Giá trị của thang điểm SNAP trong tiên lượng tử vong ở trẻ sơ sinh tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên

Luận văn bác sĩ nội trú: Giá trị của thang điểm SNAP trong tiên lượng tử vong trẻ sơ sinh tại BVĐK TƯ Thái Nguyên

• Tác giả: Nguyễn Diệp Anh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Bích Hoàng
• Trường học: Trường Đại học Y - Dược, Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Nhi khoa
• Đề tài: Giá trị của thang điểm SNAP trong tiên lượng tử vong ở trẻ sơ sinh tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn bác sĩ nội trú
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan thang điểm SNAP trong tiên lượng tử vong trẻ sơ sinh

Tử vong sơ sinh chiếm tỷ lệ đáng kể trong tử vong trẻ em dưới 5 tuổi. Việc đánh giá chính xác mức độ nặng ngay khi nhập viện đóng vai trò quyết định. Thang điểm SNAP viết tắt từ Score for Neonatal Acute Physiology. Đây là công cụ lượng giá sinh lý cấp tính toàn diện cho trẻ sơ sinh. Hệ thống này bao gồm nhiều thông số sinh lý và xét nghiệm sinh hóa cơ bản. Các dữ liệu được ghi nhận trong 24 giờ đầu sau khi trẻ nhập viện. Điểm số phản ánh mức độ rối loạn chức năng của nhiều cơ quan. Bệnh nhân có điểm SNAP càng cao thì nguy cơ tử vong càng lớn. Tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, mô hình bệnh tật sơ sinh rất phức tạp. Trẻ sơ sinh non tháng và bệnh nặng được chuyển đến từ nhiều tỉnh miền núi phía Bắc. Trang thiết bị và nhân lực y tế tuyến cơ sở còn nhiều hạn chế. Việc áp dụng thang điểm SNAP giúp chuẩn hóa quy trình phân loại bệnh nhi. Công cụ này cung cấp cơ sở dữ liệu khách quan cho bác sĩ điều trị. Việc tiên lượng sớm tạo điều kiện thiết lập phác đồ cấp cứu tối ưu.

1.1. Nguồn gốc và cấu trúc cơ bản của thang điểm SNAP

Thang điểm SNAP do Richardson và cộng sự phát triển từ năm 1993. Thang điểm đánh giá các biến số sinh lý cấp tính trong 24 giờ đầu nhập viện. Các thông số bao gồm huyết áp trung bình, nhịp tim, nhiệt độ và nhịp thở. Bác sĩ theo dõi tỷ lệ PaO2/FiO2, độ bão hòa oxy và pH máu động mạch. Các xét nghiệm sinh hóa gồm natri, kali, canxi ion hóa và bilirubin. Chức năng thận và huyết học thể hiện qua creatinin, hematocrit cùng số lượng tiểu cầu. Dấu hiệu co giật và lượng nước tiểu thấp cũng được tính điểm. Mỗi chỉ số ghi nhận giá trị bất thường nặng nhất. Điểm SNAP tích lũy phản ánh chính xác nguy cơ suy đa tạng ở trẻ.

1.2. Vai trò tiên lượng tử vong sơ sinh tại bệnh viện tuyến tỉnh

Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên là trung tâm khám chữa bệnh tuyến cuối vùng trung du miền núi. Khoa Sơ sinh tiếp nhận hàng nghìn ca bệnh nặng mỗi năm. Trẻ thường nhập viện trong tình trạng suy hô hấp, nhiễm trùng huyết hoặc non tháng cực nhẹ cân. Nguồn lực máy thở và lồng ấp tại đơn vị hồi sức luôn chịu áp lực lớn. Do đó việc tiên lượng tử vong sơ sinh mang tính cấp bách. Thang điểm SNAP cung cấp chỉ số khách quan nhằm phân định mức độ nguy kịch. Bác sĩ xác định nhanh chóng nhóm bệnh nhân có nguy cơ tử vong cao. Đơn vị chủ động sắp xếp phòng chăm sóc đặc biệt và huy động kỹ thuật cao. Thang điểm còn hỗ trợ trao đổi thông tin minh bạch với gia đình bệnh nhi.

II. Phân tích giá trị thang điểm SNAP trong tiên lượng tử vong

Giá trị tiên lượng tử vong của thang điểm SNAP được khẳng định qua nhiều thông số thống kê y học. Nghiên cứu tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên chứng minh mối liên quan chặt chẽ giữa điểm SNAP và kết cục điều trị. Điểm số trung bình ở nhóm trẻ tử vong luôn cao hơn rõ rệt so với nhóm trẻ sống sót. Đường cong ROC là công cụ tiêu chuẩn để đo lường độ chính xác phân tách. Diện tích dưới đường cong AUC của thang điểm đạt mức tin cậy rất cao. Chỉ số này phản ánh khả năng phân loại vượt trội giữa bệnh nhi nguy kịch và bệnh nhi phục hồi. Khi điểm SNAP vượt ngưỡng cắt tối ưu, tỷ lệ biến chứng đe dọa tính mạng tăng vọt. Các biến chứng thường gặp bao gồm toan chuyển hóa nặng, xuất huyết não thất và suy đa tạng. Phân tích đa biến khẳng định thang điểm SNAP là yếu tố dự báo độc lập về nguy cơ tử vong sơ sinh. Việc áp dụng bảng điểm loại bỏ các đánh giá cảm tính chủ quan của nhân viên y tế.

2.1. Độ phân tách qua diện tích dưới đường cong ROC

Độ phân tách là tiêu chí cốt lõi để đánh giá một thang điểm tiên lượng. Diện tích dưới đường cong ROC ký hiệu là AUC thể hiện khả năng phân biệt bệnh nhân sống và tử vong. Giá trị AUC dao động từ 0,5 đến 1,0. Điểm số đạt AUC trên 0,8 chứng tỏ mô hình có độ chính xác rất tốt. Tại nghiên cứu Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, đường cong ROC của SNAP phân tách rõ rệt giữa hai nhóm kết cục. Điểm cắt tối ưu xác định giá trị độ nhạy và độ đặc hiệu cao nhất. Tỷ số khả dĩ dương tính LR+ vượt trội giúp củng cố chẩn đoán nguy cơ cao. Ngược lại, tỷ số khả dĩ âm tính thấp cho phép loại trừ nhanh nguy cơ tử vong.

2.2. Mối liên quan giữa điểm SNAP và các biến chứng lâm sàng

Trẻ sơ sinh có điểm SNAP cao thường đối mặt với tổn thương đa hệ thống. Rối loạn trao đổi khí nặng biểu hiện qua chỉ số PO2/FiO2 tụt giảm nghiêm trọng. Tình trạng toan máu chuyển hóa kháng trị phản ánh tưới máu mô kém. Huyết áp tụt sâu đòi hỏi phải truyền dịch hồi sức và dùng vận mạch liều cao. Rối loạn điện giải như hạ natri hoặc tăng kali máu thường đi kèm suy thận cấp. Số lượng tiểu cầu giảm sâu cảnh báo nguy cơ đông máu nội mạch rải rác và xuất huyết phổi. Bệnh nhi nhóm điểm SNAP cao cũng có tỷ lệ co giật sơ sinh vượt trội. Những tổn thương này gia tăng đáng kể thời gian thở máy và kéo dài thời gian nằm viện. Điểm SNAP phản ánh trung thực mức độ trầm trọng của tổn thương.

III. Phương pháp áp dụng thang điểm SNAP tại BV TƯ Thái Nguyên

Phương pháp triển khai thang điểm SNAP đòi hỏi quy trình thu thập dữ liệu nghiêm ngặt và chuẩn hóa. Đội ngũ bác sĩ khoa Sơ sinh tiến hành theo dõi liên tục các chỉ số sinh tồn và cận lâm sàng. Toàn bộ thông tin được ghi nhận chi tiết trong vòng 24 giờ đầu sau nhập viện. Các xét nghiệm khí máu, sinh hóa và công thức máu được thực hiện trên hệ thống máy chuẩn hóa của bệnh viện. Nghiên cứu viên kiểm tra chỉ số ít nhất hai lần để đảm bảo độ chính xác tuyệt đối. Quy trình khống chế sai số bao gồm loại bỏ các hồ sơ bệnh án thiếu thông tin hoặc ghi chép không nhất quán. Tiêu chuẩn đánh giá tuổi thai và cân nặng lúc sinh được thống nhất giữa các kíp trực cấp cứu. Cơ sở dữ liệu được nhập liệu độc lập và đối chiếu chéo nhiều lần nhằm hạn chế sai lệch. Việc chuẩn hóa kỹ thuật đo đạc huyết áp và khí máu động mạch giúp bảo đảm độ tin cậy. Dữ liệu sau đó được xử lý bằng các thuật toán thống kê y học hiện đại.

3.1. Quy trình thu thập và xử lý các biến số lâm sàng

Quy trình lấy số liệu bắt đầu ngay khi trẻ sơ sinh nhập viện điều trị. Điều dưỡng và bác sĩ theo dõi chặt chẽ nhịp tim, nhịp thở và thân nhiệt qua monitor. Huyết áp trung bình được đo bằng máy đo huyết áp tự động chuyên dụng cho sơ sinh. Mẫu máu xét nghiệm được lấy đúng kỹ thuật nhằm hạn chế tán huyết ngoại vi. Các chỉ số khí máu gồm pH, PaO2 và PaCO2 được phân tích ngay sau khi lấy mẫu. Xét nghiệm sinh hóa máu định lượng nồng độ natri, kali, canxi, creatinin và bilirubin toàn phần. Các biến chứng như co giật sơ sinh và lượng nước tiểu 24 giờ được ghi chép vào bệnh án mẫu. Điểm số cho mỗi biến số căn cứ vào giá trị bất thường nặng nhất.

3.2. Phương pháp kiểm soát sai số trong nghiên cứu hồi cứu

Nghiên cứu lâm sàng tại bệnh viện luôn đối mặt với nguy cơ sai số thu thập và phân loại. Bệnh án nghiên cứu được thiết kế chuẩn mực và thông qua hội đồng khoa học. Tiêu chuẩn chẩn đoán các bệnh lý sơ sinh tuân thủ chặt chẽ phác đồ của Bộ Y tế. Các thiết bị đo lường sinh tồn và xét nghiệm được kiểm định định kỳ. Nghiên cứu viên tiến hành đo đạc cẩn thận nhằm giảm thiểu sai số do con người. Các hồ sơ bệnh án thiếu chỉ số hoặc ghi chép mâu thuẫn đều bị loại trừ. Dữ liệu nghiên cứu được nhập hai lần độc lập để kiểm tra đối chiếu. Việc làm sạch dữ liệu kỹ lưỡng giúp đảm bảo kết quả thống kê có độ tin cậy cao.

IV. Ứng dụng lâm sàng thang điểm SNAP nhằm giảm tỷ lệ tử vong

Ứng dụng thang điểm SNAP mang lại nhiều lợi ích thiết thực trong thực hành lâm sàng sơ sinh. Thang điểm cung cấp thước đo định lượng khách quan về độ trầm trọng của bệnh. Bác sĩ cấp cứu nhanh chóng nhận diện trẻ có tiên lượng xấu để ưu tiên nguồn lực hồi sức. Những ca bệnh có điểm SNAP cao cần được theo dõi liên tục trong phòng chăm sóc tích cực. Việc can thiệp sớm với các kỹ thuật hỗ trợ hô hấp và tuần hoàn giúp giảm tỷ lệ tử vong đáng kể. Thang điểm SNAP cũng là công cụ giá trị để đánh giá chất lượng điều trị giữa các khoa phòng. Các nhà quản lý y tế có thể so sánh tỷ lệ tử vong thực tế với tỷ lệ tử vong dự báo. Sự so sánh này giúp điều chỉnh quy trình chuyên môn và nâng cao năng lực cấp cứu. Hơn nữa, việc giải thích tình trạng bệnh cho gia đình dựa trên thang điểm giúp tăng cường sự tin tưởng và đồng thuận. Đây là giải pháp khoa học phù hợp cho các cơ sở y tế chuyên sâu.

4.1. Phân tầng nguy cơ và tối ưu hóa nguồn lực hồi sức

Nguồn nhân lực và thiết bị hồi sức sơ sinh tại bệnh viện thường đối mặt tình trạng quá tải. Thang điểm SNAP giúp phân tầng bệnh nhân thành các nhóm nguy cơ rõ ràng. Trẻ có điểm số ở mức nguy kịch được chỉ định dùng máy thở chức năng cao ngay từ đầu. Đội ngũ y tế chủ động thiết lập đường truyền trung tâm và chuẩn bị thuốc vận mạch kịp thời. Ngược lại, nhóm trẻ có điểm SNAP thấp được theo dõi chăm sóc ở mức độ cơ bản. Sự phân luồng chính xác này ngăn chặn tình trạng lãng phí trang thiết bị y tế đắt tiền. Đồng thời, nhân viên y tế giảm bớt áp lực công việc và tập trung xử lý các ca bệnh hiểm nghèo. Hiệu quả cấp cứu toàn viện nhờ đó được cải thiện rõ rệt.

4.2. Định hướng áp dụng thang điểm SNAP II cải tiến

Thang điểm SNAP nguyên bản có độ chính xác rất cao nhưng đòi hỏi thu thập nhiều biến số cận lâm sàng. Trong điều kiện cấp cứu khẩn trương, phiên bản cải tiến SNAP-II mang lại tính khả thi vượt trội hơn. SNAP-II rút gọn chỉ còn 6 biến số sinh lý chủ chốt đo lường trong 12 giờ đầu đời. Các biến số bao gồm huyết áp trung bình thấp nhất, nhiệt độ thấp nhất và tỷ lệ PaO2/FiO2. Ngoài ra thang điểm theo dõi thêm pH máu thấp nhất, xuất hiện co giật và lượng nước tiểu ít. Bác sĩ có thể tính toán điểm SNAP-II nhanh chóng ngay tại giường bệnh nhi. Việc chuyển đổi từng bước sang thang điểm rút gọn giúp tiết kiệm chi phí xét nghiệm và giảm đau đớn cho trẻ sơ sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tử vong sơ sinh vẫn là một gánh nặng y tế toàn cầu và là thách thức lớn đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu tại các nước đang phát triển. Theo thống kê của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) năm 2020, toàn cầu ghi nhận khoảng 2,4 triệu trẻ sơ sinh tử vong mỗi năm, tương đương 6.700 ca tử vong mỗi ngày, trong đó 33,3% trường hợp diễn ra ngay trong ngày đầu tiên sau sinh. Tại Việt Nam, số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2019 cho thấy tỷ suất tử vong sơ sinh ở mức 10,5‰, tương đương khoảng 18.000 ca tử vong mỗi năm, chiếm tới 70% tổng số tử vong ở trẻ dưới 1 tuổi và 50% ở trẻ dưới 5 tuổi.

Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên là cơ sở y tế tuyến cuối tiếp nhận các ca bệnh nhi nặng từ các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc. Nghiên cứu dịch tễ trước đây tại bệnh viện ghi nhận tỷ lệ tử vong sơ sinh chiếm tới 74,7% tổng số ca tử vong nhi khoa, với 56,1% diễn ra trong 24 giờ đầu sau nhập viện. Trong điều kiện lâm sàng còn nhiều khó khăn, việc nhận diện sớm nguy cơ diễn tiến nặng đóng vai trò sống còn.

Xuất phát từ thực tiễn trên, luận văn bác sĩ nội trú của tác giả Nguyễn Diệp Anh, dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Nguyễn Bích Hoàng tại Trường Đại học Y - Dược, Đại học Thái Nguyên, đã tập trung giải quyết bài toán cấp thiết này. Đề tài xác định hai mục tiêu trọng tâm:

1. Mô tả đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhi theo thang điểm SNAP tại Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên trong giai đoạn 2020 - 2021.
2. Đánh giá độ chính xác và giá trị dự báo của thang điểm SNAP trong tiên lượng tử vong sơ sinh.

Nghiên cứu được triển khai trên 170 trẻ sơ sinh điều trị tại Đơn vị chăm sóc tích cực sơ sinh (NICU) từ tháng 7 năm 2020 đến tháng 6 năm 2021. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng với diện tích dưới đường cong ROC đạt trên 0,85, góp phần hạ thấp tỷ lệ tử vong sơ sinh từ 15% đến 20% thông qua việc chuẩn hóa quy trình phân tầng nguy cơ ngay khi nhập viện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng của hệ thống đánh giá độ nặng sinh lý cấp tính, vốn bắt nguồn từ thang điểm APACHE (Acute Physiology and Chronic Health Evaluation) ở người lớn và thang điểm ổn định sinh lý PSI (Physiology Stability Index) ở trẻ em. Thang điểm SNAP (Score for Neonatal Acute Physiology) được Richardson và cộng sự phát triển từ năm 1993, lượng giá sự bất ổn sinh lý của 28 biến số thuộc nhiều hệ cơ quan trong 24 giờ đầu sau sinh.

Mỗi thông số trong thang điểm SNAP được gán trọng số 0, 1, 3 hoặc 5 điểm tùy thuộc vào mức độ sai lệch khỏi ngưỡng sinh lý bình thường:

• 0 điểm: Trị số sinh lý bình thường.
• 1 điểm: Rối loạn nhẹ, cần theo dõi sát các dấu hiệu chuyển biến.
• 3 điểm: Rối loạn nghiêm trọng, đòi hỏi can thiệp y khoa khẩn trương.
• 5 điểm: Rối loạn cực kỳ nguy kịch, đe dọa trực tiếp đến tính mạng bệnh nhi.

Bên cạnh thang điểm SNAP, nghiên cứu ứng dụng lý thuyết phân tích độ chính xác chẩn đoán thông qua đường cong đặc trưng hoạt động của bộ thu (ROC - Receiver Operating Characteristic) và diện tích dưới đường cong (AUC - Area Under The Curve). Chỉ số Youden J (J = Độ nhạy + Độ đặc hiệu - 1) được sử dụng để xác lập điểm cắt tối ưu, cân bằng giữa khả năng phát hiện ca bệnh nặng và khả năng loại trừ ca tiên lượng tốt.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế mô tả cắt ngang, thu thập dữ liệu tiến cứu kết hợp hồi cứu trên hồ sơ bệnh án của 170 trẻ sơ sinh điều trị tại phòng NICU, Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên trong khoảng thời gian từ tháng 7/2020 đến tháng 6/2021.

Quy trình chọn mẫu tuân thủ công thức tính cỡ mẫu cho nghiên cứu mô tả xác định tỷ lệ (với tỷ lệ tử vong tham chiếu p = 12,6%, khoảng sai số mong muốn d = 0,05, cho ra cỡ mẫu tối thiểu 170 bệnh nhi) và công thức tính cỡ mẫu theo độ đặc hiệu của nghiệm pháp chẩn đoán (độ đặc hiệu kỳ vọng 95%, tỷ lệ tử vong sơ sinh 16,6%, cỡ mẫu tối thiểu 88 bệnh nhi). Phương pháp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng cho toàn bộ trẻ từ 0 đến 28 ngày tuổi đáp ứng tiêu chuẩn chọn mẫu và theo dõi liên tục trong 24 giờ đầu.

Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm thống kê y học SPSS phiên bản 25.0. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này xuất phát từ đặc tính phân phối của các biến số y sinh học:

• Kiểm định Kolmogorov-Smirnov dùng để đánh giá phân phối chuẩn của các biến định lượng.
• Các biến không phân phối chuẩn được so sánh bằng phép kiểm phi tham số Mann-Whitney U.
• Các biến định tính được so sánh qua kiểm định Chi-square hoặc Fisher’s Exact khi tần số mong đợi dưới 5.
• Mô hình hồi quy Logistic đa biến kết hợp kiểm định độ phù hợp Hosmer-Lemeshow được sử dụng nhằm kiểm soát các biến gây nhiễu như cân nặng lúc sinh và tuổi thai.
• Đường cong ROC và kiểm định DeLong được ứng dụng để so sánh độ chính xác của các diện tích dưới đường cong AUC, từ đó khẳng định tính giá trị của mô hình tiên lượng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu từ 170 bệnh nhi tại đơn vị NICU đã chỉ ra những kết quả có ý nghĩa thống kê vượt trội:

Thứ nhất, điểm số SNAP phản ánh rõ nét sự phân tách giữa nhóm sống sót và nhóm tử vong. Điểm SNAP trung bình ở nhóm trẻ tử vong đạt mức 17,2 ± 6,8 điểm, cao hơn gấp 2,5 lần so với nhóm trẻ sống sót (6,8 ± 4,2 điểm), sự khác biệt có ý nghĩa thống kê rõ rệt với p < 0,001.

Thứ hai, nghiên cứu xác lập điểm cắt tối ưu của thang điểm SNAP là 13 điểm dựa trên chỉ số Youden J đạt cực đại là 0,68. Tại ngưỡng SNAP ≥ 13 điểm:

• Độ nhạy (Sensitivity) đạt 82,4%.
• Độ đặc hiệu (Specificity) đạt 85,6%.
• Tỷ số dương tính khả dĩ (LR+) đạt 5,72, cho thấy trẻ có điểm SNAP ≥ 13 có nguy cơ tử vong cao gấp gần 6 lần so với trẻ dưới ngưỡng này.
• Tỷ số âm tính khả dĩ (LR-) ở mức thấp 0,21, hỗ trợ bác sĩ lâm sàng loại trừ an toàn các trường hợp ít có nguy cơ tử vong.

Thứ ba, khả năng phân tách của thang điểm đạt mức xuất sắc với diện tích dưới đường cong ROC là AUC = 0,892 (khoảng tin cậy 95% CI: 0,835 - 0,949; p < 0,001). Độ định cỡ theo kiểm định Hosmer-Lemeshow cho thấy giá trị p > 0,05, minh chứng mô hình dự đoán có độ tương thích cao giữa số ca tử vong tính toán và số ca tử vong quan sát thực tế.

Thứ tư, nghiên cứu ghi nhận mối tương quan nghịch chặt chẽ giữa điểm SNAP với tuổi thai (hệ số tương quan r = -0,46, p < 0,01) và cân nặng lúc sinh (r = -0,52, p < 0,01). Trẻ sinh non dưới 37 tuần và nhẹ cân dưới 2.500g có điểm SNAP trung bình cao hơn 1,8 lần so với nhóm đủ tháng, đủ cân.

Thảo luận kết quả

Khả năng tiên lượng tử vong vượt trội của SNAP bắt nguồn từ bản chất bao hàm 28 chỉ số sinh lý đa cơ quan. Khác với các thang đo chỉ dựa vào các chỉ số nhân trắc học tĩnh, SNAP ghi nhận các rối loạn chức năng cấp tính diễn ra trong 24 giờ đầu. Khi nhiệt độ cơ thể hạ sâu (dưới 36,0 độ C, mỗi độ C giảm làm tăng 28% nguy cơ tử vong), kết hợp toan chuyển hóa máu (pH < 7,20) và tụt huyết áp trung bình, điểm số SNAP tăng vọt, phản ánh tình trạng suy tuần hoàn và suy hô hấp cấp không thể bù trừ.

Khi so sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, giá trị phân tách AUC = 0,892 trong nghiên cứu này hoàn toàn tương thích và khẳng định tính nhất quán của thang điểm:

• Tương đương nghiên cứu của Nguyễn Thị Thùy Linh tại Bệnh viện Nhi Trung ương năm 2018 (điểm cắt 12, AUC = 0,91, độ nhạy 85,7%, độ đặc hiệu 81,2%).
• Cao hơn kết quả của Silveira tại Brazil năm 2001 (điểm cắt 12, AUC = 0,814).
• Phù hợp với kết luận của tác giả Maiya tại Ấn Độ năm 2001 (ngưỡng 15, độ đặc hiệu 95%).

Trên thực tế lâm sàng, các dữ liệu này có thể được mô hình hóa trực quan thông qua đồ thị đường cong ROC biểu diễn mối tương quan giữa độ nhạy và tỷ lệ dương tính giả (1 - Sp), cùng biểu đồ phân tán (scatter plot) kết hợp đường hồi quy tuyến tính. Đồ thị cho thấy rõ đường phân tách lệch hẳn về góc trên bên trái, khẳng định SNAP là công cụ tiên lượng có giá trị phân biệt vượt trội so với các chỉ số đơn lẻ như cân nặng hay tuổi thai.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết luận thực chứng, tác giả luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể nhằm tối ưu hóa công tác hồi sức cấp cứu sơ sinh:

Thứ nhất, chuẩn hóa việc áp dụng bảng kiểm SNAP thường quy trong 24 giờ đầu sau nhập viện:

• Chủ thể thực hiện: Bác sĩ điều trị và điều dưỡng tại Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên.
• Hành động: Lượng giá toàn diện 28 thông số sinh lý cho 100% bệnh nhi sơ sinh ngay trong 24 giờ đầu.
• Chỉ số mục tiêu: Rút ngắn thời gian nhận diện trẻ nguy kịch xuống dưới 30 phút, đạt tỷ lệ áp dụng 100% bệnh án từ quý I năm 2022.

Thứ hai, thiết lập quy trình can thiệp tích cực dựa trên ngưỡng điểm cắt SNAP ≥ 13:

• Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo Trung tâm Nhi khoa phối hợp cùng kíp Hồi sức cấp cứu sơ sinh.
• Hành động: Kích hoạt báo động đỏ nội viện, ưu tiên hỗ trợ hô hấp xâm lấn, sử dụng sớm thuốc vận mạch và surfactant cho bệnh nhi có SNAP ≥ 13 điểm.
• Chỉ số mục tiêu: Giảm tỷ lệ tử vong ở nhóm bệnh nhi có điểm số cao xuống ít nhất 15% trong vòng 12 tháng triển khai (từ quý II năm 2022 đến quý II năm 2023).

Thứ ba, tích hợp công cụ tính điểm tự động trên hệ thống thông tin bệnh viện (HIS/EMR):

• Chủ thể thực hiện: Phòng Công nghệ thông tin phối hợp Khoa Xét nghiệm và Khoa Sơ sinh.
• Hành động: Lập trình thuật toán tự động trích xuất các biến số khí máu, sinh hóa, huyết học vào phần mềm bệnh án điện tử để tự động trả về điểm số SNAP theo thời gian thực.
• Chỉ số mục tiêu: Đạt độ chính xác dữ liệu 99%, giảm 50% thời gian tính toán thủ công của nhân viên y tế từ quý III năm 2022.

Thứ tư, đẩy mạnh công tác đào tạo liên tục và chuyển giao kỹ thuật cho mạng lưới y tế tuyến dưới:

• Chủ thể thực hiện: Trung tâm Đào tạo và Chỉ đạo tuyến, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên.
• Hành động: Tổ chức định kỳ các lớp tập huấn về nhận diện suy hô hấp sơ sinh, kiểm soát thân nhiệt và xử trí sốc sơ sinh theo thang điểm SNAP cho cán bộ y tế các bệnh viện vệ tinh.
• Chỉ số mục tiêu: Tổ chức tối thiểu 04 khóa đào tạo mỗi năm, đào tạo cho ít nhất 120 bác sĩ tuyến huyện, duy trì tỷ số âm tính khả dĩ (LR-) toàn hệ thống dưới mức 0,20.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng sau:

1. Bác sĩ chuyên khoa Nhi và Hồi sức cấp cứu sơ sinh: Luận văn cung cấp bằng chứng lượng hóa khách quan về 28 thông số nguy cơ, giúp bác sĩ lâm sàng đưa ra quyết định chỉ định thở máy cao tần, dùng vận mạch hoặc can thiệp oxy hóa qua màng ngoài cơ thể (ECMO) kịp thời trong 24 giờ vàng.

2. Học viên sau đại học, Bác sĩ nội trú và Học viên cao học chuyên ngành Nhi khoa: Đây là tài liệu tham khảo mẫu mực về phương pháp nghiên cứu lâm sàng, cách xây dựng cỡ mẫu nghiên cứu nghiệm pháp chẩn đoán, kỹ thuật vẽ và phân tích đường cong ROC, cùng phương pháp biện luận các chỉ số chẩn đoán y học hiện đại.

3. Nhà quản lý y tế và lãnh đạo các khoa NICU: Tài liệu hỗ trợ các nhà quản lý trong việc đánh giá mức độ nặng của quần thể bệnh nhân, từ đó xây dựng kế hoạch phân bổ hợp lý nguồn nhân lực chất lượng cao, giường hồi sức tích cực và trang thiết bị hiện đại như máy thở chuyên dụng, máy đo khí máu tại giường.

4. Nghiên cứu viên dịch tễ học và sức khỏe sinh sản: Luận văn cung cấp nguồn dữ liệu nền tảng về tình hình bệnh tật và nguy cơ tử vong sơ sinh tại khu vực miền núi phía Bắc, phục vụ các nghiên cứu tổng quan hệ thống và phân tích gánh nặng bệnh tật chu sinh ở cấp độ vùng.

Câu hỏi thường gặp

Thang điểm SNAP bao gồm những nhóm chỉ số sinh lý nào?

Thang điểm SNAP đánh giá 28 biến số sinh lý phản ánh chức năng của nhiều hệ cơ quan trong 24 giờ đầu nhập viện. Các biến số bao gồm dấu hiệu sinh tồn (thân nhiệt nách, nhịp tim, nhịp thở, huyết áp trung bình), chức năng thần kinh (co giật), lượng nước tiểu, cùng các chỉ số xét nghiệm huyết học (bạch cầu, tiểu cầu, hematocrit), sinh hóa (glucose, ure, creatinin, natri, kali, calci, bilirubin) và khí máu động mạch (pH, PaO2, PaCO2, HCO3-). Mỗi biến số được cho điểm từ 0 đến 5 tùy theo mức độ rối loạn.

Điểm cắt tối ưu của thang điểm SNAP trong tiên lượng tử vong sơ sinh là bao nhiêu?

Trong nghiên cứu tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, điểm cắt tối ưu được xác định tại ngưỡng SNAP ≥ 13 điểm theo chỉ số Youden J = 0,68. Tại ngưỡng này, thang điểm đạt độ nhạy 82,4% và độ đặc hiệu 85,6%. Trẻ có điểm số từ 13 trở lên có nguy cơ tử vong cao gấp 5,72 lần so với trẻ dưới 13 điểm, biến đây thành ngưỡng cảnh báo đỏ cho các quyết định hồi sức tích cực.

Thang điểm SNAP có ưu điểm gì nổi trội so với thang điểm CRIB và cân nặng lúc sinh?

Khác với thang điểm CRIB chỉ áp dụng cho trẻ sinh non dưới 1.500g hoặc tuổi thai dưới 31 tuần, thang điểm SNAP có khả năng áp dụng cho mọi lứa tuổi thai và mọi nhóm cân nặng. Ngoài ra, thay vì chỉ dựa vào các chỉ số nhân trắc học mang tính cố định, SNAP phản ánh biến động sinh lý thực tế của 28 biến số trong 24 giờ, giúp nâng diện tích dưới đường cong AUC từ mức 0,70 lên 0,892, mang lại độ tin cậy vượt trội.

Bệnh nhi sơ sinh có điểm SNAP cao cần được can thiệp điều trị như thế nào?

Bệnh nhi có điểm SNAP ≥ 13 điểm cần được chuyển ngay vào đơn vị hồi sức tích cực cấp 1, đặt đường truyền tĩnh mạch trung tâm, theo dõi monitor liên tục 24/24 giờ. Bác sĩ cần chủ động hỗ trợ hô hấp bằng máy thở theo phương thức phù hợp, điều chỉnh thăng bằng toan kiềm, bù dịch chống sốc sớm, kiểm soát thân nhiệt ổn định ở mức 36,5 - 37,4 độ C và sử dụng kháng sinh phổ rộng nếu nghi ngờ nhiễm khuẩn huyết.

Những yếu tố nào thường khiến điểm SNAP tăng cao ở trẻ mới nhập viện?

Các yếu tố chính làm tăng điểm số SNAP bao gồm: hạ thân nhiệt nặng dưới 32 độ C (chiếm 5 điểm), toan chuyển hóa nặng với pH < 7,10 (chiếm 5 điểm), suy hô hấp nặng với chỉ số PaO2/FiO2 giảm sâu, tụt huyết áp trung bình đòi hỏi dùng vận mạch, giảm tiểu cầu dưới 50 G/L và sự xuất hiện của các cơn co giật sơ sinh. Sự kết hợp của nhiều rối loạn chức năng này đẩy điểm SNAP lên trên 15 điểm.

Kết luận

• Thang điểm SNAP gồm 28 biến số sinh lý là công cụ lượng giá khách quan, khoa học, phản ánh chính xác mức độ trầm trọng của rối loạn chức năng đa cơ quan ở trẻ sơ sinh trong 24 giờ đầu nhập viện.
• Điểm cắt tối ưu SNAP ≥ 13 điểm mang lại giá trị tiên lượng tử vong tốt nhất với độ nhạy 82,4% và độ đặc hiệu 85,6%, là ngưỡng can thiệp hồi sức tích cực quan trọng.
• Diện tích dưới đường cong ROC đạt AUC = 0,892 (95% CI: 0,835 - 0,949) khẳng định năng lực phân tách xuất sắc của thang điểm trong việc nhận diện sớm trẻ có nguy cơ tử vong.
• Điểm SNAP có mối tương quan nghịch rõ rệt với tuổi thai (r = -0,46) và cân nặng lúc sinh (r = -0,52), phản ánh trung thực nguy cơ bệnh tật cao ở nhóm trẻ non tháng và nhẹ cân.
• Việc ứng dụng thang điểm SNAP kết hợp số hóa trên hệ thống bệnh án điện tử là giải pháp then chốt giúp tối ưu hóa nguồn lực, hỗ trợ ra quyết định lâm sàng và hạ thấp tỷ lệ tử vong sơ sinh tại các cơ sở hồi sức tuyến cuối.

Trong giai đoạn 2023 - 2025, các cơ sở y tế chuyên khoa Nhi cần tiếp tục mở rộng nghiên cứu đa trung tâm, đánh giá giá trị phối hợp của thang điểm SNAP cải tiến (SNAP-II, SNAPPE-II) trên từng mặt bệnh đặc thù như nhiễm trùng huyết hay suy hô hấp sơ sinh. Các bác sĩ và nhà nghiên cứu quan tâm có thể tra cứu toàn văn luận văn tại thư viện Trường Đại học Y - Dược, Đại học Thái Nguyên để khai thác chi tiết bộ dữ liệu và áp dụng hiệu quả vào thực hành lâm sàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN 1. Tình hình tử vong sơ sinh Thời kỳ sơ sinh là khoảng thời gian dễ bị tổn thương nhất, tác động lớn tới sự sống của trẻ. Trong giai đoạn thực hiện Mục tiêu Thiên niên kỷ (MDGs) giai đoạn 1990 - 2015, sức khỏe sơ sinh ở hầu hết các nước trên thế giới đã có một số cải thiện. Tỷ suất tử vong sơ sinh giảm 17‰ (từ 36‰ xuống 19‰) trong 25 năm thực hiện MDGs, tuy nhiên tốc độ giảm chậm và hiện vẫn chiếm tới 44% tổng số tử vong trẻ em dưới 5 tuổi.

Những năm sau kết thúc MDGs (2015), hàng năm vẫn còn tới khoảng 2,7 triệu trẻ sơ sinh tử vong [87]. Tử vong sơ sinh không những giảm chậm mà còn có sự khác biệt rất lớn giữa các quốc gia, khu vực và vùng lãnh thổ. Sự khác biệt này là một thách thức lớn chưa cải thiện được trong mấy thập kỷ qua. Tỷ suất tử vong sơ sinh cao nhất (31/1.000) ở Tây Phi, Trung Phi và Nam Á, cao gấp hơn 10 lần so với các nước phát triển.

Số tử vong chỉ riêng 3 khu vực này chiếm hơn 1/3 tổng số tử vong sơ sinh trên thế giới [88]. Thống kê của UNICEF năm 2020 ước tính có 2,4 triệu trẻ sơ sinh tử vong và mỗi ngày có 6.700 ca tử vong trong số đó 1/3 trẻ sơ sinh tử vong trong ngày đầu tiên khi sinh [89]. Năm 2020, theo nghiên cứu của Tessema và cộng sự cho thấy tỉ lệ tử vong sơ sinh tại Ethiopia là 29,1 trên 1.000 trẻ sinh sống. Tỉ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh rất khác nhau giữa các vùng [86].

Nghiên cứu của Berhanu và cộng sự (2021) trên 380 trẻ sơ sinh thấy tỉ lệ tử vong là 20,8%. Trong đó có 55,8% là trẻ nam, tuổi trung bình là 5 ngày. Cân nặng lúc sinh (CNLS) và tuổi thai trung bình trong nghiên cứu lần lượt là 3300 gram và 38 tuần. Nguyên nhân gây tử vong hàng đầu là sinh non (30,7%) sau đó là ngạt (28,2%) [40].

Nghiên cứu của Nabwera và cộng sự (2021) tại 7 đơn vị đơn vị chăm sóc tích cực trẻ sơ sinh (NICU) trên 2280 trẻ ghi nhận tỉ lệ tử vong sơ sinh 18,7% trong đó trẻ nam chiếm phần lớn là 56,7% và 71,8% là tử vong sơ sinh sớm. 4 Nguyên nhân tử vong hàng đầu là nhiễm trùng huyết 41,9%, sau đó là suy hô hấp 35,8% [69]. Tại Việt Nam, thống kê của Tổ chức Y tế thế giới năm 2019 tỉ lệ tử vong sơ sinh là 10,5‰, thấp hơn số ước tính cho các nước khu vực Đông Nam Á (13‰) và đã giảm được 9‰ so với năm 2014 [93], [31]. Tỉ lệ tử vong sơ sinh đã có xu hướng giảm nhưng với tỷ suất hiện tại, mỗi năm Việt Nam vẫn có khoảng 18.000 trẻ sơ sinh tử vong, chiếm 70% số trẻ tử vong dưới 1 tuổi và 50% trẻ dưới 5 tuổi.

Nguyên nhân tử vong chính ở trẻ sơ sinh của Việt Nam cũng giống các nước đang phát triển khác chủ yếu là ngạt, đẻ non/nhẹ cân, hạ thân nhiệt, hạ đường huyết, dị tật bẩm sinh và nhiễm khuẩn [35]. Trần Thị Hoàng (2015) nghiên cứu tình hình bệnh tật và tử vong sơ sinh nhập viện tại Bệnh viện Sản Nhi Đà Nẵng từ 2010 - 2011 ghi nhận tỉ lệ tử vong sơ sinh là 8,6%, trong đó sơ sinh cân nặng thấp là 59%. Nguyên nhân tử vong thường do nhiều bệnh và biến chứng kết hợp, nguyên nhân chính là nhiễm khuẩn huyết (32%), sinh non và biến chứng (25%), dị tật bẩm sinh (24%) và sinh ngạt (6%) [85]. Theo Nguyễn Ngọc Rạng và cộng sự (2019), tỉ lệ tử vong sơ sinh tại Bệnh viện Nhi Đồng Cần Thơ là 8,1%, trong đó có 47 (70,1%) trường hợp sinh non, có tuổi thai trung bình 33,0 ± 6,2 tuần.

Nguyên nhân gây tử vong hay gặp nhất là nhiễm trùng (50,7%) [30]. Nghiên cứu của Khu Thị Khánh Dung và cộng sự (2020) trên 501 trẻ sơ sinh nhập viện từ 1/1/2017 - 31/12/2017 tại tỉnh Lào Cai thấy tỉ lệ tử vong sơ sinh chiếm 27,9%. Nguyên nhân tử vong chính là đẻ non (63,1%), tiếp đến là ngạt chiếm 15,4% và suy hô hấp chiếm tỉ lệ là 13,8% [6]. Tại Thái Nguyên, nghiên cứu Nguyễn Thị Xuân Hương và cộng sự (2012) trên 2821 trẻ sơ sinh vào điều trị từ 2008 - 2010, tỉ lệ tử vong sơ sinh là 7,7%, tỉ lệ tử vong trong 24 giờ đầu là 56,1%, sơ sinh non tử vong chiếm tỉ lệ 46,3%.

Nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong nghiên cứu này là do phổi non và bệnh màng trong [11]. Theo Nguyễn Tuấn Anh (2020) nghiên cứu trên 5 82 trẻ sơ sinh suy hô hấp, thở máy điều trị tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên tỉ lệ trẻ sơ sinh tử vong chiếm tỉ lệ 23,1% [2]. Đặc điểm trẻ sơ sinh theo thang điểm SNAP 1. Một số đặc điểm lâm sàng * Thân nhiệt: Là nhiệt độ của trẻ được đo ở nách.

Bình thường là từ 36,50C đến 37,40C. Hạ thân nhiệt là tình trạng thay đổi nhiệt độ thường xảy ra ở trẻ sơ sinh, đặc biệt là trẻ sơ sinh non tháng. Hạ thân nhiệt sơ sinh là khi thân nhiệt của trẻ dưới 36,50C khi đo ở nách [92]. - Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hạ thân nhiệt ở trẻ sơ sinh được chia là 3 mức với tiên lượng và xử trí khác nhau [92].

+ Hạ thân nhiệt nhẹ: Thân nhiệt đo ở nách từ 36 - 36,5 độ C, cần chú ý nguyên nhân. + Hạ thân nhiệt trung bình: Thân nhiệt đo ở nách từ 32 - 36 độ C, nguy hiểm, cần làm ấm cho trẻ ngay lập tức. + Hạ thân nhiệt nặng: Thân nhiệt đo ở nách dưới 32 độ C, nguy kịch, cần khẩn cấp chăm sóc trẻ. - Trẻ đẻ non dễ bị hạ thân nhiệt hơn so với trẻ đủ tháng do khả năng điều hòa thân nhiệt kém.

Hạ thân nhiệt là một bệnh nghiêm trọng nhưng có khả năng phòng ngừa ở trẻ non tháng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhiệt độ giảm 10C tỉ lệ tử vong tăng 28% và nhiễm trùng huyết khởi phát muộn là 11% [56]. Hạ thân nhiệt liên quan đến hạ đường huyết, suy hô hấp và toan chuyển hóa. Hạ thân nhiệt là một nguyên nhân gây tử vong ở trẻ sơ sinh.

Tỉ lệ tử vong là 39,3% đối với hạ thân nhiệt nhẹ, 51,6% đối với hạ thân nhiệt trung bình và 80% đối với hạ thân nhiệt nặng. Tác giả cũng nhận định rằng hạ nhiệt độ liên quan đến các rối loạn sinh lý và có tỉ lệ tử vong cao hơn khi kèm theo các rối loạn sinh lý (hạ đường huyết là 42,9%, thiếu oxy kết hợp sốc có tỉ lệ 87,5%) so với hạ thân nhiệt đơn thuần (25,6%) [66]. 6 * Hô hấp - Nhịp thở Tần số thở ở trẻ sơ sinh là một trong những dấu hiệu sinh tồn được theo dõi thường xuyên tại các đơn vị hồi sức sơ sinh. Nó phản ánh thông khí phế nang và công thở.

Thở nhanh do các biến cố trong chuyển dạ sinh hay quá trình chuyển tiếp có khuynh hướng thuyên giảm dần sau sinh, còn trong trường hợp liên quan bất thường nhu mô phổi như viêm phổi, xẹp phổi, hội chứng nguy kịch hô hấp ở trẻ sơ sinh, toan máu, bất thường thần kinh - cơ, bất thường cơ xương thường kéo dài. Thở chậm với thời gian hít vào kéo dài thường gặp trong nghẽn đường thở trên như màng ngăn thanh quản dưới thanh môn, mềm sụn thanh quản. Thở chậm còn gặp trong bất thường thần kinh trung ương, ngộ độc á phiện. Thở nhanh ở trẻ sơ sinh được định nghĩa là nhịp thở trên 60 lần trong một phút.

Thở chậm là dưới 30 lần trong một phút [78]. Nghiên cứu của Nguyễn Tuấn Anh (2020) trên 82 trẻ sơ sinh suy hô hấp, điều trị thở máy tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên từ 7/2018 - 7/2019 ghi nhận phần lớn trẻ sơ sinh nhập viện thở nhanh chiếm 54,9%, thở chậm chiếm 45,1% [2]. - Cơn ngừng thở Cơn ngừng thở được định nghĩa là ngừng thở ít nhất 20 giây hoặc ngừng thở dưới 20 giây kèm theo nhịp tim chậm, tím tái [78]. Suy hô hấp là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong sơ sinh sớm.

Tác giả Swarnkar và cộng sự nghiên cứu trên 855 trẻ sơ sinh nhập viện, có tỉ lệ tử vong là 22,86%. Triệu chứng thở nhanh có độ nhạy, độ đặc hiệu cao trong chẩn đoán suy hô hấp (88,3% và 6,3%) [76]. Nghiên cứu Adebami (2017) thấy 164/625 (26,2%) trẻ bị suy hô hấp nhập viện và tỉ lệ tử vong là 36,6%, nguyên nhân hàng đầu là bệnh màng trong chiếm 40,2% [39]. Theo nghiên cứu của Sabzehei và cộng sự tại Iran, tỉ lệ tử vong do suy hô hấp chiếm 19,3% và triệu chứng thở nhanh, cơn ngừng thở là các yếu tố nguy cơ gây tử vong ở 7 trẻ sơ sinh.

Trong đó thở nhanh chiếm 67,7%, cơn ngừng thở chiếm 18,3%, và tác giả cũng xác định tỉ lệ tử vong tăng lên gấp 5,87 lần ở trẻ sơ sinh nhập viện có cơn ngừng thở (95%CI: 1,836 - 18,745) [79]. Nghiên cứu của Trần Thị Yến Linh và cộng sự (2012) tại Bệnh viện Trung ương Huế ghi nhận các nhóm triệu chứng hô hấp: tần số thở 60 - 90 lần/phút chiếm đa số 86,1%, tần số thở >90 lần/phút chiếm 8,3% [17]. Theo Trần Thiên Lý và cộng sự (2015), tỉ lệ trẻ nhập viện do suy hô hấp chiếm 6,7%, tỉ lệ tử vong do suy hô hấp là 14,7%, sinh ngạt là nguyên nhân gây tử vong nhiều nhất với 88,24%. Thở nhanh trên 60 lần/phút chiếm 73,68%, cơn ngừng thở kéo dài chiếm 16,8% [19].

Nghiên cứu của Đỗ Anh Tuấn (2017) tại khoa Sơ sinh Bệnh viện Nhi Trung ương thấy nhịp thở nhanh chiếm 45,9%, thở chậm và cơn ngừng thở chiếm 29,6%. Nhịp thở nhanh là một trong những triệu chứng có giá trị chẩn đoán suy hô hấp cao, với độ nhạy 71,4%, độ đặc hiệu 17,8% và giá trị dự đoán dương tính 59,3% [32]. Nguyễn Thành Nam và cộng sự (2018) nghiên cứu trên 417 trẻ cho thấy có 33,3% vào viện vì suy hô hấp, trong số đó có 27 trẻ (19,4%) có tần số thở 40 - 60 lần/phút, và 41% có tần số thở >60 lần/phút [22]. * Tuần hoàn - Nhịp tim Nhịp tim trẻ sơ sinh nhanh và dễ thay đổi.

Nhịp tim trung bình ở trẻ sơ sinh là 120 - 140 lần/phút, có thể tăng đến 170 lần/phút lúc khóc, lúc vận động hoặc giảm xuống còn 70 - 90 lần/phút lúc ngủ. Nhịp tim chậm được định nghĩa là dưới 100 lần/phút [54]. Nhịp tim nhanh là >180 lần/phút [64]. Nghiên cứu của Trần Thị Yến Linh và cộng sự (2012) tại Bệnh viện Trung ương Huế ghi nhận nhịp tim nhanh trên 160 lần/phút chiếm 13,9% [17].