Doanh Nghiệp Xã Hội Theo Pháp Luật Việt Nam Hiện Nay

Chuyên khảo luật học phân tích Hóa luận doanh nghiệp xã hội theo pháp luật việt nam hiện nay, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Nguyễn Bích Ngọc
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Trần Trí Trung
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật học
• Đề tài: Doanh Nghiệp Xã Hội Theo Pháp Luật Việt Nam Hiện Nay
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• BẢNG KÝ HIỆU, VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DOANH NGHIỆP XÃ HỘI
• 1.1. Khái niệm Doanh nghiệp xã hội
• 1.2. Lịch sử phát triển
• 1.2.1. Trên thế giới
• 1.2.2. Ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: DOANH NGHIỆP XÃ HỘI THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM
• 2.1. Cơ sở pháp lý chung
• 2.2. Các quy định cụ thể
• 2.2.1. Quy định về bản chất, đặc điểm của Doanh nghiệp xã hội
• 2.2.2. Quy định về quyền và nghĩa vụ của Doanh nghiệp xã hội
• 2.2.3. Quy định về quyền thành lập doanh nghiệp xã hội
• 2.2.4. Quy định về hình thức pháp lý của doanh nghiệp xã hội
• 2.2.5. Quy định về điều kiện, thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội
• 2.2.6. Quy định về quản trị doanh nghiệp
• 2.2.7. Các chính sách hỗ trợ DNXH
• 2.2.8. Quy định về các chính sách xã hội của luật chuyên ngành
• 3. CHƯƠNG 3: KINH NGHIỆM MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM
• 3.1. Pháp luật về DNXH tại một số quốc gia trên thế giới
• 3.2. Ưu đãi về chính sách thuế
• 3.3. Hỗ trợ về thể chế
• 3.4. Loại hình DNXH
• 3.5. Chiến lược phát triển DNXH
• 3.6. Cơ quan điều phối
• 3.7. Một số hạn chế của pháp luật Việt Nam về DNXH
• 3.7.1. Về các tiêu chí của DNXH
• 3.7.2. Về loại hình DNXH
• 3.7.3. Hệ thống văn bản pháp luật dành cho DNXH
• 3.8. Về các chính sách hỗ trợ DNXH
• 3.9. Cơ chế mở cho DNXH
• 3.10. Đề xuất hoàn thiện quy định pháp luật về DNXH
• 3.10.1. Xây dựng hệ thống văn bản pháp luật về DNXH
• 3.10.2. Về cơ quan điều phối, hỗ trợ DNXH
• 3.10.3. Về chính sách ưu đãi đối với DNXH
• 3.10.4. Xu hướng mở cho DNXH
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Doanh Nghiệp Xã Hội Định Nghĩa và Đặc Điểm

Doanh nghiệp xã hội (DNXH) đang trở thành một mô hình kinh doanh quan trọng, tập trung vào giải quyết các vấn đề xã hội và môi trường thay vì tối đa hóa lợi nhuận. Tổ chức Schwab định nghĩa DNXH là các tổ chức áp dụng các giải pháp thực tiễn, tiên tiến, bền vững nhằm mang lại lợi ích cho xã hội nói chung, đặc biệt là những người nghèo và người yếu thế. Các tổ chức này đưa ra các giải pháp giải quyết các vấn đề xã hội và kinh tế, không phụ thuộc vào lĩnh vực hoạt động và không phụ thuộc vào đó là doanh nghiệp kiếm lợi nhuận hay không. Điểm chung của các định nghĩa là tập trung vào mục tiêu của DNXH là giải quyết các vấn đề môi trường, xã hội, thay vì tối đa hóa lợi nhuận. Các DNXH thực hiện các hoạt động kinh doanh như mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, nhằm giải quyết các vấn đề xã hội, môi trường, đặc biệt là nhóm người yếu thế. Hơn nữa, hình thức pháp lý của DNXH rất đa dạng và phong phú. Chính phủ Anh định nghĩa DNXH là một mô hình kinh doanh được thành lập nhằm thực hiện các mục tiêu xã hội, và sử dụng lợi nhuận để tái đầu tư cho mục tiêu đó hoặc cho cộng đồng, thay vì tối đa hóa lợi nhuận cho cổ đông hoặc chủ sở hữu

1.1. Định Nghĩa Doanh Nghiệp Xã Hội Theo Pháp Luật Việt Nam

Theo Luật Doanh nghiệp 2014, doanh nghiệp xã hội là doanh nghiệp được thành lập để giải quyết các vấn đề xã hội và môi trường. Các tiêu chí để xác định một doanh nghiệp là doanh nghiệp xã hội bao gồm: Mục tiêu hoạt động hướng đến giải quyết các vấn đề xã hội, môi trường được quy định trong điều lệ công ty. Tái đầu tư ít nhất 51% lợi nhuận hàng năm vào mục tiêu xã hội, môi trường đã đăng ký. Không chia lợi nhuận hoặc cổ tức cho các thành viên, cổ đông. Doanh nghiệp phải có cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường và báo cáo định kỳ về tác động xã hội đã tạo ra. Cần lưu ý rằng, các quy định về DNXH trong Luật Doanh nghiệp vẫn còn khá chung chung.

1.2. Các Đặc Điểm Cơ Bản Của Mô Hình Doanh Nghiệp Xã Hội

Các đặc điểm của doanh nghiệp xã hội bao gồm: Mục tiêu xã hội được đặt lên hàng đầu. Doanh nghiệp tạo tác động xã hội. Hoạt động kinh doanh là phương tiện để đạt được mục tiêu xã hội. Tái đầu tư phần lớn lợi nhuận vào mục tiêu xã hội. Minh bạch và trách nhiệm giải trình cao. Phục vụ nhu cầu của Nhóm đáy (BoP). Sở hữu mang tính xã hội. Theo Luật Doanh nghiệp, doanh nghiệp xã hội phải có mục tiêu giải quyết các vấn đề xã hội, môi trường, đây là ưu tiên hàng đầu. Lợi nhuận không phải là mục tiêu chính, mà là phương tiện để đạt được mục tiêu xã hội.

1.3. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Doanh Nghiệp Xã Hội

Mô hình DNXH đầu tiên xuất hiện tại London vào năm 1665. Thomas Firmin thành lập một xí nghiệp sản xuất và sử dụng nguồn tài chính cá nhân cung cấp nguyên liệu cho nhà máy để tạo và duy trì việc làm cho 1,700 công nhân. Ngay từ khi thành lập, ông tuyên bố xí nghiệp không theo đuổi mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận và số lợi nhuận sẽ được chuyển cho các quỹ từ thiện. Ở Việt Nam, trước Đổi mới, DNXH gắn với sở hữu tập thể, hoạt động dưới hình thức các HTX phục vụ nhu cầu của nhóm cộng đồng yếu thế. Từ 1986-2010, DNXH gắn với các NGO và nguồn vốn tài trợ chủ yếu từ các tổ chức nước ngoài. 2010 – nay, DNXH hoạt động theo nguyên tắc thị trường, nguồn vốn chuyển dịch từ tài trợ bên ngoài sang nguồn thu từ các hoạt động kinh doanh.

II. Pháp Luật Doanh Nghiệp Xã Hội Việt Nam Thực Trạng và Bất Cập

Pháp luật Việt Nam về doanh nghiệp xã hội đã có những bước tiến quan trọng, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Luật Doanh nghiệp năm 2014 đã chính thức công nhận DNXH và đưa ra các quy định cơ bản về loại hình doanh nghiệp này. Tuy nhiên, các quy định này còn chung chung, chưa cụ thể và thiếu tính khả thi. Một số vấn đề còn tồn tại bao gồm: Thiếu định nghĩa rõ ràng về tác động xã hội và tính xã hội. Cơ chế kiểm soát việc tái đầu tư lợi nhuận chưa hiệu quả. Chính sách hỗ trợ DNXH còn hạn chế và thiếu đồng bộ. Các quy định về quản trị DNXH chưa phù hợp với đặc thù của loại hình doanh nghiệp này.

2.1. Cơ Sở Pháp Lý Cho Doanh Nghiệp Xã Hội Tại Việt Nam Hiện Nay

Cơ sở pháp lý chính cho doanh nghiệp xã hội tại Việt Nam là Luật Doanh nghiệp năm 2014. Ngoài ra, một số văn bản pháp luật khác cũng có liên quan đến DNXH, như Luật Hợp tác xã, Luật Đầu tư, Luật Thuế, các nghị định và thông tư hướng dẫn thi hành. Tuy nhiên, hệ thống pháp luật về DNXH còn thiếu tính hệ thống và đồng bộ. Cần có một văn bản pháp luật chuyên biệt về DNXH để tạo hành lang pháp lý rõ ràng và thuận lợi cho sự phát triển của loại hình doanh nghiệp này.

2.2. Các Quy Định Cụ Thể Về Quyền và Nghĩa Vụ Của DNXH

Theo quy định của Luật Doanh nghiệp, DNXH có các quyền và nghĩa vụ tương tự như các loại hình doanh nghiệp khác. Tuy nhiên, DNXH còn có thêm một số quyền và nghĩa vụ đặc thù, như: Quyền được hưởng các chính sách hỗ trợ của nhà nước. Nghĩa vụ phải thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường đã đăng ký. Nghĩa vụ phải báo cáo định kỳ về tác động xã hội đã tạo ra. Nghĩa vụ phải đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động và quản lý tài chính. Luật doanh nghiệp quy định về quyền thành lập doanh nghiệp xã hội, hình thức pháp lý của doanh nghiệp xã hội, điều kiện, thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội.

2.3. Những Khó Khăn và Thách Thức Đối Với Doanh Nghiệp Xã Hội

Doanh nghiệp xã hội đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức, bao gồm: Thiếu nguồn vốn. Khó khăn trong việc tiếp cận thị trường. Thiếu nhân lực có kỹ năng và kinh nghiệm. Thiếu sự hỗ trợ từ phía chính phủ và các tổ chức xã hội. Áp lực về lợi nhuận từ các nhà đầu tư. Đặc biệt, việc đo lường tác động xã hội là một thách thức lớn đối với các DNXH. Cần có các công cụ và phương pháp đo lường tác động xã hội hiệu quả để đánh giá chính xác hiệu quả hoạt động của DNXH.

III. Giải Pháp Phát Triển Doanh Nghiệp Xã Hội Chính Sách và Hỗ Trợ

Để thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp xã hội, cần có các giải pháp toàn diện, bao gồm: Hoàn thiện khung pháp lý về DNXH. Xây dựng các chính sách hỗ trợ tài chính, kỹ thuật và thị trường cho DNXH. Nâng cao nhận thức về DNXH trong cộng đồng. Tăng cường hợp tác giữa DNXH, chính phủ, các tổ chức xã hội và doanh nghiệp truyền thống. Phát triển các chương trình đào tạo và tư vấn cho DNXH. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển của DNXH.

3.1. Các Chính Sách Hỗ Trợ Tài Chính Cho Doanh Nghiệp Xã Hội

Các chính sách hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp xã hội có thể bao gồm: Cung cấp các khoản vay ưu đãi. Cấp vốn mồi. Hỗ trợ lãi suất. Miễn giảm thuế. Tạo điều kiện cho DNXH tiếp cận các nguồn vốn từ các quỹ đầu tư xã hội. Khuyến khích các nhà đầu tư tư nhân đầu tư vào DNXH. Cần có các cơ chế giám sát hiệu quả để đảm bảo rằng các khoản hỗ trợ tài chính được sử dụng đúng mục đích và mang lại tác động xã hội tích cực.

3.2. Hỗ Trợ Kỹ Thuật và Tư Vấn Cho Doanh Nghiệp Xã Hội

Hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn cho doanh nghiệp xã hội có thể bao gồm: Cung cấp các khóa đào tạo về quản lý, kinh doanh, marketing và đo lường tác động xã hội. Tư vấn về pháp lý, tài chính và quản trị. Hỗ trợ xây dựng kế hoạch kinh doanh. Cung cấp các dịch vụ hỗ trợ tiếp cận thị trường. Kết nối DNXH với các chuyên gia và cố vấn. Cần có các trung tâm hỗ trợ DNXH để cung cấp các dịch vụ này một cách hiệu quả và chuyên nghiệp.

3.3. Xây Dựng Mạng Lưới Doanh Nghiệp Xã Hội và Hợp Tác

Việc xây dựng mạng lưới doanh nghiệp xã hội và hợp tác giữa các DNXH là rất quan trọng để chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức và nguồn lực. Mạng lưới DNXH có thể giúp các DNXH tiếp cận thị trường, tìm kiếm đối tác và vận động chính sách. Cần có các tổ chức đóng vai trò điều phối và hỗ trợ mạng lưới DNXH. Hợp tác giữa DNXH và doanh nghiệp truyền thống có thể mang lại lợi ích cho cả hai bên. DNXH có thể cung cấp các giải pháp sáng tạo cho các vấn đề xã hội, trong khi doanh nghiệp truyền thống có thể cung cấp nguồn lực và kinh nghiệm kinh doanh.

IV. Kinh Nghiệm Quốc Tế về Phát Triển Doanh Nghiệp Xã Hội và Bài Học

Nhiều quốc gia trên thế giới đã có kinh nghiệm thành công trong việc phát triển doanh nghiệp xã hội. Các quốc gia này đã xây dựng khung pháp lý rõ ràng, các chính sách hỗ trợ hiệu quả và các mạng lưới DNXH mạnh mẽ. Các bài học kinh nghiệm từ các quốc gia này có thể được áp dụng tại Việt Nam. Ví dụ, Anh Quốc có khung pháp lý toàn diện về DNXH và các chính sách hỗ trợ tài chính đa dạng. Hàn Quốc có hệ thống chứng nhận DNXH chặt chẽ và các chương trình đào tạo chuyên nghiệp. Các quốc gia khác như Hoa Kỳ, Canada, Úc cũng có những kinh nghiệm quý báu trong việc phát triển DNXH.

4.1. Mô Hình Doanh Nghiệp Xã Hội Thành Công Trên Thế Giới

Ví dụ về các mô hình doanh nghiệp xã hội thành công trên thế giới bao gồm: Grameen Bank (Bangladesh): Cung cấp các khoản vay nhỏ cho người nghèo. Toms Shoes (Hoa Kỳ): Mua một tặng một giày cho trẻ em nghèo. Divine Chocolate (Anh Quốc): Sản xuất và bán sô cô la công bằng thương mại. Patagonia (Hoa Kỳ): Sản xuất quần áo và thiết bị outdoor bền vững. Các mô hình này cho thấy rằng DNXH có thể tạo ra tác động xã hội lớn đồng thời đạt được thành công về mặt kinh doanh.

4.2. Bài Học Kinh Nghiệm Cho Việt Nam Từ Các Nước Phát Triển DNXH

Các bài học kinh nghiệm cho Việt Nam từ các nước phát triển DNXH bao gồm: Xây dựng khung pháp lý rõ ràng và toàn diện. Cung cấp các chính sách hỗ trợ tài chính, kỹ thuật và thị trường. Nâng cao nhận thức về DNXH trong cộng đồng. Tăng cường hợp tác giữa DNXH, chính phủ, các tổ chức xã hội và doanh nghiệp truyền thống. Phát triển các chương trình đào tạo và tư vấn cho DNXH. Tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển của DNXH.

4.3. Cơ Quan Điều Phối và Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Xã Hội Hiệu Quả

Để phát triển DNXH hiệu quả, cần có một cơ quan điều phối và hỗ trợ DNXH chuyên nghiệp. Cơ quan này có thể thuộc chính phủ hoặc là một tổ chức phi chính phủ. Chức năng của cơ quan này bao gồm: Xây dựng chính sách về DNXH. Cung cấp thông tin, tư vấn và đào tạo cho DNXH. Kết nối DNXH với các nguồn lực. Giám sát và đánh giá hoạt động của DNXH. Đại diện cho DNXH trong các diễn đàn chính sách.

V. Tương Lai Của Doanh Nghiệp Xã Hội Xu Hướng và Triển Vọng

Doanh nghiệp xã hội có tiềm năng to lớn để giải quyết các vấn đề xã hội và môi trường. Trong tương lai, DNXH sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn trong nền kinh tế. Các xu hướng phát triển của DNXH bao gồm: Sự gia tăng của các DNXH công nghệ. Sự phát triển của các quỹ đầu tư xã hội. Sự hợp tác chặt chẽ hơn giữa DNXH và doanh nghiệp truyền thống. Sự chú trọng hơn đến việc đo lường tác động xã hội. Sự phát triển của các thị trường cho sản phẩm và dịch vụ của DNXH.

5.1. Vai Trò Của Doanh Nghiệp Xã Hội Trong Phát Triển Bền Vững

Doanh nghiệp xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển bền vững. DNXH giải quyết các vấn đề xã hội và môi trường, tạo ra việc làm và thu nhập cho người nghèo, và bảo vệ môi trường. DNXH là một mô hình kinh doanh có trách nhiệm xã hội và môi trường, góp phần xây dựng một xã hội công bằng và bền vững.

5.2. Đầu Tư Vào Doanh Nghiệp Xã Hội Cơ Hội và Rủi Ro

Đầu tư vào doanh nghiệp xã hội là một cơ hội hấp dẫn cho các nhà đầu tư có trách nhiệm xã hội. Đầu tư vào DNXH có thể mang lại lợi nhuận tài chính và tác động xã hội tích cực. Tuy nhiên, đầu tư vào DNXH cũng có những rủi ro, như rủi ro về tài chính, rủi ro về quản lý và rủi ro về tác động xã hội. Các nhà đầu tư cần đánh giá kỹ lưỡng các cơ hội và rủi ro trước khi quyết định đầu tư vào DNXH.

5.3. Các Yếu Tố Quyết Định Thành Công Của Doanh Nghiệp Xã Hội

Các yếu tố quyết định thành công của doanh nghiệp xã hội bao gồm: Có một sứ mệnh xã hội rõ ràng. Có một mô hình kinh doanh bền vững. Có một đội ngũ quản lý có năng lực. Có khả năng tạo ra tác động xã hội đo lường được. Có khả năng tiếp cận thị trường và nguồn vốn. Có sự hỗ trợ từ phía chính phủ và các tổ chức xã hội. DNXH thành công là những DNXH có thể cân bằng giữa lợi nhuận và tác động xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN BÍCH NGỌC DOANH NGHIỆP XÃ HỘI THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY Khóa luận giáo dục học KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH: Luật học Chất lượng cao Hệ đào tạo: Chính quy Khóa học: QH - 2014 - L Hà Nội, 2018 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN BÍCH NGỌC DOANH NGHIỆP XÃ HỘI THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Khóa NGÀNH: luậnLuậtgiáo học Chấtdục lượng caohọc Hệ đào tạo: Chính quy Khóa học: QH -2014- L NGƯỜI HƯỚNG DẪN: Tiến sĩ Trần Trí Trung Hà Nội, 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Khóa luận tốt nghiệp là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nêu trong Khóa luận chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Khóa luận đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực. Các số liệu trong Khóa luận được sử dụng trung thực, nguồn trích dẫn có chú thích rõ ràng, minh bạch, có tính kế thừa, phát triển từ các tài liệu, tạp chí, các công trình nghiên cứu đã được công bố, các website. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan của mình. Người cam đoan Nguyễn Bích Ngọc Khóa luận giáo dục học 1 BẢNG KÝ HIỆU, VIẾT TẮT DNXH Doanh nghiệp xã hội TNHH Trách nhiệm hữu hạn OECD Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế NGO Tổ chức phi chính phủ HTX Hợp tác xã QLNN Quản lý nhà nước CNXH Chủ nghĩa xã hội Khóa luận giáo dục học 2 MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . 1 BẢNG KÝ HIỆU, VIẾT TẮT . 5 Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DOANH NGHIỆP XÃ HỘI . Khái niệm Doanh nghiệp xã hội . Lịch sử phát triển . Trên thế giới . Đặc điểm của Doanh nghiệp xã hội . Phải có hoạt động kinh doanh . Đặt mục tiêu xã hội lên hàng đầu . Tái phânluận giáo phối lợi nhuận dục học . Sở hữu mang tính xã hội . Phục vụ nhu cầu của Nhóm đáy (BoP) .20 Chương 2 DOANH NGHIỆP XÃ HỘI THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM . Cơ sở pháp lý chung . Các quy định cụ thể . Quy định về bản chất, đặc điểm của Doanh nghiệp xã hội . Quy định về quyền và nghĩa vụ của Doanh nghiệp xã hội . Quy định về quyền thành lập doanh nghiệp xã hội . Quy định về hình thức pháp lý của doanh nghiệp xã hội . Quy định về điều kiện, thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội . Quy định về quản trị doanh nghiệp . Các chính sách hỗ trợ DNXH . Quy định về các chính sách xã hội của luật chuyên ngành .38 3 Chương 3 KINH NGHIỆM MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM . Pháp luật về DNXH tại một số quốc gia trên thế giới . Ưu đãi về chính sách thuế . Hỗ trợ về thể chế . Loại hình DNXH . Chiến lược phát triển DNXH . Cơ quan điều phối . Một số hạn chế của pháp luật Việt Nam về DNXH . Về các tiêu chí của DNXH . Về loại hình DNXH . Hệ thống văn bản pháp luật dành cho DNXH . Về các chính sách hỗ trợ DNXH. Cơ chế mở cho DNXH . Đề xuất hoàn thiện quy định pháp luật về DNXH . Xây dựng giáo hệ thống văn dục bản pháp luật học về DNXH . Về cơ quan điều phối, hỗ trợ DNXH . Về chính sách ưu đãi đối với DNXH . Xu hướng mở cho DNXH . 56 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO . Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam phát triển mạnh mẽ, mang lại những hiệu quả kinh tế xã hội đáng ghi nhận. Cùng với sự phát triển đó, hàng loạt vấn đề về môi trường, y tế, xã hội của nhóm người yếu thế trong xã hội như phụ nữ, người khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, người nhiễm HIV/AIDS v.v… cũng đã bộc lộ và ngày càng trở nên gay gắt, đòi hỏi sự chung sức giải quyết của toàn xã hội. Trong hoàn cảnh đó, DNXH ra đời là sự cần thiết để góp phần giải quyết hiệu quả những vấn đề trên. Chính thức được thừa nhận theo quy định của Luật doanh nghiệp năm 2014, các quy định hiện hành của pháp luật đã tạo tiền đề pháp lý cho DNXH được thành lập và hoạt động. Tuy nhiên, một số quy định về DNXH còn chung chung, nhiều bất cập, chưa phát huy hết được những đặc điểm, ưu thế Khóa luận giáo dục học của DNXH đối với xã hội, kinh tế của quốc gia. Trong khi, các quốc gia trên thế giới đã hình thành và phát triển DNXH từ lâu, có nhiều kinh nghiệm về mặt pháp lý mà chúng ta có thể tham khảo và học hỏi. Chính vì vậy, tôi đã chọn đề tài “Doanh nghiệp xã hội theo pháp luật Việt Nam hiện nay” làm đề tài khóa luận cho mình. Mục đích, đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2. Mục đích nghiên cứu Đề tài có mục đích nghiên cứu các vấn đề lý luận, thực tiễn pháp luật về doanh nghiệp xã hội ở Việt Nam hiện nay cũng như kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới. Từ đó đề xuất các kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động của mô hình DNXH ở Việt Nam hiện nay. Đối tượng nghiên cứu Đề tài có đối tượng nghiên cứu là các quy phạm pháp luật quy định về tổ chức và hoạt động của DNXH được quy định trong Luật Doanh nghiệp 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi nghiên cứu của đề tài là các quy định của pháp luật về doanh nghiệp xã hội được quy định trong Luật Doanh nghiệp năm 2014, các nghị định, thông tư hướng dẫn đang có hiệu lực thi hành, các chính sách phát triển cho DNXH hiện nay. Phương pháp nghiên cứu Việc nghiên cứu đề tài có sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử (nhìn vấn đề theo chiều dài lịch sử). Ngoài ra, các phương pháp thống kê, so sánh, tổng hợp cũng được sử dụng trong đề tài. Tình hình nghiên cứu đề tài DNXH là mô hình doanh nghiệp đã được hình thành từ lâu, và cũng đã phát triển ở Việt Nam trong một thời gian nhất định. Những đóng góp cho xã hội của DNXH là không thể phủ nhận, chính vì vậy nghiên cứu về tổ chức và hoạt động của DNXH đã được một số nghiên cứu đề cập đến. Có thể kể đến Khóa luận giáo dục học các công trình nghiên cứu sau: - Sách Doanh nghiệp xã hội tại Việt Nam: Khái niệm, Bối cảnh và Chính sách năm 2012 của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, Hội đồng Anh tại Việt Nam và Trung tâm hỗ trợ sáng kiến cộng đồng (CSIP); - Sách: Điển hình Doanh nghiệp xã hội tại Việt Nam năm 2016 của Hội đồng Anh; Nghiên cứu về khía cạnh pháp lý của doanh nghiệp xã hội, đặc biệt là pháp luật về tổ chức, hoạt động của doanh nghiệp xã hội ở Việt Nam hiện nay còn rất hạn chế,mới chỉ có một số ít công trình nghiên cứu các vấn đề pháp lý về DNXH. Có thể kể đến một số công trình nghiên cứu như: - TS. Phan Thị Thanh Thủy với bài viết: Những vấn đề pháp lý về DNXH theo Luật Doanh nghiệp 2014 đăng trên tạp chí Dân chủ và pháp luật, số 6 / 2015. Phan Thị Thanh Thủy với bài viết: Hình thức pháp lý của doanh nghiệp xã hội: Kinh nghiệm nước Anh và một số gợi mở cho Việt Nam - Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, số 4 / 2015. Vũ Thị Hòa Như với bài viết: Hoàn thiện quy định pháp luật Việt Nam về doanh nghiệp xã hội, Tạp chí Luật học, số 3/2015. Các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến một số khía cạnh nhất định của mô hình phát triển DNXH dưới góc độ pháp lý. Tuy nhiên, còn một số khía cạnh mà những bài viết trên chưa đề cập đến. Chính vì vậy, việc tác giả chọn đề tài “Doanh nghiệp xã hội theo pháp luật Việt Nam hiện nay” với mong muốn làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về pháp luật DNXH ở Việt Nam và đóng góp những giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về DNXH. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài Nghiên cứu đề tài này, Khóa luận có những đóng góp về mặt khoa học trên những khía cạnh chủ yếu sau: Thứ nhất, tiếp tục kế thừa những thành quả nghiên cứu của các công trình đi trước, Khóa luận đi sâu tìm hiểu một cách có hệ thống, toàn diện và Khóa luận giáo tập trung pháp luật về doanh nghiệp xã hội. dục học Thứ hai, nghiên cứu thực trạng pháp luật về DNXH Việt Nam theo quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2014, các văn bản pháp luật chuyên ngành và các văn bản hướng dẫn thi hành. Thứ ba, tìm hiểu pháp luật về DNXH của một số quốc gia trên thế giới. Từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về DNXH và nâng cao hiệu quả tổ chức và hoạt động đối với loại hình doanh nghiệp này. Kết cấu của khóa luận Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của Khóa luận được bố cục gồm 3 chương: Chương 1: Một số vấn đề lý luận chung về doanh nghiệp xã hội Chương 2: Doanh nghiệp xã hội theo quy định của pháp luật Việt Nam Chương 3: Kinh nghiệm một số quốc gia trên thế giới và bài học cho Việt Nam 7 Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DOANH NGHIỆP XÃ HỘI 1. Khái niệm Doanh nghiệp xã hội Khi nói về DNXH, tổ chức Schwab về DNXH nêu định nghĩa: DNXH áp dụng các giải pháp thực tiễn, tiên tiến, bền vững nhằm mang lại lợi ích cho xã hội nói chung, đặc biệt là những người nghèo và người yếu thế trong xã hội. Các tổ chức này đưa ra các giải pháp giải quyết các vấn đề xã hội và kinh tế… không phụ thuộc vào lĩnh vực hoạt động và không phụ thuộc vào đó là doanh nghiệp kiếm lợi nhuận hay không [23]. Dễ nhận thấy, định nghĩa của Schwab về DNXH tập trung vào mục đích của doanh nghiệp xã hội là có những giải pháp sáng tạo, bền vững mang lại lợi ích cho xã hội, đặc biệt là nhóm người yếu thế trong xã hội như người nghèo, phụ nữ, trẻ em… chứ Khóa luận giáo dục học không định nghĩa theo mức lợi nhuận dùng để giải quyết các vấn đề xã hội, kinh tế.