phần Mở đầu và Kết luận, nội dung luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của. Chƣơng 2: Xây dựng một số đề kiểm tra đánh giá trong giờ học một số kiến thức chƣơng "Dòng điện không đổi", Vật lý lớp 11. Chƣơng 3: Thực nghiệm sƣ phạm.ban TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.ban CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG CÁC KĨ THUẬT ĐÁNH GIÁ TRÊN LỚP HỌC TRONG DẠY HỌC VẬT LÍ 1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu 1.
Một số nghiên cứu trên thế giới Theo tài liệu Classroom assessment techniques (CATs): Tools for improving accounting education, CATs là các công cụ và kỹ thuật đƣợc sử dụng trong suốt học kỳ để đánh giá cụ thể và liên tục về việc dạy và học. Kết quả đánh giá trên lớp học giúp không đƣa ra tổng kết điểm của một học kì mà cung cấp thông tin về những điều làm đƣợc và chƣa làm đƣợc khi dạy học. CATS đánh giá sự tƣơng tác giữa một giáo viên cụ thể và một lớp học cụ thể trong thời gian và địa điểm cụ thể [15]. Vấn đề này cũng đƣợc trình bày trong tài liệu Using Classroom Assessment to Change Both Teaching and Learning, Mimi Steadman của Mimi Steadman, Ông cho rằng thông qua phản hồi kịp thời, giáo viên có cơ hội thực hiện các điều chỉnh trong kế hoạch giảng dạy, từ đó cải thiện việc học tập và đạt đƣợc các mục tiêu dạy học.
Đánh giá lớp học tốt cho cả giáo viên và học sinh [19]. Trong tài liệu Classroom Assessment Techniques, Thomas Angelo and K. Patricia Cross, tác giả Thomas Angelo and K. Patricia Cross đã đƣa ra quan điểm về việc tồn tại một thách thức đối với Giáo dục là bằng cách nào đảm bảo đánh giá có ý nghĩa và phản hồi là kịp thời để đạt mục tiêu thúc đẩy học tập.
Một vấn đề khác là làm thế nào để giáo viên có thể không nhằm mục đích lấy điểm mà vẫn nhận đƣợc thông tin phản hồi hiệu quả, kịp thời, liên tục. Khi đánh giá các hoạt động trong lớp học và hiệu quả học tập của học sinh, phản hồi của giáo viên thƣờng bị giới hạn bởi ý thức chủ quan về điểm số kiểm tra học kì [14]. Đồng quan điểm, tác giả Dawn-Marie Walker đã nêu lên quan điểm rằng "Kỹ thuật đánh giá trên lớp học là một cách tốt để giải quyết cả hai khó khăn trên" trong tài liệu Classroom Assessment Techniques: An Assessment and Student Evaluation Method [20].ban TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.ban W James Popham đã nêu trong Classroom Assessment: What Teachers Need to Know (Second Edition) vai trò quan trọng của kiểm tra đánh giá trên lớp học, nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy của giáo viên. CATs giúp chẩn đoán điểm mạnh, điểm yếu, theo dõi tiến độ học tập của học sinh, đồng thời giáo viên cũng tự đánh giá đƣợc hiệu quả giảng dạy.
Cũng trong tài liệu này tác giả đã đƣa ra vai trò của các mục tiêu trong việc thiết kế các bài kiểm tra phải phù hợp. Mục tiêu giảng dạy có thể đƣợc viết ở các mức độ cụ thể khác nhau. Nếu mục tiêu có phạm vi nhỏ, rất cụ thể, thì nhiệm vụ đánh giá có thể trở nên khó khăn. Mặt khác, nếu phạm vi của mục tiêu rất rộng, mục tiêu đƣợc nêu chung chung dẫn đến khó đo lƣờng chính xác và vì thế đánh giá không còn tác dụng [18].
Trong công trình Improving Classroom Assessment to Improve Learning: Guidelines from Research and Practice, Thomas A. Angelo, tác giả Thomas Angelo and K. Patricia Cross đã nêu hầu hết học sinh sẽ tích cực học tập hơn khi họ tham gia các bài kiểm tra đánh giá trên lớp. Thay vì các bài kiểm tra định kì nhƣ phƣơng pháp truyền thống, học sinh đƣợc viết những bài ngắn gọn về mức độ hiểu những kiến thức vừa học hay hoàn thành các Nhật kí học tập để theo dõi tiến độ và có phƣơng án kịp thời để nâng cao hiệu quả học tập.
Giáo viên tìm hiểu những mong đợi của học sinh về môn học, kết hợp duy trì mục tiêu cao nhƣng phù hợp với thực tế [13]. Patricia Cross và Thomas A. Angelo trong Classroom Assessment Techniques A Handbook for Faculty một vấn đề đang đƣợc quan tâm trong các đánh giá lớp học hiện tại giáo viên thực hiện tập trung vào các năng lực ở mức độ thấp nhất, cụ thể là khả năng ghi nhớ và tái tạo những gì đƣợc trình bày bởi ngƣời khác. Tuy nhiên, phong trào cải cách trong thập niên 1980 là sự phát triển của tƣ duy phê phán, giải quyết vấn đề và có khả năng đƣa ra quan điểm của bản thân.
Các năng lực bậc cao này khó đánh giá hơn nhiều [17].ban TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Một số nghiên cứu tại Việt Nam Tại Việt Nam cũng đã có rất nhiều các nhà giáo dục nghiên cứu về kiểm tra đánh giá, đặc biệt là đánh giá trên lớp học. Có nhiều nhà nghiên cứu phải kể đến nhƣ Hoàng Đức Nhuận, Lê Đức Phúc, Lâm Quang Thiệp; Lê Đức Ngọc, Dƣơng Thiệu Tống… đã đƣa ra các cơ sở lí luận, phân tích thực trạng và nhận thấy vai trò quan trọng của đánh giá trên lớp học nhằm nâng cao hiệu quả học tập của học sinh. Các tác giả Đào Hoa Mai, Sái Công Hồng, Lê Thái Hƣng, Đinh Thị Kim Thoa, Nguyễn Thị Ngọc Bích, Lê Kim Long đã đƣa ra Nghiên cứu đề xuất áp dụng các kĩ thuật đánh giá trong lớp học cho bậc học phổ thông ở Việt Nam.
Trong đó nhấn mạnh để giúp mang lại kết quả tốt nhất, cần hƣớng đến hoạt động kiểm tra đánh giá nhƣ một hoạt động học tập trên lớp học [6]. Trong tài liệu Người học từ đánh giá và đánh giá lẫn nhau-Một cách làm mới trong việc đánh giá kết quả học tập, tác giả Nguyễn Thị Hồng Nam và Trịnh Quốc Lập cũng nêu rõ đánh giá trên lớp học sẽ đảm bảo tính công bằng khách quan, bổ sung cơ sở để nhận xét, đánh giá ngƣời học hiệu quả. Kết quả học tập của học sinh đƣợc đánh giá khoa học, chính xác làm nâng cao chất lƣợng dạy học và đào tạo [7]. Một số luận văn thạc sĩ về vận dụng các kĩ thuật đánh giá trên lớp học vào dạy học bộ môn Vật lí trƣớc đây, các tác giả đã xây dựng bộ công cụ tƣơng ứng với các kĩ thuật đánh giá trên lớp học áp dụng vào một số chƣơng nhƣ: Lê Đình Dẫn năm 2015 chƣơng Mắt và các dụng cụ quang Vật lí 11, Trần Thị Ngân năm 2015 chƣơng Dao động cơ Vật lí 12, Tƣờng Thị Bích Ngọc năm 2017 chƣơng Từ trƣờng Vật lí 11[3];[9];[8].
Những nghiên cứu trên đã từng bƣớc tiếp cận vấn đề đánh giá trên lớp học ở những mức độ nhất định, nhƣng chƣa có công trình nào nghiên cứu về vận dụng các kĩ thuật đánh giá trên lớp học để xây dựng đề kiểm tra đánh giá trong giờ học chƣơng “Dòng điện không đổi” – Vật lí lớp 11.ban TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Một số khái niệm cơ bản 1. Đánh giá Đánh giá đƣợc xem nhƣ là một bộ phận của quá trình dạy học, là quá trình sử dụng các kĩ thuật và công cụ đánh giá để thu thập các minh chứng về việc học của ngƣời học qua các giai đoạn. Mục đích của đánh giá là cung cấp thông tin phản hồi về sự tiến bộ thƣờng xuyên của ngƣời học từ đầu đến khi kết thúc quá trình học.
Đánh giá quá trình và đánh giá tổng kết đƣợc thực hiện thông qua việc sử dụng các loại bài trắc nghiệm truyền thống và các phƣơng pháp đánh giá sáng tạo khác. Cả đánh giá truyền thống và các phƣơng pháp đánh giá sáng tạo khác đều có những ƣu điểm và hạn chế riêng, chính vì vậy không nên sử dụng một cách tuyệt đối hoá, mà cần sử dụng để có thể bổ sung, hỗ trợ lẫn nhau, phục vụ mục đích đánh giá. Khái niệm “đánh giá” đã đƣợc các nhà nghiên cứu đƣa ra ở nhiều góc độ rộng hẹp khác nhau nhƣ ĐG nói chung, ĐG trong GD, ĐG trong DH và ĐG KQHT. Khái niệm ĐG hiểu theo nghĩa chung nhất có thể kể ra một số định nghĩa sau: Theo Trần Bá Hoành: “Đánh giá là sự nhận định, phán đoán kết quả dựa trên các thông tin thu thập được đối chiếu với các mục tiêu đã đặt ra từ trước nhằm mục đích nâng cao hiệu quả công việc” [4].
Theo Phạm Viết Vƣợng: “ Đánh giá là xác định kết quả học tập của học sinh bằng cách so sánh các thông tin thu được qua kiểm tra với các mục tiêu đã xác định”, tức là, đánh giá là bƣớc tiếp theo của kiểm tra [12]. Theo Trần Thị Tuyết Oanh cũng nhằm tạo cơ sở để giúp GV cũng nhƣ nhà trƣờng đƣa ra các phƣơng án sƣ phạm cụ thể và giúp HS tiến bộ hơn trong học tập, ĐG lại là quá trình thu thập và xử lý các thông tin về năng lực thực hiện mục tiêu học tập của ngƣời học. Kết quả học tập và đánh giá kết quả học tập KQHT (learning result), hay thành tích học tập (achievement) hoặc thành quả học tập là một thuật ngữ đƣợc sử dụng hàng ngày hoặc trong các 8 (LUAN.ban TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.ban nghiên cứu, tuy chƣa đƣợc thống nhất về cách gọi nhƣng có thể đƣợc hiểu theo nghĩa sau: + KQHT là mức thực hiện tiêu chí (criterion), là mức độ thành tích mà một HS đạt đƣợc khi xem xét trong mối quan hệ với công sức, thời gian mà bản thân học sinh đã bỏ ra và đồng thời so với mục tiêu GD. + KQHT là mức thực hiện chuẩn (norm), là mức độ thành tích đã đạt đƣợc của một HS khi so sánh với một chuẩn đƣợc đặt ra là thành tích của các bạn cùng học.
ĐG KQHT là quá trình thu thập và xử lí thông tin về hai khía cạnh: kết quả học tập học sinh đạt đƣợc so với kết quả học tập của học sinh khác và so với mục tiêu giáo dục đã đặt ra nhằm đƣa ra hiện trạng, giải thích nguyên nhân, đánh giá hiệu quả, chất lƣợng giáo dục. Định hướng đổi mới đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực của học sinh Đổi mới dạy học đang là một nhiệm vụ trọng tâm đƣợc quan tâm trong những năm gần đây. Giáo dục Việt Nam đang chuyển dần từ các mục tiêu tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực ngƣời học. Bên cạnh đó, kiểm tra đánh giá đƣợc coi là một khâu rất quan trọng, gắn liền với quá trình dạy học vì vậy không thể bỏ qua mà cần đổi mới đồng bộ cùng với nội dung xuyên suốt chƣơng trình và phƣơng pháp dạy học.