Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr−êng ®¹i häc kinh tÕ tp. HCM ------------------- Lª Thµnh An Gi¶I ph¸p chiÕn l−îc ph¸t triÓn ngμnh CHÕ BIÕN ®iÒu XUÊT KHÈU CñA viÖt nam tõ nay ®Õn n¨m 2020 LuËn v¨n th¹c sÜ kinh tÕ TP. Hå ChÝ Minh - N¨m 2008 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr−êng ®¹i häc kinh tÕ tp. HCM ------------------- Lª Thµnh An Gi¶I ph¸p chiÕn l−îc ph¸t triÓn ngμnh CHÕ BIÕN ®iÒu XUÊT KHÈU CñA viÖt nam tõ nay ®Õn n¨m 2020 Chuyªn ngµnh : Qu¶n trÞ kinh doanh M· sè : 60.05 LuËn v¨n th¹c sÜ kinh tÕ Ng−êi h−íng dÉn khoa häc: gs.
TrÇn v¨n ch¸nh TP. Hå ChÝ Minh - N¨m 2008 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Môc lôc Trang Lêi më ®Çu 1 Ch−¬ng I: C¬ së lý luËn vÒ chiÕn l−îc 4 1.2 Qu¶n trÞ chiÕn l−îc 4 1.3 ¦u nh−îc ®iÓm cña viÖc qu¶n trÞ chiÕn l−îc kinh doanh 6 1.2 Quy tr×nh x©y dung vµ lùa chän chiÕn l−îc 7 1.1 Sø m¹ng vµ môc tiªu cña chiÕn l−îc hiÖn t¹i 7 1.2 Ph©n tÝch ¶nh h−ëng cña m«i tr−êng ®Õn chiÕn l−îc cña doanh nghiÖp 11 1.1 M«i tr−êng vÜ m« 12 1.2 M«i tr−êng vi m« 13 1.3 M«i tr−êng néi bé 16 1.3 ThiÕt lËp c¸c môc tiªu dµi h¹n 17 1.4 X©y dùng vµ lùa chän chiÕn l−îc thùc hiÖn 19 KÕt luËn ch−¬ng I 21 Ch−¬ng II: Thùc tr¹ng ngµnh chÕ biÕn xuÊt khÈu ®iÒu ViÖt Nam trong thêi gian qua 22 2.1 LÞch sö h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña ngµnh chÕ biÕn xuÊt khÈu ®iÒu VN 22 2.2 Thùc tr¹ng ngµnh chÕ biÕn xuÊt khÈu ®iÒu ViÖt Nam trong thêi gian qua 23 2.1 T×nh h×nh chÕ biÕn 24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 T×nh h×nh tiªu thô nh©n ®iÒu trong thêi gian qua 26 2.1 ThÞ tr−êng néi ®Þa 26 2.2 ThÞ tr−êng xuÊt khÈu 27 2.3 Nh÷ng thµnh tùu vµ tån t¹i trong ph¸t triÓn ngµnh ®iÒu xuÊt khÈu ViÖt Nam trong thêi gian qua 29 2.1 Thµnh tùu 29 2.3 Ph©n tÝch ¶nh h−ëng cña m«i tr−êng ®Õn ngµnh chÕ biÕn ®iÒu xuÊt khÈu ViÖt Nam.1 Ph©n tÝch ¶nh h−ëng cña méi tr−êng bªn ngoµi 31 2.1 M«i tr−êng vÜ m« 31 2.2 C¸c yÕu tè chÝnh trÞ - ph¸p luËt 32 2.3 C¸c yÕu tè tù nhiªn 33 2.4 C¸c yÕu tè liªn quan ®Õn c«ng nghÖ 33 2.2 M«i tr−êng vi m« 34 2.1 §èi thñ c¹nh tranh 34 2.2 Kh¸ch hµng 39 2.3 Nhµ cung cÊp 41 2.4 C¸c s¶n phÈm thay thÕ 41 2.3 X¸c ®Þnh c¬ héi vµ mèi ®e däa tõ m«i tr−êng ®Õn ngµnh chÕ biÕn ®iÒu xuÊt khÈu ViÖt Nam 42 2.3 Ma trËn ®¸nh gi¸ c¸c yÕu tè bªn ngoµi (EFE) 43 2.2 Ph©n tÝch m«i tr−êng bªn trong 45 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 C¸c nh©n tè ¶nh h−ëng 45 2.1 Tæ chøc vµ qu¶n lý s¶n xuÊt 45 2.2 Nguån nh©n lùc 46 2.3 Ho¹t ®éng Marketing 46 2.4 M¸y mãc thiÕt bÞ vµ nguån vèn 47 2.2 X¸c ®Þnh ®iÓm m¹nh vµ ®iÓm yÕu cña ngµnh chÕ biÕn ®iÒu XuÊt khÈu ViÖt Nam 48 2.3 Ma trËn ®¸nh gi¸ c¸c yÕu tè bªn trong (IFE) 49 KÕt luËn ch−¬ng II 51 Ch−¬ng III: ChiÕn l−îc ph¸t triÓn ngµnh chÕ biÕn ®iÒu xuÊt khÈu ViÖt Nam tõ nay ®Õn n¨m 2020 52 3.1 C¨n cø x©y dùng chiÕn l−îc 52 3.1 §Þnh h−íng ph¸t triÓn ngµnh ®iÒu ViÖt Nam ®Õn n¨m 2020 52 3.2 Môc tiªu chñ yÕu 53 3.2 X©y dùng chiÕn l−îc ph¸t triÓn ngµnh chÕ biÕn ®iÒu xuÊt khÈu ViÖt Nam tõ nay ®Õn n¨m 2020 55 3.3 Lùa chän chiÕn l−îc 56 3.4 C¸c gi¶i ph¸p hç trî thùc hiÖn chiÕn l−îc 63 3.1 Nhãm gi¶i ph¸p thùc hiÖn chiÕn l−îc ph¸t triÓn thÞ tr−êng quèc tÕ, ph¸t triÓn vµ më réng thÞ tr−êng néi ®Þa 63 3.1 Ph¸t triÓn thÞ tr−êng quèc tÕ 63 3.2 Ph¸t triÓn vµ më réng thÞ tr−êng néi ®Þa 65 3.2 Nhãm gi¶i ph¸p x©y dùng vïng nguyªn liÖu ®iÒu bÒn v÷ng 67 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Nhãm gi¶i ph¸p Marketing vµ x©y dùng th−¬ng hiÖu 68 3.4 Gi¶i ph¸p vÒ chÊt l−îng vµ vÖ sinh ATTP 69 3.5 Mét sè kiÕn nghÞ 70 3.1 KiÕn nghÞ víi nhµ n−íc 70 3.2 KiÕn nghÞ víi ®Þa ph−¬ng 72 3.3 KiÕn nghÞ víi HiÖp héi ®iÒu (Vinacas) 73 3.4 KiÕn nghÞ víi c¸c doanh nghiÖp chÕ biÕn ®iÒu 74 KÕt luËn ch−¬ng III 75 KÕt luËn 76 TμI LIÖU THAM KH¶O 77 PHÇN Phô lôc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Danh môc c¸c b¶ng, biÓu Trang B¶ng 2.1 Sù ph¸t triÓn cña ngµnh c«ng nghiÖp ®iÒu ViÖt Nam 23 B¶ng 2.2 Mét sè thÞ tr−êng xuÊt khÈu cña ®iÒu ViÖt Nam n¨m 2007 28 B¶ng 2.3 S¶n l−îng xuÊt khÈu ®iÒu nh©n ViÖt Nam qua c¸c n¨m 29 B¶ng 2.4 S¶n l−îng xuÊt khÈu ®iÒu nh©n cña Ên §é tõ 1990 - 2007 36 B¶ng 2.5 Ma trËn h×nh ¶nh c¹nh tranh 38 B¶ng 2.6 Ma trËn ®¸nh gi¸ c¸c yÕu tè bªn ngoµi (EFE) 44 B¶ng 2.7 Ma trËn ®¸nh gi¸ c¸c yÕu tè bªn trong (IFE) 50 B¶ng 3.1 Mét sè chØ tiªu chñ yÕu ph¸t triÓn ngµnh chÕ biÕn ®iÒu xuÊt khÈu VN 53 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Danh môc c¸c h×nh vÏ, ®å thÞ Trang H×nh 1.1 S¬ ®å tiÕn tr×nh qu¶n trÞ chiÕn l−îc 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 lêi Më ®Çu 1. Lý do chän ®Ò tµi §iÒu lµ c©y c«ng nghiÖp cã gi¸ trÞ kinh tÕ cao vµ ®· gãp phÇn lµm gia t¨ng kim ng¹ch xuÊt khÈu cña ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m võa qua. §Æc biÖt n¨m 2006, sau 15 n¨m c¹nh tranh trªn th−¬ng tr−êng, c¸c nhµ chÕ biÕn xuÊt khÈu h¹t ®iÒu ViÖt Nam ®· lµm r¹ng danh ®Êt n−íc khi v−ît Ên §é ®Ó ®øng ®Çu thÕ giíi vÒ xuÊt khÈu h¹t ®iÒu (s¶n l−îng xuÊt khÈu n¨m 2006 ®¹t 127.000 tÊn, kim ng¹ch xuÊt khÈu ®¹t 504 triÖu USD).
Ngµnh ®iÒu còng ®· gãp phÇn gi¶i quyÕt c«ng ¨n viÖc lµm cho hµng tr¨m ngµn lao ®éng. Trong ®Þnh h−íng chiÕn l−îc xuÊt khÈu quèc gia giai ®o¹n 2006-2010, h¹t ®iÒu sÏ cã mÆt trong t¸m ngµnh hµng ®−îc Bé Th−¬ng m¹i lùa chän ®Ó −u tiªn ph¸t triÓn. Tuy nhiªn, mét thùc tÕ ®¸ng buån lµ th−¬ng hiÖu ®iÒu ViÖt Nam vÉn ch−a ®−îc biÕt nhiÒu, vµ trong nh÷ng n¨m võa qua ngµnh chÕ biÕn ®iÒu xuÊt khÈu ph¶i ®èi phã víi nhiÒu vÊn ®Ò kh¸ phøc t¹p nh− : gi¸ xuÊt khÈu gi¶m, gi¸ nguyªn liÖu t¨ng, thiÕu vèn, thiÕu lao ®éng. ViÖc ViÖt Nam trë thµnh thµnh viªn cña WTO håi th¸ng 11 n¨m 2006 ®em ®Õn cho ngµnh ®iÒu ViÖt Nam nhiÒu c¬ héi nh−ng còng cã nhiÒu th¸ch thøc tr−íc m¾t.
XuÊt ph¸t tõ nh÷ng thùc tÕ trªn, ®Ó ngµnh chÕ biÕn xuÊt khÈu ®iÒu ViÖt Nam cã thÓ æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng trong thêi gian tíi nhÊt thiÕt ph¶i cã mét sè gi¶i ph¸p chiÕn l−îc ®Ó ph¸t triÓn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Môc ®Ých vµ ý nghÜa cña luËn v¨n - Môc ®Ých : Tõ nh÷ng lý luËn vµ thùc tiÔn cña ngµnh chÕ biÕn ®iÒu xuÊt khÈu, t¸c gi¶ ®−a ra mét sè gi¶i ph¸p cã tÝnh chÊt chiÕn l−îc ®Ó ph¸t triÓn ngµnh c«ng nghiÖp chÕ biÕn ®iÒu xuÊt khÈu ViÖt Nam ®Õn n¨m 2020. - ý nghÜa : Gãp phÇn cïng ngµnh chÕ biÕn ®Òu xuÊt khÈu ViÖt Nam x©y dùng ®−îc nh÷ng gi¶i ph¸p chiÕn l−îc cã tÝnh khoa häc, kh¶ thi nh»m ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña ngµnh ®iÒu ViÖt Nam trong thêi gian tíi.
§èi t−îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu LuËn v¨n kh«ng thÓ ®Ò cÆp hÕt tÊt c¶ c¸c vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn ngµnh ®iÒu. T¸c gi¶ chØ cè g¾ng ph©n tÝch thùc tr¹ng vµ xu h−íng ph¸t triÓn cña ngµnh chÕ biÕn ®iÒu xuÊt khÈu ViÖt Nam ®Ó tõ ®ã ®−a ra c¸c gi¶i ph¸p chiÕn l−îc ph¸t triÓn cho ngµnh nµy tõ nay ®Õn n¨m 2020. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu VËn dông c¸ch tiÕp cËn theo duy vËt biÖn chøng, vËn dông quan ®iÓm cña §¶ng vµ Nhµ n−íc vÒ ph¸t triÓn ngµnh ®iÒu ViÖt Nam, theo c¸ch tiÕp cËn hÖ thèng ®Ó ph©n tÝch rá thùc tr¹ng. Tõ ®ã nhËn ®Þnh t×nh h×nh, ph¸t triÓn ý t−ëng c¸c quan ®iÓm ®Ó gãp phÇn ®Þnh h−íng chiÕn l−îc ph¸t triÓn ngµnh chÕ biÕn ®iÒu xuÊt khÈu ViÖt Nam giai ®o¹n 2008 - 2020.
Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu : nghiªn cøu øng dông kÕt hîp ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch - tæng hîp - so s¸nh, ph−¬ng ph¸p chuyªn gia, thèng kª. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 Ph−¬ng ph¸p thu thËp sè liÖu nghiªn cøu : C¸c sè liÖu th«ng tin thø cÊp : - HiÖp héi ®iÒu ViÖt Nam (Vinacas) - T¹p chÝ ®iÒu ViÖt Nam - Th«ng tin th−¬ng m¹i ViÖt Nam - Côc thèng kª - Bé N«ng nghiÖp vµ PTNT - D÷ liÖu cña Tæ chøc l−¬ng n«ng thÕ giíi (FAO) C¸c sè liÖu th«ng tin s¬ cÊp : KÕt qu¶ cña ph−¬ng ph¸p chuyªn gia t¸c gi¶ thùc hiÖn. KÕt cÊu luËn v¨n Ngoµi phÇn më ®Çu vµ kÕt luËn, néi dung chÝnh cña luËn v¨n gåm 3 ch−¬ng, Ch−¬ng 1: C¬ së lý luËn vÒ chiÕn l−îc. Ch−¬ng 2: Thùc tr¹ng ngµnh chÕ biÕn ®iÒu xuÊt khÈu cña ViÖt Nam trong thêi gian qua.
Ch−¬ng 3: Gi¶i ph¸p chiÕn l−îc ph¸t triÓn ngµnh chÕ biÕn ®iÒu xuÊt khÈu ViÖt Nam ®Õn n¨m 2020. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 Ch−¬ng I C¥ Së Lý LUËN VÒ CHIÕN L¦îC 1. ChiÕn l−îc : ChiÕn l−îc lµ tËp hîp c¸c môc tiªu vµ chÝnh s¸ch ®Æt ra trong mét thêi gian dµi trªn c¬ së khai th¸c tèi ®a c¸c nguån lùc cña tæ chøc nh»m ®¹t ®−îc nh÷ng môc tiªu ph¸t triÓn. Do ®ã, chiÕn l−îc cÇn ®−îc ®Æt ra nh− lµ kÕ ho¹ch hoÆc s¬ ®å t¸c nghiÖp tæng qu¸t chØ h−íng cho mét tæ chøc ®¹t ®Õn môc tiªu mong muèn.
Nh− vËy, chiÕn l−îc ®Æt ra ph¶i ®¶m b¶o héi ®ñ ®ång thêi c¸c yÕu tè sau : • ChiÕn l−îc ph¶i ®−îc v¹ch ra trong thêi gian t−¬ng ®èi dµi. • ChiÕn l−îc ph¶i khai th¸c tèi ®a c¸c nguån lùc vµ sö dông hîp lý c¸c nguån lùc hiÖn cã. • ChiÕn l−îc ph¶i t¹o ra mét vÞ thÕ c¹nh tranh tèt nhÊt cho tæ chøc. • ChiÕn l−îc ph¶i t¹o ra sù ph¸t triÓn cho tæ chøc.
Qu¶n trÞ chiÕn l−îc : Cã rÊt nhiÒu kh¸i niÖm kh¸c nhau vÒ Qu¶n trÞ chiÕn l−îc.David, “Qu¶n trÞ chiÕn l−îc cã thÓ ®−îc ®Þnh nghÜa nh− lµ mét nghÖ thuËt vµ khoa häc thiÕt lËp, thùc hiÖn vµ ®¸nh gi¸ c¸c quyÕt ®Þnh liªn quan nhiÒu chøc n¨ng cho phÐp mét tæ chøc ®¹t ®−îc nh÷ng môc tiªu ®Ò ra. Smith, Qu¶n trÞ chiÕn l−îc lµ qu¸ tr×nh nghiªn cøu c¸c m«i tr−êng hiÖn t¹i còng nh− t−¬ng lai, ho¹ch ®Þnh c¸c môc tiªu cña tæ chøc; ®Ò ra, thùc hiÖn vµ kiÓm tra viÖc thùc hiÖn c¸c quyÕt ®Þnh nh»m ®¹t ®−îc c¸c môc tiªu ®ã trong m«i tr−êng hiÖn t¹i còng nh− t−¬ng lai. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Hay theo nh− cuèn “ChiÕn l−îc vµ chÝnh s¸ch kinh doanh” cña PGS.