Luận văn thạc sĩ đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp vừa và nhỏ của chdcnd lào trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế

Luận văn thạc sĩ phân tích chiến lược xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Lào trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

• Tác giả: Khamphone Sisouk
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thành Toàn
• Trường học: Trường Đại Học Ngoại Thương
• Chuyên ngành: Kinh Tế Quốc Tế
• Đề tài: Đẩy Mạnh Xuất Khẩu Hàng Hóa Cho Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Tại Lào Trong Hội Nhập Kinh Tế Quốc Tế
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU HÀNG HÓA CỦA DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TRONG HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 1.1. Tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ và Hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.1.1. Tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.1.2. Tổng quan về hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.2. Sự cần thiết đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.3. Một số chỉ tiêu đánh giá đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.3.1. Tiêu chí về phát triển thị trường
• 1.3.2. Tiêu chí về nguồn hàng xuất khẩu
• 1.3.3. Tiêu chí về hiệu quả kinh tế đối với xuất khẩu hàng hóa
• 1.3.4. Tiêu chí về năng lực cạnh tranh trong xuất khẩu
• 1.4. Các yếu tố tác động đến đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.4.1. Các nhân tố thuộc về quốc gia
• 1.4.2. Các yếu tố thuộc về quốc tế
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU HÀNG HÓA CỦA DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI CHDCND LÀO TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 2.1. Tổng quan đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của CHDCND Lào ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu
• 2.1.1. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên của CHDCND Lào
• 2.1.2. Đặc điểm về kinh tế - xã hội của CHDCND Lào
• 2.2. Thực trạng xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại CHDCND Lào trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 2.2.1. Hiện trạng cơ chế, chính sách đối với xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại CHDCND Lào
• 2.2.2. Thực trạng xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại CHDCND Lào
• 2.3. Đánh giá chung về hoạt động xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại CHDCND Lào trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 2.3.1. Những thành tựu đạt được
• 2.3.2. Những tồn tại, hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU HÀNG HÓA CỦA DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI CHDCND LÀO TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 3.1. Bối cảnh xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại CHDCND Lào trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 3.1.1. Bối cảnh trong nước
• 3.1.2. Bối cảnh quốc tế
• 3.2. Định hướng xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại CHDCND Lào đến năm 2025 trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 3.3. Giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại CHDCND Lào trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 3.3.1. Giải pháp về tổ chức, quản lý hoạt động xuất khẩu
• 3.3.2. Giải pháp về chính sách đối với hoạt động xuất - nhập khẩu
• 3.3.3. Giải pháp về khoa học công nghệ
• 3.3.4. Giải pháp về công tác tuyên truyền, phổ biến về hội nhập, thương mại quốc tế
• 3.3.5. Giải pháp về lựa chọn mặt hàng xuất khẩu
• 3.4. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về xuất khẩu hàng hóa cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Lào

Xuất khẩu hàng hóa là một trong những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) tại Lào phát triển trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Lào, với vị trí địa lý thuận lợi và nguồn tài nguyên phong phú, có tiềm năng lớn để phát triển xuất khẩu. Tuy nhiên, DNVVN vẫn gặp nhiều thách thức trong việc tiếp cận thị trường quốc tế. Việc hiểu rõ về tình hình xuất khẩu hàng hóa sẽ giúp các doanh nghiệp có chiến lược phù hợp để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Lào

Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Lào chiếm tỷ lệ lớn trong nền kinh tế, đóng góp vào việc tạo ra việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, DNVVN thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn, công nghệ và thị trường. Việc nắm bắt các đặc điểm này sẽ giúp các doanh nghiệp xây dựng chiến lược xuất khẩu hiệu quả hơn.

1.2. Vai trò của xuất khẩu hàng hóa trong hội nhập kinh tế quốc tế

Xuất khẩu hàng hóa không chỉ giúp DNVVN tăng trưởng doanh thu mà còn tạo cơ hội để mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc phát triển xuất khẩu hàng hóa trở thành một yếu tố then chốt để thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế Lào.

II. Thách thức trong xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Lào

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng DNVVN tại Lào vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong hoạt động xuất khẩu. Những thách thức này bao gồm cơ sở hạ tầng yếu kém, chính sách xuất khẩu chưa đồng bộ và thiếu sự hỗ trợ từ chính phủ. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả xuất khẩu.

2.1. Cơ sở hạ tầng và logistics yếu kém

Cơ sở hạ tầng giao thông và logistics tại Lào còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng vận chuyển hàng hóa xuất khẩu. Việc cải thiện cơ sở hạ tầng sẽ giúp giảm chi phí và thời gian vận chuyển, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hóa Lào trên thị trường quốc tế.

2.2. Chính sách xuất khẩu chưa đồng bộ

Chính sách xuất khẩu hiện tại chưa đủ mạnh để hỗ trợ DNVVN trong việc tiếp cận thị trường quốc tế. Cần có những cải cách trong chính sách để tạo điều kiện thuận lợi cho DNVVN, bao gồm việc giảm thuế, hỗ trợ tài chính và đào tạo nguồn nhân lực.

III. Phương pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Lào

Để đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa, DNVVN cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc xây dựng chiến lược xuất khẩu rõ ràng, kết hợp với việc nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ sẽ giúp DNVVN tăng cường khả năng cạnh tranh. Ngoài ra, việc hợp tác với các tổ chức quốc tế cũng là một giải pháp quan trọng.

3.1. Xây dựng chiến lược xuất khẩu rõ ràng

Một chiến lược xuất khẩu rõ ràng sẽ giúp DNVVN xác định được thị trường mục tiêu, sản phẩm phù hợp và các kênh phân phối hiệu quả. Việc này không chỉ giúp tăng trưởng doanh thu mà còn nâng cao uy tín của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.

3.2. Nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ

Chất lượng sản phẩm và dịch vụ là yếu tố quyết định đến sự thành công trong xuất khẩu. DNVVN cần đầu tư vào công nghệ sản xuất, cải tiến quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng để đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về xuất khẩu hàng hóa tại Lào

Nghiên cứu cho thấy rằng việc đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa không chỉ giúp DNVVN tăng trưởng mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của Lào. Các doanh nghiệp đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để nâng cao hiệu quả xuất khẩu, từ đó đạt được những kết quả tích cực. Việc chia sẻ kinh nghiệm và bài học thành công sẽ giúp các doanh nghiệp khác có thể học hỏi và áp dụng.

4.1. Các mô hình thành công trong xuất khẩu hàng hóa

Nhiều DNVVN tại Lào đã áp dụng các mô hình xuất khẩu thành công, từ việc hợp tác với các đối tác quốc tế đến việc tham gia các hội chợ thương mại. Những mô hình này không chỉ giúp tăng trưởng doanh thu mà còn mở rộng mạng lưới khách hàng.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các doanh nghiệp xuất khẩu

Các doanh nghiệp thành công trong xuất khẩu đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý giá, từ việc nghiên cứu thị trường đến việc xây dựng thương hiệu. Việc chia sẻ những bài học này sẽ giúp các DNVVN khác có thể áp dụng và đạt được thành công tương tự.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho xuất khẩu hàng hóa tại Lào

Xuất khẩu hàng hóa của DNVVN tại Lào có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức quốc tế. Việc cải thiện chính sách, cơ sở hạ tầng và nâng cao năng lực cạnh tranh sẽ là những yếu tố quyết định đến sự thành công của DNVVN trong xuất khẩu hàng hóa.

5.1. Triển vọng phát triển xuất khẩu hàng hóa

Với những cải cách trong chính sách và sự hỗ trợ từ chính phủ, DNVVN tại Lào có thể mở rộng thị trường xuất khẩu và nâng cao kim ngạch xuất khẩu. Triển vọng phát triển xuất khẩu hàng hóa là rất khả quan nếu các doanh nghiệp biết nắm bắt cơ hội.

5.2. Đề xuất giải pháp cho tương lai

Cần có những giải pháp đồng bộ để hỗ trợ DNVVN trong việc phát triển xuất khẩu hàng hóa. Các giải pháp này bao gồm cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ, cũng như tăng cường hợp tác quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm hơn 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, đóng vai trò then chốt trong việc tạo việc làm cho hơn 80% lực lượng lao động nông thôn và đóng góp khoảng 30% vào Tổng sản phẩm quốc nội. Mặc dù nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân 6,2% mỗi năm, hoạt động xuất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn chưa tương xứng với tiềm năng tài nguyên và vị trí địa kinh tế trung tâm bán đảo Đông Dương với diện tích 236.800 km2. Vấn đề nghiên cứu cốt lõi tập trung vào việc nhận diện các nút thắt nội tại và rào cản thể chế cản trở năng lực vươn ra thị trường quốc tế của doanh nghiệp.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong bối cảnh hội nhập; đánh giá toàn diện thực trạng xuất khẩu hàng hóa của khối doanh nghiệp này trong giai đoạn 2011-2020; từ đó xây dựng hệ thống giải pháp khả thi nhằm thúc đẩy xuất khẩu đến năm 2025. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ lãnh thổ CHDCND Lào với trọng tâm là các trung tâm kinh tế năng động như Thủ đô Viêng Chăn, Champasak và Savannakhet. Phạm vi thời gian tập trung phân tích số liệu thứ cấp giai đoạn 2011-2020 và khảo sát chuyên sâu giai đoạn 2018-2020.

Ý nghĩa của nghiên cứu được đo lường qua việc cung cấp luận cứ khoa học giúp các cơ quan quản lý điều chỉnh chính sách thương mại, hướng đến mục tiêu nâng tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp vừa và nhỏ đạt trên 12% mỗi năm và giảm tỷ lệ nhập siêu quốc gia xuống dưới 5% trong trung hạn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết Lợi thế so sánh của David Ricardo và Lý thuyết tỷ lệ các yếu tố sản xuất Heckscher-Ohlin để làm sáng tỏ cơ sở chuyên môn hóa sản xuất hàng hóa xuất khẩu dựa trên nguồn lực đất đai và tài nguyên sẵn có. Bên cạnh đó, lý thuyết thương mại quốc tế hiện đại của Paul Krugman về quy mô kinh tế và mô hình 5 lực lượng cạnh tranh của Michael Porter được tích hợp để phân tích sức hấp dẫn thị trường và rào cản gia nhập.

Khung nghiên cứu làm rõ các khái niệm then chốt:

• Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại CHDCND Lào: Được phân loại theo tiêu chí cụ thể của Chính phủ Lào, bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ có từ 1-5 lao động với tổng vốn dưới 100 triệu Kip; doanh nghiệp nhỏ có từ 6-50 lao động với vốn dưới 1,5 tỷ Kip; doanh nghiệp vừa có từ 51-99 lao động và vốn dưới 6 tỷ Kip.
• Kim ngạch xuất khẩu: Tổng giá trị hàng hóa được thông quan xuất khẩu ra thị trường nước ngoài tính bằng đồng USD hoặc Kip.
• Hội nhập kinh tế quốc tế: Quá trình cắt giảm thuế quan, xóa bỏ rào cản phi thuế quan theo các cam kết của Cộng đồng Kinh tế ASEAN và Tổ chức Thương mại Thế giới.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập chính thức từ Bộ Công Thương Lào, Bộ Nông Lâm Lào, Tổng cục Thống kê và Cục Hải quan trong chuỗi thời gian từ năm 2011 đến năm 2020. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 120 doanh nghiệp vừa và nhỏ có hoạt động xuất khẩu trực tiếp hoặc gián tiếp. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng dựa trên 3 nhóm ngành chính: nông - lâm sản chế biến chiếm 50% mẫu, tiểu thủ công nghiệp và khoáng sản chiếm 30%, thương mại dịch vụ chiếm 20%.

Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian và ma trận điểm mạnh - điểm yếu - cơ hội - thách thức. Lý do lựa chọn các phương pháp này nhằm lượng hóa chính xác xu hướng biến động của kim ngạch xuất khẩu, đồng thời bóc tách các yếu tố cấu thành chi phí vận tải đường bộ cao hơn 20% so với khu vực, đảm bảo tính khách quan và khoa học cho các kết luận thực chứng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp vừa và nhỏ ghi nhận mức tăng trưởng bình quân khoảng 10,5% mỗi năm trong giai đoạn 2011-2020, tuy nhiên tỷ trọng đóng góp của khối này chỉ chiếm xấp xỉ 28% trong tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia, phần lớn còn lại thuộc về các dự án có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài khai thác khoáng sản và thủy điện.

Thứ hai, cơ cấu mặt hàng xuất khẩu bộc lộ sự mất cân đối nghiêm trọng khi nông sản thô và lâm sản chưa qua chế biến sâu chiếm tới hơn 72% tổng giá trị xuất khẩu của khối doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong khi nhóm hàng công nghiệp chế biến tinh chế chỉ chiếm khoảng 14,5%.

Thứ ba, thị trường xuất khẩu có mức độ tập trung quá lớn khi 3 đối tác láng giềng là Thái Lan, Trung Quốc và Việt Nam chiếm giữ hơn 82% tổng thị phần xuất khẩu của doanh nghiệp Lào; các thị trường tiềm năng khác trong khối ASEAN và Liên minh Châu Âu chỉ chiếm dưới 8%.

Thứ tư, năng lực cạnh tranh nội tại còn rất thấp khi có trên 85% doanh nghiệp tham gia khảo sát sở hữu quy mô vốn hoạt động dưới 4 tỷ Kip và chưa tiếp cận được các chứng nhận quốc tế bắt buộc về vệ sinh dịch tễ cũng như rào cản kỹ thuật.

Thảo luận kết quả

Các số liệu tăng trưởng kim ngạch và cơ cấu xuất khẩu có thể được trình bày trực quan qua biểu đồ đường thể hiện xu hướng tăng trưởng qua từng năm và biểu đồ tròn phân bổ tỷ trọng thị trường đối tác. Bảng thống kê đối chiếu cơ cấu sản phẩm giữa hàng thô và hàng tinh chế sẽ làm nổi bật sự chênh lệch về giá trị gia tăng.

Nguyên nhân chính của tình trạng xuất khẩu thô bắt nguồn từ việc công nghệ chế biến sau thu hoạch lạc hậu, dẫn đến thất thoát sau thu hoạch lên tới 25% và làm giảm giá trị thương phẩm xuất khẩu. Hơn nữa, việc thiếu cảng biển khiến chi phí logistics qua các hành lang vận tải đường bộ sang cảng Đà Nẵng hoặc Laem Chabang làm tăng chi phí vận chuyển thêm 15-20 USD trên mỗi tấn hàng hóa.

So sánh với các nghiên cứu kinh tế tại khu vực Đông Nam Á, kết quả này hoàn toàn nhất quán với quy luật bẫy xuất khẩu tài nguyên sơ cấp của các nền kinh tế đang chuyển đổi. Việc hội nhập mở ra cơ hội thuế quan 0%, nhưng rào cản kỹ thuật khắt khe đã biến lợi thế thuế quan thành thách thức lớn đối với các doanh nghiệp chưa chuẩn hóa quy trình sản xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế quản lý và đơn giản hóa thủ tục hành chính: Bộ Công Thương phối hợp với Cục Hải quan Lào triển khai đồng bộ hệ thống một cửa quốc gia điện tử, rút ngắn 35% thời gian thông quan hàng hóa biên giới từ 48 giờ xuống dưới 30 giờ trước quý IV năm 2023.

Thứ hai, mở rộng gói tín dụng hỗ trợ xuất khẩu: Ngân hàng Nhà nước Lào chỉ đạo các ngân hàng thương mại thiết lập quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ với lãi suất ưu đãi thấp hơn lãi suất thị trường từ 2% đến 3% mỗi năm, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận vốn lên 50% vào năm 2025.

Thứ ba, đầu tư nâng cấp khoa học công nghệ và kiểm định chất lượng: Bộ Nông Lâm cùng Bộ Khoa học Công nghệ thành lập 3 trung tâm kiểm định đạt chuẩn quốc tế tại Viêng Chăn, Savannakhet và Champasak, hỗ trợ ít nhất 200 doanh nghiệp đạt chứng nhận tiêu chuẩn vệ sinh dịch tễ và tiêu chuẩn kỹ thuật thương mại trước năm 2024.

Thứ tư, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và thương mại điện tử xuyên biên giới: Phòng Thương mại và Công nghiệp Lào chủ trì xây dựng sàn thương mại điện tử quốc gia kết nối với các nền tảng thương mại quốc tế, đặt chỉ tiêu gia tăng tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường ngoài láng giềng lên 15% vào năm 2025.

Thứ năm, tái cơ cấu danh mục mặt hàng xuất khẩu mũi nhọn: Tập trung nguồn lực phát triển 4 nhóm sản phẩm có chỉ dẫn địa lý và giá trị gia tăng cao gồm cà phê cao nguyên Bolaven, gạo nếp đặc sản, cao su chế biến và thủ công mỹ nghệ truyền thống, phấn đấu tăng giá trị gia tăng tối thiểu 20% mỗi năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các nhà hoạch định chính sách tại Bộ Công Thương, Bộ Nông Lâm và các cơ quan quản lý nhà nước của CHDCND Lào: Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng và luận cứ khoa học để hoàn thiện chiến lược phát triển ngoại thương đến năm 2025.

Nhóm thứ hai là các chủ doanh nghiệp, ban điều hành các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang hoặc có kế hoạch tham gia xuất khẩu: Luận văn là cẩm nang phân tích các rào cản kỹ thuật, chi phí logistics và định hướng tái cơ cấu chuỗi cung ứng sản phẩm đạt chuẩn quốc tế.

Nhóm thứ ba là giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Thương mại quốc tế: Công trình là tài liệu tham khảo giá trị với khung phân tích hệ thống về thương mại của quốc gia không giáp biển và bộ dữ liệu giai đoạn 2011-2020.

Nhóm thứ tư là các tổ chức quốc tế, hiệp hội ngành hàng và đối tác đầu tư nước ngoài: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về môi trường kinh doanh, tiềm năng nguồn hàng xuất khẩu và cơ hội liên kết chuỗi giá trị tại thị trường Lào.

Câu hỏi thường gặp

Đâu là rào cản lớn nhất đối với hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Lào?
Rào cản lớn nhất là quy mô vốn nhỏ với hơn 85% doanh nghiệp có vốn dưới 4 tỷ Kip, dẫn đến công nghệ chế biến sau thu hoạch lạc hậu. Điều này khiến hàng hóa khó đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe của thị trường quốc tế, đồng thời chịu gánh nặng chi phí logistics đường bộ cao hơn 20% so với các nước có biển lân cận.

Cơ cấu thị trường xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp vừa và nhỏ Lào phân bổ như thế nào?
Thị trường xuất khẩu có mức độ tập trung đặc biệt cao vào 3 quốc gia láng giềng là Thái Lan, Trung Quốc và Việt Nam với tỷ trọng chiếm trên 82% tổng kim ngạch. Trong khi đó, các thị trường phát triển và khối ASEAN còn lại chỉ chiếm dưới 8%, làm gia tăng mức độ rủi ro trước những biến động kinh tế khu vực.

Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại CHDCND Lào được định nghĩa theo những tiêu chuẩn nào?
Theo quy định hiện hành của Chính phủ Lào, doanh nghiệp được chia thành 3 cấp: Siêu nhỏ có 1-5 lao động hoặc vốn dưới 100 triệu Kip; Nhỏ có 6-50 lao động hoặc vốn dưới 1,5 tỷ Kip; Vừa có 51-99 lao động hoặc vốn dưới 6 tỷ Kip, áp dụng riêng biệt cho các ngành sản xuất, thương mại và dịch vụ.

Luận văn sử dụng phương pháp chọn mẫu nào để đảm bảo tính đại diện cho nghiên cứu?
Tác giả đã áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên với cỡ mẫu 120 doanh nghiệp tại các trung tâm kinh tế trọng điểm gồm Viêng Chăn, Champasak, Savannakhet và Luang Prabang. Tỷ lệ phân bổ mẫu tương ứng là 50% nông sản chế biến, 30% tiểu thủ công nghiệp và 20% thương mại dịch vụ xuất khẩu.

Mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu và giải pháp trọng tâm đến năm 2025 là gì?
Mục tiêu trọng tâm là đạt tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu trên 12% mỗi năm cho khối doanh nghiệp vừa và nhỏ. Giải pháp cốt lõi là thành lập các trung tâm kiểm định chất lượng đạt chuẩn quốc tế, hỗ trợ 200 doanh nghiệp đạt chứng chỉ xuất khẩu và phát triển thương hiệu cho các sản phẩm nông sản có chỉ dẫn địa lý.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về đẩy mạnh xuất khẩu của khối doanh nghiệp vừa và nhỏ trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng.
• Phân tích chi tiết thực trạng giai đoạn 2011-2020, chỉ ra tốc độ tăng trưởng kim ngạch đạt 10,5% mỗi năm nhưng cơ cấu hàng thô vẫn chiếm trên 72%.
• Nhận diện 4 nút thắt lớn về vốn, công nghệ chế biến, chi phí logistics và sự phụ thuộc quá mức vào 3 thị trường láng giềng chiếm trên 82% thị phần.
• Đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp đồng bộ từ cải cách thủ tục hải quan, hỗ trợ tín dụng, kiểm định chất lượng đến phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới.
• Xây dựng lộ trình thực thi rõ ràng theo từng giai đoạn đến năm 2024 và tầm nhìn 2025 nhằm gia tăng giá trị thương phẩm xuất khẩu tối thiểu 20% mỗi năm.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp bức tranh thực nghiệm hoàn chỉnh về năng lực xuất khẩu của doanh nghiệp vừa và nhỏ Lào, mở ra định hướng nghiên cứu tiếp theo về việc tận dụng tuyến đường sắt Lào - Trung Quốc để tối ưu hóa chi phí vận tải quốc tế. Các nhà quản lý và doanh nghiệp cần bắt tay ngay vào việc chuẩn hóa quy trình kỹ thuật để nâng cao vị thế hàng hóa Lào trên trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU HÀNG HÓA CỦA DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TRONG HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ 1. Tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ và Hội nhập kinh tế quốc tế 1. Tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ 1. Khái niệm Khái niệm DNVVN là một khái niệm khá đa dạng.

Tùy theo từng quan điểm, các học giả khác nhau, các vùng miền khác nhau, các quốc gia khác nhau thì sẽ có những định nghĩa khác nhau về DNVVN. Nhưng nhìn chung các học giả, các nhà hoạch định chính sách đưa ra định nghĩa về DNVVN dựa trên cơ sở các yếu tố định tính hay định lượng. Các học giả cũng như các nhà hoạch định chính sách trên thế giới thường chia DNVVN thành 3 loại: doanh nghiệp cực nhỏ (micro - sized), doanh nghiệp nhỏ (small - sized) và doanh nghiệp vừa (medium - sized). Bởi vậy khi định nghĩa DNVVN, các học giả, các nhà hoạch định chính sách cũng gắn chặt định nghĩa của mình với 3 loại hình này.

Tuy nhiên tiêu chí phân loại DNVVN ở các quốc gia, tổ chức trên thế giới có sự khác nhau. Cụ thể như sau: Bảng 1.1: Tiêu chí phân loại doanh nghiệp vừa và nhỏ của một số quốc gia và khu vực Quốc gia/ Khu Số lao động Phân loại DNVVN Vốn đầu tư Doanh thu vực bình quân A.NHÓM CÁC NƯỚC PHÁT TRIỂN 1. Hoa kỳ Vừa và nhỏ 0-500 Không quy định Không quy định 2. Nhật Bản - Đối với ngành sản 1-300 ¥ 0-300 triệu Không quy định xuất 1-100 ¥ 0-100 triệu - Đối với ngành thương 1-100 ¥ 0-50 triệu mại - Đối với ngành dịch vụ 3.

EU Siêu nhỏ < 10 Không quy định Không quy định Nhỏ < 50 < €7 triệu Vừa < 250 < €27 triệu 10 Quốc gia/ Khu Số lao động Phân loại DNVVN Vốn đầu tư Doanh thu vực bình quân 4. Australia Vừa và nhỏ < 200 Không quy định Không quy định 5. Canada Nhỏ < 100 Không quy định < CDN$ 5 triệu Vừa < 500 CDN$5-20 triệu 6. New Zealand Vừa và nhỏ < 50 Không quy định Không quy định 7.

Korea Vừa và nhỏ < 300 Không quy định Không quy định 8. Taiwan Vừa và nhỏ < 200 < NT$ 80 triệu < NT$ 100 triệu B. NHÓM CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN 1. Thailand Vừa và nhỏ Không quy < Baht 200 triệu Không quy định định 2.

Malaysia - Đối với ngành sản 0-150 Không quy định RM 0-25 triệu xuất 3. Philippine Vừa và nhỏ < 200 Peso1,5-60 triệu Không quy định 4. Indonesia Vừa và nhỏ Không quy < US$ 1 triệu < US$ 5 triệu định 5.Brunei Vừa và nhỏ 1-100 Không quy định Không quy định C. NHÓM CÁC NƯỚC KINH TẾ ĐANG CHUYỂN ĐỔI 1.

Russia Nhỏ 1-249 Không quy định Không quy định Vừa 250-999 2. China Nhỏ 50-100 Không quy định Không quy định Vừa 101-500 3. Poland Nhỏ < 50 Không quy định Không quy định Vừa 51-200 4. Hungary Siêu nhỏ 1-10 Không quy định Không quy định Nhỏ 11-50 Vừa 51-250 (Nguồn: 1) Doanh nghiệp vừa và nhỏ, APEC, 1998; 2) Định nghĩa doanh nghiệp vừa và nhỏ, UN/ECE, 1999; 3) Tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ, OECD, 2000.2: Tiêu chí phân loại doanh nghiệp vừa và nhỏ của một số tổ chức trên thế giới THEO LIÊN MINH CHÂU ÂU (EU) Doanh nghiệp Số lượng lao động Doanh số Hoặc Tài sản Cực nhỏ Dưới 10 Không quá 2 tỷ € Không quá 2 tỷ € Nhỏ Dưới 50 Không quá 10 tỷ € Không quá 10 tỷ € Vừa Dưới 250 Không quá 50 tỷ € Không quá 43 tỷ € THEO NGÂN HÀNG THẾ GIỚI (WB) VÀ CÔNG TY TÀI CHÍNH QUỐC TẾ (IFC) Số lượng lao động Tổng giá trị tài sản Doanh nghiệp Doanh thu (người) hoặc nguồn vốn Cực nhỏ Không quá 10 người 100.000 USD Nhỏ Không quá 50 người 3.000 USD Vừa Không quá 300 15.000 USD người (Nguồn: Recommendation 2003/361/EC) Tại Việt Nam, sự ra đời của công văn số 681/1998/CP-KTN, ngày 20/06/1998 của Chính phủ về việc định hướng chiến lược và chính sách hỗ trợ phát triển DNVVN đã đánh dấu bước khởi đầu trong quá trình thống nhất quan niệm và đẩy mạnh hỗ trợ DNVVN ở Việt Nam.

Theo quy định tại công văn này, tiêu chí xác định DNVVN là vốn điều lệ và lao động của doanh nghiệp. Cụ thể: DNVVN là doanh nghiệp có vốn điều lệ dưới 5 tỷ đồng và số lao động trung bình hằng năm dưới 200 người. Tiếp theo đó để khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển các DNVVN, theo điều 3 của Nghị định số 90/2001/NĐ-CP ngày 23 thang 11 năm 2001 về trợ giúp phát triển DNVVN thì DNVVN được định nghĩa như sau: DNVVN là cơ sở sản xuất, kinh doanh độc lập, đã đăng ký kinh doanh theo pháp luật hiện hành, có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hằng năm không quá 300 người. Theo định nghĩa này, các DNVVN ở Việt Nam bao gồm các doanh nghiệp Nhà nước có quy mô vừa và nhỏ đăng ký kinh doanh theo Luật Doanh nghiệp Nhà nước, các công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, doanh nghiệp tư nhân có 12 quy mô vừa và nhỏ được đăng ký kinh doanh theo Luật Doanh nghiệp, luật Hợp tác xã, doanh nghiệp theo hình thức hộ kinh doanh cá thể được điều chỉnh bởi quy định của Chính phủ.

Hiện nay, theo điều 3 Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ ngày 30 tháng 6 năm 2009 về trợ giúp phát triển DNVVN thì DNVVN được định nghĩa như sau: DNVVN là cở sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật, được chia thành 3 cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương với tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên). Ngoài các tiêu chí trên, Nghị định còn căn cứ vào ngành hoạt động để phân loại, cụ thể được thể hiện ở bảng 1.3 như sau: Bảng 1.3: Phân loại doanh nghiệp vừa và nhỏ theo khu vực kinh tế ở Việt Nam Doanh nghiệp siêu Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa nhỏ Ngành Tổng Số lao Tổng nguồn Số lao Số lao động nguồn vốn động vốn (tỷ động (người) (tỷ đồng) (người) đồng) (người) 1. Nông, lâm Trên 10 - Trên 20 - Trên 200- nghiệp và thủy Dưới 10 Dưới 20 200 100 300 sản 2. Công Trên 10 - Trên 20 - Trên 200- nghiệp và xây Dưới 10 Dưới 20 200 100 300 dựng 3.

Thương Trên 10 - Trên 10 - Trên 50 - Dưới 10 Dưới 10 mại và dịch vụ 50 50 100 (Nguồn: Nghị đinh số 56/2009/NĐ-CP) Mục đích của việc phân loại các DNVVN như vậy, vừa là để khai thác các chủ trương, chính sách trợ giúp phát triển DNVVN; mặt khác để tăng cường quản lý nhà nước về trợ giúp phát triển DNVVN ở nước ta. Việc phân loại của Chính phủ thể hiện sự đặc biệt coi trọng vai trò, vị trí quan trọng của DNVVN trong nền kinh tế quốc dân.4: Tiêu chí phân loại doanh nghiệp vừa và nhỏ tại CHDCND Lào Số lượng Vốn đầu tư Doanh thu Tiêu chí lao động (kip) (kip) (người) DN sản xuất < 100 tr DN siêu DN thương mại < 150 tr 1-5 người < 400 tr nhỏ DN cung cấp dịch vụ < 200 tr DN sản xuất < 1 tỷ < 2 tỷ DN thương mại < 1 tỷ DN nhỏ 6-50 người < 3 tỷ DN cung cấp dịch vụ < 1,5 < 1,5 tỷ tỷ DN sản xuất < 4 tỷ < 4 tỷ DN vừa 51-99 người DN thương mại < 4 tỷ < 6 tỷ DN cung cấp dịch vụ < 6 tỷ < 4 tỷ (Nguồn: Chính phủ CHDCND Lào) 1. Đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ Các DNVVN tồn tại và phát triển trong nền kinh tế thị trường với những đặc điểm sau: DNVVN có vốn đầu tư ban đầu ít, thu hồi vốn nhanh. Với qui mô sản xuất nhỏ nên nhu cầu vốn đầu tư thấp (dưới 10 tỷ đồng), chu kỳ sản xuất kinh doanh thường ngắn nên khả năng thu hồi vốn rất nhanh góp phần làm tăng tốc độ vòng quay của vốn, giảm các khoản chi phí vốn mang lại hiệu quả sử dụng vốn cho doanh nghiệp.

DNVVN tồn tại ở hầu hết các lĩnh vực, các thành phần kinh tế. Nền kinh tế thị trường ở nước ta tồn tại và phát triển bao gồm nhiều thành phần với nhiều loại hình doanh nghiệp, từ các doanh nghiệp nhà nước, các công ty tư nhân tới các hợp tác xã. DNVVN được lực chọn các ngành nghề kinh doanh trong 14 các lĩnh vực nông - lâm - ngư nghiệp, công nghiệp, xây dựng. phù hợp qui định của Nhà nước.

Các doanh nghiệp nói chung và các DNVVN nói riêng được kinh doanh bình đẳng trước pháp luật trong các lĩnh vực của nền kinh tế trên mọi miền đất nước. DNVVN có tính linh hoạt và thích ứng cao. Trong cơ chế thị trường, để tồn tại và phát triển bền vững thì các doanh nghiệp phải nắm bắt kịp thời các nhu cầu của thị trường. Xuất phát từ đặc điểm có qui mô sản xuất nhỏ, vốn đầu tư ban đầu không lớn, cơ cấu tổ chức đơn giản, gọn nhẹ, doanh nghiệp dễ dàng điều chỉnh chuyển hướng sản xuất kinh doanh vào những ngành nghề khác khi cảm thấy lĩnh vực đó có lợi hơn.

Mặt khác, cơ cấu gọn nhẹ cũng giúp chủ doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc quản lý, giám sát, tiết kiệm chi phí quản lý, hạn chế sự sai lệch thông tin. Hơn nữa, các DNVVN không gặp nhiều khó khăn như doanh nghiệp lớn trong việc chuyển đổi địa điểm sản xuất kinh doanh. Bởi vì các DNVVN thường sử dụng chính những diện tích đất của mình để làm mặt bằng sản xuất. Ngoài ra, DNVVN có thể nắm bắt được cả những nhu cầu nhỏ lẻ mang tính khu vực và địa phương.

Điều này giúp cho DNVVN khai thác hết năng lực của mình, đạt tới hiệu quả kinh doanh cao nhất. Năng lực tài chính thấp. Nhược điểm lớn nhất, dễ thấy nhất và đáng quan tâm nhất của các DNVVN đó là năng tài chính. Việc tiến hành việc sản xuất kinh doanh của DNVVN chủ yếu chỉ dựa vào nguồn vốn tự có của một hoặc một số cá nhân.

Nguồn vốn này không đủ để doanh nghiệp có thể đổi mới dây chuyền công nghệ, tăng năng suất, nâng cao chất lượng sản phẩm. Mặt khác, việc tiếp cận nguồn vốn vay từ các tổ chức tín dụng còn hạn chế. Nguyên nhân là do ngoài sự yếu kém về quản lý kinh tế thì tài sản thế chấp không đủ điều kiện, báo cáo tài chính, sổ sách kế toán của doanh nghiệp không rõ ràng, minh bạch. Năng lực quản lý, điều hành của chủ DNVVN thấp.