CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA HOẠT ĐỘNG ĐẤU GIÁ QUỐC TẾ 1. Khái niệm đấu giá quốc tế. Đấu giá quốc tế là một phương thức giao dịch đặc biệt giữa một người bán và nhiều người mua diễn ra trong phạm vi quốc tế, được tổ chức công khai tại thời gian và địa điểm nhất định, ở tại đó người mua được xem hàng trước và tự do cạnh tranh giá cả (trả giá), hàng hóa được bán cho người trả giá cao nhất. Trong đấu giá quốc tế, người tham gia đấu giá bao gồm các cá nhân và tổ chức trong và ngoài nước.
Đặc điểm đấu giá quốc tế. Việc mua bán được thực hiện tại thời gian và địa điểm nhất định (trung tâm đấu giá chuyên nghiệp, trung tâm đấu giá của công ty, trên thế giới có các trung tâm đấu giá len thô ở Sydney; chè ở Calcutta, Colombia; hương liệu ở London, Amsterdam.) Quá trình giao dịch diễn ra theo điều kiện do người bán quy định sẵn trong điều lệ mua bán đấu giá. Mang tính cạnh tranh, công khai và lành mạnh. Hàng hóa bán trong phương thức đấu giá này thường là một số hàng hóa nhất định, có tính đặc thù (đồ cổ, da lông thú, đất,.
Các loại hình đấu giá quốc tế a. Đấu giá có tính thương nghiệp: Đấu giá thương nghiệp là hình thức đấu giá những hàng hóa có số lượng lớn, tương đồng có thể phân loại theo lô hàng nhằm mục đích thương mại. Đấu giá phi thương nghiệp: 6 Đấu giá phi thương nghiệp là hình thức đấu giá những vật phẩm hàng hóa không vì mục đích thương mại như đấu giá cổ vật, kỉ vật. Các hình thức đấu giá a.
Theo mặt hàng đấu giá Đấu giá trao đổi: Gồm những người mua rất chuyên nghiệp, họ giám sát lẫn nhau để không ai có thể “lừa lọc” được. Đấu giá lẻ: Dành cho tác phẩm nghệ thuật hay các món hàng riêng rẽ. Đấu giá sỉ: Dành cho các bộ sưu tập. Theo hình thức đấu giá Theo cách tiến hành đấu giá: Đấu giá lên: là hình thức người tổ chức chọn cách thức phát giá ban đầu thấp để người tham dự cạnh tranh trả giá cao dần lên đến mức giá cao nhất có thể bán.
Đấu giá xuống: là hình thức người tổ chức phát giá ban đầu ở mức cao sau đó hạ dần để người tham dự chấp nhận mua. Theo phạm vi và hình thức đấu giá: Hình thức đấu giá công khai được tổ chức trên cơ sở giá được niêm yết công khai sau mỗi lần trả giá. Hình thức đấu giá bỏ phiếu kín thì người mua được bỏ giá theo vòng bỏ giá bằng các phiếu kín của mình. Quy trình đấu giá * Chuẩn bị đấu giá Chuẩn bị hàng hóa: Đưa hàng hoá tới kho của tổ chức đấu giá, sau đó phân chia thành từng lô căn cứ vào chất lượng, kích cỡ của chúng, đánh số từng lô sau đó lấy mẫu hàng hoá.
Ký hợp đồng uỷ thác với các tổ chức đấu giá (có thể là uỷ ban nhân dân, toà thị chính, công tY…) Đăng bài quảng cáo về hàng hóa chuẩn bị đấu giá (xuất xứ,.) 7 Xây dựng thể lệ đấu giá: Thường quy định người mua phải xem hàng trước( người bán không chịu trách nhiệm về phẩm chất hàng hoá), quy định về khoản tiền ký quỹ trước khi tham dự đấu giá, về mức mặc cả đặt giá. Trưng bày hàng hóa để người mua có thể đến xem hàng hóa, kiểm tra chất lượng và phổ biến thể lệ đấu giá, thông báo thời gian và địa điểm diễn ra buổi đấu giá. Có nhiều cách tổ chức cho người mua xem hàng: + Xem qua mẫu. +Xem thực tế: có thể xem xét trực tiếp, cho chạy thử.
+Xem qua ảnh: Một số hàng nhỏ giá trị cao, dễ mất người ta hay chụp ảnh để giới thiệu. * Đấu giá chính thức Người mua cạnh tranh giá, đưa ra các mức giá cho hàng hóa đó. Người bán sẽ lựa chọn bán hàng cho người trả giá cao nhất. * Ký kết hợp đồng và giao hàng Sau khi phiên đấu giá kết thúc, người mua sẽ kí hợp đồng đấu giá quốc tế.
Người mua cần nộp tiền đảm bảo thực hiện hợp đồng. Người bán thường phải trả một khoản phí cho công ty phục vụ đấu giá. Sau khi ký hợp đồng bên mua sẽ nhận hàng tại kho của tổ chức đấu giá. Thời hạn giao hàng dao động từ 12-20 ngày.
Mục đích của đấu giá hàng hóa quốc tế Mục đích của hoạt động đấu giá hàng hóa là tìm người mua trả giá cao nhất, còn hoạt động đấu thầu hàng hóa dịch vụ là tìm được người bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ đáp ứng tốt nhất các yêu cầu mà bên mua đặt ra. Điểm khác biệt ở đây là mối quan tâm của hoạt động đấu giá chỉ là giá cả, còn hoạt động đấu thầu không chỉ là tìm người trả giá thấp nhất mà còn đòi hỏi về chất lượng, trình độ kỹ thuật, khả năng sáng tạo,. Các quy định về pháp luật liên quan đến đấu giá quốc tế a. Về hủy kết quả đấu giá tài sản.
Theo quy định tại Điều 72 Luật Đấu giá tài sản, kết quả đấu giá tài sản bị hủy trong các trường hợp sau đây: Theo thỏa thuận giữa người có tài sản đấu giá, tổ chức đấu giá tài sản và người trúng đấu giá về việc hủy kết quả đấu giá tài sản hoặc giữa người có tài sản đấu giá và người trúng đấu giá về việc hủy giao kết hợp đồng mua bán tài sản đấu giá, hủy bỏ hợp đồng mua bán tài sản đấu giá, trừ trường hợp gây thiệt hại hoặc làm ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản, hợp đồng mua bán tài sản đấu giá bị Tòa án tuyên bố vô hiệu theo quy định của pháp luật về dân sự trong trường hợp người trúng đấu giá có hành vi vi phạm quy định tại khoản 5 Điều 9 của Luật này. Hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản bị hủy bỏ theo quy định tại khoản 6 Điều 33 của Luật này. Người có tài sản đấu giá, người tham gia đấu giá, người trúng đấu giá, tổ chức đấu giá tài sản, đấu giá viên có hành vi thông đồng, móc nối, dìm giá trong quá trình tham gia đấu giá dẫn đến làm sai lệch thông tin tài sản đấu giá hoặc hồ sơ tham gia đấu giá hoặc kết quả đấu giá tài sản.
Theo quyết định của người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong trường hợp đấu giá tài sản nhà nước khi có một trong các căn cứ quy định tại khoản 6 Điều 33 của Luật này. Về bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người có tài sản đấu giá, người tham gia đấu giá, người trúng đấu giá, người mua được tài sản đấu giá ngay tình. Tại Điều 7 Luật Đấu giá tài sản quy định: Cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm bảo đảm việc thực hiện quyền, lợi ích hợp pháp của người có tài sản 9 đấu giá, người tham gia đấu giá, người trúng đấu giá, người mua được tài sản đấu giá ngay tình. Trường hợp có người thứ ba tranh chấp về quyền sở hữu đối với tài sản đấu giá thì quyền sở hữu vẫn thuộc về người mua được tài sản đấu giá ngay tình.
Việc giải quyết tranh chấp về quyền sở hữu đối với tài sản đấu giá, khiếu nại, khởi kiện về hiệu lực pháp lý của cuộc đấu giá thành, việc hủy kết quả đấu giá tài sản quy định tại các khoản 2, 3 và 4 Điều 72 của Luật này được thực hiện theo thủ tục rút gọn của pháp luật tố tụng dân sự. Trường hợp có bản án, quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc sửa đổi một phần hoặc hủy bỏ toàn bộ các quyết định liên quan đến tài sản đấu giá trước khi tài sản được đưa ra đấu giá nhưng trình tự, thủ tục đấu giá tài sản bảo đảm tuân theo quy định của Luật này thì tài sản đó vẫn thuộc quyền sở hữu của người mua được tài sản đấu giá ngay tình, trừ trường hợp kết quả đấu giá tài sản bị hủy theo quy định tại Điều 72 của Luật này. So với quy định tại Điều 4 Nghị định số 17/2010/NĐ-CP thì Điều 7 Luật Đấu giá tài sản lần đầu tiên đề cập đến "người mua được tài sản đấu giá ngay tình". Tuy nhiên, Luật Đấu giá tài sản chưa quy định rõ trường hợp nào được xem là "người mua được tài sản đấu giá ngay tình".
Ngoài ra, Bộ luật Dân sự năm 2015 cũng chưa giải thích như thế nào là "ngay tình". Từ điển Luật học do Nhà xuất bản Tư pháp - Nhà xuất bản Từ điển bách khoa ấn hành năm 2006 đưa ra định nghĩa "ngay tình" là lòng ngay thẳng, thực thà, tình thế rõ ràng. Có quan điểm cho rằng, "người mua được tài sản đấu giá ngay tình" là người tham gia và trúng đấu giá một cách khách quan, không vi phạm các hành vi bị nghiêm cấm đối với người tham gia đấu giá, người trúng đấu giá theo quy định tại khoản 5 Điều 9 Luật Đấu giá tài sản. Bên cạnh đó, cũng có quan điểm khác cho rằng, "người mua được tài sản đấu giá ngay tình" phải thỏa mãn hai điều kiện: 10 i, Người đó tham gia và trúng đấu giá một cách khách quan, không vi phạm các hành vi bị nghiêm cấm đối với người tham gia đấu giá, người trúng đấu giá theo quy định tại khoản 5 Điều 9 Luật Đấu giá tài sản.
ii, Trình tự, thủ tục đấu giá tài sản bảo đảm tuân theo quy định của Luật Đấu giá tài sản. Về thủ tục chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản trong trường hợp giải thể, hợp nhất, bị sáp nhập. Luật Đấu giá tài sản đã có các quy định về thủ tục đăng ký hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản và được quy định như là một thủ tục hành chính bắt buộc. Tuy nhiên, đối với trường hợp doanh nghiệp đấu giá tài sản giải thể, hợp nhất, bị sáp nhập (thuộc các trường hợp tự chấm dứt hoạt động) thì thủ tục chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản chưa được Luật Đấu giá tài sản quy định cụ thể về trình tự thực hiện, thành phần hồ sơ.
Vì vậy, doanh nghiệp đấu giá tài sản cũng như Sở Tư pháp đều lúng túng trong việc thực hiện quy định này.