Đặt vấn đề Việt Nam là một quốc gia đang phát triển, có thu nhập thấp. Để tồn tại trong cuộc cạnh tranh kinh tế quyết liệt của khu vực và toàn cầu, Việt Nam phải thực hiện chính sách công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước. Quá trình đó sẽ gây sức ép lớn tới môi trường. Giải pháp đặt ra là chúng ta phải có sự kết hợp chặt chẽ quá trình phát triển với các vấn đề môi trường, coi lợi ích môi trường là yếu tố phải cân nhắc trước khi hoạch định phát triển.
Cùng với sự phát triển kinh tế, các khu đô thị, các ngành sản xuất kinh doanh và dịch vụ ngày càng được mở rộng. Nó tạo ra một lượng lớn chất thải bao gồm: chất thải sinh hoạt, chất thải y tế, chất thải công nghiệp,… Những năm gần đây, huyện Mê Linh đang ở trong quá trình phát triển kinh tế và hiện đại hóa rất nhanh, vì vậy khối lượng rác trong khu dân cư và đô thị tăng rất nhanh. Lượng chất thải rắn này nếu không được xử lý tốt sẽ gây ra hàng loạt hậu quả tiêu cực tới môi trường sống. Mặc dù môi trường có khả năng pha loãng, phân tán, phân hủy các chất ô nhiễm nhưng khả năng đồng hóa này chỉ có giới hạn.
Khi hàm lượng các chất ô nhiễm quá cao sẽ dẫn tới mất khả năng căn bằng sinh thái. Như vậy, vấn đề cần quan tâm đó là phải có hệ thống xử lý chất thải rắn hợp lý nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đảm bảo cuộc sống cho người dân xung quanh. Tổng quan về khu vực nghiên cứu 1. Điều kiện tự nhiên 1.
Vị trí địa lý Huyện Mê Linh nằm ở phía Bắc thủ đô Hà Nội,cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 29km và có địa giới hành chính: phía Bắc giáp huyện Bình Xuyên và thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc; phía Nam giáp huyện Đan Phượng, huyện Đông Anh ngăn cách bởi con sông Hồng; phía Đông giáp với huyện Sóc Sơn; phía Tây giáp với huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc [5]. Địa hình Mê Linh là huyện thuộc vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng nên đất đai thấp dần từ Đông Bắc xuống Tây Nam, chia thành 3 tiểu vùng: tiểu vùng đồng bằng, tiểu vùng ven đê sông Hồng, tiểu vùng trũng. Địa hình đồng bằng bồi tụ phù sa sông (phù sa mới), bằng phẳng. Phía Đông Bắc huyện có xen núi thấp: Ba Tượng 334m, Coi Vây 319m.
Sông Cà Lồ ranh giới phía Bắc huyện, sông Hồng ranh giới phía Nam huyện. Quốc lộ 23 chạy chéo huyện, đường tỉnh 312, 308, đường xe lửa Hà Nội - Lào Cai đi chéo về phía Đông Bắc [4]. Khí hậu Huyện Mê Linh thuộc vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm với bốn mùa trong năm, trong đó có hai mùa rõ rệt: Mùa nóng từ tháng 4 đến tháng 11, mưa nhiều, nhiệt độ trung bình 27. Mùa lạnh từ tháng 12 đến tháng 3, ít mưa, nhiệt độ trung bình 16 - 17oC.
Tổng số giờ nắng trung bình trong năm là 1450 - 1550 giờ, nhiệt độ trung bình năm là 23.3oC, lượng mưa trung bình hàng năm từ 1135 - 1650 mm, với năm cao nhất là 1682 mm, năm thấp nhất là 1131 mm, lượng mưa phân bố không đều thường tập trung vào thàng 6 đến tháng 8. Độ ẩm không khí 84 - 86%, thấp nhất tháng 2 là 79 - 80%. Hướng gió chủ đạo từ tháng 4 đến tháng 9 là gió Đông Nam, từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau là gió Đông Bắc có kèm sương muối [4]. Thủy văn Hệ thống sông, hồ, kênh và đầm trên địa bàn huyện khá phong phú như sông Hồng, sông Cà Lồ, Đầm Và,.
có tác động rất lớn về mặt thuỷ lợi, chế độ thuỷ văn cả huyện phụ thuộc vào chế độ thuỷ văn sông Hồng. Sông Hồng: chảy qua phía Nam của huyện với chiều dài 19 km, lưu lượng nước bình quân năm 3860 m3 /s, lớn nhất vào tháng 8 là 10700 m3 /s, thấp nhất vào tháng 2 là 1930 m 3 /s, là nguồn cung cấp nước cho sản xuất, sinh hoạt của các xã phía Nam. Hàng năm vào mùa mưa sông Hồng gây lũ lụt và bồi đắp phù sa cho vùng đất bãi ngoài đê (mức lũ cao nhất là 15. Đây là đoạn sông có hiện tượng cướp dòng tạo nên nhiều đảo nổi trong lòng sông, do đó mặt nước sông Hồng trong năm biến động rất lớn.
Sông Hồng chính là tuyến đường thủy nối Hà Nội với các tỉnh đồng bằng sông Hồng, tạo điều kiện giao lưu phát triển kinh tế cho địa phương. Sông Cà Lồ: là phụ lưu cấp 1 của phần lưu vực sông Thái Bình, chảy qua phía Bắc và Đông Bắc huyện Mê Linh, dài 8. Sông Cà Lồ chảy theo hướng Tây Nam – Đông Bắc và hội tụ với nhánh 1 tại khu vực thôn Đại Lợi thị xã Phú Yên. Lòng sông rộng trung bình 50 – 60m, mực nước cao nhất 9.14 m, tuy nhiên lượng nước của sông không nhiều trung bình khoảng 30m 3 /s (vào mùa mưa 286m3/s).
Do đó vai trò của sông Cà Lồ là dòng tiêu úng mùa mưa của huyện Mê Linh. Vào mùa mưa lũ tập trung, nước sông Cầu dâng cao không tiêu kịp gây úng, lụt cục bộ cho một số vùng đất trũng của huyện. Hệ thống ao, hồ, đầm: Mê Linh có trên 200ha ao hồ, đầm với trữ lượng nước khá lớn, có ý nghĩa qua trọng với việc phát triển nuôi trồng thủy sản và phục vụ nhu cầu nước tại chỗ [4]. Điều kiện kinh tế xã hội Nông nghiệp thuỷ sản: Tốc độ tăng trưởng khá 5.
Cơ cấu có sự chuyển dịch theo hướng tăng sản phẩm ngành trồng trọt, vật nuôi. Bước đầu hình thành 3 báo cáo thực hành canh tác học các vùng sản xuất (vùng chuyên canh lúa chất lượng cao, vùng rau xanh, hoa tươi). Hàng hoá nông sản đã và đang được khẳng định trên thị trường. Công nghiệp và xây dựng: Công nghiệp Mê Linh đang trong quá trình hình thành; tốc độ tăng trưởng GDP công nghiệp cao (43.9% thời kỳ 2001 - 2004); tỷ 3 trọng công nghiệp trong GDP nền kinh tế là 35.
Các khu công nghiệp đang hình thành sẽ có vai trò quan trọng trong việc tạo hạt nhân phát triển vùng. Phát triển dịch vụ: Tốc độ tăng trưởng tương đối cao 16.9% (thời kỳ 2001 - 2004) song tỷ trọng trong nền kinh tế còn thấp (l0. Ngành dịch vụ từng bước đáp ứng nhu cầu sản xuất và đời sống của nhân dân. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật: Hệ thống giao thông của Mê Linh khá hoàn chỉnh gồm: đường bộ 433km; đường sông: 27.6km; đường sắt: 8km.
Mạng lưới giao thông thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội. Lịch sử hình thành Huyện Mê Linh là vùng đất có bề dày lịch sử văn hóa lâu đời, từng là Kinh đô của nước Việt dưới thời Hai Bà Trưng. Trong quá trình hình thành và phát triển, huyện Mê Linh có nhiều lần thay đổi địa lý hành chính [7]: Theo quyết định 178-CP ngày 5/7/1977 về việc hợp nhất và điều chỉnh địa giới một số huyện thuộc tĩnh Vĩnh Phú. Trên cơ sở hợp nhất huyện Bình Xuyên và huyện Yên Lãng thành một huyện lấy tên là huyện Mê Linh và sáp nhập 4 xã của huyện Yên Lạc: Văn Tiến, Nguyệt Đức, Minh Tân và Bình Định, 2 xã của huyện Kim Anh: Quang Minh và Kim Hoa vào huyện Mê Linh.
Ngày 29/12/1978, huyện Mê Linh được sáp nhập vào thành phố Hà Nội, theo nghị quyết về việc phê chuẩn việc phân vạch lại địa giới thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh Hà Sơn Bình, Vĩnh Phú, Cao Lạng, Bắc Thái, Quảng Ninh và Đồng Nai do Quốc hội ban hành. Ngày 17/ 2/1979, sáp nhập các xã Nam Viêm, Ngọc Thanh, Phú Thắng, Cao Minh và thị trấn Xuân Hòa của huyện Sóc Sơn vào huyện Mê Linh, theo Quyết định 49-CP, điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc các huyện Sóc Sơn, Mê Linh, Hoài Đức, Phúc Thọ và Thanh Trì thuộc thành phố Hà Nội do Hội đồng Chính phủ ban hành. Nâng tổng số đơn vị hành chính huyện Mê Linh lên thành 22 xã và 2 thị trấn: Chu Phan, Đại Thịnh, Liên Mạc, Mê Linh, Tam Đồng, Thạch Đà, Thanh Lâm, Tiền Châu, Tiền Phong, Tiến Thắng, Tiến Thịnh, Tự Lập, Tràng Việt, Hoàng Kim, Văn Khê, Vạn Yên, Quang Minh, Kim Hoa, Nam Viêm, Ngọc Thanh, Phú Thắng, Cao Minh, thị trấn Phúc Yên và thị trấn Xuân Hòa. 4 Ngày 12/8/1991, chuyển huyện Mê Linh của thành phố Hà Nội về tỉnh Vĩnh Phú (nay là Vĩnh Phúc), theo Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương do Quốc hội ban hành.
Ngày 9/12/2003, điều chỉnh địa giới hành chính huyện Mê Linh để thành lập thị xã Phúc Yên và huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc, theo Nghị định 153/2003/NĐ-CP của Chính phủ. Huyện Mê Linh còn lại 17 xã. Thực hiện Nghị quyết số 15/2008/QH12 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ 3, thông qua ngày 29/5/2008, về việc điều chỉnh địa giới hành chính thành phố Hà Nội, kể từ ngày 01/8/2008, chuyển toàn bộ huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc về thành phố Hà Nội. Gồm 18 đơn vị hành chính trực thuộc, trong đó, có 16 xã và 2 thị trấn, giữ ổn định cho đến nay.
Văn hóa và di tích lịch sử Lịch sử hình thành và phát triển huyện Mê Linh gắn liền với thời đại các vua Hùng dựng nước, là địa bàn cư trú của các Lạc tướng, Lạc hầu dòng dõi vua Hùng. Vùng đất đồng bằng phì nhiêu, màu mỡ này vốn là nơi giao lưu kinh tế và văn hóa của các vùng như: miền núi, trung du và đặc biệt là sự giao thoa văn hóa với các tỉnh lân cận nhất là với kinh đô Thăng Long, nên đã hội tụ ở đây một nền văn hóa phong phú, đa dạng góp phần không nhỏ vào sự hình thành phát triển của nền văn minh sông Hồng. Trong đó, các di tích lịch sử – văn hóa như một minh chứng cho đôi bàn tay khéo léo, óc sáng tạo tinh tế của người Việt, đồng thời còn đánh dấu sự ra đời và phát triển của văn minh cộng đồng, làng xã Việt Nam. Từ lâu trong tâm thức của người dân Mê Linh, các di tích lịch sử văn hóa chính là một phần linh hồn, một nét văn hóa đặc sắc của quê hương.
Do vậy, nơi đây đã lưu giữ được 179 di tích, trong đó, 27 di tích được xếp hạng cấp quốc gia, 42 di tích được xếp hạng cấp tỉnh, thành phố.