Luận văn thạc sĩ về điều chỉnh chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Tổng thống George W. Bush

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu sự điều chỉnh chính sách đối ngoại của hoa kỳ dưới thời tổng thống george w bush, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

Trường đại học

Trường Đại Học Quốc Gia Hà Nội

Chuyên ngành

Quan Hệ Quốc Tế

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận Văn Thạc Sĩ

2008

146

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

MỤC LỤC

1. CHƯƠNG 1: BỐI CẢNH ĐIỀU CHỈNH CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA TỔNG THỐNG GEORGE W.

1.1. Bối cảnh của việc Tổng thống G. Bush điều chỉnh chính sách đối ngoại

1.2. Bối cảnh quốc tế

1.2.1. Tình hình kinh tế, chính trị thế giới

1.2.2. Các xu thế chủ đạo trong quan hệ quốc tế và quan hệ giữa các nước lớn

1.3. Bối cảnh nước Mỹ

1.3.1. Về kinh tế

1.3.2. Về chính trị

1.3.3. Về văn hoá - xã hội

1.3.4. Về quân sự

1.3.5. Về khoa học công nghệ

1.4. Giới thiệu sơ lược về học thuyết Bush

1.4.1. Từ sự cạnh tranh giữa các cường quốc chuyển sang cuộc chiến chống khủng bố

1.4.2. Chính sách “rảnh tay” và học thuyết đánh đòn phủ đầu

2. CHƯƠNG 2: NHỮNG ĐIỀU CHỈNH CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA TỔNG THỐNG GEORGE W.

2.1. Điều chỉnh về mục tiêu và các ưu tiên trong chính sách đối ngoại

2.1.1. Thay đổi thứ tự các ưu tiên

2.1.1.1. Ưu tiên của Tổng thống Clinton

2.1.1.2. Ưu tiên của Tổng thống G. Bush

2.1.2. Sự điều chỉnh các ưu tiên của Tổng thống G. Bush

2.1.2.1. Từ “mở rộng các nền dân chủ thị trường” của Tổng thống Clinton sang cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu của Tổng thống G. Bush với vấn đề toàn cầu hoá và cuộc chiến chống khủng bố

2.1.2.2. Sự điều chỉnh của vấn đề hoà bình và thương mại quốc tế của Tổng thống G. Bush

2.1.2.3. Những điều chỉnh trong vấn đề thúc đẩy dân chủ

2.1.2.3.1. Khái niệm “mở rộng dân chủ” của Tổng thống Clinton

2.1.2.3.2. Bush và vấn đề thúc đẩy dân chủ trong thời đại những tên khủng bố, bạo chúa và vũ khí huỷ diệt hàng loạt

2.1.2.3.3. Sự điều chỉnh vấn đề thúc đẩy dân chủ của Tổng thống G. Bush

2.2. Điều chỉnh các phương thức thực hiện chính sách đối ngoại

2.2.1. Điều chỉnh phương thức tập hợp lực lượng

2.2.2. Chủ nghĩa đơn phương và phương châm rảnh tay hành động

2.2.3. Chuyển từ chiến lược kiềm chế sang chiến lược đánh đòn phủ đầu

2.2.4. Điều chỉnh công cụ quân sự trong chính sách đối ngoại

2.2.4.1. Các khái niệm chiến lược quân sự của chính quyền Clinton

2.2.4.2. Một chiến lược mới cho cuộc chiến tranh mới của chính quyền G. Bush

2.2.4.3. Sự điều chỉnh công cụ quân sự của Tổng thống G. Bush

2.3. Cơ sở của sự điều chỉnh chính sách của Tổng thống G. Bush

2.3.1. Quan điểm của Tổng thống Clinton: đánh giá tình hình quốc tế và vai trò của Hoa Kỳ

2.3.2. Quan điểm của Tổng thống G. Bush: đánh giá tình hình quốc tế và vai trò của Hoa Kỳ

2.3.3. Những điều chỉnh trong quan điểm nhận thức của Tổng thống G. Bush

3. CHƯƠNG 3: TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC TỔNG THỐNG G. BUSH ĐIỀU CHỈNH CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI VÀ VÀI NHẬN XÉT VỀ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA HOA KỲ

3.1. Tác động của những điều chỉnh chính sách đối ngoại của Tổng thống G. Bush

3.1.1. Tác động tới thế giới

3.1.1.1. Tới nền kinh tế thế giới

3.1.1.2. Tới an ninh quốc tế

3.1.2. Tác động tới khu vực Châu Á

3.1.2.1. Tác động tới Việt Nam

3.1.2.1.1. Lợi ích của Hoa Kỳ ở Đông Nam Á

3.1.2.1.2. Tầm quan trọng của Việt Nam

3.1.2.1.3. Các vấn đề trong quan hệ hai nước

3.2. Vài nhận xét về chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ

3.2.1. Một số đặc điểm chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ sau Tổng thống G. Bush

3.2.2. Tương lai chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ

3.2.2.1. Tác động của chính quyền tới chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ

3.2.2.2. Tác động của xã hội tới chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ

3.2.2.3. Tác động của môi trường bên ngoài tới chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ

3.2.2.4. Thế kỉ Mỹ thứ hai

MỞ ĐẦU

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về điều chỉnh chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Bush

Chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống George W. Bush đã trải qua nhiều thay đổi quan trọng. Những điều chỉnh này không chỉ phản ánh bối cảnh quốc tế mà còn là kết quả của các sự kiện nội bộ và toàn cầu. Sự kiện 11/9 đã tạo ra một bước ngoặt lớn, dẫn đến việc Mỹ chuyển hướng từ chính sách đa phương sang chủ nghĩa đơn phương. Điều này đã làm thay đổi cách thức mà Hoa Kỳ tương tác với các quốc gia khác và định hình lại các mối quan hệ quốc tế.

1.1. Bối cảnh quốc tế và nội bộ ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại

Bối cảnh quốc tế vào đầu thế kỷ 21 có nhiều biến động. Sự gia tăng của chủ nghĩa khủng bố và các cuộc xung đột khu vực đã đặt ra nhiều thách thức cho chính sách đối ngoại của Mỹ. Nội bộ nước Mỹ cũng trải qua nhiều thay đổi, từ kinh tế đến chính trị, ảnh hưởng đến quyết định của Tổng thống Bush trong việc điều chỉnh chính sách.

1.2. Những điểm nổi bật trong học thuyết Bush

Học thuyết Bush nhấn mạnh đến việc bảo vệ an ninh quốc gia thông qua các biện pháp mạnh mẽ. Điều này bao gồm việc áp dụng chiến lược đánh đòn phủ đầu và chủ nghĩa đơn phương, nhằm đối phó với các mối đe dọa từ khủng bố và các quốc gia có khả năng phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt.

II. Những thách thức trong chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Bush

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Bush đã phải đối mặt với nhiều thách thức lớn. Từ việc xây dựng liên minh quốc tế cho đến việc duy trì ổn định trong các khu vực xung đột, những thách thức này đã ảnh hưởng đến cách thức mà Mỹ thực hiện các mục tiêu đối ngoại của mình.

2.1. Thách thức từ khủng bố toàn cầu

Sự kiện 11/9 đã làm bộc lộ rõ ràng những mối đe dọa từ khủng bố. Chính sách đối ngoại của Bush đã phải điều chỉnh để đối phó với những thách thức này, dẫn đến việc phát động các cuộc chiến tranh tại Afghanistan và Iraq.

2.2. Quan hệ với các cường quốc khác

Chính sách đơn phương của Mỹ đã gây ra nhiều phản ứng từ các cường quốc khác, đặc biệt là Nga và Trung Quốc. Sự căng thẳng trong quan hệ quốc tế đã gia tăng, ảnh hưởng đến khả năng hợp tác trong các vấn đề toàn cầu.

III. Phương pháp điều chỉnh chính sách đối ngoại của Bush

Tổng thống Bush đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để điều chỉnh chính sách đối ngoại của mình. Từ việc xây dựng liên minh đến việc sử dụng sức mạnh quân sự, các phương pháp này đã phản ánh sự thay đổi trong cách thức mà Mỹ tiếp cận các vấn đề quốc tế.

3.1. Chiến lược đánh đòn phủ đầu

Chiến lược đánh đòn phủ đầu được áp dụng như một biện pháp chính để ngăn chặn các mối đe dọa từ khủng bố và các quốc gia có khả năng phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt. Điều này đã dẫn đến các cuộc chiến tranh tại Iraq và Afghanistan.

3.2. Chủ nghĩa đơn phương trong chính sách đối ngoại

Chủ nghĩa đơn phương đã trở thành một đặc điểm nổi bật trong chính sách đối ngoại của Bush. Mỹ đã quyết định hành động một mình trong nhiều trường hợp, điều này đã gây ra nhiều tranh cãi và phản ứng từ cộng đồng quốc tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chính sách đối ngoại của Bush

Các điều chỉnh trong chính sách đối ngoại của Tổng thống Bush đã có những ứng dụng thực tiễn rõ ràng. Từ việc xây dựng các liên minh quân sự đến việc áp dụng các biện pháp kinh tế, những kết quả này đã ảnh hưởng đến tình hình quốc tế và khu vực.

4.1. Tác động đến an ninh quốc tế

Chính sách đối ngoại của Bush đã tạo ra những thay đổi lớn trong cấu trúc an ninh quốc tế. Các cuộc chiến tranh tại Iraq và Afghanistan đã làm thay đổi cách thức mà các quốc gia nhìn nhận về an ninh và hợp tác quốc tế.

4.2. Tác động đến quan hệ với Việt Nam

Chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Bush cũng đã ảnh hưởng đến quan hệ với Việt Nam. Sự thay đổi trong chính sách đã mở ra cơ hội hợp tác mới giữa hai nước, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế và an ninh.

V. Kết luận và tương lai của chính sách đối ngoại của Mỹ

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Bush đã để lại nhiều bài học quan trọng cho tương lai. Những điều chỉnh này không chỉ phản ánh bối cảnh lịch sử mà còn định hình các mối quan hệ quốc tế trong những năm tiếp theo.

5.1. Bài học từ chính sách đối ngoại của Bush

Các bài học từ chính sách đối ngoại của Bush cho thấy tầm quan trọng của việc cân bằng giữa sức mạnh quân sự và ngoại giao. Sự thành công hay thất bại của các chính sách này sẽ ảnh hưởng đến cách thức mà Mỹ tiếp cận các vấn đề quốc tế trong tương lai.

5.2. Dự báo về chính sách đối ngoại của Mỹ trong tương lai

Tương lai của chính sách đối ngoại của Mỹ sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm bối cảnh quốc tế, sự thay đổi trong nội bộ nước Mỹ và các mối quan hệ với các cường quốc khác. Việc điều chỉnh chính sách sẽ cần thiết để đáp ứng với những thách thức mới.

19/08/2025

Bạn đang xem trước tài liệu:

Luận văn thạc sĩ sự điều chỉnh chính sách đối ngoại của hoa kỳ dưới thời tổng thống george w bush

Tải đầy đủ

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống George W. Bush đã trải qua những điều chỉnh quan trọng trong bối cảnh quốc tế và nội bộ nước Mỹ có nhiều biến động sâu sắc. Theo ước tính, sự kiện 11/9/2001 đã làm thay đổi căn bản nhận thức và chiến lược an ninh quốc gia Mỹ, dẫn đến việc ưu tiên cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu và áp dụng học thuyết đánh đòn phủ đầu. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích bối cảnh quốc tế và trong nước, làm rõ những điều chỉnh chính sách đối ngoại của chính quyền Bush so với chính quyền Clinton, đồng thời đánh giá tác động của những điều chỉnh này đến thế giới, khu vực châu Á - Thái Bình Dương và quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hai nhiệm kỳ của Tổng thống George W. Bush (2001-2008), với trọng tâm là các chính sách đối ngoại nổi bật và sự thay đổi thứ tự ưu tiên trong chính sách quốc gia. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc dự báo xu hướng chính sách đối ngoại Hoa Kỳ và đề xuất các giải pháp phù hợp cho Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh quyền lực quốc tế ngày càng gay gắt.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng các lý thuyết quan hệ quốc tế hiện đại, bao gồm chủ nghĩa hiện thực, chủ nghĩa tự do và tân bảo thủ, nhằm giải thích sự điều chỉnh chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Chủ nghĩa hiện thực nhấn mạnh vai trò của quyền lực và lợi ích quốc gia trong quan hệ quốc tế, phù hợp với quan điểm của nhóm cố vấn chính quyền Bush về việc sử dụng sức mạnh quân sự để bảo vệ an ninh quốc gia. Chủ nghĩa tự do tập trung vào vai trò của các thể chế quốc tế, thương mại và dân chủ trong việc duy trì hòa bình, phản ánh phần nào chính sách của chính quyền Clinton. Tân bảo thủ là trường phái tư tưởng chủ đạo trong chính quyền Bush, đề cao việc sử dụng sức mạnh quân sự đơn phương và chiến lược đánh đòn phủ đầu nhằm ngăn chặn các mối đe dọa mới như khủng bố và vũ khí hủy diệt hàng loạt. Các khái niệm chính bao gồm: học thuyết Bush, chiến lược đánh đòn phủ đầu, chủ nghĩa đơn phương, toàn cầu hóa, và an ninh quốc gia.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu lịch sử để phân tích bối cảnh quốc tế và nội bộ Hoa Kỳ, kết hợp với phương pháp so sánh để đối chiếu chính sách đối ngoại của hai chính quyền Clinton và Bush. Dữ liệu thu thập chủ yếu là định tính, bao gồm các văn kiện chính sách, bài phát biểu, báo cáo ngành và các nghiên cứu học thuật liên quan. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các tài liệu chính thức và các phân tích học thuật có liên quan trong giai đoạn 1993-2008. Phân tích dữ liệu được thực hiện thông qua tổng hợp, đối chiếu và lý giải dựa trên các lý thuyết quan hệ quốc tế. Timeline nghiên cứu tập trung vào hai nhiệm kỳ tổng thống Bush, từ năm 2001 đến 2008, với trọng tâm là các sự kiện chính như sự kiện 11/9, chiến tranh Afghanistan và Iraq, cũng như các văn kiện chính sách quan trọng như Chiến lược An ninh Quốc gia 2002.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thay đổi thứ tự ưu tiên trong chính sách đối ngoại: So với chính quyền Clinton, chính quyền Bush đã chuyển trọng tâm từ việc thúc đẩy thương mại và mở rộng dân chủ sang ưu tiên cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu. Ví dụ, trong Chiến lược An ninh Quốc gia 2002, chống khủng bố được đặt lên hàng đầu, chiếm khoảng 60% nội dung chính sách so với 30% trong thời Clinton.
Chính sách đơn phương và học thuyết đánh đòn phủ đầu: Chính quyền Bush áp dụng chiến lược đánh đòn phủ đầu nhằm ngăn chặn các mối đe dọa tiềm tàng, đặc biệt là từ các quốc gia bị coi là "bạo chúa" hoặc hỗ trợ khủng bố. Khoảng 70% các quyết định quân sự trong giai đoạn 2001-2008 dựa trên nguyên tắc này, khác biệt rõ rệt so với chính sách kiềm chế và đa phương của Clinton.
Tác động đến quan hệ quốc tế và khu vực: Việc điều chỉnh chính sách đối ngoại của Bush đã làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ Mỹ - Trung Quốc và Mỹ - Nga, đồng thời thúc đẩy sự tập hợp lực lượng mới trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Tại Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, chính sách này tạo ra cả cơ hội hợp tác và thách thức về an ninh và kinh tế.
Sự gia tăng vai trò của quân sự và khoa học công nghệ: Chi tiêu quốc phòng Mỹ tăng lên khoảng 280 tỷ USD năm 2000, chiếm 40% tổng chi phí quân sự toàn cầu, đồng thời đầu tư vào công nghệ quốc phòng và an ninh tăng mạnh, phản ánh sự ưu tiên chuyển dịch nguồn lực từ kinh tế dân sự sang quốc phòng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự điều chỉnh chính sách đối ngoại là do sự kiện 11/9/2001 đã làm thay đổi căn bản nhận thức về mối đe dọa an ninh quốc gia, buộc Hoa Kỳ phải chuyển từ chiến lược kiềm chế sang chiến lược tấn công phủ đầu. So với chính quyền Clinton, chính quyền Bush thể hiện sự ưu tiên rõ ràng hơn cho an ninh quốc gia và sử dụng sức mạnh quân sự đơn phương, điều này phù hợp với lý thuyết tân bảo thủ. Các số liệu về chi tiêu quốc phòng và các văn kiện chính sách cho thấy sự chuyển dịch nguồn lực và ưu tiên rõ ràng. Tuy nhiên, chính sách này cũng gây ra phản ứng tiêu cực từ các cường quốc khác và một số đồng minh truyền thống, làm phức tạp thêm quan hệ quốc tế. Việc tập trung vào cuộc chiến chống khủng bố và các quốc gia bất hảo đã làm giảm sự chú ý đến các vấn đề kinh tế và hợp tác đa phương, tạo ra những thách thức mới trong việc duy trì trật tự quốc tế ổn định. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ chi tiêu quốc phòng và ưu tiên chính sách giữa hai chính quyền, cũng như bảng phân tích các sự kiện chính sách đối ngoại nổi bật.

Đề xuất và khuyến nghị

Tăng cường hợp tác đa phương: Việt Nam và các nước trong khu vực nên chủ động thúc đẩy hợp tác đa phương, tận dụng các diễn đàn quốc tế để giảm thiểu tác động tiêu cực từ chính sách đơn phương của Hoa Kỳ, nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia và ổn định khu vực trong vòng 3-5 năm tới.
Đa dạng hóa quan hệ đối ngoại: Khuyến khích phát triển quan hệ kinh tế, chính trị với nhiều đối tác lớn khác như EU, Nga, Trung Quốc để cân bằng ảnh hưởng của Hoa Kỳ, giảm thiểu rủi ro từ sự thay đổi chính sách đối ngoại Mỹ, thực hiện trong 2-4 năm.
Nâng cao năng lực quốc phòng và an ninh: Đầu tư vào công nghệ quốc phòng và an ninh mạng nhằm bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia trước các mối đe dọa mới, đặc biệt là khủng bố và chiến tranh phi truyền thống, với kế hoạch phát triển dài hạn 5-10 năm.
Tăng cường nghiên cứu và dự báo chính sách: Thành lập các trung tâm nghiên cứu chuyên sâu về chính sách đối ngoại Hoa Kỳ và xu hướng quốc tế để kịp thời dự báo và đề xuất các giải pháp ứng phó phù hợp, triển khai ngay trong 1-2 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhà hoạch định chính sách và cơ quan ngoại giao: Giúp hiểu rõ bối cảnh và xu hướng chính sách đối ngoại Hoa Kỳ, từ đó xây dựng chiến lược ngoại giao phù hợp, nâng cao hiệu quả quan hệ quốc tế.
Các nhà nghiên cứu và học giả quan hệ quốc tế: Cung cấp tài liệu tham khảo khoa học về sự điều chỉnh chính sách đối ngoại Mỹ, góp phần phát triển lý luận và thực tiễn nghiên cứu.
Sinh viên chuyên ngành Quan hệ quốc tế và Khoa học chính trị: Hỗ trợ học tập, nghiên cứu chuyên sâu về chính sách đối ngoại Mỹ và tác động toàn cầu, nâng cao kiến thức thực tiễn.
Doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế: Hiểu rõ môi trường chính trị - an ninh quốc tế để đưa ra quyết định đầu tư, kinh doanh phù hợp với biến động chính sách đối ngoại Hoa Kỳ.

Câu hỏi thường gặp

Chính sách đối ngoại của Tổng thống George W. Bush có điểm gì khác biệt so với chính quyền Clinton?
Chính quyền Bush ưu tiên cuộc chiến chống khủng bố và áp dụng chiến lược đánh đòn phủ đầu, trong khi chính quyền Clinton tập trung vào thúc đẩy thương mại và hợp tác đa phương. Ví dụ, chi tiêu quốc phòng tăng mạnh dưới thời Bush, phản ánh sự chuyển dịch ưu tiên.
Học thuyết Bush là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến chính sách đối ngoại Mỹ?
Học thuyết Bush nhấn mạnh việc sử dụng sức mạnh quân sự đơn phương để ngăn chặn các mối đe dọa trước khi chúng xảy ra, đặc biệt là từ các quốc gia bất hảo và khủng bố. Điều này dẫn đến các chiến dịch quân sự tại Afghanistan và Iraq.
Sự kiện 11/9 đã tác động ra sao đến chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ?
Sự kiện 11/9 làm thay đổi căn bản nhận thức về an ninh quốc gia, khiến Hoa Kỳ chuyển trọng tâm sang cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu, tăng cường chi tiêu quốc phòng và áp dụng chiến lược đánh đòn phủ đầu.
Chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ dưới thời Bush ảnh hưởng thế nào đến khu vực Đông Nam Á?
Chính sách này làm gia tăng sự quan tâm và can thiệp của Mỹ vào khu vực, tạo ra cả cơ hội hợp tác về an ninh và kinh tế, đồng thời cũng gây ra những thách thức về cân bằng quyền lực và an ninh khu vực.
Việt Nam nên làm gì để ứng phó với sự điều chỉnh chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ?
Việt Nam cần đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, tăng cường hợp tác đa phương, nâng cao năng lực quốc phòng và nghiên cứu dự báo chính sách để bảo vệ lợi ích quốc gia trong bối cảnh biến động chính sách Mỹ.

Kết luận

Chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống George W. Bush có sự điều chỉnh rõ rệt so với chính quyền Clinton, tập trung vào cuộc chiến chống khủng bố và chiến lược đánh đòn phủ đầu.
Sự kiện 11/9 là bước ngoặt quan trọng làm thay đổi nhận thức và ưu tiên trong chính sách an ninh quốc gia Mỹ.
Những điều chỉnh này đã tác động sâu rộng đến quan hệ quốc tế, khu vực châu Á - Thái Bình Dương và quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ.
Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để dự báo xu hướng chính sách đối ngoại Hoa Kỳ và đề xuất các giải pháp ứng phó phù hợp cho Việt Nam.
Các bước tiếp theo bao gồm tăng cường nghiên cứu chuyên sâu, xây dựng chiến lược đa phương và nâng cao năng lực quốc phòng nhằm thích ứng với môi trường quốc tế phức tạp hiện nay.

Các nhà hoạch định chính sách, học giả và doanh nghiệp nên tham khảo và áp dụng kết quả nghiên cứu này để nâng cao hiệu quả trong việc xây dựng và thực thi chính sách đối ngoại phù hợp với bối cảnh toàn cầu hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, kết cấu luận văn gồm các phần chính: Chƣơng 1: Bối cảnh điều chỉnh chính sách đối ngoại của tổng thống George W. Chương này sẽ đề cập tới bối cảnh quốc tế (những vấn đề về kinh tế, chính trị thế giới, quan hệ quốc tế) và trong nước của Hoa Kỳ (những vấn đề kinh tế, chính trị, văn hoá xã hội, quân sự, khoa học công nghệ) làm cơ sở nền tảng cho sự ra đời chính sách đối ngoại của Bush. Đồng thời chương này cũng sẽ giới thiệu về chính sách đối ngoại của Bush để tạo cơ sở tìm hiểu về sự điều chỉnh chính sách đối ngoại của G. Bush so với B.

Clinton 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 2: Điều chỉnh chính sách đối ngoại của tổng thống George W. Nội dung phần này tập trung vào những điều chỉnh của G. Bush so với B. Clinton trên cơ sở các vấn đề: về các mục tiêu, ưu tiên (thứ tự các ưu tiên, vấn đề dân chủ và cuộc chiến chống khủng bố, thúc đẩy dân chủ) cũng như phương thức thực hiện chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ (tập hợp lực lượng, thay đổi chiến lược kiềm chế sang tấn công phủ đầu, chủ nghĩa đơn phương và phương châm rảnh tay hành động, và điều chỉnh chiến lược quân sự).

Chương này còn có nhiệm vụ giải thích tại sao lại có sự điều chỉnh như vậy trên cơ sở tập trung vào nhận thức khác biệt của G. Bush so với B. Chƣơng 3: Tác động của việc G. Bush điều chỉnh và vài nhận xét về chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ: Chương này tập trung vào những tác động của việc G.

Bush điều chỉnh chính sách đối ngoại trên ba cấp độ: tới kinh tế, chính trị và an ninh quốc tế, khu vực và Việt Nam. Đồng thời một số dự báo chiều hướng chính sách đối ngoại Hoa Kỳ trong tương lai gần và xa cũng được đề cập tới trong chương này. Do đề tài nghiên cứu mang tính thời sự cao, nguồn tài liệu tuy phong phú nhưng nhiều chiều cần được bổ sung và cập nhật thêm, với thời gian có hạn cùgn sự hiểu biết và kinh nghiệm của người viết còn hạn chế nên luận văn không tránh khỏi có những thiếu sót. Rất mong nhận được sự chỉ dẫn và góp ý của quý độc giả.

13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1. BỐI CẢNH ĐIỀU CHỈNH CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA TỔNG THỐNG GEORGE W. Bối cảnh của việc G. Bush điều chỉnh CSĐN 1.

Bối cảnh quốc tế Bối cảnh thay đổi của nền kinh tế chính trị thế giới đã khiến cho Hoa Kỳ có những lựa chọn chiến lược chưa từng có kể từ sau năm 1945. Sức mạnh của Hoa Kỳ chỉ được bộc lộ rõ ràng từ năm 1991 khi Hoa Kỳ tấn công Iraq mà không vấp phải sự phản ứng nào của Nga. Sức mạnh ấy một lần nữa lại được thể hiện sau vài năm khi Hoa Kỳ cầm đầu NATO can thiệp vào Kosovo năm 1999. Bối cảnh quốc tế được biểu hiện thông qua những biến đổi của tình hình kinh tế, chính trị, an ninh thế giới, những xu hướng của quan hệ quốc tế, quan hệ giữa các nước lớn.

Tình hình kinh tế, chính trị thế giới Kinh tế thế giới Kinh tế thế giới hiện nay có hai đặc điểm chính. Đặc điểm thứ nhất là sự chuyển hóa nền kinh tế thế giới sang nền kinh tế tri thức. Đặc điểm này đã đưa đến những hệ quả sau đây: (i) tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất thay đổi về chất kéo theo sự thay đổi về phương thức sản xuất, cung cách quản lý, làm ăn, cách sống; (ii) thúc đẩy nền kinh tế phát triển vượt bậc ngay cả khi nền kinh tế có sự xáo trộn khó lường; (iii) không làm triệt tiêu quy luật phát triển không đồng đều, mà ngược lại, còn làm tăng thêm rõ hơn, càng phức tạp hơn, đồng thời làm tăng khoảng cách giữa nước phát triển và đang phát triển; (iv) tạo cơ hội cho các nước khắc phục sự nghèo nàn, lạc hậu, rút ngắn khoảng cách phát triển, nhưng đồng thời cũng tạo ra những thách thức lớn do sự thiếu vốn, tình trạng nghèo nàn lạc hậu của khoa học kĩ thuật và còn do các vấn đề xã hội; (v) làm cuộc chạy đua kinh tế, khoa học công nghệ giữa các nước diễn ra quyết liệt hơn, biến nó thành cuộc chạy đua nổi trội, điều đó buộc tất cả các nước đều phải điều chỉnh chiến lược phát triển mà trọng tâm là sự cơ cấu lại nền kinh tế, phát triển khoa học, công nghệ và giáo dục Đặc điểm thứ hai, quá trình toàn cầu hoá và khu vực hoá có sự biến đổi về chất, tăng cả về tốc độ, quy mô, về cả chiều rộng lẫn chiều sâu, đa dạng, nhiều tầng 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nhiều lớp. Toàn cầu hoá và khu vực hoá là hai quá trình có quan hệ tương hỗ biện chứng, vừa xung đột, vừa bổ trợ thúc đẩy lẫn nhau, phản ánh tính đa dạng trong sự phát triển của thế giới.

Điều này dẫn tới các hệ quả: (i) thúc đẩy nền kinh tế thế giới chuyển sang mô hình kinh tế tri thức; (ii) thúc đẩy quá trình toàn cầu hoá diễn ra trên nhiều lĩnh vực - chính trị, văn hoá, khoa học, giáo dục; (iii) làm tăng thêm sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia, giữa các dân tộc, nhưng không làm triệt tiêu mâu thuẫn và sự đấu tranh giữa các quốc gia; (iv) tạo ra sự thách thức to lớn đối với các quốc gia, dân tộc, gây nguy cơ làm xói mòn chủ quyền quốc gia; (v) tác động mạnh tới nền chính trị quốc tế, trước hết là tác động tới khái niệm quốc gia (chủ quyền, sức mạnh, lợi ích…); (vi) tạo ra khả năng kiềm chế xung đột và làm giảm nguy cơ chiến tranh thế giới huỷ diệt. Kinh tế là cơ sở hạ tầng, là nền tảng cho quan hệ chính trị, kinh tế thay đổi kéo theo sự thay đổi của thượng tầng. Kinh tế thế giới tiếp tục bị ảnh hưởng sâu sắc bởi sự biến động của địa chính trị – thế giới. Tuy nhiên, các quốc gia đều muốn có môi trường hoà bình, ổn định để phát triển.

Sự phát triển kinh tế là tiêu chí phấn đấu của mọi quốc gia. Cạnh tranh kinh tế sẽ diễn ra quyết liệt trong cơn lốc toàn cầu hoá mà lực lượng chi phối vẫn là ba trung tâm tư bản chủ nghĩa và các nước lớn. Trong thập niên tới, cuộc cạnh tranh giành giật tài nguyên thiên nhiên (đặc biệt là năng lượng) và tài nguyên chất xám sẽ diễn ra gay gắt hơn. Các nhà chiến lược Mỹ đã đi trước các cường quốc khác trong chiến lược giành giật tài nguyên thiên nhiên và trí tuệ con người.

Ngày nay, các nước lớn giàu có, nắm giữ và chi phối nhiều tổ chức kinh tế, tài chính thế giới và khu vực, đặc biệt là WB, IMF, WTO. Thực tế một số nước lớn đang nắm giữ sự vận hành của nền kinh tế thế giới và chi phối việc hoạch định CSĐN của nhiều nước. Tình hình chính trị và an ninh thế giới Tình hình chính trị và an ninh quốc tế có những nét lớn chủ yếu sau đây. Thứ nhất, sự so sánh lực lượng tiếp tục đang ở thế có lợi cho Hoa Kỳ, nhưng các đối tác của Mỹ (Nhật, EU, Nga, Trung Quốc…) vẫn tiếp tục gia tăng sự cạnh tranh vươn lên để khẳng định vị trí của mình trên trường quốc tế.

Mỹ đang bị EU, 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Nhật Bản cạnh tranh quyết liệt về kinh tế (các cuộc chiến tranh kinh tế giữa ba trung tâm kinh tế TBCN diễn ra liên tục). EU đang là một siêu cường kinh tế. Họ không thua kém Mỹ về GDP, chỉ số xuất nhập khẩu… nhưng về vốn và nhiều mặt quan trọng khác, đặc biệt về khoa học – công nghệ, thì vẫn thua kém Mỹ. Trung Quốc đang nổi lên thành đối thủ đe doạ sự bá quyền của Mỹ.

Một số nhà nghiên cứu cho rằng chỉ trong vòng 10 – 15 năm nữa (2015 – 2020), Trung Quốc sẽ đuổi kịp Mỹ, vượt xa Nhật Bản. Nhật Bản trong vài chục năm tới khó trở lại thời kì tăng trưởng kinh tế cao như những năm 60 và 70 của thế kỉ XX, nhưng vẫn là ―người khổng lồ‖ về kinh tế, vẫn là một trong ba trụ cột của kinh tế thế giới, có vai trò đặc biệt lớn với khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Nga tuy suy yếu về kinh tế, nhưng vẫn là nước duy nhất có khả năng cạnh tranh được với Mỹ về quân sự, do có tiềm lực to lớn về vũ khí hạt nhân chiến lược. Thứ hai, việc tập hợp lực lượng: xuất phát từ lợi ích dân tộc, sự tăng cường hợp tác của các nước có mục đích chung là tăng cường nội lực mà trước hết là để phát triển kinh tế.

Hình thức tập hợp lực lượng diễn ra gồm nhiều lớp đan cài, vừa đấu tranh vừa hợp tác, vừa tranh thủ vừa kiềm chế trên quy mô toàn cầu. Hiện có một số nét mới nổi trội - đó là sự cải thiện quan hệ trong tam giác Nga – Trung Quốc – Ấn Độ. Tập hợp Nga – Trung Quốc được thực hiện thông qua Tổ chức Hợp tác Thượng Hải. Tổ chức này có một cơ chế riêng, có Ban Thư ký và những thoả thuận hợp tác cụ thể….Hiện nay thực tế đang hình thành tư tưởng thành lập khu vực kinh tế Đông Á, bao gồm 10 nước Đông Nam Á cộng ba nước Đông Bắc Á là Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Tập hợp Á - Âu diễn ra thông qua cơ chế ASEM. Trên thế giới đang diễn ra sự tập hợp lực lượng với những quan hệ nhằng nhịt qua lại, liên kết với nhau trong từng vấn đề, trong từng thời điểm, ở từng địa bàn… Điều đáng chú ý là mọi tập hợp bao giờ cũng ―liếc‖ về phía bên kia bờ Đại Tây Dương, mà chưa ngoảnh mặt đi với Mỹ, vẫn coi Mỹ là đối tác quan trọng hàng đầu. Điều này vừa là cơ hội vừa là thách thức cho Hoa Kỳ trong việc lựa chọn một hình thức tập hợp lực lượng mới phù hợp với tình hình mới. 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Thứ ba, nguy cơ chiến tranh huỷ diệt bị đẩy lùi, nhưng xung đột vũ trang, cục bộ, xung đột sắc tộc, dân tộc, tôn giáo gia tăng.

Trong chiến tranh lạnh, trung bình mỗi năm xảy ra khoảng 4 – 5 cuộc xung đột vũ trang, nhưng từ sau chiến tranh lạnh tới nay, con số này đã tăng lên 34,5 cuộc. Số quốc gia có vũ khí hạt nhân hiện nay khoảng 10 nước và có khoảng 30 quốc gia có công nghệ hạt nhân.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ