thực tế 410 giáo viên tại 82 trường cho thấy năng lực giảng dạy thể dục thể thao rất yếu: có 3 trên 6 nội dung bài tập theo sách giáo khoa mới giáo viên chỉ thực hiện được ở mức từ 11% đến 25,6%, và 100% các trường tiểu học khảo sát không có giáo viên chuyên trách thể dục.

• Nút thắt về cơ sở vật chất trường học và tỷ lệ học 2 buổi/ngày: Mặc dù mạng lưới trường lớp phát triển với 137 trường (100.924 học sinh), tỷ lệ học sinh học 2 buổi/ngày mới chỉ đạt 13,9% (100.331 học sinh trường công lập phần lớn học 1 buổi/ngày). Toàn tỉnh mới chỉ có 6 trường đạt chuẩn quốc gia năm học 2002 - 2003 (đạt 4,4%) và tăng lên 9 trường vào tháng 12/2003 (đạt 6,4%).

• Năng lực đào tạo của trường Cao đẳng Sư phạm Bà Rịa - Vũng Tàu đang phát triển nhưng gặp khó khăn về đội ngũ: Trường được đầu tư gần 20 tỷ đồng nâng cấp cơ sở vật chất từ năm 1995, sở hữu ký túc xá 700 chỗ, nhà ăn 300 chỗ và hệ thống phòng chức năng hoàn chỉnh phục vụ quy mô 1.440 sinh viên. Tuy nhiên, trong 84 cán bộ, giảng viên, nhân viên chỉ có 8 người có trình độ trên đại học (16,6%), 71% giảng viên trên 40 tuổi và có tới 15% giảng viên sắp nghỉ hưu trong 1 - 2 năm, dẫn tới việc thiếu hụt giảng viên cơ hữu ở một số phân môn chuyên ngành.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu thực trạng phản ánh sự mất cân đối rõ rệt giữa tốc độ phát triển kinh tế vượt trội của tỉnh với chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học. Khi so sánh với các đô thị lân cận, tỷ lệ giáo viên trên chuẩn của Bà Rịa - Vũng Tàu (dưới 6%) thấp hơn rất nhiều so với Thành phố Hồ Chí Minh (đạt 37% vào năm 2003). Nguyên nhân cốt lõi là do yếu tố lịch sử hình thành tỉnh từ nhiều nguồn đào tạo khác nhau (Đồng Nai, Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo), trong thời gian dài chỉ chú trọng phổ cập chuẩn hóa 12+2 mà chưa có chiến lược dài hạn cho đào tạo trên chuẩn.

Thực trạng này có thể được mô hình hóa rõ ràng thông qua bảng đối sánh cơ cấu trình độ giáo viên giữa các huyện thị và ma trận nguyên nhân trường chuẩn quốc gia đạt tỷ lệ thấp. Biểu đồ phân bổ độ tuổi cho thấy sự chênh lệch lớn: có gần 200 giáo viên trên 50 tuổi cần chế độ bồi dưỡng chuyển tiếp phù hợp, trong khi nhóm 215 giáo viên trẻ dưới 30 tuổi là lực lượng nòng cốt cần ưu tiên đưa đi đào tạo nâng chuẩn Cao đẳng và Đại học. Việc thiếu hụt giáo viên dạy các môn chuyên biệt (Nhạc, Họa, Thể dục) là rào cản lớn nhất cản trở việc triển khai dạy học 2 buổi/ngày trên diện rộng. Do đó, vai trò chủ động của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Sư phạm trong việc linh hoạt hóa chương trình đào tạo và mở rộng các hình thức bồi dưỡng là chìa khóa quyết định sự chuyển biến của toàn ngành.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ do Hiệu trưởng trường Cao đẳng Sư phạm Bà Rịa - Vũng Tàu chủ trì thực hiện:

• Quy hoạch và tổ chức đào tạo nâng chuẩn hệ tại chức: Tổ chức tuyển sinh và đào tạo nâng chuẩn từ Trung học sư phạm lên Cao đẳng sư phạm với chỉ tiêu bình quân 300 giáo viên/năm. Đặt mục tiêu đến năm 2010 có gần 50% giáo viên tiểu học toàn tỉnh đạt trình độ Cao đẳng sư phạm. Ưu tiên hoàn thành lộ trình tái chuẩn hóa trong 3 năm (kết thúc năm 2007) cho gần 250 giáo viên hệ 9+3 đang giảng dạy tại thành phố Vũng Tàu, thị xã Bà Rịa và các thị tứ. (Chủ thể: Hiệu trưởng phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo).

• Đổi mới chương trình và phương thức đào tạo chính quy tập trung: Duy trì quy mô đào tạo chính quy từ 40 đến 80 sinh viên Cao đẳng sư phạm tiểu học mỗi năm để bổ sung thay thế cho số giáo viên nghỉ hưu, chấm dứt hoàn toàn hệ đào tạo 12+2. Triển khai mô hình đào tạo giáo viên dạy 2 môn kết hợp (chọn 2 trong 5 môn: Toán, Văn, Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể dục) hoặc đào tạo chuyên sâu đơn môn năng khiếu để cung cấp giáo viên chuyên trách cho các trường tiểu học trước năm 2008. (Chủ thể: Ban Giám hiệu, Khoa Tiểu học trường Cao đẳng Sư phạm).

• Phát triển nguồn nhân lực giảng viên và tối ưu hóa cơ sở vật chất: Xây dựng kế hoạch cử giảng viên đi đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ, phấn đấu nâng tỷ lệ giảng viên có trình độ trên đại học từ 16,6% lên trên 35% vào năm 2010. Khai thác hiệu quả nguồn vốn gần 20 tỷ đồng đã đầu tư vào cơ sở vật chất; trang bị thêm phần mềm dạy học, máy tính kết nối Internet và nâng cấp thiết bị thực hành cho các phòng nghe nhìn, phòng thí nghiệm trước năm 2006. (Chủ thể: Hiệu trưởng, Phòng Tổ chức cán bộ, Phòng Quản trị thiết bị).

• Hoàn thiện chính sách hỗ trợ và mở rộng liên kết đào tạo: Kiến nghị Ủy ban nhân dân tỉnh duy trì chính sách trợ cấp 200.000 đồng/tháng cho giáo viên công tác tại vùng sâu, vùng xa, hải đảo khi tham gia học nâng chuẩn. Tăng cường liên kết với các trường Đại học Sư phạm lớn (Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh) để mở các lớp đại học tại chức và đào tạo sau đại học chuyên ngành Giáo dục tiểu học tại địa phương giai đoạn 2005 - 2010. (Chủ thể: Hiệu trưởng trường Cao đẳng Sư phạm phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh).

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ lãnh đạo trường Cao đẳng và Đại học Sư phạm: Cung cấp mô hình quản lý thực nghiệm về việc xây dựng quy hoạch đào tạo trên chuẩn (hướng tới chỉ tiêu 50% đạt Cao đẳng sư phạm), cách thức cấu trúc lại khung chương trình tích hợp đa môn năng khiếu nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực giáo dục thực tế.

• Cán bộ quản lý Sở và Phòng Giáo dục & Đào tạo: Cung cấp cơ sở cứ liệu khoa học và bức tranh toàn cảnh về 4.107 giáo viên tiểu học để hoạch định chiến lược phát triển đội ngũ, phân bổ chỉ tiêu bồi dưỡng thường xuyên và bố trí mạng lưới trường chuẩn quốc gia phù hợp.

• Hiệu trưởng các trường Tiểu học: Giúp nhà quản lý cấp cơ sở nhận diện rõ thực trạng năng lực của giáo viên theo từng độ tuổi (đặc biệt là nhóm 200 giáo viên trên 50 tuổi), từ đó xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn tại chỗ và phân công giảng dạy hợp lý theo chương trình sách giáo khoa mới.

• Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý giáo dục: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp tiếp cận điều tra xã hội học, kỹ thuật phân tích số liệu thống kê giáo dục địa phương và quy trình thiết kế các giải pháp quản lý sư phạm mang tính thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao việc đào tạo trên chuẩn giáo viên tiểu học tại Bà Rịa - Vũng Tàu lại cấp bách trong giai đoạn 2005 - 2010?
Giai đoạn này diễn ra cuộc cải cách giáo dục tiểu học với chương trình và sách giáo khoa mới. Tỷ lệ giáo viên trên chuẩn của tỉnh khi đó chỉ đạt chưa đầy 6%, thiếu trầm trọng giáo viên dạy các môn năng khiếu khiến 100.331 học sinh công lập hầu như không đủ điều kiện học 2 buổi/ngày. Nâng chuẩn lên Cao đẳng sư phạm là điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lượng toàn diện.

Khái niệm "đào tạo trên chuẩn" giáo viên tiểu học trong nghiên cứu được hiểu như thế nào?
Theo quy định chuẩn trình độ giáo viên tiểu học tại thời điểm nghiên cứu là Trung học sư phạm hệ 12+2 (hoặc 9+3 đối với vùng khó khăn). Đào tạo trên chuẩn là quá trình tổ chức đào tạo nâng cao nhằm giúp giáo viên đạt văn bằng tốt nghiệp Cao đẳng sư phạm (12+3) hoặc Đại học sư phạm tiểu học trở lên.

Mô hình đào tạo giáo viên các môn đặc thù (Nhạc, Họa, Thể dục) được đề xuất giải quyết ra sao?
Nghiên cứu đề xuất trường Cao đẳng Sư phạm mở hệ đào tạo tích hợp chọn 2 trong 5 môn hoặc đào tạo cử nhân cao đẳng đơn môn năng khiếu. Giải pháp này giúp bổ sung cấp tốc đội ngũ giáo viên chuyên trách cho 137 trường tiểu học trong tỉnh, khắc phục tình trạng chỉ có 28 giáo viên Nhạc - Họa trước đó.

Trường Cao đẳng Sư phạm Bà Rịa - Vũng Tàu có những nguồn lực nào để triển khai đào tạo trên chuẩn?
Trường đã được đầu tư gần 20 tỷ đồng nâng cấp hạ tầng khang trang gồm ký túc xá 700 chỗ, nhà tập đa năng 800m², thư viện 30.000 đầu sách và hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại. Đội ngũ có 84 cán bộ công nhân viên, trong đó 16,6% giảng viên đạt trình độ trên đại học và nhiều cán bộ đang theo học cao học.

Lộ trình xử lý cho nhóm giáo viên hệ 9+3 chưa đạt chuẩn mới được thực hiện như thế nào?
Nghiên cứu đề xuất lộ trình tái chuẩn hóa dứt điểm trong 3 năm (hoàn thành năm 2007) cho gần 250 giáo viên hệ 9+3 đang dạy tại khu vực đô thị và thị tứ. Sau khi hoàn thành chuẩn 12+2, các giáo viên này sẽ được tạo điều kiện học chuyển tiếp lên trình độ Cao đẳng sư phạm thông qua hệ đào tạo tại chức.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận vững chắc về chuẩn nghề nghiệp và tầm quan trọng của việc đào tạo trên chuẩn giáo viên tiểu học theo xu thế phát triển giáo dục hiện đại.
• Đánh giá toàn diện thực trạng 4.107 giáo viên tiểu học tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, chỉ rõ tỷ lệ trên chuẩn còn thấp (dưới 6%) và sự thiếu hụt nghiêm trọng giáo viên dạy đủ 9 môn học.
• Khẳng định năng lực đào tạo của trường Cao đẳng Sư phạm với nguồn cơ sở vật chất gần 20 tỷ đồng, đồng thời chỉ ra các nút thắt về cơ cấu nhân sự cần tháo gỡ.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý có tính khả thi cao, gắn liền với quyền hạn và trách nhiệm của Hiệu trưởng trong việc quy hoạch, đổi mới chương trình và liên kết đào tạo.
• Xác định mục tiêu đào tạo tại chức 300 giáo viên/năm, hoàn tất tái chuẩn hóa giáo viên 9+3 trước năm 2007 và nâng tỷ lệ giáo viên đạt trình độ Cao đẳng lên 50% vào năm 2010.

Đóng góp chính của luận văn là cung cấp một bản kế hoạch hành động chi tiết, kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận quản lý và số liệu thực tiễn địa phương. Độc giả quan tâm và các nhà quản lý giáo dục có thể tham khảo toàn văn luận văn để ứng dụng trực tiếp các giải pháp vào công tác phát triển đội ngũ nhà giáo tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN CHUNG 1. Sơ lược về lịch sử vấn đề nghiên cứu Đào tạo trình độ chuẩn giáo viên tiểu học là vấn đề được đặt ra từ nhiều thập niên trước đây. Do hoàn cảnh đất nước, trong thời kì dài đất nước có chiến tranh, toàn dân tập trung vào nhiệm vụ giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, sự nghiệp giáo dục được xem như là phúc lợi xã hội, sự nghiệp giáo dục giữ được ổn định là thành tựu cực kì to lớn của Đảng, của nhân dân ta. Cùng với sự phát triển kinh tế-xã hội, đòi hỏi giáo dục phải phát triển, đi trước một bước bằng những bước đi thích hợp từ cải cách, đổi mới, chấn hưng nền giáo đúc, củng cố và phát triển giáo dục, mục tiêu theo kịp trình độ phát triển giáo dục của các nước trong khu vực và trên thế giới.

Cùng với sự phát triển giáo dục-đào tạo, đội ngũ giáo viên tiểu học ngày càng được quan tâm và khẳng định vai trò trong xã hội và ngày càng đòi hỏi cao hơn về trình độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ. Từ những giáo viên bình dân học vụ- chiến sĩ diệt dốt với phương châm người biết một chữ chỉ cho người biết nửa chữ, đến cô giáo trường làng dạy các lớp vỡ lòng học đọc, tập viết, đến giáo viên cấp một với đủ loại trình độ mà đa số là sơ cấp, đến năm học 1995-1996 có 70,72% đào tạo đạt chuẩn(1) , đến năm học 1998- 1999 đã có 85,2% giáo viên đạt chuẩn(2) và đến nay, nhiều địa phương không còn giáo viên "chưa đạt chuẩn" , định hướng những năm tới số giáo viên đạt trình độ trên chuẩn chiếm tỷ lệ tương đối khiêm tốn nhưng đó là vấn đề không dễ dàng đạt được cho nhiều địa phương. Thực hiện đề án đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, với giai đoạn đổi mới nội dung, chương trình, sách giáo khoa, phương pháp dạy học ở tiểu học, đòi hỏi đội ngũ giáo viên phải được cập nhật trình độ chuyên môn thông qua các khoa huấn luyện, tập huấn và các khoa đào tạo nâng cao, đào tạo trên chuẩn. Do lịch sử để lại, tất yếu phải thực hiện đào tạo lại, đào tạo nâng cao trình độ giáo viên.

(1) Chuẩn theo ngạch công chức (2) Chuẩn theo Luật Giáo dục 10 Đề cập đến đổi mới đào tạo (bậc đại học) GS-TS Võ Tòng Xuân cho rằng, trước hết phải đổi mới chiến thuật đào tạo SƯ phạm, tức là đào tạo những máy cái cho các trường hệ phổ thông, từ đó mới đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy trong hệ thống giáo dục phổ thông. Trong khi các nước trong khu vực đang cải tiến giáo dục phổ thông của họ đặc biệt là Thái lan vào năm 2005 sẽ chỉ giữ lại các giáo viên có bằng thạc sỹ giáo dục mới cho dạy các lớp tiểu học, chúng ta cần nâng cấp đầu vào ĐHSP, không bắt đầu bằng học sinh tốt nghiệp lớp 12 nữa mà cần lấy người tốt nghiệp đại học chuyên ngành và đào tạo thêm 1 đến 2 năm nữa về phương pháp sư phạm. Đó là đổi mới căn bản, mọi sửa đổi, cải tiến khác chỉ là vá víu. [Báo thanh niên số 27 ngày 27.

Đào tạo giáo viên tiểu học trình độ chuẩn hay trên chuẩn, mục tiêu trước mắt là đáp ứng được yêu cầu về đổi mới chương trình, SGK tiểu học. Đề tài NCKH trọng điểm cấp Bộ của PGS-TS Đỗ Đình Hoan "Một số giải pháp chủ yếu đáp ứng những đổi mới của chương trình tiểu học - 2000" đưa ra 5 nhóm giải pháp gồm nhóm giải pháp hoàn thiện, thể chế hoa chương trình tiểu học ; nhóm các giải pháp tăng cường giáo dục toàn diện ở bậc tiểu học ; nhóm giải pháp chủ yếu để đẩy mạnh đổi mới phương pháp giáo dục tiểu học; nhóm giải pháp đảm bảo áp dụng thống nhất chương trình tiểu học trong sự đa dạng về điều kiện và hoàn cảnh và nhóm giải pháp về điều kiện chung. Trong đó tác giả tập trung xây dựng trình độ chuẩn chương trình từng môn học để chuẩn hoa việc dạy học, chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học, giảm nhẹ gánh nặng học tập cho học sinh, tạo điều kiện cho giáo viên yên tâm dạy đủ số môn học và tổ chức hoạt động giáo dục; đổi mới cách làm việc của giáo viên tiểu học; đổi mới các hình thức tổ chức dạy học. Các vấn đề này đòi hỏi đội ngũ giáo viên hiện hữu cần được tập huấn, bồi dưỡng cả về kiến thức và phương pháp dạy học.

Về đào tạo, bồi dưỡng giáo viên tiểu học, nhiều công trình được nghiên cứu cho thấy sự cần thiết phải đổi mới trong đào tạo giáo viên tiểu học. Theo GS Trần Bá Hoành, các nước trên thế giơí nói chung và trong khu vực nói riêng đã có sự đổi mới mạnh mẽ, sâu rộng về đào tạo giáo viên tiểu học, nhất là nâng chuẩn trình độ giáo viên. Vì vậy, trong xu thế trên, ngày càng có nhiều nỗ lực cải tiến công tác đào tạo , bồi dưỡng GVTH, tập trung vào các hướng chính: 11 - Nâng cao học vấn của GVTH , là yếu tố đầu tiên quyết định trình độ của người giáo viên. Do đó phải nâng trình độ lên dần từ trung cấp lên cao đẳng, đại học.

- Nâng cao năng lực sư phạm của GVTH bao gồm cả tri thức và kỹ năng sư phạm. - Nâng cao động lực dạy học của GVTH như lương, phụ cấp, chế độ đãi ngộ, sử dụng giáo viên và các chế độ hỗ trợ khác. Tuy nhiên, việc đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng giáo viên sẽ không mang lại hiệu quả lớn nếu chỉ bằng những chủ trương, giải pháp cục bộ, tạm thời mà phải xây dựng chiến lược toàn diện, lâu dài của cả quốc gia. Theo GS-TS Đinh Quang Báo, đào tạo và bồi dưỡng giáo viên là hai giai đoạn kế tiếp nhau để có đội ngũ giáo viên luôn đáp ứng yêu cầu về số lượng và chất lượng của sự phát triển giáo dục.

Đào tạo phải đáp ứng được việc tạo ra năng lực bồi dưỡng vừa để ngăn chặn hao mòn cái được đào tạo, vừa quan trọng hơn là để khuếch đại cái được đào tạo để đủ đáp ứng phát triển năng lực giáo viên đáp ứng sự tăng lên của yêu cầu phát triển giáo dục. Tác giả đưa ra 5 giải pháp lớn về đào tạo là , giáo viên tất cả các cấp đều phải có trình độ ĐHSP; có chính sách thu hút người giỏi vào các trường sư phạm và ưu đãi, hấp dẫn giáo viên; các trường sư phạm phải được quan tâm đầu tư đúng hướng nhiều mặt; trường sư phạm khi đào tạo, NCKH phải "tắm mình" trong thực tiễn phổ thông và phương pháp đào tạo ở trường SƯ phạm phải đổi mới căn bản. Tác giả cũng đưa ra 5 giải pháp cho công tác bồi dưỡng giáo viên : Tổ chức tự bồi dưỡng là chủ yếu; việc bồi dưỡng giáo viên phải được tổ chức ngay tại trường họ công tác, do đội ngũ cốt cán có trình độ cao làm nòng cốt; cần có sự biên soạn tài liệu, đặc biệt là tạo ra cơ chế kích thích các trường sư phạm làm việc này; xây dựng trường điểm về công tác bồi dưỡng giáo viên để nhân điển hình và giải pháp về cán bộ quản lý giáo dục, nhân mạnh vai trò của Hiệu trưởng các nhà trường. Lê Tiến Thành (Vụ giáo dục tiểu học) và Đỗ Tiến Đạt (Viện chiến lược và Chương trình giáo dục) đưa ra các đề xuất về đổi mới công tác đào tạo GVTH : Nâng chuẩn trình 12 độ đội ngũ giáo viên sư phạm, cơ cấu đủ giáo viên nhằm thực hiện giáo dục toàn diện trong trường sư phạm; nâng cao sự liên kết giữa nhà trường phổ thông và nhà trường sư phạm ; xây dựng các đề tài NCKH thiết thực, có giá trị đáp ứng yêu cầu công cuộc đổi mới giáo dục tiểu học hiện nay ; đổi mới phương pháp và tể chức đào tạo, chuyển từ việc dạy "cách dạy học" sang "cách dạy phương pháp học", đổi mới chương trình đào tạo tại trường sư phạm theo hướng kiến thức và kỹ năng dạy hai môn Toán, Tiếng Việt chắc chắn, tăng cường khả năng dạy tất cả các môn, dạy được tất cả các lớp ở tiểu học.

[Tạp chí Giáo dục , số 11-2003, tr. Cũng đề cập đến Chương trình đào tạo bồi dưỡng giáo viên tiểu học nhìn nhận dưới góc độ chuẩn giáo viên tiểu học, TS Nguyễn Thị Thu Hà (Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục) cho rằng một trong những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên là biên soạn tài liệu bồi dưỡng GVTH, thiết kế theo các môđun. Môđun bồi dưỡng là một tổ hợp các công cụ gồm nhiều phương tiện như các loại văn bản in ấn, băng hình, băng tiếng; là các đơn vị kiến thức có thời lượng theo quy định và có khả năng tổ hợp với nhau phục vụ công tác học tập. Nguyễn Thanh Hoàn (Viện khoa học giáo dục) đề xuất nhiều chính sách nhằm cải thiện chất lượng giáo viên, trong đó có chính sách ở cấp vĩ mô như chính sách tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác đào tạo sư phạm, bồi dưỡng tập sự và bồi dưỡng tại chức [Tạp chí phát triển giáo dục 2-2003, tr.

Về phương thức đào tạo, sẽ kết hợp giữa hình thức đào tạo chính quy với hĩnh thức tại chức và đào tạo từ xa để đảm bảo yêu cầu mở rộng quy môvà phục vụ nhu cầu thực tế của các vùng miền khác nhau. Phấn đấu thực hiện sự liên thông giữa các trình độ trung học, cao đãng và đại học để giáo viên dù đã tốt nghiệp ở hệ đào tạo nào đều có thể tiếp tục học ở trình độ cao hơn [Đặng Huỳnh Mai, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, Một số định hướng cơ bản cần quán triệt trong việc xây dựng chương trình đào tạo giáo viên tiểu học phục vụ nhiệm vụ đổi mới giáo dục phổ thông, Hội nghị Trưởng phòng giáo dục tiểu học, Huế- 11/2003]. Vấn đề đào tạo trên chuẩn, theo GS Trần Bá Hoành đây là vấn đề lâu dài, trước mắt là nhiệm vụ cải tiến nội dung chương trình các hệ đào tạo đang được áp dụng, đặc biệt là hệ chuẩn hiện nay, cùng với nó là chương trình bồi dưỡng chuẩn hoa. Bởi vì, trên con 13 đường nâng chuẩn đào tạo GVTH lên trình độ cao đẳng, ĐH nên chọn phương án "đồng thời" (đào tạo song song chuyên môn và nghiệp vụ từ năm đầu đến năm cuối) hay "kế tiếp" (đào tạo xong về chuyên môn rồi mới đào tạo tiếp về nghiệp vụ), trong khi các nước chọn phương án "đồng thời".