Phát triển du lịch ở thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế

Đề án thạc sĩ phát triển du lịch ở thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế - Đại học Kinh tế Huế

• Tác giả: Hoàng Bảo Nhi
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hồ Minh Trang
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Phát triển du lịch ở thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: Đề án thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan phát triển du lịch ở thành phố Huế giai đoạn 2021 2023

Thành phố Huế sở hữu nguồn tài nguyên du lịch văn hóa phong phú. Nơi đây từng là kinh đô của triều Nguyễn với hệ thống di tích đồ sộ. Giai đoạn 2021-2023 đánh dấu giai đoạn phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch Covid-19. Ngành du lịch thành phố chuyển hướng linh hoạt để thích ứng thị trường. Lượng du khách trong nước và quốc tế tăng dần theo từng năm. Hệ thống hạ tầng giao thông kết nối các điểm di tích được cải thiện rõ rệt. Chính quyền địa phương ưu tiên trùng tu Hoàng Thành và các di tích phụ cận. Dự án chỉnh trang đô thị tạo diện mạo khang trang cho cố đô. Sông Hương và đồi Ngự Bình tiếp tục là điểm nhấn cảnh quan tự nhiên. Các chương trình lễ hội truyền thống được tái khởi động nhằm tạo sức hút. Du lịch dần phục hồi vị trí ngành kinh tế mũi nhọn tại địa phương. Doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống tăng trưởng ổn định qua các quý. Thành phố Huế đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành đô thị di sản trực thuộc Trung ương. Các chính sách kích cầu kịp thời tạo đòn bẩy phục hồi toàn diện cho toàn ngành.

1.1. Bối cảnh lịch sử và tiềm năng di sản văn hóa Cố đô

Huế sở hữu quần thể di tích được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới. Hệ thống cung điện, lăng tẩm triều Nguyễn tạo nên nét cổ kính riêng biệt. Di sản phi vật thể cũng rất đặc sắc với Nhã nhạc cung đình và nghệ thuật ca Huế trên sông Hương. Bên cạnh đó, vùng đất này có mật độ di tích tâm linh dày đặc. Chùa Thiên Mụ, điện Hòn Chén hay nhà thờ Phủ Cam luôn thu hút du khách thập phương. Không gian kiến trúc nhà vườn Kim Long và An Hiên lưu giữ nếp sống truyền thống. Cảnh quan thiên nhiên thơ mộng kết hợp di sản cổ kính tạo tiềm năng to lớn. Đây là nền tảng cốt lõi định hình thương hiệu du lịch Cố đô trên bản đồ quốc tế.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu phát triển du lịch giai đoạn mới

Nghiên cứu tập trung đánh giá toàn diện bức tranh du lịch thành phố Huế từ năm 2021 đến năm 2023. Đề tài khảo sát chuyên sâu hai nhóm đối tượng chính gồm các doanh nghiệp lữ hành và khách du lịch. Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo niên giám thống kê bảo đảm tính chính xác. Số liệu sơ cấp phản ánh chân thực nhu cầu trải nghiệm và mức độ hài lòng của du khách. Mục tiêu trọng tâm là tìm ra nút thắt kìm hãm sự tăng trưởng của ngành du lịch địa phương. Kết quả nghiên cứu làm căn cứ khoa học đề xuất giải pháp thúc đẩy du lịch đến năm 2025. Tầm nhìn chiến lược hướng tới năm 2030 định vị Huế thành điểm đến du lịch văn hóa hàng đầu châu Á.

II. Thực trạng và phân tích phát triển du lịch ở thành phố Huế

Giai đoạn 2021-2023 chứng kiến nỗ lực phục hồi vượt bậc của du lịch thành phố Huế. Thành phố tích cực đầu tư nguồn lực tu bổ di tích Đại Nội và lăng mộ Từ Dũ. Hệ thống chiếu sáng mỹ thuật Ngọ Môn tạo điểm nhấn đêm ấn tượng. Tuy nhiên, thời gian lưu trú bình quân của du khách tại Huế vẫn còn thấp. Đa số du khách chỉ lưu lại khoảng 1,5 đến 2 ngày. Các sản phẩm dịch vụ giải trí về đêm chưa thực sự đa dạng và hấp dẫn. Doanh thu từ dịch vụ mua sắm và ẩm thực đêm còn khiêm tốn. Sự liên kết giữa các điểm di sản và làng nghề truyền thống chưa bền chặt. Nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao còn thiếu hụt sau giai đoạn dịch bệnh. Công tác xúc tiến quảng bá hình ảnh di sản trên nền tảng số chưa đạt hiệu quả tối ưu. Tình trạng cạnh tranh điểm đến trong khu vực miền Trung ngày càng gay gắt. Những hạn chế này đòi hỏi thành phố cần có cái nhìn thực tế và giải pháp đột phá.

2.1. Đánh giá chất lượng dịch vụ và sản phẩm hiện hữu

Các sản phẩm du lịch chủ đạo tại Huế vẫn xoay quanh tham quan di tích lịch sử ban ngày. Các hoạt động trải nghiệm văn hóa phi vật thể như ca Huế trên thuyền rồng bắt đầu bộc lộ sự đơn điệu. Chất lượng âm thanh và không gian biểu diễn đôi khi chưa đáp ứng kỳ vọng của nhóm khách cao cấp. Tuyến phố đi bộ Chu Văn An, Võ Thị Sáu hoạt động sôi nổi nhưng còn thiếu phong vị đặc trưng. Hạ tầng lưu trú phát triển chưa đồng đều giữa phân khúc cao cấp và bình dân. Dịch vụ chăm sóc sức khỏe và du lịch nghỉ dưỡng ven đồi, ven sông chưa được khai thác tương xứng. Việc kéo dài ngày lưu trú đòi hỏi sản phẩm phải có chiều sâu và tính tương tác cao hơn.

2.2. Bài học kinh nghiệm từ mô hình du lịch Hội An

Đô thị cổ Hội An mang lại nhiều bài học giá trị cho thành phố Huế trong phát triển du lịch. Hội An phát huy xuất sắc giá trị văn hóa phi vật thể kết hợp làng nghề truyền thống. Các làng gốm Thanh Hà, làng mộc Cẩm Kim và rau Trà Quế đều trở thành điểm đến thu hút. Cộng đồng cư dân phố Hội tham gia tích cực vào chuỗi cung ứng dịch vụ bản địa. Nếp sống thân thiện và ẩm thực đường phố tạo nên sức hấp dẫn khó phai mờ. Chợ đêm Nguyễn Hoàng níu chân du khách bằng không gian sinh hoạt văn hóa rực rỡ sắc màu. Huế có thể học hỏi cách biến di sản tĩnh thành không gian trải nghiệm sống động. Việc gắn kết cộng đồng địa phương sẽ thúc đẩy kinh tế du lịch phát triển bền vững hơn.

III. Giải pháp đẩy mạnh phát triển du lịch ở thành phố Huế bền vững

Thành phố Huế cần thực hiện đồng bộ nhiều nhóm giải pháp mang tính chiến lược dài hạn. Nhiệm vụ tiên quyết là gắn công tác bảo tồn di sản với phát triển kinh tế du lịch. Công tác tu bổ Đại Nội, Đàn Âm Hồn và khu phố cổ Gia Hội cần tiếp tục đẩy mạnh. Thành phố cần phát triển các sản phẩm du lịch đêm đặc trưng trên dòng sông Hương. Các chương trình biểu diễn nghệ thuật cần đổi mới nội dung để thu hút giới trẻ. Việc số hóa dữ liệu di sản sẽ nâng cao trải nghiệm tham quan của du khách quốc tế. Chính quyền địa phương cần ban hành cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư khu nghỉ dưỡng cao cấp. Đào tạo nâng cao tay nghề cho đội ngũ hướng dẫn viên và nhân sự khách sạn là đòi hỏi cấp bách. Mối liên kết du lịch liên vùng giữa Huế, Đà Nẵng và Quảng Nam cần được củng cố chặt chẽ. Cách tiếp cận này giúp kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu trung bình của khách.

3.1. Bảo tồn và phục dựng các công trình di sản trọng điểm

Công tác bảo tồn di sản vật thể đóng vai trò cốt lõi trong chiến lược phát triển. Thành phố cần huy động nguồn vốn công - tư để trùng tu các hạng mục xuống cấp trong Đại Nội. Việc phục hồi di tích lăng mộ Từ Dũ và Đàn Âm Hồn cần tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực bảo tồn. Không gian đô thị cổ Bao Vinh và Gia Hội - Chợ Dinh cần được quy hoạch thành không gian văn hóa sống. Các ngôi nhà rường cổ tại làng Kim Long và Phước Tích cần chính sách hỗ trợ kinh phí sửa chữa. Khi kiến trúc cổ được giữ gìn nguyên vẹn, giá trị điểm đến sẽ gia tăng rõ rệt. Du khách sẽ có cơ hội cảm nhận sâu sắc chiều sâu văn hiến của vùng đất Cố đô.

3.2. Đa dạng hóa loại hình du lịch sinh thái và tâm linh

Huế có tiềm năng vượt trội để mở rộng các tour tuyến du lịch tâm linh kết hợp sinh thái. Lễ hội Điện Hòn Chén cùng các ngôi chùa cổ là tài nguyên độc đáo cần khai thác hợp lý. Các đơn vị lữ hành nên xây dựng hành trình thiền trà, dưỡng tâm tại danh thắng đồi Thiên An. Tuyến tham quan dọc đôi bờ sông Hương bằng thuyền sinh thái tạo nét quyến rũ riêng biệt. Không gian nhà vườn An Hiên nên tổ chức các buổi trình diễn nghề thủ công kết hợp ẩm thực chay. Việc làm mới trải nghiệm giúp giảm áp lực tập trung đông đúc tại khu vực Hoàng Thành. Sự kết hợp hài hòa này mang lại sự cân bằng, giúp du khách gắn bó lâu hơn với xứ Huế.

IV. Kết luận và định hướng phát triển du lịch ở thành phố Huế

Phát triển du lịch giai đoạn 2021-2023 khẳng định vị thế trung tâm kinh tế di sản của thành phố Huế. Quá trình vượt qua thách thức dịch bệnh mở ra tư duy quản lý du lịch hiện đại hơn. Thành phố đã định vị rõ giá trị cốt lõi là di sản văn hóa và cảnh quan thiên nhiên. Các kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách. Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp hạ tầng, sản phẩm và nguồn nhân lực sẽ tạo bước chuyển dịch mạnh mẽ. Doanh nghiệp du lịch cần chủ động sáng tạo gói dịch vụ mới đáp ứng thị hiếu khách quốc tế. Mô hình liên kết công - tư và sự tham gia của cộng đồng dân cư là chìa khóa thành công. Đến năm 2025, du lịch Huế hướng tới phục hồi hoàn toàn và đạt đỉnh tăng trưởng mới. Tầm nhìn 2030 sẽ đưa Huế trở thành thành phố festival đặc trưng của Việt Nam và điểm đến di sản tầm cỡ châu Á.

4.1. Ứng dụng thực tiễn cho cơ quan quản lý nhà nước

Các cơ quan quản lý du lịch tại Thừa Thiên Huế có thể vận dụng trực tiếp các đề xuất nghiên cứu. Sở Du lịch và chính quyền thành phố cần rà soát lại quy hoạch không gian du lịch theo hướng tích hợp di sản. Cơ chế chính sách ưu đãi đầu tư hạ tầng bến thuyền du lịch và phố đi bộ cần sớm hoàn thiện. Cơ quan quản lý nên thiết lập hệ thống giám sát chất lượng dịch vụ du lịch dựa trên công nghệ số. Công tác phối hợp với các hiệp hội nghề nghiệp cần duy trì thường xuyên để tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp. Việc hoạch định chính sách kịp thời sẽ tạo môi trường kinh doanh minh bạch và thuận lợi cho nhà đầu tư.

4.2. Khuyến nghị chiến lược cho doanh nghiệp lữ hành

Doanh nghiệp lữ hành đóng vai trò quyết định trong việc hiện thực hóa tiềm năng du lịch Huế. Các đơn vị cần chủ động thiết kế sản phẩm du lịch theo chuyên đề thay vì đi theo lối mòn tham quan thuần túy. Tour ẩm thực cung đình, hành trình khám phá di sản nhà rường và trải nghiệm làm thợ gốm, thợ mộc là hướng đi triển vọng. Doanh nghiệp cần tăng cường liên kết xây dựng chuỗi dịch vụ khép kín từ vận chuyển, lưu trú đến trải nghiệm giải trí. Ứng dụng tiếp thị số trên các kênh truyền thông mạng xã hội giúp tiếp cận trực tiếp khách du lịch tự túc. Đào tạo nhân viên am hiểu sâu sắc văn hóa Huế sẽ nâng tầm trải nghiệm của du khách.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế sở hữu vị thế hạt nhân của một vùng đất giàu truyền thống lịch sử với 5 di sản văn hóa thế giới được UNESCO vinh danh cùng 91 di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ học đã được xếp hạng. Tuy nhiên, sau giai đoạn biến động lớn do đại dịch Covid-19, ngành du lịch địa phương chịu tác động trực tiếp và nghiêm trọng. Năm 2021, tổng lượng khách đến Huế chỉ đạt 700 nghìn lượt, trong đó khách lưu trú đạt 450 nghìn lượt và doanh thu du lịch dừng lại ở mức khiêm tốn 750 tỷ đồng. Bước sang giai đoạn 2022-2023, du lịch thành phố đã từng bước phục hồi ngoạn mục, đón 2,1 triệu lượt khách trong năm 2023, mang lại doanh thu 4.585 tỷ đồng, vượt xa mức dự kiến ban đầu.

Dù đạt được những bước tiến tích cực, hoạt động du lịch tại thành phố Huế vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn mang tính cốt lõi. Lượng khách và nguồn thu chủ yếu dồn vào các đợt cao điểm tổ chức Festival hoặc các dịp nghỉ lễ lớn, trong khi thời gian lưu trú trung bình còn ngắn và chi tiêu của du khách chưa tương xứng với tiềm năng di sản. Trước thực tế đó, đề tài nghiên cứu tập trung đánh giá toàn diện bức tranh thực trạng phát triển du lịch giai đoạn 2021-2023, từ đó xác lập các giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy phát triển du lịch bền vững tại thành phố Huế đến năm 2025, định hướng tầm nhìn đến năm 2030.

Phạm vi nghiên cứu được xác định cụ thể trên địa bàn thành phố Huế, sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp xuyên suốt 3 năm từ năm 2021 đến năm 2023 và số liệu sơ cấp khảo sát trong quý 2/2024. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện cơ chế quản lý, thúc đẩy kinh tế ban đêm, nâng cấp hạ tầng kết nối và đa dạng hóa sản phẩm du lịch, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo tinh thần Nghị quyết số 54-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết phát triển du lịch bền vững và lý thuyết chuỗi giá trị dịch vụ du lịch để xây dựng mô hình phân tích toàn diện. Theo quan điểm kinh tế học hiện đại, phát triển du lịch không chỉ đơn thuần là sự gia tăng cơ học về lượng khách hay doanh thu, mà là quá trình khai thác tối ưu các nguồn lực tự nhiên và nhân văn có quản lý nhằm tạo ra giá trị thặng dư kinh tế dài hạn, đồng thời bảo tồn bản sắc văn hóa và môi trường sinh thái.

Khung lý thuyết của đề tài tập trung vào 4 khái niệm nền tảng: sản phẩm du lịch, điểm đến du lịch, hạ tầng phục vụ du lịch và xúc tiến quảng bá thương hiệu. Sản phẩm du lịch được hiểu là tập hợp các dịch vụ và tiện ích được tạo lập dựa trên tài nguyên tự nhiên kết hợp với yếu tố lao động nhằm mang lại trải nghiệm trọn vẹn cho du khách. Điểm đến du lịch là không gian địa lý tập hợp các tài nguyên, dịch vụ hỗ trợ và hạ tầng kỹ thuật. Bên cạnh đó, mô hình đánh giá thực trạng phát triển du lịch được thiết lập dựa trên 5 nhóm nhân tố chính: tài nguyên sản phẩm du lịch, hệ thống điểm tham quan, chất lượng dịch vụ du lịch, hạ tầng kỹ thuật đô thị và hiệu quả công tác xúc tiến quảng bá. Tất cả các biến quan sát đều được đo lường thông qua thang đo Likert 5 mức độ, từ mức 1 đại diện cho hoàn toàn không đồng ý đến mức 5 thể hiện hoàn toàn đồng ý.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp nhằm đảm bảo tính khách quan và khoa học. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ niên giám thống kê, báo cáo tổng kết giai đoạn 2021-2023 của Ủy ban nhân dân thành phố Huế, Sở Du lịch và Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa trong quý 2/2024 đối với 2 nhóm đối tượng trọng tâm: doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch và khách du lịch trải nghiệm tại Huế.

Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định theo công thức chọn mẫu ngẫu nhiên xác suất với độ tin cậy 95% (Z = 1,96):

• Đối với nhóm đơn vị kinh doanh du lịch, với mức sai số cho phép e = 0,1 và tỷ lệ ước lượng p = 0,5, quy mô mẫu tối thiểu là 96 cơ sở. Tác giả khảo sát thực tế 124 đơn vị kinh doanh nhằm dự phòng hao hụt và gia tăng độ tin cậy.
• Đối với nhóm du khách, dựa trên tổng thể 175.000 lượt khách trung bình năm 2023 và mức sai số e = 0,06, quy mô mẫu tính toán tối thiểu là 277 du khách. Tác giả đã triển khai thu thập thành công 313 phiếu hợp lệ.

Phương pháp thống kê mô tả và so sánh được áp dụng nhằm làm rõ xu hướng biến động doanh thu, lượng khách qua các năm 2021, 2022 và 2023. Phương pháp phân tích độ tin cậy thang đo thông qua hệ số Cronbach's Alpha (yêu cầu hệ số lớn hơn 0,7 và tương quan biến tổng lớn hơn 0,3) cùng phân tích nhân tố khám phá EFA (tiêu chuẩn KMO từ 0,5 đến 1,0, hệ số tải nhân tố từ 0,5 trở lên và tổng phương sai trích vượt 50%) trên phần mềm SPSS được lựa chọn nhằm sàng lọc biến rác, cô đọng dữ liệu và kiểm định giá trị cấu trúc của các thang đo đánh giá phát triển du lịch.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích số liệu thực chứng giai đoạn 2021-2023 làm nổi bật 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, tốc độ tăng trưởng doanh thu du lịch phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn đóng băng vì dịch bệnh. Năm 2021, tổng doanh thu chỉ đạt 750 tỷ đồng; bước sang năm 2022 đã tăng vọt lên 1.600 tỷ đồng, tương đương mức tăng 113%. Đến năm 2023, doanh thu cán mốc 4.585 tỷ đồng, đạt mức tăng 186,6% so với năm 2022, minh chứng cho sự phục hồi thần tốc của toàn bộ chuỗi cung ứng dịch vụ địa phương.

Thứ hai, quy mô dòng khách ghi nhận sự bứt phá ấn tượng. Tổng lượt khách đến Huế tăng từ 700 nghìn lượt năm 2021 lên 1,8 triệu lượt năm 2022 (tăng 157%) và đạt 2,1 triệu lượt năm 2023 (tăng 17% so với năm 2022). Trong đó, lượng khách lưu trú tăng trưởng đều đặn: từ 450 nghìn lượt năm 2021 lên 1,2 triệu lượt năm 2022 (tăng 167%) và đạt 1.421,3 nghìn lượt năm 2023.

Thứ ba, phân khúc khách quốc tế có bước hồi sinh rõ nét sau khi chính sách mở cửa hoàn toàn được triển khai. Năm 2021, khách quốc tế lưu trú chỉ có 19 nghìn lượt, sau đó tăng lên 100 nghìn lượt vào năm 2022 và bùng nổ ở mức 351 nghìn lượt năm 2023, ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc 251% so với năm 2022. Các thị trường khách quốc tế trọng điểm đến Huế chủ yếu gồm Đài Loan, Malaysia, Mỹ, Pháp, Úc, Đức, Anh, Hàn Quốc và Singapore.

Thứ tư, các sự kiện văn hóa và lễ hội đóng vai trò kích cầu hạt nhân. Lễ hội Festival Huế 2022 đã thu hút khoảng 180.000 lượt khách đến địa phương, mang lại 72.000 lượt khách lưu trú. Tiếp nối thành công đó, Tuần lễ Festival nghề truyền thống Huế 2023 diễn ra dịp nghỉ lễ 30/4 - 01/5 đã đón 120.000 lượt khách tham quan, tạo ra 65.350 lượt lưu trú, trong đó có 25.500 lượt khách quốc tế. Riêng Quần thể Di tích Cố đô Huế trong dịp này đón tiếp 15.791 lượt khách quốc tế và 64.988 lượt khách nội địa.

Thảo luận kết quả

Diễn biến dữ liệu doanh thu và lượt khách qua 3 năm có thể được minh họa trực quan thông qua biểu đồ cột kết hợp đường xu hướng, phản ánh sự phục hồi hình chữ V rõ nét từ đáy 750 tỷ đồng năm 2021 lên đỉnh 4.585 tỷ đồng năm 2023. Đồng thời, bảng ma trận phân tích tỷ trọng khách lưu trú giúp làm nổi bật sự dịch chuyển cơ cấu nguồn khách, khi thị phần khách quốc tế tăng mạnh từ 4,2% năm 2021 lên 24,7% tổng lượng khách lưu trú vào năm 2023.

Sự bứt phá này bắt nguồn từ sự chỉ đạo kịp thời của chính quyền tỉnh Thừa Thiên Huế và thành phố Huế trong việc triển khai linh hoạt Chương trình hành động 306/CTr-UBND, mở cửa du lịch đồng bộ và khai trương các tuyến phố đêm như phố đêm Hoàng Thành, tuyến phố đi bộ Chu Văn An - Võ Thị Sáu - Phạm Ngũ Lão.

Khi đối chiếu với các địa phương di sản khác, Huế có những đặc thù riêng biệt. Kinh nghiệm từ thành phố Hội An (Quảng Nam) cho thấy thành công vượt bậc trong việc gắn kết bảo tồn di sản với kinh tế đêm, chợ đêm ẩm thực và trải nghiệm làng nghề rau Trà Quế, mộc Cẩm Kim; tuy nhiên Hội An lại đối mặt với áp lực quá tải hạ tầng và nạn chèo kéo khách tại khu vực Chùa Cầu. Ngược lại, thành phố Hạ Long (Quảng Ninh) phát triển bứt phá nhờ dòng vốn đầu tư hạ tầng đồng bộ từ các tập đoàn lớn với hệ thống giao thông 4 đến 10 làn xe và công viên giải trí quy mô quốc tế, nhưng sản phẩm văn hóa bản địa chưa thực sự có chiều sâu. Thành phố Huế sở hữu chiều sâu di sản vượt trội với 5 di sản văn hóa thế giới và hệ sinh thái đầm phá Tam Giang - Cầu Hai rộng 52 km2, song lại thiếu vắng hạ tầng vui chơi giải trí cao cấp về đêm. Khảo sát 313 du khách cho thấy hạn chế lớn nhất khiến du khách chưa kéo dài kỳ nghỉ là sự đơn điệu của dịch vụ ban đêm và sự phụ thuộc quá lớn vào các đợt Festival ngắn ngày.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Hoàn thiện quy hoạch không gian du lịch tích hợp và mở rộng liên kết vùng: Ủy ban nhân dân thành phố Huế chủ trì phối hợp với Sở Xây dựng và Sở Du lịch hoàn thiện đề án quy hoạch tổng thể không gian du lịch theo hướng đô thị di sản sinh thái, hoàn thành trước quý 4/2025. Định hướng không gian tập trung phân định rõ trục di sản văn hóa Đại Nội - sông Hương, trục sinh thái cảnh quan đồi Vọng Cảnh - đồi Thiên An và trục du lịch biển, đầm phá tại bãi biển Thuận An, rừng ngập mặn Rú Chá. Mục tiêu giải tỏa 100% các điểm nghẽn quy hoạch treo và bảo tồn nguyên vẹn cảnh quan tự nhiên.

2. Đa dạng hóa chuỗi sản phẩm du lịch đêm và phát triển du lịch làng nghề: Sở Du lịch phối hợp chặt chẽ với Hiệp hội Du lịch và các đơn vị lữ hành thiết kế các tour đêm cố đô, mở rộng phố đêm Hoàng Thành và tổ chức các show diễn nghệ thuật thực cảnh tại sông Hương từ giai đoạn 2024 đến 2026. Nâng cấp trải nghiệm tương tác tại các làng nghề truyền thống như đúc đồng Phường Đúc, làm nón bài thơ Tây Hồ, gốm Phước Tích. Giải pháp này hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ chi tiêu bình quân của du khách thêm 25% và kéo dài thời gian lưu trú bình quân từ 1,8 ngày lên 2,5 ngày vào năm 2026.

3. Hiện đại hóa cơ sở hạ tầng kỹ thuật và ứng dụng công nghệ du lịch thông minh: Ban Quản lý dự án thành phố và Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế triển khai các gói đầu tư hạ tầng giao thông kết nối, mở rộng dự án hệ thống xe đạp chia sẻ công cộng tại 100% các điểm di tích trung tâm trong giai đoạn 2024-2027. Đẩy mạnh chuyển đổi số thông qua việc số hóa 3D các cổ vật, tích hợp thuyết minh thực tế ảo VR tại Đại Nội và triển khai hệ sinh thái vé điện tử thông minh, nâng tỷ lệ hài lòng về hạ tầng giao thông và dịch vụ công cộng lên trên 85%.

4. Đổi mới chiến lược xúc tiến quảng bá và nâng cao năng lực nguồn nhân lực: Ủy ban nhân dân thành phố Huế phối hợp cùng Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế định kỳ tổ chức các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ lữ hành, kỹ năng giao tiếp quốc tế và kỹ năng số cho 1.500 lao động du lịch mỗi năm từ 2024 đến 2030. Đẩy mạnh tiếp thị số đa kênh trên các nền tảng mạng xã hội nhắm thẳng vào phân khúc khách có khả năng chi trả cao tại Tây Âu, Bắc Mỹ, Úc và Đông Bắc Á, phấn đấu đón trên 3,5 triệu lượt khách và doanh thu đạt trên 8.000 tỷ đồng vào năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cơ quan quản lý nhà nước về du lịch và chính quyền địa phương: Sở Du lịch, Sở Kế hoạch và Đầu tư cùng Ủy ban nhân dân thành phố Huế có thể khai thác hệ thống dữ liệu thống kê giai đoạn 2021-2023 cùng các phân tích điểm nghẽn hạ tầng để làm căn cứ ban hành các chính sách kích cầu, quy hoạch không gian đô thị và triển khai các chương trình hành động phát triển kinh tế ban đêm.

2. Doanh nghiệp lữ hành, lưu trú và vận tải du lịch: 124 đơn vị kinh doanh khảo sát nói riêng và cộng đồng doanh nghiệp dịch vụ nói chung có thể tham khảo trực tiếp các chỉ tiêu đánh giá về mức độ hài lòng của du khách để tái cấu trúc sản phẩm tour, nâng cấp tiêu chuẩn phòng ốc, thiết kế các gói dịch vụ du lịch xanh và cải thiện năng lực cạnh tranh.

3. Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Kinh tế: Những người làm nghiên cứu thuộc các chuyên ngành Quản lý kinh tế, Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành có thể sử dụng đề tài như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về mô hình phân tích định lượng, cách xây dựng bảng hỏi khảo sát 313 mẫu và quy trình kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha, EFA trong nghiên cứu kinh tế địa phương.

4. Các tổ chức bảo tồn di sản và văn hóa cộng đồng: Ban quản lý các di tích, các hiệp hội nghề truyền thống và cộng đồng cư dân tại các điểm du lịch sinh thái đầm phá có thể áp dụng các bài học dung hòa giữa bảo tồn di sản vật thể, phi vật thể với thương mại hóa dịch vụ văn hóa bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Doanh thu và lượng khách du lịch tại thành phố Huế giai đoạn 2021-2023 đã có sự phục hồi như thế nào? Từ mức đáy 700 nghìn lượt khách và 750 tỷ đồng doanh thu năm 2021 do Covid-19, ngành du lịch Huế đã bứt phá đạt 1,8 triệu lượt khách (doanh thu 1.600 tỷ đồng) năm 2022 và chạm mốc 2,1 triệu lượt khách với 4.585 tỷ đồng doanh thu năm 2023, đạt mức tăng trưởng doanh thu 186,6% trong năm 2023.

Đâu là nguyên nhân khiến thời gian lưu trú của du khách tại Huế chưa cao? Nguyên nhân chủ yếu do sản phẩm dịch vụ ban đêm còn nghèo nàn, thiếu các tổ hợp vui chơi giải trí quy mô và tính liên kết dịch vụ ngoài giờ tham quan di tích còn thấp. Lượng khách thường tập trung đột biến vào các dịp lễ lớn như Festival 2023 với 120.000 lượt khách rồi sụt giảm sau đó.

Phương pháp khảo sát mẫu của đề tài có đảm bảo tính đại diện thống kê không? Nghiên cứu khảo sát 124 cơ sở kinh doanh du lịch và 313 khách du lịch thực tế tại Huế trong quý 2/2024. Cả hai kích thước mẫu này đều vượt quy mô tối thiểu theo công thức chọn mẫu ngẫu nhiên xác suất (lần lượt là 96 và 277 mẫu) với độ tin cậy 95%, đảm bảo tính đại diện cao.

Tài nguyên văn hóa đóng vai trò cốt lõi như thế nào trong cơ cấu sản phẩm du lịch Huế? Huế sở hữu 91 di tích được xếp hạng (54 di tích lịch sử, 35 di tích kiến trúc nghệ thuật, 2 di tích khảo cổ), 5 di sản thế giới UNESCO và hơn 100 ngôi chùa cổ. Nền tảng di sản này là chất liệu đặc thù để định vị các sản phẩm du lịch di sản cung đình, văn hóa tâm linh và lễ hội Festival.

Mục tiêu chiến lược phát triển du lịch thành phố Huế đến năm 2025 là gì? Thành phố định hướng phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, đưa Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo Nghị quyết 54-NQ/TW, phấn đấu đón trên 3,5 triệu lượt khách, nâng tỷ trọng khách quốc tế và kéo dài thời gian lưu trú trung bình trên 2,5 ngày.

Kết luận

• Hoàn thiện hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển du lịch bền vững tại đô thị di sản đặc thù, làm rõ vai trò quyết định của du lịch đối với chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương.
• Phân tích sắc bén thực trạng tăng trưởng giai đoạn 2021-2023, ghi nhận sự phục hồi ngoạn mục từ 700 nghìn khách (doanh thu 750 tỷ đồng) năm 2021 lên 2,1 triệu khách (doanh thu 4.585 tỷ đồng) năm 2023.
• Xây dựng hệ thống dữ liệu thực chứng tin cậy thông qua điều tra 124 đơn vị kinh doanh và 313 du khách, nhận diện chính xác các rào cản về hạ tầng ban đêm và liên kết sản phẩm.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao về quy hoạch không gian, kinh tế đêm, hạ tầng số hóa và tiếp thị đa kênh cho giai đoạn 2024-2025, định hướng 2030.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng phục vụ đề án đưa toàn tỉnh Thừa Thiên Huế trở thành đô thị di sản trực thuộc Trung ương, mở ra hướng đi bền vững cho ngành du lịch cố đô.

Độc giả, các nhà quản lý và các chuyên gia quan tâm có thể khai thác trực tiếp toàn văn luận văn thạc sĩ kinh tế để ứng dụng các mô hình và giải pháp vào thực tiễn quản lý và đầu tư du lịch địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển du lịch. Chương 2: Thực trạng phát triển du lịch ở Thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế. Chương 3: Định hướng và giải pháp góp phần thúc đN y sự phát triển du lịch ở Thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế. 6 PHẦ 2: ỘI DU G GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VÀ THỰC TIỄ VỀ PHÁT TRIỂ DU LNCH 1.

Cơ sở lý luận về phát triển du lịch 1. Một số khái niệm 1. Một số khái niệm về du lịch Khái niệm về du lịch Trong lịch sử hình thành và phát triển du lịch, đã có rất nhiều quan điểm, khái niệm khác nhau về du lịch tùy thuộc vào cách nhìn nhận, tiếp cận, góc độ nghiên cứu. Một số khái niệm về du lịch như sau: - Du lịch được xem xét dưới góc độ của người đi du lịch là một dạng nghỉ dưỡng sức, tham quan tích cực của con người ngoài nơi cư trú với mục đích: nghỉ ngơi, giải trí, xem danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử và công trình văn hóa nghệ thuật.

[5] - Du lịch được xem xét dưới góc độ một ngành kinh tế là một ngành kinh doanh tổng hợp có hiệu quả cao về nhiều mặt: nâng cao hiểu biết về thiên nhiên, truyền thống lịch sử và văn hóa dân tộc, từ đó góp phần làm tăng thêm tình yêu đất nước; đối với người nước ngoài là tình hữu nghị với dân tộc mình; về mặt kinh tế du lịch là lĩnh vực kinh doanh mang hiệu quả rất lớn; có thể coi là hình thức xuất khN u hàng hóa và dịch vụ tại chỗ.[5] - “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác.” [7] - “Du lịch là tổng thể những hiện tượng và những mối quan hệ phát sinh từ sự tác động qua lại lẫn nhau giữa khách du lịch, những nhà kinh doanh du lịch, chính quyền sở tại, cộng đồng địa phương trong quá trình thu hút và lưu giữ khách du lịch”.[6] Khái niệm này thể hiện khách du lịch là nhân vật trung tâm làm nảy sinh các hoạt động và các mối quan hệ trên cơ sở đó thỏa mãn mục đích của cá chủ thể tham gia vào các hoạt động và mối quan hệ đó. Cụ thể: + Du khách: Là những người mong muốn tìm kiếm các trải nghiệm và sự thỏa mãn nhu cầu về vật chất và tinh thần khác. Du khách sẽ xác định các nơi đến du lịch và các hoạt động tham gia, thưởng thức. + N hà cung ứng dịch vụ du lịch: các nhà cung ứng dịch vụ du lịch xem du lịch là 7 một cơ hội để tìm kiếm lợi nhuận thông qua việc cung cấp các hàng hóa và dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường khách du lịch + Chính quyền sở tại: Lãnh đạo của chính quyền sở tại nhìn nhận du lịch là một nhân tố có tác dụng tốt cho nền kinh tế thông triển vọng về thu nhập từ các hoạt động kinh doanh cho dân địa phương, ngoại tệ thu được từ khách quốc tế và tiền thuế thu được cho ngân quỹ một cách trực tiếp hoặc gián tiếp.

+ Dân cư địa phương: Du lịch là một nhân tố tạo ra việc làm và giao lưu văn hóa cho dân cư địa phương. Một điều quan trọng cần nhấn mạnh ở đây là hiệu quả của sự giao lưu giữa số lượng lớn du khách quốc tế và dân cư địa phương, hiệu quả này có thể vừa có lợi vừa có hại.