Luận văn: Thu hút vốn FDI vào Khu Kinh Tế Dung Quất - ĐH Quốc Gia Hà Nội

Nghiên cứu FDI vào Khu Kinh Tế Dung Quất: Phân tích luận văn chuyên sâu về thu hút vốn đầu tư, tác động kinh tế xã hội và giải pháp phát triển bền vững.

• Tác giả: Phạm Thu Hiền
• Người hướng dẫn: Ts. Phạm Xuân Hoan
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh Tế Đối Ngoại
• Đề tài: Hoạt Động Thu Hút Vốn Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài (FDI) Tại Khu Kinh Tế Dung Quất
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Toàn cảnh FDI vào KKT Dung Quất Phân tích từ luận văn

Khu kinh tế Dung Quất (KKT Dung Quất) được thành lập với mục tiêu trở thành động lực phát triển kinh tế cho tỉnh Quảng Ngãi và khu vực duyên hải miền Trung. Luận văn thạc sĩ của Phạm Thu Hiền (2010) cung cấp một cái nhìn sâu sắc về hoạt động thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại khu kinh tế này trong giai đoạn đầu phát triển. Nghiên cứu khẳng định KKT Dung Quất sở hữu vị trí “địa kinh tế” đặc biệt, là yếu tố nền tảng để thu hút các dự án quy mô lớn. Với hạt nhân là nhà máy lọc dầu Dung Quất, khu kinh tế này nhanh chóng trở thành một điểm đến sôi động trong hệ thống các khu kinh tế ven biển của Việt Nam. Nguồn vốn FDI không chỉ bổ sung vốn đầu tư phát triển mà còn mang lại công nghệ hiện đại, kinh nghiệm quản lý tiên tiến và cơ hội việc làm cho người lao động địa phương. Các chính sách ưu đãi đặc thù, kết hợp với lợi thế tự nhiên, đã tạo ra một môi trường đầu tư ban đầu khá hấp dẫn. Tuy nhiên, luận văn cũng chỉ rõ rằng quá trình này không chỉ có thuận lợi. Sự cạnh tranh gay gắt từ các khu kinh tế khác, cùng với những hạn chế nội tại, đặt ra nhiều thách thức cho sự phát triển bền vững. Việc phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp trong nghiên cứu này là cơ sở quan trọng để định hình chiến lược thu hút vốn FDI hiệu quả hơn trong tương lai, giúp KKT Dung Quất thực hiện thành công các mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra.

1.1. Vai trò của vốn FDI đối với nền kinh tế Dung Quất

Vốn FDI được xác định là nguồn lực bổ sung quan trọng, đóng vai trò then chốt trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa tại KKT Dung Quất. Luận văn nhấn mạnh, đầu tư trực tiếp nước ngoài không chỉ cung cấp nguồn vốn lớn, ổn định trong dài hạn mà còn là chất xúc tác thúc đẩy hiệu quả sử dụng các tiềm năng sẵn có của địa phương. Cụ thể, FDI góp phần tạo ra năng lực sản xuất mới, đặc biệt trong các ngành công nghiệp nặng như lọc hóa dầu, cơ khí chế tạo, và năng lượng. Sự hiện diện của các tập đoàn đa quốc gia (MNCs) mang đến công nghệ nguồn, quy trình quản lý chuyên nghiệp và mở ra cánh cửa tiếp cận thị trường quốc tế. Hơn nữa, các dự án FDI còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp phụ trợ trong nước, hình thành chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh cho cả khu vực.

1.2. Tổng quan mô hình Khu kinh tế KKT tại Việt Nam

Mô hình Khu kinh tế (KKT) tại Việt Nam được phát triển dựa trên kinh nghiệm thành công của các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là Trung Quốc. Theo luận văn, KKT là một khu vực có không gian kinh tế riêng biệt, được áp dụng các chính sách ưu đãi vượt trội nhằm tạo môi trường kinh doanh đặc biệt thuận lợi. Mục tiêu chính là thu hút đầu tư, đặc biệt là FDI, để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vùng, tạo việc làm và đẩy mạnh xuất khẩu. Các KKT như Dung Quất được quy hoạch với nhiều khu chức năng đa dạng, bao gồm khu công nghiệp, khu phi thuế quan, khu đô thị và dịch vụ. So với các Khu công nghiệp (KCN) truyền thống, KKT có quy mô lớn hơn, cơ chế quản lý thoáng hơn và được trao nhiều quyền tự chủ hơn. Đây được xem là công cụ chiến lược để Việt Nam hội nhập sâu hơn vào kinh tế toàn cầu và giảm chênh lệch phát triển giữa các vùng miền.

II. Thách thức thu hút FDI tại Dung Quất Góc nhìn học thuật

Mặc dù đạt được những thành tựu ban đầu đáng ghi nhận, hoạt động thu hút vốn FDI tại KKT Dung Quất vẫn đối mặt với nhiều thách thức và hạn chế. Luận văn của Phạm Thu Hiền (2010) đã chỉ ra các rào cản chính làm giảm sức cạnh tranh của khu kinh tế này. Một trong những vấn đề lớn nhất là hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật và xã hội chưa đồng bộ. Mặc dù có sự đầu tư từ nhà nước, nhiều hạng mục hạ tầng kết nối như giao thông, cảng biển, điện, nước vẫn chưa đáp ứng kịp tốc độ phát triển và yêu cầu khắt khe của các dự án FDI quy mô lớn. Bên cạnh đó, chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ còn thấp. Lao động dồi dào nhưng phần lớn chưa qua đào tạo chuyên sâu, thiếu kỹ năng và tác phong công nghiệp, gây khó khăn cho các doanh nghiệp công nghệ cao. Sự cạnh tranh thu hút FDI ngày càng gay gắt không chỉ trên phạm vi toàn cầu mà còn ngay trong nước, với sự ra đời của hàng loạt khu kinh tế khác. Điều này dẫn đến tình trạng đầu tư dàn trải, các chính sách ưu đãi không còn là lợi thế độc quyền. Hơn nữa, các thủ tục hành chính dù đã được cải cách theo cơ chế “một cửa” nhưng đôi khi vẫn còn phức tạp, gây tốn kém thời gian và chi phí cho nhà đầu tư. Việc nhận diện và khắc phục những hạn chế này là yêu cầu cấp bách để nâng cao hiệu quả thu hút vốn FDI.

2.1. Hạn chế về cơ sở hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ đầu tư

Hệ thống cơ sở hạ tầng là nền tảng vật chất quyết định sức hấp dẫn của một địa điểm đầu tư. Tại KKT Dung Quất, dù đã có những dự án hạ tầng trọng điểm, tình trạng chung vẫn còn rời rạc và thiếu đồng bộ. Luận văn chỉ ra rằng hệ thống giao thông kết nối giữa khu kinh tế với các trung tâm kinh tế lớn khác còn hạn chế. Hệ thống cảng biển tuy có tiềm năng nhưng chưa được đầu tư đúng mức để trở thành cảng nước sâu hiện đại, có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn. Các dịch vụ hỗ trợ đầu tư như tài chính, ngân hàng, logistics, viễn thông tuy đã hình thành nhưng chất lượng chưa cao. Sự yếu kém này làm tăng chi phí vận hành cho doanh nghiệp FDI, giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm và là một điểm trừ lớn trong mắt các nhà đầu tư quốc tế.

2.2. Nguồn nhân lực địa phương chưa đáp ứng yêu cầu

Chất lượng nguồn nhân lực là một trong những yếu kém lớn nhất của KKT Dung Quất trong giai đoạn đầu. Luận văn phân tích, dù tỉnh Quảng Ngãi có nguồn lao động dồi dào, nhưng tỷ lệ lao động qua đào tạo, đặc biệt là lao động kỹ thuật cao, còn rất thấp. Các doanh nghiệp FDI thường yêu cầu nhân lực có trình độ ngoại ngữ, kỹ năng chuyên môn và kỷ luật lao động tốt, nhưng nguồn cung tại chỗ lại không đáp ứng được. Điều này buộc doanh nghiệp phải tuyển dụng nhân sự từ các tỉnh thành khác hoặc tốn chi phí đào tạo lại, làm tăng gánh nặng và giảm hiệu quả đầu tư. Sự thiếu hụt một lực lượng lao động chất lượng cao ngay tại địa phương cản trở việc thu hút các dự án công nghệ cao và có giá trị gia tăng lớn.

III. Cách KKT Dung Quất cải thiện môi trường thu hút vốn FDI

Để vượt qua các thách thức, việc xây dựng một chiến lược đồng bộ nhằm cải thiện môi trường đầu tư là yêu cầu sống còn. Luận văn đề xuất một loạt giải pháp tập trung vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh của KKT Dung Quất. Trọng tâm đầu tiên là hoàn thiện hệ thống pháp lý và chính sách ưu đãi. Các chính sách cần được xây dựng theo hướng minh bạch, ổn định, dễ dự đoán và có tính cạnh tranh cao so với các khu vực khác. Thay vì ưu đãi dàn trải, cần tập trung vào các lĩnh vực công nghiệp mũi nhọn, công nghệ cao và thân thiện với môi trường. Giải pháp thứ hai là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính. Cơ chế “một cửa, tại chỗ” cần được thực hiện triệt để, giảm thiểu các khâu trung gian, rút ngắn thời gian cấp phép và giải quyết các vấn đề phát sinh cho nhà đầu tư. Hoạt động xúc tiến đầu tư cũng cần được đổi mới. Thay vì chờ đợi, ban quản lý KKT Dung Quất cần chủ động tiếp cận các tập đoàn lớn, các nhà đầu tư chiến lược tiềm năng. Việc xây dựng một thương hiệu mạnh cho KKT Dung Quất với những lợi thế độc đáo sẽ tạo ra sức hút khác biệt. Những giải pháp này khi được triển khai sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh thực sự thuận lợi, là nền tảng vững chắc để thu hút vốn FDI chất lượng cao.

3.1. Hoàn thiện chính sách ưu đãi và cải cách hành chính

Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của một khung pháp lý rõ ràng và các chính sách ưu đãi hấp dẫn. Cần rà soát, bổ sung các chính sách về thuế, đất đai, tín dụng để đảm bảo tính cạnh tranh quốc tế. Đặc biệt, các ưu đãi nên gắn với các điều kiện về chuyển giao công nghệ, tỷ lệ nội địa hóa và bảo vệ môi trường. Song song đó, cải cách hành chính là khâu đột phá. Ban Quản lý KKT Dung Quất phải thực sự là đầu mối duy nhất, hỗ trợ nhà đầu tư từ khâu tìm hiểu, cấp phép đến triển khai dự án và vận hành. Việc công khai, minh bạch mọi quy trình, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý sẽ giúp giảm chi phí không chính thức và tạo dựng niềm tin cho các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài.

3.2. Đổi mới hoạt động xúc tiến đầu tư chuyên nghiệp

Hoạt động xúc tiến đầu tư cần chuyển từ bị động sang chủ động và chuyên nghiệp hơn. Ban quản lý cần xây dựng cơ sở dữ liệu về các nhà đầu tư tiềm năng theo từng ngành, lĩnh vực ưu tiên. Các tài liệu giới thiệu về KKT Dung Quất phải được chuẩn bị chuyên nghiệp bằng nhiều ngôn ngữ, nêu bật các lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Cần tổ chức các hội thảo, diễn đàn đầu tư ở nước ngoài, nhắm đến các thị trường trọng điểm như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Hoa Kỳ và EU. Đồng thời, việc chăm sóc các nhà đầu tư hiện hữu cũng rất quan trọng, bởi họ chính là những “đại sứ” hiệu quả nhất để quảng bá môi trường đầu tư tại Dung Quất đến các đối tác khác.

IV. Bí quyết nâng cao hạ tầng nhân lực để hút vốn FDI

Hai yếu tố nền tảng quyết định sự thành công trong dài hạn của KKT Dung Quất là cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực. Luận văn đề xuất các giải pháp mang tính chiến lược cho cả hai lĩnh vực này. Về hạ tầng, cần tập trung nguồn lực đầu tư dứt điểm các công trình trọng yếu. Ưu tiên hàng đầu là nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A, hoàn thiện tuyến đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, và đầu tư vào cảng nước sâu Dung Quất để đón được tàu container quốc tế. Việc đảm bảo cung cấp điện, nước ổn định và hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn là điều kiện bắt buộc. Nhà nước cần có cơ chế huy động đa dạng các nguồn vốn cho hạ tầng, bao gồm cả vốn ODA, PPP và vốn tư nhân. Về nguồn nhân lực, cần có một chiến lược tổng thể. Phải xây dựng kế hoạch đào tạo nghề gắn liền với nhu cầu của các doanh nghiệp FDI. Cần liên kết chặt chẽ giữa các trường đại học, cao đẳng, trường dạy nghề trong khu vực với Ban quản lý KKT và các doanh nghiệp. Cần có chính sách thu hút nhân tài, chuyên gia, lao động tay nghề cao từ các địa phương khác đến làm việc và sinh sống tại Dung Quất. Việc đầu tư vào con người và hạ tầng là sự đầu tư cho tương lai, tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững để thu hút vốn FDI.

4.1. Quy hoạch và đầu tư cơ sở hạ tầng đồng bộ hiện đại

Một hệ thống cơ sở hạ tầng hiện đại là cam kết mạnh mẽ nhất đối với nhà đầu tư. Luận văn đề xuất cần có một quy hoạch tổng thể, tầm nhìn dài hạn cho hạ tầng KKT Dung Quất. Việc đầu tư phải có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải. Cần ưu tiên các dự án hạ tầng có tính kết nối liên vùng, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa. Bên cạnh hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội như nhà ở cho công nhân, chuyên gia, bệnh viện, trường học, khu vui chơi giải trí cũng cần được quan tâm. Một môi trường sống tốt sẽ giúp giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao và tạo nên một khu kinh tế phát triển toàn diện.

4.2. Xây dựng chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng

Để giải quyết bài toán nguồn nhân lực, cần một chiến lược mang tính đột phá. Luận văn gợi ý thành lập một trung tâm đào tạo nghề chất lượng cao ngay tại KKT Dung Quất, hoạt động theo mô hình hợp tác công - tư. Chương trình đào tạo cần được thiết kế dựa trên khảo sát nhu cầu thực tế từ các doanh nghiệp FDI. Doanh nghiệp sẽ tham gia vào quá trình xây dựng giáo trình, giảng dạy và thực tập. Ngoài ra, tỉnh Quảng Ngãi cần có chính sách hỗ trợ học phí, học bổng cho người lao động địa phương tham gia các khóa đào tạo kỹ năng cần thiết. Việc này không chỉ nâng cao chất lượng lao động mà còn thể hiện thiện chí và sự hỗ trợ thiết thực của chính quyền đối với nhà đầu tư.

V. Kết quả thu hút FDI Tác động đến kinh tế Dung Quất

Dòng vốn FDI đổ vào KKT Dung Quất đã tạo ra những tác động tích cực và rõ nét đến kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ngãi. Luận văn cung cấp các số liệu và phân tích cho thấy sự đóng góp quan trọng của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài. Tác động rõ rệt nhất là sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Từ một địa phương chủ yếu dựa vào nông nghiệp, Quảng Ngãi đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ ở khu vực công nghiệp - xây dựng, trong đó KKT Dung Quất là hạt nhân. Các dự án FDI lớn đã làm tăng giá trị sản xuất công nghiệp, đóng góp đáng kể vào tổng sản phẩm trên địa bàn (GDP) của tỉnh. Theo số liệu trong luận văn, vốn FDI thực hiện có mối tương quan thuận với tăng trưởng GDP. Bên cạnh đó, đầu tư trực tiếp nước ngoài còn thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu. Các sản phẩm công nghiệp chế tạo từ Dung Quất, như thiết bị công nghiệp nặng của Doosan Vina, đã được xuất đi nhiều nước trên thế giới, góp phần cải thiện cán cân thương mại. Dòng vốn này cũng tạo ra hàng nghìn việc làm, giúp giải quyết vấn đề lao động và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Mặc dù vẫn còn những hạn chế về hiệu quả sử dụng vốn và chuyển giao công nghệ, không thể phủ nhận vai trò động lực của FDI trong việc thay đổi diện mạo kinh tế KKT Dung Quất.

5.1. Phân tích tác động FDI đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Luận văn chỉ ra rằng FDI là nhân tố chính thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại Quảng Ngãi. Trước khi có KKT Dung Quất, tỷ trọng nông nghiệp trong GDP của tỉnh còn rất cao. Sự ra đời của các dự án công nghiệp quy mô lớn đã làm thay đổi căn bản cơ cấu này. Tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ tăng lên nhanh chóng, trong khi nông nghiệp giảm dần. Cụ thể, Bảng 2.7 trong luận văn cho thấy sự thay đổi rõ rệt về tỷ trọng các lĩnh vực trong GDP tỉnh Quảng Ngãi qua các năm. FDI không chỉ tạo ra các ngành công nghiệp mới mà còn kéo theo sự phát triển của các ngành dịch vụ hỗ trợ như logistics, tài chính, viễn thông, góp phần tạo nên một cơ cấu kinh tế hiện đại và bền vững hơn.

5.2. Đóng góp của doanh nghiệp FDI vào ngân sách và việc làm

Sự đóng góp của doanh nghiệp FDI vào ngân sách nhà nước và tạo việc làm là một trong những kết quả tích cực nhất. Mặc dù trong giai đoạn đầu, các doanh nghiệp được hưởng nhiều chính sách ưu đãi về thuế, nhưng về lâu dài, khu vực này sẽ trở thành nguồn thu ngân sách quan trọng cho địa phương. Quan trọng hơn, các dự án FDI đã tạo ra một lượng lớn việc làm trực tiếp và gián tiếp. Điều này không chỉ giúp giảm tỷ lệ thất nghiệp mà còn hình thành một đội ngũ công nhân, kỹ sư có tay nghề và kinh nghiệm làm việc trong môi trường quốc tế. Việc nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống cho người lao động chính là tác động xã hội to lớn mà hoạt động thu hút vốn FDI mang lại cho KKT Dung Quất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đóng vai trò là động lực then chốt thúc đẩy tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, đặc biệt tại các địa bàn duyên hải còn nhiều khó khăn. Tính đến cuối năm 2009, hệ thống khu kinh tế ven biển Việt Nam đã thu hút được trên 24,4 tỷ USD vốn đăng ký với 92 dự án có vốn đầu tư nước ngoài, khẳng định sức hút của mô hình kinh tế mở. Trong bối cảnh đó, Khu kinh tế Dung Quất tại tỉnh Quảng Ngãi với diện tích quy hoạch 10.300 ha và hạt nhân trung tâm là Nhà máy Lọc dầu Dung Quất trị giá trên 3 tỷ USD đã trở thành biểu tượng tiên phong cho chiến lược phát triển công nghiệp nặng của vùng kinh tế trọng điểm miền Trung.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện, phân tích toàn diện thực trạng thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Khu kinh tế Dung Quất, từ đó chỉ ra những điểm nghẽn thể chế, hạ tầng và giải ngân trong giai đoạn sau khủng hoảng tài chính toàn cầu. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa lý luận về khu kinh tế mở; đánh giá tác động của các chính sách ưu đãi tài chính và cơ chế quản lý nhà nước đến hiệu quả của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; lượng hóa đóng góp của khu vực này đối với tăng trưởng kinh tế địa phương.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào không gian địa bàn Khu kinh tế Dung Quất và tỉnh Quảng Ngãi trong khung thời gian từ năm 1997 đến đầu năm 2010, đồng thời dự báo xu hướng dòng vốn đến các mốc 2015 và 2020. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc cung cấp luận cứ thực nghiệm để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực ngoại sinh, tạo hiệu ứng lan tỏa đưa giá trị sản xuất công nghiệp và kim ngạch xuất khẩu toàn vùng bứt phá bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng khung lý thuyết kinh tế quốc tế hiện đại kết hợp với các mô hình phát triển không gian kinh tế chuyên biệt. Nền tảng trung tâm là Lý thuyết chiết trung OLI của John Dunning, giải thích động cơ luân chuyển tư bản quốc tế dựa trên ba trụ cột: Lợi thế sở hữu độc quyền của doanh nghiệp, Lợi thế địa điểm tiếp nhận đầu tư và Lợi thế nội bộ hóa thị trường. Bên cạnh đó, tác giả tích hợp Lý thuyết cực tăng trưởng và Tính kinh tế nhờ tích tụ nhằm phân tích tác động lan tỏa của các tổ hợp công nghiệp nặng ven biển đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế vùng.

Hệ thống nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm học thuật cốt lõi:

• Đầu tư trực tiếp nước ngoài: Hình thức di chuyển tư bản quốc tế dài hạn, trong đó chủ đầu tư nước ngoài đưa vốn bằng tiền hoặc tài sản hợp pháp vào nước tiếp nhận để trực tiếp điều hành, quản lý và tìm kiếm lợi nhuận.
• Khu kinh tế ven biển: Khu vực có không gian kinh tế riêng biệt với môi trường đầu tư và kinh doanh đặc biệt thuận lợi, bao gồm nhiều phân khu chức năng được thành lập theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
• Khu phi thuế quan: Khu vực địa lý có ranh giới ngăn cách bằng hàng rào cứng, áp dụng quy chế hải quan đặc thù với quan hệ trao đổi hàng hóa bên ngoài được xác định là quan hệ xuất nhập khẩu.
• Cơ chế ưu đãi đầu tư: Gói chính sách hỗ trợ tài khóa và thể chế nhằm giảm thiểu chi phí gia nhập thị trường cho nhà đầu tư quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp của luận văn được thu thập có hệ thống từ Cục Đầu tư Nước ngoài, Vụ Quản lý các Khu kinh tế thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và Cục Thống kê tỉnh Quảng Ngãi trong chuỗi thời gian từ năm 2001 đến năm 2009. Phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian và so sánh liên ngành được lựa chọn nhằm đo lường chính xác biến động dòng vốn đăng ký, tỷ lệ vốn thực hiện và cơ cấu ngành nghề.

Đối với dữ liệu sơ cấp, tác giả tiến hành phỏng vấn sâu trực tiếp với cỡ mẫu gồm 15 chuyên gia quản lý tại Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và đại diện ban điều hành của 10 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tiêu biểu đang hoạt động tại khu vực. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng dựa trên tiêu chí quy mô vốn đầu tư trên 10 triệu USD và thuộc các ngành công nghiệp mũi nhọn như cơ khí chế tạo nặng, đóng tàu và dịch vụ kỹ thuật. Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt từ khi triển khai quy hoạch Dung Quất năm 1997 đến thời điểm chốt số liệu vào tháng 3 năm 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Hoạt động thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Khu kinh tế Dung Quất và hệ thống khu kinh tế ven biển cả nước đã ghi nhận những bước đột phá vượt bậc, tạo nền tảng cho sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương:

1. Quy mô vốn đăng ký gia tăng mạnh mẽ: Tính đến năm 2009, tổng vốn đăng ký của các dự án nước ngoài tại hệ thống khu kinh tế ven biển đã vượt mốc 24,4 tỷ USD trên 92 dự án, tăng gấp 3 lần so với mức 816 triệu USD của giai đoạn năm 2006. Riêng tại Khu kinh tế Dung Quất, các dự án công nghiệp nặng quy mô lớn liên tục được cấp phép, đưa khu vực này trở thành địa bàn có tốc độ giải ngân sôi động bậc nhất miền Trung.
2. Bứt phá về giá trị sản xuất công nghiệp và xuất khẩu: Giá trị sản xuất công nghiệp trong các khu kinh tế ven biển tăng trưởng gấp 12,6 lần chỉ trong vòng 2 năm, từ 33 triệu USD năm 2006 lên 417 triệu USD năm 2008. Kim ngạch xuất khẩu toàn hệ thống bứt phá ngoạn mục từ 25 triệu USD lên 758 triệu USD cùng thời kỳ. Riêng tại Dung Quất, tổ hợp công nghiệp nặng Doosan Vina đã đóng góp gần 50% trong tổng kim ngạch xuất khẩu trên 140 triệu USD của tỉnh Quảng Ngãi năm 2009.
3. Cơ cấu đầu tư định hình theo hướng công nghiệp nền tảng: Dòng vốn ngoại tập trung trên 75% vào các ngành công nghiệp nặng, lọc hóa dầu, đóng tàu và năng lượng nhiệt điện. Các dự án quy mô hàng trăm triệu USD như Nhà máy cơ khí nặng Doosan hay Nhà máy đóng tàu Dung Quất đã xác lập vị thế hạt nhân cho chuỗi giá trị công nghiệp hỗ trợ.
4. Gia tăng nguồn thu tài khóa địa phương: Mức đóng góp vào ngân sách nhà nước của các khu kinh tế ven biển tăng từ 50 tỷ đồng năm 2006 lên 1.664 tỷ đồng năm 2008, tạo nguồn lực tài chính đáng kể để tái đầu tư kết cấu hạ tầng công cộng.

Thảo luận kết quả

Thành công trong thu hút đầu tư tại Dung Quất bắt nguồn từ sự kết hợp giữa lợi thế tự nhiên và đòn bẩy chính sách. Về mặt địa kinh tế, cảng nước sâu Dung Quất cho phép tiếp nhận tàu có trọng tải lớn, kết nối thuận lợi với các tuyến hàng hải quốc tế. Về mặt thể chế, chính sách ưu đãi tài khóa áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 15 năm, miễn thuế 4 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo đã tạo ra sức cạnh tranh vượt trội so với mức thuế suất phổ thông 25%. Cơ chế hành chính "một cửa" do Ban Quản lý trực tiếp thẩm định và cấp phép dự án đã rút ngắn thời gian xử lý thủ tục cho các nhà đầu tư.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng làm rõ các điểm nghẽn nội tại. Do ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính toàn cầu giai đoạn 2007 - 2009, tiến độ giải ngân nguồn vốn bị chậm lại, xuất hiện tình trạng một số nhà đầu tư phải giãn tiến độ hoặc xin rút giấy phép. Tỷ lệ lao động kỹ thuật cao tại địa phương chỉ đáp ứng được khoảng 25% nhu cầu thực tế, buộc doanh nghiệp phải phụ thuộc vào chuyên gia ngoại tỉnh và nước ngoài.

Các dữ liệu nghiên cứu này được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột thể hiện biến động luồng vốn đăng ký từ 2006 đến 2010, biểu đồ tròn phân bổ cơ cấu vốn theo ngành nghề và bảng so sánh quy mô vốn bình quân trên mỗi dự án giữa Dung Quất với các khu kinh tế lân cận như Chu Lai, Nghi Sơn và Nhơn Hội.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả thu hút đầu tư:

1. Hoàn thiện thể chế quản lý và tối ưu hóa thủ tục một cửa: Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất cần chuẩn hóa quy trình tiếp nhận và thẩm định dự án, rút ngắn thời gian cấp giấy chứng nhận đầu tư xuống dưới 15 ngày làm việc. Triển khai phân cấp toàn diện theo Nghị định số 29/2008/NĐ-CP, tăng cường đối thoại công - tư định kỳ hàng quý để tháo gỡ khó khăn về mặt bằng và thủ tục hải quan cho doanh nghiệp trong giai đoạn 2011 - 2015.
2. Nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ logistics cảng biển: Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi phối hợp cùng Bộ Giao thông Vận tải ưu tiên huy động vốn ngân sách và vốn đối tác công tư để nạo vét luồng hàng hải, mở rộng công suất bến cảng nước sâu đón tàu tải trọng từ 50.000 đến 100.000 DWT. Mục tiêu hoàn thiện hệ thống giao thông kết nối liên vùng trong giai đoạn 2011 - 2013 nhằm giảm 15% chi phí lưu kho bãi cho hàng hóa xuất nhập khẩu.
3. Phát triển mạng lưới đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao: Thiết lập mô hình liên kết ba nhà giữa Ban Quản lý, các cơ sở đào tạo nghề tại Quảng Ngãi và các doanh nghiệp lớn như Doosan Vina. Mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo kỹ thuật lên mức 60% vào năm 2015, cung ứng từ 5.000 đến 8.000 kỹ sư và công nhân lành nghề phục vụ các dự án cơ khí và lọc hóa dầu.
4. Chuyển dịch chiến lược xúc tiến đầu tư theo chuỗi giá trị: Trung tâm Xúc tiến Đầu tư Khu kinh tế Dung Quất cần chuyển từ thu hút diện rộng sang xúc tiến có trọng điểm, hướng vào các tập đoàn đa quốc gia sở hữu công nghệ nguồn từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ và EU. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa của các ngành công nghiệp phụ trợ lên mức 35% đến 40% trong lộ trình 2015 - 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho nhiều nhóm độc giả chuyên ngành:

• Ban Quản lý các Khu kinh tế và Khu công nghiệp: Tài liệu tham khảo hữu ích cho các ban quản lý tại Dung Quất, Chu Lai, Nghi Sơn, Vũng Áng để hoàn thiện quy chế hành chính một cửa liên thông, xây dựng danh mục dự án kêu gọi đầu tư phù hợp với lợi thế cạnh tranh địa phương.
• Cơ quan hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính cùng chính quyền các tỉnh duyên hải có thể sử dụng các phát hiện thực nghiệm để điều chỉnh khung ưu đãi thuế, tối ưu hóa quy hoạch mạng lưới 18 khu kinh tế ven biển đến năm 2020.
• Các nhà đầu tư quốc tế và tập đoàn đa quốc gia: Nguồn thông tin phân tích chi tiết về khung pháp lý, hạ tầng cảng nước sâu, chi phí vận hành và cơ chế ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp giúp xây dựng báo cáo khả thi trước khi giải ngân vốn vào miền Trung.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Khung nghiên cứu thực nghiệm chuẩn mực cho các đề tài về kinh tế quốc tế, kinh tế đối ngoại, chuyển dịch cơ cấu ngành và quản lý nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Câu hỏi thường gặp

Khu kinh tế Dung Quất áp dụng những chính sách ưu đãi tài chính then chốt nào cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài?

Doanh nghiệp đầu tư vào Khu kinh tế Dung Quất được hưởng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi 10% trong 15 năm, được miễn thuế tối đa 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo. Ngoài ra, dự án còn được miễn thuế nhập khẩu tạo tài sản cố định và miễn thuế nhập khẩu nguyên liệu trong 5 năm đầu sản xuất đối với hàng hóa trong nước chưa sản xuất được.

Tác động của các tổ hợp công nghiệp nặng như Doosan Vina đến kinh tế Quảng Ngãi được thể hiện qua số liệu nào?

Doosan Vina đóng vai trò trụ cột trong việc gia tăng kim ngạch xuất khẩu công nghiệp nặng của địa phương. Vào năm 2009, doanh nghiệp này đã đóng góp gần 50% vào tổng kim ngạch xuất khẩu hơn 140 triệu USD của toàn tỉnh Quảng Ngãi, đồng thời tạo ra hàng nghìn việc làm kỹ thuật và chuyển giao công nghệ cơ khí chế tạo phức tạp cho lực lượng lao động bản địa.

Đâu là những rào cản chính ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư tại Dung Quất giai đoạn 2008 - 2010?

Dư chấn của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu làm thắt chặt dòng tín dụng quốc tế là nguyên nhân trực tiếp khiến nhiều chủ đầu tư ngoại phải giãn tiến độ hoặc rút vốn. Thêm vào đó, sự thiếu đồng bộ của hạ tầng kết nối ngoài hàng rào kỹ thuật và tình trạng khan hiếm nguồn nhân lực có tay nghề tại chỗ đã tạo ra lực cản đáng kể cho quá trình triển khai dự án.

Phương pháp nghiên cứu của luận văn đảm bảo độ tin cậy khoa học thông qua những yếu tố nào?

Luận văn kết hợp phân tích chuỗi dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2001 - 2009 từ các cơ quan quản lý chuyên trách với phương pháp phỏng vấn sâu trực tiếp 15 cán bộ quản lý và đại diện 10 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài quy mô lớn tại Dung Quất. Sự kết hợp giữa thống kê lượng hóa và khảo sát thực địa giúp phản ánh khách quan thực trạng vận hành của dòng vốn.

Định hướng quy hoạch mạng lưới khu kinh tế ven biển Việt Nam đặt ra mục tiêu gì cho giai đoạn đến năm 2020?

Theo quy hoạch phát triển của Chính phủ, hệ thống khu kinh tế ven biển được định hướng mở rộng lên khoảng 18 khu với tổng diện tích mặt đất và mặt nước đạt từ 740.000 đến 760.000 ha. Mục tiêu đến năm 2020 là thu hút từ 900 đến 1.200 dự án có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài với tổng vốn đăng ký đạt khoảng 70 đến 80 tỷ USD.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về vai trò động lực của nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trong mô hình khu kinh tế mở tại các quốc gia đang phát triển.
• Công trình lượng hóa chi tiết bức tranh phát triển của hệ thống khu kinh tế ven biển với trên 24,4 tỷ USD vốn ngoại đăng ký và sự bứt phá giá trị sản xuất công nghiệp tăng 12,6 lần trong giai đoạn 2006 - 2008.
• Nhận diện chính xác các ưu thế về hạ tầng cảng nước sâu, ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp 10% cùng những tồn tại về giải ngân hậu khủng hoảng và chất lượng nguồn nhân lực tại Dung Quất.
• Xác lập 4 nhóm giải pháp đột phá về cải cách hành chính một cửa, nâng cấp logistics cảng biển, liên kết đào tạo nghề và xúc tiến đầu tư theo chuỗi giá trị.
• Cung cấp khung tham chiếu có giá trị học thuật và thực tiễn cao cho tiến trình quy hoạch và quản lý 18 khu kinh tế ven biển quốc gia trong lộ trình 2011 - 2015 và tầm nhìn 2020.

Để tối ưu hóa hiệu quả các chính sách thu hút đầu tư và ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn quản lý kinh tế đối ngoại, các cơ quan ban ngành và nhà nghiên cứu có thể tiếp tục khai thác chi tiết các luận cứ, số liệu thống kê cùng mô hình phân tích chuyên sâu được trình bày toàn diện trong bản luận văn thạc sĩ này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ðỀ LÝ LUẬN VỀ KHU KINH TẾ VÀ HOẠT ðỘNG THU HÚT FDI TẠI KHU KINH TẾ Ở VIỆT NAM Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu có nhiều biến ñộng như hiện nay, vốn ñầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ñược ñánh giá là nguồn vốn không thể thiếu, là ñộng lực hỗ trợ thúc ñẩy phát triển ở tất cả các quốc gia, lãnh thổ từ nước phát triển ñến nước ñang phát triển. FDI không chỉ cung cấp cho nước nhận một nguồn vốn ñộc lập dồi dào mà còn ñem lại cơ hội tiếp cận với khoa học công nghệ tiên tiến hiện ñại, những kỹ năng mềm như kỹ năng quản lý, bí quyết sản xuất v.v - ñây là những nguồn lực tiềm tàng cho mọi quốc gia, mọi doanh nghiệp trong quá trình thực hiện mục tiêu, chiến lược phát triển bởi lẽ chỉ có ñi trước dẫn ñầu về khoa học công nghệ, sử dụng các nguồn lực một cách hiệu quả và tiết kiệm nhất thì mới có thể nhanh chóng thành công và trở thành người ñứng ñầu. Do xuất phát ñiểm và khả năng tích lũy của nền kinh tế tương ñối thấp nên vốn cho ñầu tư phát triển luôn là một trong những nguồn lực mà Việt Nam thiếu hụt và rất cần có sự bổ sung từ bên ngoài. Từ những lợi ích và hiệu quả mà vốn FDI ñem lại, ngay từ ðại hội ðảng VI năm 1986, Việt Nam ñã thẳng thắn thừa nhận tầm quan trọng của nguồn lực quý giá này và ñánh giá vốn FDI là một trong các nguồn hỗ trợ bổ sung quan trọng nhất trong quá trình thực hiện công nghiệp hóa – hiện ñại hóa ñất nước.

Những thay ñổi từ nhận thức tư duy ñến suy nghĩ hành ñộng ñã và ñang tạo ra một môi trường ñầu tư ñược ñánh giá là ngày càng thông thoáng và minh bạch, nền kinh tế thị trường ñược chấp nhận và ñang trong lộ trình mở cửa hội nhập phù hợp với khả năng tiếp nhận của thị trường trong nước cũng như theo các cam kết quốc tế và ñảm bảo lợi ích của các nhà ñầu tư nước ngoài ñầu tư ở Việt Nam. Với mục tiêu, phương hướng phát triển cụ thể, ñến nay rất nhiều các mô hình kinh tế tiên tiến hiện ñại nhằm thu hút các nguồn vốn ñầu tư ñã ñược Chính phủ nghiên cứu, xây dựng ñề án ñưa vào ứng dụng vào thực tiễn và một trong những mô hình ñó là mô hình Khu kinh tế gồm khu kinh tế ven biển và khu kinh tế cửa khẩu. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trong bài luận văn này tác giả chỉ quan tâm và xem xét trên mô hình khu kinh tế ven biển (sau ñây ñược gọi tắt là KKT) ñược áp dụng và phát triển tại các vùng kinh tế trọng ñiểm ven biển Việt Nam thông qua nghiên cứu KKT thành công nhất hiện nay là KKT Dung Quất. Tổng quan về FDI và mô hình KKT tại Việt Nam 1.

FDI, các hình thức ñầu tư và cơ cấu thu hút FDI tại Việt Nam 1. Khái niệm, ñặc ñiểm và bản chất của hoạt ñộng FDI Khái niệm FDI: Trên thế giới hiện nay có rất nhiều khái niệm về FDI và một trong những khái niệm ñược sử dụng phổ biến nhất ñược Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) ñưa ra ñó là: FDI là vốn ñầu tư ñược thực hiện ở các doanh nghiệp hoạt ñộng ở ñất nước khác nhằm thu về những lợi ích lâu dài cho nhà ñầu tư và mục ñích của nhà ñầu tư là giành ñược tiếng nói có hiệu quả trong việc quản lý doanh nghiệp ñó [16 - trg12]. Khái niệm này nhấn mạnh vào hai yếu tố là tính lâu dài của hoạt ñộng ñầu tư và ñộng cơ chính của ñầu tư ñó là giành quyền kiểm soát trực tiếp hoạt ñộng quản lý doanh nghiệp, ñiều hành và sử dụng vốn ñầu tư mà nhà ñầu tư bỏ ra tại các cơ sở sản xuất kinh doanh ở nước khác. Tại Việt Nam, Luật ðầu tư 2005 ñã thống nhất khái niệm ñầu tư trong ñó ñầu tư nước ngoài là việc nhà ñầu tư nước ngoài ñưa vào Việt Nam vốn bằng tiền và các tài sản hợp pháp khác ñể tiến hành hoạt ñộng ñầu tư tại Việt Nam; và ðầu tư trực tiếp là hình thức ñầu tư do nhà ñầu tư bỏ vốn ñầu tư và tham gia quản lý hoạt ñộng ñầu tư trong ñó Nhà ñầu tư nước ngoài là tổ chức, các nhân nước ngoài bỏ vốn ñể thực hiện hoạt ñộng ñầu tư tại Việt Nam.

Trong các khái niệm liên quan về FDI ñều nhấn mạnh chủ thể ñầu tư là người nước ngoài nhằm xác ñịnh tư bản chuyển dịch trong các doanh nghiệp FDI nhất thiết phải vượt qua khỏi biên giới của quốc gia và nguồn vốn này ñược ñưa vào do các tập ñoàn ña quốc gia (MNCs) hoặc các cá nhân nước ngoài dưới hình thức tiền, tài sản bất kỳ ñể thực hiện hoạt ñộng sản xuất kinh doanh và dịch vụ nhằm thu 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. ðây là hình thức di chuyển vốn quốc tế trong ñó nhà ñầu tư nước ngoài trực tiếp quản lý và ñiều hành sử dụng vốn của mình. Bản chất hoạt ñộng FDI: - ðối với Nhà ñầu tư: hoạt ñộng ñầu tư FDI là hình thức duy trì và nâng cao hiệu quả sản xuất của chủ ñầu tư, tìm kiếm lợi nhuận; khai thác các nguồn lực và xâm nhập thị trường của nước nhận ñầu tư; tranh thủ lợi dụng chính sách khuyến khích của nước nhận ñầu tư; thông qua hoạt ñộng ñầu tư trực tiếp ñể thực hiện các ý ñồ kinh tế hoặc phi kinh tế mà các hoạt ñộng khác không thực hiện ñược. - ðối với nước nhận ñầu tư: hoạt ñộng FDI thực chất là hoạt ñộng thu hút vốn FDI do ñó ñây chính là hình thức “lôi kéo mời chào” hoặc tiếp nhận vốn FDI khi nhà ñầu tư tìm ñến thực hiện ñầu tư.

Tại Việt Nam, vốn FDI ñóng vai trò là nguồn vốn bổ sung, là ñiều kiện cần thiết cho sự chuyển biến tích cực của một lĩnh vực sản xuất kinh doanh, một số ngành nghề và là chất xúc tác làm phát huy tính hiệu quả của các tiềm năng phát triển [25, trg 30]. ðặc ñiểm vốn FDI: - FDI là loại vốn có thời gian ñầu tư lâu dài với mục tiêu là tìm kiếm lợi nhuận của các nhà ñầu tư nước ngoài ñối với nước nhận ñầu tư. Do ñặc ñiểm này nên FDI ñược rất nhiều quốc gia ñánh giá ñây là nguồn vốn bổ sung lớn chắc chắn trong dài hạn mà không phải lo trả nợ hay sự rút vốn bất ngờ của các nhà ñầu tư. - Chủ ñầu tư có quốc tịch nước ngoài vì vậy sẽ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố liên quan xuất nhập cảnh, luật pháp, ngôn ngữ, phong tục tập quán …ñây là các nhân tố làm tăng thêm tính rủi ro cũng như chi phí cho các nhà ñầu tư.

- Chủ sử hữu vốn trực tiếp tham gia quản lý, ñiều hành quá trình sản xuất kinh doanh. Vấn ñề chủ sở hữu vốn là nhân tố phân biệt giữa hình thức ñầu tư gián tiếp và ñầu tư trực tiếp và trong ñó với hình thức ñầu tư này, nhà ñầu tư nước ngoài có nhiều quyền và tự do hơn trong việc ñưa ra các quyết ñịnh quan trọng trong hoạt ñộng quản lý sản xuất kinh doanh. 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Vốn FDI không chỉ bao gồm vốn ñiều lệ mà còn gồm vốn vay của doanh nghiệp ñể triển khai và mở rộng dự án cũng như vốn ñầu tư trích từ lợi nhuận thu ñược trong quá trình hoạt ñộng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp do ñó khi tính lượng vốn FDI thu hút chỉ tính vốn do nhà ñầu tư nước ngoài ñóng góp và phần vốn vay từ nước ngoài. - Vốn FDI ít chịu sự chi phối của chính phủ, ít bị phụ thuộc vào mối quan hệ chính trị giữa các nước so với các hình thức di chuyển vốn nước ngoài khác.

Các hình thức ñầu tư và cơ cấu thu hút ñầu tư FDI tại Việt Nam a) Các hình thức thu hút vốn FDI Mục tiêu của hoạt ñộng FDI là tìm kiếm lợi nhuận bởi vậy các nhà ñầu tư nước ngoài thực hiện các hình thức ñầu tư FDI khác nhau tùy theo ñiều kiện của dự án và nơi ñầu tư. Hợp ñồng hợp tác kinh doanh: là hình thức liên kết kinh doanh giữa ñối tác trong nước với nhà ñầu tư nước ngoài trên cơ sở quy ñịnh trách nhiệm và phân chia kết quả kinh doanh cho mỗi bên bằng các văn bản ký kết, trong ñó các bên vẫn giữ nguyên tư cách pháp nhân riêng mà không tạo pháp nhân mới. Hình thức ñầu tư này có ñặc ñiểm là các bên cùng hợp tác kinh doanh trên cơ sở văn bản hợp ñồng ñã ký kết về sự quy ñịnh rõ ñối tượng và nội dung kinh doanh, phân ñịnh trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền lợi mỗi bên. Thời hạn hiệu lực của hợp ñồng do các bên thỏa thuận và ñược cơ quan có thẩm quyền của nước nhận ñầu tư phê chuẩn.

Hình thức hợp ñồng ña dạng và thường ñược áp dụng trong các lĩnh vực thăm dò khai thác dầu khí, gia công công nghiệp và dịch vụ. Doanh nghiệp liên doanh: là tổ chức kinh doanh quốc tế mà các bên tham gia có quốc tịch khác nhau. ðặc ñiểm của hình thức này là các bên ñóng góp vốn thành lập doanh nghiệp mới dưới dạng công ty trách nhiệm hữu hạn và có tư cách pháp nhân mới. Tỷ lệ góp vốn của các bên do tự thỏa thuận và theo quy ñịnh cụ thể của Chính phủ ñối với một số lĩnh vực, ngành nghề.

Thời gian hoạt ñộng, cơ cấu tổ chức quản lý tùy thuộc quy 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ñịnh luật pháp. Các bên tham gia ñiều hành, chia lợi nhuận và chịu rủi ro theo tỷ lệ vốn góp của mỗi bên. ðây là hình thức ñược Việt Nam ưu tiên do chúng ta có ñiều kiện tiếp nhận công nghệ mới, tiếp thu khả năng quản lý và ñào tạo, tiếp cận thị trường thế giới, ñào tạo ñội ngũ lao ñộng. Doanh nghiệp 100% vốn ñầu tư nước ngoài: là tổ chức trong ñó vốn sở hữu hoàn toàn thuộc sở hữu của nhà ñầu tư nước ngoài.

ðây là hình thức mà bên nước ngoài tự thành lập, tự quản lý và hoàn toàn chịu trách nhiệm về kết quả kinh doanh. ðược thành lập với tư cách là pháp nhân của nước nhận ñầu tư và chịu sự kiểm soát của nước nhận ñầu tư.