Luận văn: Tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp - Những thách thức đặt ra

Chuyên khảo luật học phân tích Luận văn tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp những thách thức đặt ra, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Nguyễn Danh Bính
• Người hướng dẫn: PGS, TS Tăng Văn Nghĩa
• Trường học: Trường đại học Ngoại thương
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Thách thức tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TUÂN THỦ PHÁP LUẬT CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái quát về tuân thủ pháp luật
• 1.2. Khái niệm tuân thủ và tuân thủ pháp luật
• 1.3. Vai trò của tuân thủ pháp luật
• 1.4. Hệ thống và chính sách tuân thủ
• 1.5. Chương trình tuân thủ
• 1.6. Nội dung tuân thủ pháp luật
• 1.6.1. Về cạnh tranh
• 1.6.2. Về chất lượng sản phẩm
• 1.6.3. Bảo vệ môi trường
• 1.7. Kinh nghiệm về tuân thủ pháp luật của một số quốc gia trên thế giới và bài học cho Việt Nam
• 1.7.1. Chương trình tuân thủ của doanh nghiệp tại Hoa Kỳ
• 1.7.2. Chương trình tuân thủ ở Đức
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN TUÂN THỦ PHÁP LUẬT CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát các quy định về tuân thủ được áp dụng tại Việt Nam
• 2.2. Thẻ điểm quản trị công ty theo khu vực ASEAN
• 2.3. Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty theo thông lệ tốt nhất
• 2.4. Tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp Việt Nam
• 2.5. Môi trường pháp luật điều chỉnh hoạt động các doanh nghiệp tại Việt Nam
• 2.6. Thực trạng tuân thủ của các doanh nghiệp tại Việt Nam
• 2.7. Các thách thức đặt ra với tuân thủ pháp luật đối với doanh nghiệp
• 2.7.1. Quy mô nhỏ, thiếu nguồn lực cho tuân thủ (chi phí tuân thủ)
• 2.7.2. Quá chú ý đến mục tiêu lợi nhuận
• 2.7.3. Thiếu bộ phận chuyên trách
• 2.7.4. Thói quen và văn hóa không tuân thủ, trốn thuế
• 2.7.5. Thiếu quản trị tuân thủ
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ NHẰM TĂNG CƯỜNG TUÂN THỦ PHÁP LUẬT CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM HIỆN NAY
• 3.1. Xu hướng ứng dụng tuân thủ trên thế giới
• 3.2. Xác định vị trí chương trình, số lượng nhân sự và ngân sách cho hoạt động tuân thủ theo ngành
• 3.3. Mở rộng phạm vi của các hoạt động tuân thủ
• 3.4. Tăng quyền tiếp cận với CEO, Ban quản trị doanh nghiệp
• 3.5. Thiết lập các đầu mối thông tin tuân thủ
• 3.6. Phương pháp tiếp cận toàn diện hơn về hiệu quả của hệ thống quản trị tuân thủ
• 3.7. Các giải pháp tăng cường tính tuân thủ tại doanh nghiệp Việt Nam
• 3.7.1. Nâng cao nhận thức về tuân thủ pháp luật
• 3.7.2. Đổi mới quản trị doanh nghiệp hướng tới tuân thủ
• 3.7.3. Xây dựng mô hình quản trị tuân thủ tại doanh nghiệp
• 3.7.4. Tăng cường thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
• 3.7.5. Hoàn thiện cơ giám sát và thực thi pháp luật kinh doanh
• 3.7.6. Một số giải pháp khác
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về thách thức tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, tuân thủ pháp luật trở thành một yếu tố sống còn đối với doanh nghiệp. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, từ việc bị xử phạt đến mất uy tín trên thị trường. Thách thức pháp lý mà doanh nghiệp phải đối mặt ngày càng phức tạp, đặc biệt là khi các quy định pháp luật liên tục thay đổi. Do đó, việc hiểu rõ và thực hiện đúng các quy định này là rất quan trọng.

1.1. Khái niệm và vai trò của tuân thủ pháp luật

Khái niệm tuân thủ pháp luật không chỉ đơn thuần là việc thực hiện các quy định mà còn bao gồm việc xây dựng một văn hóa doanh nghiệp tôn trọng pháp luật. Vai trò của tuân thủ pháp luật trong doanh nghiệp là rất lớn, nó không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được rủi ro pháp lý mà còn tạo dựng niềm tin với khách hàng và đối tác. Theo Tăng Văn Nghĩa (2019), việc tuân thủ pháp luật còn giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả kinh doanh và phát triển bền vững.

II. Thực trạng tuân thủ pháp luật tại Việt Nam

Tại Việt Nam, thực trạng tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp còn nhiều hạn chế. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, thường gặp khó khăn trong việc hiểu và áp dụng các quy định pháp luật. Rủi ro pháp lý gia tăng do thiếu nguồn lực và kiến thức pháp luật. Theo nghiên cứu, nhiều doanh nghiệp chỉ chú trọng đến lợi nhuận mà bỏ qua các quy định pháp luật, dẫn đến việc vi phạm và bị xử phạt.

2.1. Các thách thức trong việc tuân thủ pháp luật

Các thách thức pháp lý mà doanh nghiệp phải đối mặt bao gồm quy mô nhỏ, thiếu nguồn lực cho tuân thủ, và thói quen không tuân thủ. Nhiều doanh nghiệp không có bộ phận chuyên trách để quản lý tuân thủ, dẫn đến việc không thể thực hiện đúng các quy định. Hơn nữa, văn hóa doanh nghiệp cũng ảnh hưởng lớn đến việc tuân thủ pháp luật. Doanh nghiệp cần xây dựng một môi trường làm việc khuyến khích việc tuân thủ và tôn trọng pháp luật.

III. Giải pháp tăng cường tuân thủ pháp luật

Để tăng cường tuân thủ pháp luật, doanh nghiệp cần thực hiện một số giải pháp như nâng cao nhận thức về pháp luật, đào tạo nhân viên về pháp lý doanh nghiệp, và xây dựng hệ thống quản lý tuân thủ hiệu quả. Giải pháp pháp lý cần được áp dụng đồng bộ và có sự hỗ trợ từ các cơ quan nhà nước để tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp. Việc thiết lập các đầu mối thông tin về tuân thủ cũng rất quan trọng để doanh nghiệp có thể kịp thời cập nhật các quy định mới.

3.1. Đào tạo và nâng cao nhận thức

Đào tạo về pháp luật doanh nghiệp cho nhân viên là một trong những giải pháp quan trọng. Doanh nghiệp cần tổ chức các khóa học, hội thảo để nâng cao nhận thức về tuân thủ pháp luật. Việc này không chỉ giúp nhân viên hiểu rõ hơn về các quy định mà còn tạo ra một văn hóa doanh nghiệp tôn trọng pháp luật. Theo các chuyên gia, việc đầu tư vào đào tạo pháp lý sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, việc tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp trở thành yếu tố sống còn để đảm bảo sự phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo báo cáo của ngành, từ năm 2016 đến 2018, mức độ tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam có nhiều biến động, phản ánh những thách thức trong việc áp dụng các quy định pháp luật ngày càng phức tạp. Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn 2016-2025, với mục tiêu phân tích các thách thức, đánh giá hiệu quả các chương trình tuân thủ và đề xuất giải pháp nâng cao tính tuân thủ pháp luật trong doanh nghiệp.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm các doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam, với dữ liệu thu thập từ các báo cáo chính thức của cơ quan nhà nước và các tổ chức tài chính. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp trong việc hoàn thiện chính sách, nâng cao nhận thức và xây dựng hệ thống quản trị tuân thủ pháp luật hiệu quả, góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng các lý thuyết và mô hình quản trị tuân thủ pháp luật doanh nghiệp tiêu biểu như:

• Mô hình tuân thủ 15P của Dirk Pupke, nhấn mạnh vai trò của người lãnh đạo, truyền thông, đào tạo, và tích hợp tuân thủ vào chiến lược doanh nghiệp.
• Mô hình quản trị rủi ro doanh nghiệp (ERM) của COSO, tập trung vào đánh giá và quản lý rủi ro tuân thủ thông qua các yếu tố như môi trường nội bộ, thiết lập mục tiêu, đánh giá rủi ro, kiểm soát và giám sát.
• Mô hình tuân thủ của OCEG, đề cập bốn yếu tố chính: văn hóa, con người, quy trình và công nghệ, tạo thành môi trường thực hiện tuân thủ hiệu quả.
• Các khái niệm chính bao gồm: tuân thủ pháp luật, quản trị tuân thủ, rủi ro tuân thủ, chương trình tuân thủ, và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được sử dụng là các báo cáo, thống kê về mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp Việt Nam giai đoạn 2016-2018, được công bố bởi các cơ quan nhà nước và tổ chức tài chính. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam trong khoảng thời gian từ 2016 đến 2018.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân tích thống kê mô tả để đánh giá mức độ tuân thủ qua các năm, với các chỉ số cụ thể như tỷ lệ doanh nghiệp tuân thủ tốt, trung bình và thấp.
• Phương pháp so sánh giữa thực tiễn tuân thủ tại Việt Nam và các quốc gia phát triển như Hoa Kỳ, Đức nhằm rút ra bài học kinh nghiệm.
• Phân tích tổng hợp để đánh giá các thách thức và đề xuất giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp Việt Nam.
• Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2016 đến 2025, tập trung vào việc đánh giá thực trạng và dự báo xu hướng tuân thủ pháp luật trong doanh nghiệp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ tuân thủ pháp luật thuế của doanh nghiệp Việt Nam còn hạn chế: Theo số liệu thống kê, chỉ khoảng 60% doanh nghiệp niêm yết được đánh giá là tuân thủ tốt pháp luật thuế trong giai đoạn 2016-2018. Tỷ lệ doanh nghiệp tuân thủ trung bình và thấp lần lượt chiếm khoảng 25% và 15%, phản ánh những khó khăn trong việc kê khai, nộp thuế đúng hạn và đầy đủ.

2. Chương trình tuân thủ pháp luật cạnh tranh chưa được triển khai đồng bộ: Khoảng 40% doanh nghiệp chưa xây dựng hoặc thực hiện đầy đủ chương trình tuân thủ pháp luật cạnh tranh, dẫn đến nguy cơ vi phạm các quy định về chống độc quyền và cạnh tranh không lành mạnh.

3. Tuân thủ về chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường còn nhiều bất cập: Chỉ khoảng 55% doanh nghiệp thực hiện đầy đủ các quy định về trách nhiệm sản phẩm và bảo vệ môi trường, trong khi các doanh nghiệp còn lại chưa có hệ thống kiểm soát chặt chẽ hoặc chưa tuân thủ nghiêm túc các quy định pháp luật liên quan.

4. Thiếu bộ phận chuyên trách và nguồn lực cho hoạt động tuân thủ: Khoảng 70% doanh nghiệp chưa thành lập bộ phận chuyên trách về tuân thủ pháp luật, dẫn đến việc quản lý và giám sát tuân thủ còn lỏng lẻo, thiếu hiệu quả.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ việc doanh nghiệp còn thiếu nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của tuân thủ pháp luật, đặc biệt trong bối cảnh pháp luật kinh doanh ngày càng phức tạp và đa dạng. So với các quốc gia phát triển như Hoa Kỳ và Đức, nơi các doanh nghiệp có hệ thống quản trị tuân thủ bài bản, có bộ phận chuyên trách và chương trình đào tạo thường xuyên, doanh nghiệp Việt Nam còn nhiều điểm yếu về tổ chức và nguồn lực.

Việc thiếu bộ phận chuyên trách và ngân sách cho hoạt động tuân thủ khiến doanh nghiệp khó khăn trong việc đánh giá rủi ro, giám sát và xử lý vi phạm kịp thời. Ngoài ra, văn hóa doanh nghiệp chưa thực sự coi trọng tuân thủ pháp luật, dẫn đến tình trạng vi phạm do vô ý hoặc cố ý nhằm mục tiêu lợi nhuận.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tỷ lệ doanh nghiệp theo mức độ tuân thủ pháp luật thuế, cạnh tranh, chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường trong giai đoạn 2016-2018, giúp minh họa rõ nét thực trạng và xu hướng cải thiện hoặc suy giảm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống quản trị tuân thủ pháp luật trong doanh nghiệp: Doanh nghiệp cần thành lập bộ phận chuyên trách về tuân thủ, có trách nhiệm giám sát, đánh giá và báo cáo định kỳ về hoạt động tuân thủ. Mục tiêu nâng tỷ lệ doanh nghiệp có bộ phận chuyên trách lên 90% trong vòng 3 năm tới.

2. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức về tuân thủ pháp luật: Triển khai các chương trình đào tạo định kỳ cho cán bộ quản lý và nhân viên về các quy định pháp luật liên quan, đặc biệt là thuế, cạnh tranh, chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường. Mục tiêu đạt 100% nhân sự chủ chốt được đào tạo trong vòng 2 năm.

3. Hoàn thiện khung pháp lý và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ: Cơ quan nhà nước cần rà soát, điều chỉnh các quy định pháp luật để giảm thiểu chồng chéo, đồng thời xây dựng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp đầu tư vào hoạt động tuân thủ. Thời gian thực hiện trong 5 năm tới.

4. Tăng cường giám sát, kiểm tra và xử lý vi phạm: Thiết lập cơ chế giám sát liên tục và kiểm toán độc lập đối với hoạt động tuân thủ của doanh nghiệp, đồng thời áp dụng các biện pháp xử phạt nghiêm minh nhằm nâng cao tính răn đe. Mục tiêu giảm 30% số vụ vi phạm trong vòng 3 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ vai trò và tầm quan trọng của tuân thủ pháp luật trong quản trị doanh nghiệp, từ đó xây dựng hệ thống quản trị tuân thủ hiệu quả, giảm thiểu rủi ro pháp lý.

2. Cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, pháp luật liên quan đến tuân thủ pháp luật doanh nghiệp, đồng thời thiết kế các chương trình hỗ trợ và giám sát phù hợp.

3. Các chuyên gia tư vấn pháp lý và kiểm toán nội bộ: Hỗ trợ trong việc xây dựng, đánh giá và cải tiến các chương trình tuân thủ pháp luật cho doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả kiểm soát nội bộ.

4. Học viên, nghiên cứu sinh ngành Luật kinh tế và Quản trị doanh nghiệp: Là tài liệu tham khảo quý giá để nghiên cứu chuyên sâu về quản trị tuân thủ pháp luật, các mô hình và phương pháp nghiên cứu thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tuân thủ pháp luật doanh nghiệp là gì?
   Tuân thủ pháp luật doanh nghiệp là việc doanh nghiệp thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật, chính sách, quy trình và các quy tắc ứng xử nhằm đảm bảo hoạt động kinh doanh phù hợp với pháp luật và đạo đức kinh doanh. Ví dụ, doanh nghiệp kê khai thuế đúng hạn và đầy đủ theo quy định.

2. Tại sao doanh nghiệp cần có bộ phận chuyên trách về tuân thủ?
   Bộ phận chuyên trách giúp giám sát, đánh giá và xử lý các vấn đề liên quan đến tuân thủ pháp luật, giảm thiểu rủi ro vi phạm và nâng cao hiệu quả quản trị. Một số doanh nghiệp lớn như Johnson & Johnson đã thành lập ủy ban tuân thủ riêng để đảm bảo hoạt động này.

3. Các thách thức chính trong tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp Việt Nam là gì?
   Bao gồm thiếu nhận thức về pháp luật, thiếu nguồn lực và bộ phận chuyên trách, văn hóa doanh nghiệp chưa coi trọng tuân thủ, và hệ thống pháp luật còn phức tạp, chồng chéo. Điều này dẫn đến tỷ lệ vi phạm pháp luật còn cao.

4. Làm thế nào để nâng cao nhận thức về tuân thủ pháp luật trong doanh nghiệp?
   Thông qua các chương trình đào tạo định kỳ, truyền thông nội bộ, xây dựng văn hóa doanh nghiệp coi trọng tuân thủ và trách nhiệm xã hội. Ví dụ, các khóa đào tạo về luật thuế, luật cạnh tranh được tổ chức thường xuyên cho nhân viên.

5. Vai trò của Nhà nước trong việc thúc đẩy tuân thủ pháp luật doanh nghiệp là gì?
   Nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý, giảm thiểu chồng chéo, tăng cường giám sát và xử lý vi phạm, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp về tài chính và kỹ thuật để xây dựng hệ thống tuân thủ hiệu quả. Ví dụ, ban hành Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty theo thông lệ tốt nhất cho doanh nghiệp niêm yết.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về tuân thủ pháp luật doanh nghiệp tại Việt Nam, đồng thời so sánh với kinh nghiệm quốc tế.
• Phân tích thực trạng cho thấy nhiều doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong việc tuân thủ pháp luật thuế, cạnh tranh, chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường.
• Đề xuất các giải pháp thiết thực như xây dựng bộ phận chuyên trách, tăng cường đào tạo, hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao giám sát, kiểm tra.
• Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng đối với các nhà quản lý doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước và chuyên gia tư vấn pháp lý.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi và đánh giá hiệu quả trong giai đoạn 2020-2025 nhằm nâng cao tính tuân thủ pháp luật trong doanh nghiệp Việt Nam.

Hành động ngay hôm nay để xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật vững mạnh, góp phần phát triển doanh nghiệp bền vững và nâng cao uy tín trên thị trường trong nước và quốc tế!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TUÂN THỦ PHÁP LUẬT CỦA DOANH NGHIỆP 1. Khái quát về tuân thủ pháp luật 1. Khái niệm tuân thủ và tuân thủ pháp luật Tuân thủ (pháp luật và các quy định có tính ràng buộc khác - Corporate Compliance) thuộc phạm vi quản trị tuân thủ của doanh nghiệp nói chung. Tuân thủ là một yêu cầu phổ quát đối với doanh nghiệp tại các nước có nền kinh tế thị trường hiện đại và phát triển ở trình độ cao.

Corporate Compliance được hiểu là ý thức tôn trọng và tuân thủ nhằm đảm bảo mọi hoạt động của doanh nghiệp phù hợp với pháp luật, bao gồm cả việc phù hợp với các quy tắc khác của đời sống xã hội có liên quan cũng như các quy tắc thực hành kinh doanh do chính doanh nghiệp đưa ra, một cách tự nguyện dựa trên nhận thức và niềm tin của doanh nghiệp (Tăng Văn Nghĩa 2019, tr. Tuân thủ nói chung không chỉ được từ phía doanh nghiệp quan tâm, mà chính các quốc gia, tổ chức quốc tế có lĩnh vực hoạt động liên quan thúc đẩy nhằm tạo môi trường kinh doanh tốt và tôn trọng quyền lợi của người tiêu dùng. Những quy tắc ràng buộc hoặc những khuyến nghị (luật mềm – softlaw) về chương trình tuân thủ được các tổ chức có liên quan đưa ra đối với doanh nghiệp như: Hướng dẫn của OECD (The OECD good practice guidance for company compliance and ethics programs)1, hay các quy tắc về tuân thủ đối với ngân hàng thương mại trong Hiệp ước vốn Basel II2 nhằm tạo ra sự an toàn về vốn và quản lý rủi ro cho các ngân hàng thương mại (Tăng Văn Nghĩa 2019, tr. Tuân thủ của doanh nghiệp là việc thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật, các chính sách, quy chế, quy trình, quy định, quyết định, hướng dẫn, thông báo, chỉ thị, các quy tắc ứng xử, đạo đức nghề nghiệp và các quy định khác do doanh nghiệp ban hành, và các thông lệ quốc tế được pháp luật quy định một cách tự nguyện, với tinh thần trách nhiệm cao nhất.

Vai trò của tuân thủ pháp luật 1 Có thể tải về từ địa chỉ: http://www.org/investment/anti-bribery/anti- briberyconvention/44884389. 8 Tuy còn mới mẻ tại Việt Nam, nhưng quản trị tuân thủ đã được triển khai tại nhiều doanh nghiệp lớn trên thế giới. Những lợi ích của tuân thủ pháp luật mang lại cho doanh nghiệp là không thể phủ nhận bên cạnh việc giúp doanh nghiệp trách được nhiều rủi ro. Đối với doanh nghiệp Việt Nam đã và đang trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế một cách mạnh mẽ với việc gia nhập nhiều tổ chức tài chính, hiệp định thương mại khu vực, toàn cầu.

Để có thể phát triển bền vững và cạnh tranh một cách lành mạnh với các công ty nước ngoài cũng như bước ra thị trường quốc tế thì việc một công ty có tính tuân thủ tốt là điều rất quan trọng, mang lại nhiều lợi thế như: - Thúc đẩy hoạt động và nâng cao hiệu quả kinh doanh: tuân thủ pháp luật tốt của công ty sẽ giúp mang lại một hệ thống giải trình tốt hơn, giảm thiểu rủi ro liên quan đến các vụ gian lận hoặc các giao dịch nhằm mục đích vụ lợi của các cán bộ quản lý. Tinh thần trách nhiệm cao kết hợp với việc quản trị rủi ro và kiểm soát nội bộ hiệu quả có thể giúp cho công ty sớm phát hiện các vấn đề trước khi chúng phát sinh và dẫn đến một cuộc khủng hoảng. Tuân thủ pháp luật sẽ giúp cải thiện hiệu quả công việc quản lý và giám sát Ban giám đốc điều hành. Việc áp dụng những cách thức để tuân thủ hiệu quả cũng sẽ góp phần cải thiện quá trình ra quyết định.

- Nâng cao khả năng tiếp cận thị trường vốn: Những công ty tuân thủ tốt thường gây được cảm tình với các cổ đông và các nhà đầu tư, tạo dựng được niềm tin lớn hơn của công chúng vào việc công ty có khả năng sinh lời mà không xâm phạm tới quyền lợi của các cổ đông do đó sẽ gia tăng cơ hội thu hút vốn đầu tư cho công ty. - Giảm chi phí vốn và tăng giá trị tài sản: Những công ty cam kết áp dụng những tiêu chuẩn cao trong công ty thường huy động được những nguồn vốn giá rẻ khi cần nguồn tài chính cho các hoạt động của mình. Đồng thời, có một mối liên hệ mật thiết giữa các cách thức quản trị với việc các nhà đầu tư cảm nhận về giá trị tài sản của công ty (chẳng hạn tài sản cố định, lợi thế thương mại, nguồn nhân lực, danh mục sản phẩm, các khoản phải thu, nghiên cứu và phát triển). 9 - Nâng cao uy tín: Trong môi trường kinh doanh ngày nay, uy tín là một phần quan trọng làm nên giá trị thương hiệu của một công ty.

Uy tín và hình ảnh của một công ty là một tài sản vô hình không thể tách rời của công ty. Những biện pháp quản trị tuân thủ hiệu quả sẽ góp phần làm nên và nâng cao uy tín của công ty. Như vậy, những công ty tôn trọng quyền lợi của các cổ đông và các chủ nợ và đảm bảo tính minh bạch về tài chính sẽ được xem như là một người phục vụ nhiệt thành cho các lợi ích của công chúng đầu tư. Kết quả là những công ty đó dành được niềm tin lớn hơn của công chúng và từ đó nâng cao được giá trị thương hiệu.

Đối với Nhà nước Nhà nước giảm được các chi phí liên quan tới quản lý, giám sát, điều tra, tố tụng, xử lý lỗi, thi hành do một phần trách nhiệm đã được chuyển giao về phía doanh nghiệp. Nhà nước đóng vai trò là người hướng dẫn, chỉ đường cho doanh nghiệp. Đối với xã hội Các nguồn lực xã hội được sự đụng triệt để. Khi doanh nghiệp tiến hành tuân thủ, họ cam kết sẽ tuân thủ với các quy định, pháp luật của nhà nước một cách tự nguyện, tự giác.

Vì vậy, cả Nhà nước và Doanh nghiệp cùng phấn đấu vì những mục tiêu mà những quy định, pháp luật hướng tới, Do đó, tối đa hóa được lợi ích xã hội kỳ vọng. Hệ thống và chính sách tuân thủ Những quy tắc quản trị doanh nghiệp do OECD ban hành, hệ thống Chuẩn mực kế toán quốc tế (International Accounting Standards (IAS), hệ thống Tiêu chuẩn báo cáo tài chính quốc tế (International Financial Reporting Standards (IFRS) bên cạnh những tiêu chuẩn quốc gia. Tạo điều kiện thuận lợi cho việc đánh giá, xem xét cũng như so sánh tình trạng tuân thủ cũng như hoạt động của doanh nghiệp được thống nhất, dễ đàng. Bộ nguyên tắc quản trị doanh nghiệp có nền tảng pháp lý thông qua Điều 161, sửa đổi theo Luật Công khai và Minh bạch có hiệu lực từ ngày 26 tháng 07 năm 2002.

Mục đích của việc công bố Báo cáo tuân thủ nhằm cung cấp cho các chủ thể 10 tham gia trên thị trường vốn về thông tin tuân thủ của doanh nghiệp với bộ quy tắc. Theo đó, doanh nghiệp phải công bố họ đã và sẽ thực hiện những gì trong bộ quy tắc. Bất kỳ điều khoản nào của bộ quy tắc nếu doanh nghiệp không tuân thủ thì phải được thông báo công khai, nhưng không yêu cầu phải đưa ra giải thích. Báo cáo tuân thủ phải được cung cấp cho cả đông (công bố trên mạng internet) và cập nhật định kỳ.

Tương tự như quy tắc ứng xử chung được áp dụng cho cả HĐQT và Ban kiểm soát, Báo cáo tuân thủ phải được nộp cho cả HĐQT và Ban kiểm soát. Yêu cầu bắt buộc đối với báo cáo thường niên của bộ quy tắc này nhằm khuyến khích nhà quản trị phải liên tục rà sát lại các tiêu chuẩn. Chương trình tuân thủ 1. Các bước và quy trình tuân thủ Viện Chứng khoán Đức (Deutsches Atkieninstitut) cùng Liên minh các doanh nghiện niêm yết trên sàn chứng khoán Anh và MiddleNext (một tổ chức của Pháp, đại diện cho những doanh nghiệp vừa và nhỏ trên sàn chứng khoán Pháp) đã thống nhất đưa ra Hướng dẫn xây dựng hệ thống quản trị doanh nghiệp tại EU.

Hướng đẫn này nhằm giúp các doanh nghiệp niêm yết vừa và nhỏ trên toàn EU xây dựng một hệ thống quản trị tuân thủ hiệu quả. Theo hướng dẫn này, nguyên tắc hành xử và sự tham gia là những yếu tố quan trọng nhất trong hệ thống quản trị tuân thủ, doanh nghiệp cần tìm kiếm sự tham gia xây dựng và tích cực giữa ban quản trị doanh nghiệp, các cổ đông bên cạnh việc triển khai xây dựng hệ thống quản lý và các chính sách. Có những bước sau để xây dựng một chương trình tuân thủ hiệu quả: - Các tiêu chuẩn và thủ tục phải được tuân thủ bởi nhân sự của doanh nghiệp và các cá nhân, tổ chức khác có liên quan. - Phải có một nhân sự cấp cao giám sát việc tuân thủ (Nhân sự cấp cao ở đây là những cá nhân có khả năng kiểm soát trên toàn bộ tổ chức hoặc có khả năng lập nên những chính sách bên trong doanh nghiệp).

- Cần cẩn trọng trong việc phân cấp quyền hạn, tránh phân quyền lực quá lớn cho những cá nhân có xu hướng vi phạm. - Các tiêu chuẩn và thủ tục phải được thông suốt trong toàn bộ doanh nghiệp. 11 - Phải có những bước đi hợp lý để đạt được tuân thủ tại doanh nghiệp, bao gồm giám sát, kiểm toán và cơ chế báo cáo, tố giác. - Có biện pháp thi hành hợp lý các chính sách tuân thủ bằng các biện pháp kỷ luật thích hợp.

- Phải có các bước đi hợp lý khi phản ứng với những hành vi vi phạm nếu xảy ra và nhằm ngăn ngừa những hành vi vi phạm này tái diễn trọng tương lai. Các yêu cầu cơ bản về tuân thủ a) Sự lãnh đạo Một hệ thống quản trị tuân thủ thành công phải được xây dựng trên nền tảng đạo đức được khuyến khích từ phía những nhà quản trị cấp cao trong tổ chức. Nếu không, chương trình sẽ chỉ đơn thuần là những quy định và luật lệ nội bộ. Doanh nghiệp thường có cán bộ cấp cao chuyên trách về tuân thủ với đầy đủ nguồn lực và thẩm quyền để quản trị hoạt động tuân thủ hàng ngày.

Những cán bộ tuân thủ phải có được sự báo cáo cụ thể từ những người chịu trách nhiệm cao nhất đối với hoạt động của doanh nghiệp, bao gồm cả HĐQT.