Chương 1: Cơ sở lí luận về dạy học Mỹ thuật theo PP Đan Mạch Chương 2: Tìm hiểu dạy Mỹ thuật theo PP Đan Mạch ở lớp 1 C.Phần kết luận và kiến nghị Phụ lục Danh mục những tài liệu tham khảo. Trang: 9 Luan van Khóa luận tốt nghiệp SVTH: Nguyễn Thị Lệ Quyên B. PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1 : CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ DẠY HỌC MỸ THUẬT THEO PHƢƠNG PHÁP ĐAN MẠCH 1. Một số khái niệm về dạy học Mỹ thuật theo PP Đan Mạch 1.
Dạy học Có nhiều cách định nghĩa về khái niệm dạy học nhưng chung quy lại thì ta có thể hiểu dạy học là một quá trình bao gồm toàn bộ các thao tác có tổ chức và có định hướng giúp người học từng bước có năng lực tư duy và năng lực hành động với mục đích chiếm lĩnh các giá trị tinh thần, các hiểu biết, các kỹ năng, các giá trị văn hóa mà nhân loại đã đạt được để trên cơ sở đó có khả năng giải quyết được các bài toán thực tế đặt ra trong toàn bộ cuộc sống của mỗi người học. Dạy học Mỹ thuật Nói đến Mỹ thuật là nói đến cái đẹp. Cái đẹp được tạo ra nhằm phục vụ cho nhu cầu đời sống vật chất lẫn tinh thần của con người. Đây là loại hình nghệ thuật ra đời từ rất sớm, bằng sự khai thác tác dụng của các yếu tố không gian như hình khối, đường nét, màu sắc,.
làm phương tiện để diễn đạt và truyền cảm. Nói một cách chung nhất, Mỹ thuật là nghệ thuật tạo ra cái đẹp, là nghệ thuật của thị giác được biểu hiện trên mặt phẳng và của không gian như: hình khối, màu sắc, đường nét, đậm nhạt, sáng tối… với nhiều chất liệu đa dạng mà chúng ta có thể dùng được. Như vậy dạy học Mỹ thuật là quá trình GV sử dụng các PP dạy học để lên kế hoạch tổ chức dạy học nhằm giáo dục thẩm mĩ cho các HS. Cung cấp cho các em những hiểu biết ban đầu về môn Mỹ thuật, hình thành và củng cố các kĩ năng cần thiết để HS hoàn thành bài tập trong chương trình.
Bồi dưỡng năng lực quan sát, phân tích, phát triển trí tuệ, phát huy trí tưởng tượng, sáng tạo, góp phần hình thành nhân cách người lao động mới. Phương pháp Đan Mạch trong dạy học Mỹ thuật 1. Phương pháp Phương pháp là cách thức là con đường hành động để đạt tới mục đích nhất định. Trang: 10 Luan van Khóa luận tốt nghiệp SVTH: Nguyễn Thị Lệ Quyên 1.
Khái niệm về phương pháp dạy học Phương pháp dạy học là cách thức hành động của GV trong việc chỉ đạo tổ chức các hoạt động học tập nhằm giúp HS chủ động đạt được mục tiêu dạy học. Phương pháp dạy học ở nước ta hiện nay đang chuyển từ dạy học truyền thống sang các PP dạy học tích cực. Phương pháp Đan Mạch Phương pháp dạy học Đan Mạch là PP dạy theo chương trình sách giáo khoa Mỹ thuật mới theo đó GV tổ chức hoạt động lấy HS làm trung tâm, coi trọng khâu thực hành nhằm “đánh thức” năng lực sẵn có của HS, phát triển khả năng tư duy, logic cho các em. HS tiếp thu bài giảng một cách sâu sắc và nhẹ nhàng, thoãi mái.
Sách giáo khoa Mỹ thuật mới được xây dựng trên chương trình Hỗ trợ GDMT cấp Tiểu học của Đan Mạch và theo đó yêu cầu GV xây dựng các HĐDH theo 7 quy trình mới, gồm: Vẽ cùng nhau và sáng tạo câu chuyện; vẽ biểu cảm; Vẽ theo nhạc; Xây dựng cốt truyện, tạo hình 3D, tiếp cận chủ đề - tạo hình từ vật tìm được; Nghệ thuật sắp đặt, hoạt cảnh, biểu diễn và sắm vai; Tạo hình con rối và nghệ thuật biểu diễn, vẽ chân dung biểu đạt, tạo sản phẩm Mỹ thuật từ những vật liệu tìm được… 1. Những định hƣớng và mục tiêu GDMT ở bậc Tiểu học trong đổi mới giáo dục: 1. Những định hướng GDMT ở bậc Tiểu học: Thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đã đưa ra định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo như sau: Thứ nhất, Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội.
Thứ hai, đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, PP, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo Trang: 11 Luan van Khóa luận tốt nghiệp SVTH: Nguyễn Thị Lệ Quyên dục-đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học. Thứ ba, phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học. Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội.
Thứ tư, phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ Tổ quốc; với tiến bộ khoa học và công nghệ; phù hợp quy luật khách quan. Chuyển phát triển giáo dục và đào tạo từ chủ yếu theo số lượng sang chú trọng chất lượng và hiệu quả, đồng thời đáp ứng yêu cầu số lượng. Thứ năm, đổi mới hệ thống giáo dục theo hướng mở, linh hoạt, liên thông giữa các bậc học, trình độ và giữa các phương thức giáo dục, đào tạo. Chuẩn hóa, hiện đại hóa giáo dục và đào tạo.
Thứ sáu, chủ động phát huy mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của cơ chế thị trường, bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển giáo dục và đào tạo. Phát triển hài hòa, hỗ trợ giữa giáo dục công lập và ngoài công lập, giữa các vùng, miền. Ưu tiên đầu tư phát triển giáo dục và đào tạo đối với các vùng đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa và các đối tượng chính sách. Thực hiện dân chủ hóa, xã hội hóa giáo dục và đào tạo.
Thứ bảy, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế để phát triển giáo dục và đào tạo, đồng thời giáo dục và đào tạo phải đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế để phát triển đất nước. Đối với bậc Tiểu học nói chung cũng như môn Mỹ thuật nói riêng cũng theo những định hướng đó mà không ngừng đổi mới. Mục tiêu GDMT ở bậc Tiểu học: Luật Giáo dục điều 24.2 đã ghi: "PP giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của HS; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng PP tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho HS". Đồng thời còn nêu Trang: 12 Luan van Khóa luận tốt nghiệp SVTH: Nguyễn Thị Lệ Quyên rõ: “Mục tiêu giáo dục Tiểu học nhằm giúp cho HS những cơ sở ban đầu nhưng rất quan trọng cho sự hình thành và phát triển nhân cách một con người, chuẩn bị tốt cho các em về các mặt đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và lao động để HS tiếp tục học lên trung học hoặc đi vào cuộc sống tùy theo nhu cầu và nguyện vọng bằng những hình thức thích hợp”.
Điều này khẳng định giáo dục thẩm mĩ trong trường Tiểu học là một nội dung có ảnh hưởng mạnh mẽ đối với các mặt giáo dục khác, tạo nên sự hoàn thiện trong việc phát triển nhân cách của HS. Chính vì vậy việc giáo dục và bồi dưỡng cho HS có trình độ văn hoá thẩm mĩ phổ thông là hết sức cần thiết. Một số vấn đề về PP dạy học Mỹ thuật theo PP Đan Mạch: Từ năm 2014, với sự hỗ trợ của chương trình “Hỗ trợ GDMT TH” (Support to Art Education in Primary School hay còn gọi tắt là SAEPS) của Đan Mạch, chúng ta đã thực hiện phát triển và thử nghiệm những PP dạy học theo hướng đổi mới của Đan Mạch. Dự án được triển khai bắt đầu từ năm 2010 nhưng phải mất một thời gian dài để xây dựng chương trình, PP sư phạm phù hợp, chuẩn bị tài liệu giảng dạy, giảng dạy thí điểm, nghiệm thu và hoàn thiện chương trình.
Giữa năm 2014 PP đổi mới chính thức được phổ cập rộng rãi trên cả nước. Dự án này nhằm truyền cảm hứng cho GV dạy Mỹ thuật để hỗ trợ HS phát triển khả năng tiếp thu thẩm mĩ và sáng tạo, bằng cách khuyến khích các em trải nghiệm, sáng tạo, bày tỏ, hợp tác và giao tiếp với nhau qua các hoạt động Mỹ thuật thực tế. Thông qua hoạt động thực tế, HS tự mình làm giàu cách biểu đạt, phân tích, đánh giá, lựa chọn và nhận thức để hình thành, phát triển những năng lực ở cá nhân. Cùng lúc với việc phát triển những năng lực này, HS cũng có thể phát triển các giác quan, các kĩ năng sống, kinh nghiệm và khả năng giải quyết vấn đề, các năng lực hợp tác, khả năng tự học và tự đánh giá.
Mục tiêu Mục tiêu chính của PP này nhằm giúp HS hình thành và phát triển các năng lực: + Năng lực trải nghiệm: Cho các em được làm việc với những chủ đề liên quan đến kinh nghiệm đã có của bản thân. Trang: 13 Luan van Khóa luận tốt nghiệp SVTH: Nguyễn Thị Lệ Quyên + Năng lực kỹ năng và kỹ thuật thông qua các hoạt động : Vẽ cùng nhau, chân dung biểu đạt, vẽ theo nhạc, tạo hình từ vật tìm được, xây dựng cốt truyện (xây dựng bối cảnh câu chuyện). + Năng lực biểu đạt: Có nghĩa là HS ứng dụng ngôn ngữ Mỹ thuật để diễn đạt sự trải nghiệm và thái độ của bản thân. + Năng lực phân tích và trình bày: Thông qua các hoạt động trình bày về tác phẩm của mình, tham gia giải thích, phân tích, nhận xét về nghệ thuật, kỹ thuật thể hiện tác phẩm.