Luận văn thạc sĩ kiểm toán chất thải và đánh giá sự tuân thủ các thủ tục hành chính liên quan đến bảo vệ môi trường của công ty cổ phần xi măng cẩm phả

Luận văn thạc sĩ phân tích kiểm toán chất thải và đánh giá tuân thủ quy định bảo vệ môi trường tại công ty cổ phần xi măng Cẩm Phả.

• Tác giả: Lã Thanh Bình
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Mai Thảo
• Trường học: Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Tuân Thủ Bảo Vệ Môi Trường Tại Công Ty Cổ Phần Xi Măng Cẩm Phả
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Nội dung nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan về kiểm toán chất thải
• 1.1.1. Khái niệm
• 1.1.2. Vai trò của kiểm toán chất thải
• 1.1.3. Quy trình kiểm toán chất thải
• 1.1.4. Các dạng kiểm toán môi trường
• 1.1.5. Thuận lợi và khó khăn khi tiến hành KTCT
• 1.2. Các nghiên cứu trong và ngoài nước về kiểm toán chất thải
• 1.2.1. Nghiên cứu về kiểm toán chất thải trên thế giới
• 1.2.2. Nghiên cứu về kiểm toán chất thải ở Việt Nam
• 1.3. Lợi ích của doanh nghiệp khi kiểm toán chất thải và tuân thủ các thủ tục liên quan đến BVMT và HSE
• 1.4. Các vấn đề môi trường phát sinh trong ngành sản xuất Xi măng
• 1.5. Giới thiệu về Công ty cổ phần xi măng Cẩm Phả
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 2.2.2. Phương pháp điều tra khảo sát thực địa
• 2.2.3. Phương pháp đánh giá nhanh
• 2.2.4. Phương pháp tính lượng thải Cacbon
• 2.2.5. Phương pháp lấy mẫu và phân tích mẫu
• 2.2.6. Phương pháp tổng hợp, viết báo cáo
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kiểm toán chất thải cho nhà máy xi măng Cẩm Phả
• 3.2. Đánh giá sự tuân thủ các thủ tục hành chính liên quan đến bảo vệ môi trường tại nhà máy xi măng Cẩm Phả
• 3.3. Đánh giá công tác tuân thủ các quy định liên quan đến HSE
• 3.4. Đề xuất các giải pháp phù hợp để Công ty cổ phần xi măng Cẩm Phả hoàn thiện các thủ tục về môi trường trong thời gian tới
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Công ty Cổ phần Xi măng Cẩm Phả

Công ty Cổ phần Xi măng Cẩm Phả là một trong những đơn vị sản xuất xi măng lớn tại Việt Nam. Công ty đóng vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp xi măng, cung cấp sản phẩm cho nhiều công trình xây dựng lớn. Tuy nhiên, hoạt động sản xuất xi măng cũng gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường. Việc đánh giá tuân thủ bảo vệ môi trường tại công ty này là cần thiết để đảm bảo rằng các quy định về bảo vệ môi trường được thực hiện nghiêm túc. Công ty đã triển khai nhiều chính sách môi trường nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và nâng cao hiệu quả sản xuất.

1.1. Tác động môi trường của ngành xi măng

Ngành sản xuất xi măng là một trong những ngành công nghiệp có mức độ ô nhiễm cao. Các hoạt động sản xuất phát sinh nhiều loại chất thải, bao gồm bụi, khí thải và nước thải. Những chất thải này không chỉ ảnh hưởng đến môi trường mà còn đến sức khỏe của người lao động và cộng đồng xung quanh. Việc đánh giá tác động môi trường là cần thiết để xác định các nguồn ô nhiễm và đề xuất các biện pháp giảm thiểu hiệu quả.

II. Đánh giá sự tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường

Đánh giá sự tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường tại Công ty Cổ phần Xi măng Cẩm Phả được thực hiện thông qua việc kiểm tra các thủ tục hành chính liên quan đến bảo vệ môi trường. Công ty đã thực hiện các báo cáo đánh giá tác động môi trường, xin cấp giấy phép xả thải, và lập báo cáo giám sát môi trường định kỳ. Tuy nhiên, một số vấn đề vẫn tồn tại, như việc chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm. Việc tuân thủ các quy định này không chỉ giúp công ty tránh được các rủi ro pháp lý mà còn nâng cao uy tín và trách nhiệm xã hội.

2.1. Các biện pháp bảo vệ môi trường

Công ty đã áp dụng nhiều biện pháp bảo vệ môi trường như sử dụng công nghệ xanh, cải tiến quy trình sản xuất để giảm thiểu phát thải. Việc áp dụng công nghệ xanh không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn tiết kiệm chi phí sản xuất. Công ty cũng đã thực hiện các chương trình đào tạo cho nhân viên về bảo vệ môi trường và an toàn lao động, nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của từng cá nhân trong việc bảo vệ môi trường.

III. Đề xuất giải pháp cải thiện tuân thủ môi trường

Để nâng cao hiệu quả trong việc tuân thủ môi trường, Công ty Cổ phần Xi măng Cẩm Phả cần thực hiện một số giải pháp như tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá định kỳ các hoạt động sản xuất. Việc áp dụng các tiêu chuẩn môi trường quốc tế như ISO 14001 sẽ giúp công ty cải thiện hệ thống quản lý môi trường. Ngoài ra, công ty cũng nên đầu tư vào công nghệ xử lý chất thải hiện đại để giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

3.1. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức

Đào tạo nhân viên về bảo vệ môi trường và an toàn lao động là một trong những giải pháp quan trọng. Công ty cần tổ chức các khóa đào tạo thường xuyên để nâng cao nhận thức của nhân viên về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn tạo ra một môi trường làm việc an toàn và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp xi măng đóng vai trò quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa tại Việt Nam, đặc biệt tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh – một trung tâm công nghiệp lớn với diện tích 486,45 km² và dân số đông thứ hai của tỉnh. Tuy nhiên, sản xuất xi măng là một trong những ngành công nghiệp phát sinh nhiều chất thải và khí thải gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, đặc biệt là bụi, khí CO2, SO2, NOx và chất thải rắn. Công nghệ sản xuất xi măng tiêu thụ nhiều năng lượng, phát sinh khí nhà kính và các chất ô nhiễm khác, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người lao động và cộng đồng xung quanh.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào kiểm toán chất thải và đánh giá sự tuân thủ các thủ tục hành chính liên quan đến bảo vệ môi trường (BVMT) và an toàn sức khỏe môi trường (HSE) tại Công ty Cổ phần Xi măng Cẩm Phả. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các công đoạn từ lưu kho nguyên liệu đến đóng gói sản phẩm, trong khoảng thời gian từ tháng 3/2018 đến tháng 1/2019. Nghiên cứu nhằm cung cấp số liệu định lượng về lượng nguyên liệu, nhiên liệu sử dụng, tải lượng chất thải phát sinh, đồng thời đánh giá mức độ tuân thủ các quy định pháp luật về môi trường và an toàn lao động.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc giúp doanh nghiệp nhận diện các nguồn phát thải chính, đánh giá hiệu quả quản lý môi trường, từ đó đề xuất các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm, nâng cao hiệu quả sản xuất và đảm bảo tuân thủ pháp luật. Kết quả nghiên cứu cũng góp phần hỗ trợ các cơ quan quản lý nhà nước trong việc giám sát và hoàn thiện chính sách môi trường cho ngành xi măng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kiểm toán môi trường, đặc biệt là kiểm toán chất thải (KTCT) – một công cụ kỹ thuật nhằm rà soát, đánh giá các nguồn phát thải, cân bằng vật chất và đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm. KTCT được tiêu chuẩn hóa theo ISO 14010 và ISO 14011:1996, bao gồm ba giai đoạn chính: tiền đánh giá, xác định và đánh giá nguồn thải, xây dựng và đánh giá phương án giảm thiểu.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng các khái niệm chuyên ngành như tải lượng ô nhiễm, hệ số phát thải, đánh giá vòng đời (LCA) và các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) về chất lượng khí thải, nước thải và chất thải rắn. Các khái niệm về an toàn sức khỏe môi trường (HSE) cũng được tích hợp để đánh giá sự tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thứ cấp từ Công ty Cổ phần Xi măng Cẩm Phả, các văn bản pháp luật, tiêu chuẩn kỹ thuật, báo cáo môi trường và tài liệu chuyên ngành. Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát thực địa, phỏng vấn cán bộ công nhân viên, cán bộ quản lý môi trường và người dân sống quanh khu vực nhà máy. Tổng cộng 80 phiếu khảo sát được thực hiện với các nhóm đối tượng khác nhau nhằm đảm bảo tính đại diện.

Phương pháp phân tích bao gồm tính toán tải lượng chất thải dựa trên hệ số phát thải của WHO, cân bằng vật chất, phương pháp đánh giá nhanh và phương pháp bilan cacbon để tính lượng phát thải CO2 tương đương. Các mẫu không khí và nước thải được lấy và phân tích tại phòng thí nghiệm theo tiêu chuẩn TCVN để kiểm chứng số liệu.

Quy trình nghiên cứu được thực hiện từ tháng 3/2018 đến tháng 1/2019, với cỡ mẫu khảo sát 80 phiếu, phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm thu thập dữ liệu chính xác về hiện trạng sản xuất và quản lý môi trường. Phân tích dữ liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả và so sánh với các tiêu chuẩn quy định.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhu cầu nguyên nhiên liệu và năng lượng: Nhà máy sử dụng khoảng 2 triệu tấn đá vôi, 600.000 tấn đất sét, 52.000 tấn cao silic và 37.000 tấn thạch cao mỗi năm. Nhu cầu điện trung bình là 360.000 kWh/ngày, than đá tiêu thụ khoảng 240.000 tấn/năm, dầu DO khoảng 1.890 tấn/năm.

2. Tải lượng bụi phát sinh: Tổng tải lượng bụi phát sinh từ các công đoạn sản xuất chính là khoảng 21.284 tấn/năm, tương đương 0,011 tấn bụi/tấn clinker. Các công đoạn nung clinker và nghiền liệu là nguồn phát thải bụi lớn nhất, tuy nhiên nhà máy đã áp dụng hệ thống lọc bụi hiệu quả với ESP và túi vải, giảm tải lượng bụi phát thải xuống dưới 1% so với khi không có kiểm soát.

3. Khí thải độc hại: Tải lượng SO2 phát sinh từ lò nung clinker khoảng 1.063 tấn/năm. Lượng CO2 phát thải ước tính khoảng 900 kg/tấn clinker, tương đương hơn 1 triệu tấn CO2/năm. Khí thải từ đốt dầu DO và than đá cũng phát sinh các khí NO2, CO, VOC với tải lượng đáng kể.

4. Nước thải và chất thải rắn: Nước thải sinh hoạt khoảng 51 m³/ngày, chủ yếu từ nhà bếp và vệ sinh công nhân. Nước thải sản xuất được tuần hoàn 100%, không phát sinh nước thải công nghiệp ra môi trường. Chất thải rắn sản xuất phát sinh khoảng 457 kg/ngày, bao gồm bao bì hỏng, bã xỉ than và nguyên vật liệu rơi vãi. Chất thải nguy hại như bùn thải, dầu mỡ, bóng đèn huỳnh quang hỏng được thu gom và xử lý đúng quy định.

Thảo luận kết quả

Kết quả kiểm toán chất thải cho thấy nhà máy xi măng Cẩm Phả đã có hệ thống quản lý môi trường tương đối hiệu quả, đặc biệt trong việc kiểm soát bụi và xử lý nước thải sản xuất. Việc áp dụng công nghệ lò quay khô kết hợp hệ thống lọc bụi ESP giúp giảm đáng kể tải lượng bụi phát thải, phù hợp với tiêu chuẩn QCVN 23:2009/BTNMT.

Tuy nhiên, lượng khí thải CO2 và SO2 vẫn ở mức cao do đặc thù công nghệ và nhiên liệu sử dụng, đòi hỏi các giải pháp cải tiến công nghệ và sử dụng nhiên liệu sạch hơn. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, tiềm năng tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải tại nhà máy có thể đạt từ 10-15% nếu áp dụng các biện pháp tối ưu hóa vận hành và thay thế thiết bị.

Việc tuân thủ các thủ tục hành chính về môi trường và HSE được đánh giá ở mức khá, tuy nhiên vẫn còn tồn tại một số hạn chế về hồ sơ pháp lý và công tác tuyên truyền, đào tạo nhân viên. Dữ liệu khảo sát cho thấy ý thức bảo vệ môi trường của công nhân và người dân xung quanh còn hạn chế, cần tăng cường công tác truyền thông.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tải lượng bụi và khí thải theo từng công đoạn, bảng so sánh mức độ tuân thủ các thủ tục hành chính, cũng như biểu đồ phân bổ nguồn phát thải CO2 theo loại nhiên liệu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tối ưu hóa công nghệ sản xuất: Áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng như thay thế động cơ tiết kiệm điện, kiểm soát không khí xâm nhập, cải tiến hệ thống nung clinker để giảm tiêu thụ than và phát thải CO2. Mục tiêu giảm 10% tiêu thụ năng lượng trong vòng 2 năm, do Ban kỹ thuật sản xuất thực hiện.

2. Nâng cao hiệu quả hệ thống xử lý bụi và khí thải: Bảo trì, nâng cấp hệ thống lọc bụi ESP và túi vải, lắp đặt thêm thiết bị kiểm soát khí SO2 và NOx. Mục tiêu giảm 20% tải lượng bụi và khí độc hại trong 1 năm, do Phòng môi trường phối hợp với nhà thầu kỹ thuật.

3. Hoàn thiện thủ tục hành chính và nâng cao nhận thức: Rà soát, cập nhật đầy đủ hồ sơ pháp lý về môi trường, tổ chức đào tạo, tuyên truyền nâng cao ý thức cho công nhân và cộng đồng. Mục tiêu đạt 100% tuân thủ thủ tục trong 6 tháng, do Ban quản lý và Phòng nhân sự phối hợp thực hiện.

4. Phát triển chương trình giám sát môi trường định kỳ: Thiết lập hệ thống quan trắc tự động khí thải, nước thải và chất thải rắn, báo cáo định kỳ cho cơ quan quản lý. Mục tiêu hoàn thiện hệ thống trong 1 năm, do Phòng kỹ thuật và Phòng môi trường chịu trách nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Doanh nghiệp ngành xi măng và vật liệu xây dựng: Nhận diện các nguồn phát thải, áp dụng kiểm toán chất thải để nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường.

2. Cơ quan quản lý nhà nước về môi trường: Tham khảo quy trình kiểm toán chất thải, đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật và xây dựng chính sách quản lý phù hợp.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành khoa học môi trường: Học tập phương pháp nghiên cứu, phân tích dữ liệu và áp dụng tiêu chuẩn quốc tế trong kiểm toán môi trường.

4. Tổ chức tư vấn và chuyên gia môi trường: Sử dụng kết quả nghiên cứu làm cơ sở tư vấn kỹ thuật, đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm cho các doanh nghiệp trong ngành.

Câu hỏi thường gặp

1. Kiểm toán chất thải là gì và tại sao cần thiết cho doanh nghiệp xi măng?
   Kiểm toán chất thải là quá trình rà soát, đánh giá các nguồn phát thải và lượng chất thải phát sinh trong sản xuất. Nó giúp doanh nghiệp nhận diện điểm gây lãng phí, giảm thiểu ô nhiễm, tiết kiệm chi phí và tuân thủ pháp luật. Ví dụ, nhà máy xi măng Cẩm Phả đã giảm được lượng bụi phát thải nhờ kiểm toán và cải tiến công nghệ.

2. Các loại chất thải chính trong sản xuất xi măng gồm những gì?
   Bao gồm bụi xi măng, khí CO2, SO2, NOx phát sinh từ quá trình nung clinker, chất thải rắn như bao bì hỏng, bã xỉ than và nước thải sinh hoạt. Nước thải sản xuất thường được tuần hoàn, không phát sinh ra môi trường.

3. Làm thế nào để đánh giá sự tuân thủ các thủ tục hành chính về môi trường?
   Thông qua khảo sát hồ sơ pháp lý, phỏng vấn cán bộ quản lý và công nhân, so sánh với các quy định pháp luật hiện hành. Tại nhà máy xi măng Cẩm Phả, việc tuân thủ được đánh giá khá tốt nhưng cần hoàn thiện hồ sơ và tăng cường đào tạo.

4. Phương pháp tính tải lượng khí thải CO2 trong sản xuất xi măng như thế nào?
   Sử dụng phương pháp bilan cacbon, tính dựa trên lượng nguyên liệu và nhiên liệu tiêu thụ, kết hợp hệ số phát thải tiêu chuẩn. Ví dụ, nhà máy phát thải khoảng 900 kg CO2 cho mỗi tấn clinker sản xuất.

5. Giải pháp nào hiệu quả để giảm phát thải bụi và khí độc hại trong nhà máy xi măng?
   Áp dụng hệ thống lọc bụi ESP, túi vải, cải tiến công nghệ nung, sử dụng nhiên liệu sạch hơn và tối ưu hóa vận hành thiết bị. Đồng thời, đào tạo nhân viên và giám sát môi trường định kỳ cũng rất quan trọng.

Kết luận

• Kiểm toán chất thải tại Công ty Cổ phần Xi măng Cẩm Phả đã xác định được các nguồn phát thải chính và tải lượng chất thải cụ thể, trong đó bụi và khí CO2 là các yếu tố ô nhiễm chủ yếu.
• Nhà máy đã áp dụng các biện pháp kiểm soát bụi hiệu quả, giảm thiểu phát thải bụi xuống mức thấp so với khi không có kiểm soát.
• Việc tuân thủ các thủ tục hành chính về môi trường và HSE được đánh giá ở mức khá, tuy nhiên vẫn cần hoàn thiện hồ sơ và nâng cao nhận thức nhân viên.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật và quản lý nhằm giảm tiêu thụ năng lượng, nâng cao hiệu quả xử lý chất thải và hoàn thiện thủ tục pháp lý.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu và phương pháp luận cho các doanh nghiệp xi măng và cơ quan quản lý trong việc kiểm soát ô nhiễm và phát triển bền vững ngành công nghiệp xi măng.

Tiếp theo, doanh nghiệp nên triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời xây dựng kế hoạch giám sát và đánh giá định kỳ để đảm bảo hiệu quả lâu dài. Các bên liên quan được khuyến khích tham khảo và áp dụng kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng quản lý môi trường trong ngành xi măng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Thành phố Cẩm Phả là một thành phố trực thuộc tỉnh Quảng Ninh, nằm ở vùng Đông Bắc Bộ Việt Nam. Cẩm Phả là thành phố lớn thứ hai (xét về dân số) của tỉnh Quảng Ninh. Phía đông của thành phố giáp với huyện Vân Đồn, phía tây giáp huyện Hoành Bồ và thành phố Hạ Long, phía nam giáp thành phố Hạ Long và huyện Vân Đồn, và phía bắc giáp huyện Ba Chẽ và huyện Tiên Yên.

Thành phố Cẩm Phả có diện tích tự nhiên 486,45 km², địa hình chủ yếu là đồi núi. Cẩm Phả có vị trí chiến lƣợc về địa chính trị, địa kinh tế, an ninh quốc phòng của khu vực và quốc gia. Đây là nơi có rất nhiều tiềm năng về phát triển kinh tế nhƣ thƣơng mại dịch vụ, công nghiệp khai thác chế biến than, sản xuất vật liệu xây dựng, cơ khí, chế tạo thiết bị điện, máy mỏ, xe tải nặng, công nghiệp đóng tàu,. Công nghiệp xi măng là một trong những ngành công nghiệp đã có lâu đời tại Việt Nam.

Nó đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá của Việt Nam nói chung và thành phố Cẩm Phả nói riêng. Vai trò của xi măng là rất to lớn và cho đến ngày nay không có vật liệu xây dựng nào thay thế đƣợc. Tuy nhiên, công nghệ sản xuất xi măng là công nghệ có nhiều phát thải chủ yếu là dạng rắn và khí ảnh hƣởng đến môi trƣờng, đặc biệt với các nhà máy công nghệ cũ với các đặc điểm tiêu thụ nhiều năng lƣợng, năng suất thấp, tải lƣợng ô nhiễm cao. Trong đó, tác động của sự ô nhiễm môi trƣờng không khí do nhà máy xi măng gây ra đến môi trƣờng xung quanh và sức khỏe con ngƣời là cực ký đáng lƣu tâm.

Do đó vấn đề đánh giá và đƣa ra phƣơng án khả thi cho việc xử lý ô nhiễm là điều cần đƣợc quan tâm đúng mực. Để giải quyết vấn đề này thì việc tuân thủ các quy định của pháp luật, kiểm toán chất thải, giảm thiểu lƣợng chất thải phát sinh trong dây chuyền sản xuất xi măng đƣợc xem nhƣ là một trong những phƣơng án khả thi và có hiệu quả cao. Đây cũng là lý do tôi lựa chọn đề tài :“Kiểm toán chất thải và đánh giá sự tuân thủ các thủ tục hành chính liên quan đến bảo vệ môi trƣờng của công ty cổ phần xi măng Cẩm Phả”. Mục tiêu nghiên cứu - Kiểm toán chất thải tại Công ty cổ phần xi măng Cẩm Phả.

- Đánh giá sự tuân thủ các quy định pháp luật về môi trƣờng, an toàn sức khỏe tại Công ty cổ phần xi măng Cẩm Phả. - Đề xuất giải pháp quản lý phù hợp. Nội dung nghiên cứu 3.1 Kiểm toán chất thải trong quy trình sản xuất xi măng tại Công ty cổ phần xi măng Cẩm Phả + Tìm hiểu chu trình sản xuất, vẽ đƣợc sơ đồ + Định lƣợng đƣợc nhu cầu nguyên liệu, nhiên liệu đầu vào. + Lƣợng hóa lƣợng nƣớc thải, khí thải, CTR sinh ra trên một đơn vị sản phẩm.2 Đánh giá sự tuân thủ các thủ tục hành chính liên quan đến bảo vệ môi trƣờng của công ty Dự kiến đánh giá các thủ tục : + Báo cáo đánh giá tác động môi trƣờng + Giấy phép xả thải + Sổ chủ nguồn thải CTNH.

+ Báo cáo giám sát môi trƣờng định kỳ 3.3 Đánh giá sự tuân thủ các quy định pháp luật về an toàn sức khỏe của công ty + Đánh giá công tác an toàn lao động + Đánh giá công tác khám sức khỏe định kỳ cho công nhân. + Đánh giá công tác tập huấn về an toàn sức khỏe. + Đánh giá công tác chuẩn bị về y tế của nhà máy.4 Đề xuất giải pháp quản lý môi trƣờng, an toàn sức khỏe phù hợp Luan van 3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN 1. Tổng quan về kiểm toán chất thải a.

Khái niệm Kiểm toán môi trƣờng là một khái niệm mới ở nƣớc ta, song thực chất nội dung của nó đã và đang đƣợc thực hiện ở các cơ sở công nghiệp và các công ty dƣới nhiều tên gọi khác nhau nhƣ: rà soát môi trƣờng, tổng quan môi trƣờng, kiểm soát môi trƣờng hay đánh giá tác động môi trƣờng [1]. Kiểm toán chất thải (KTCT) là một loại hình kiểm toán kỹ thuật đang đƣợc sử dụng phổ biến và rộng rãi tại các cơ sở công nghiệp ở các nƣớc đang phát triển. Các cuộc KTCT là các cuộc kiểm toán nội bộ do các công ty tự tiến hành với mục tiêu tìm hiểu các nguồn gây thất thoát nguyên vật liệu, nguồn gây ô nhiễm thông qua việc xây dụng cân bằng vật chất. Dựa vào các kết quả kiểm toán, các biện pháp khắc phục đƣợc đƣa ra nhƣ thay thế nguyên vật liệu; cải tiến công nghệ trong quá trình sản xuất nhằm ngăn ngừa sự phát sinh chất thải tại nguồn.

Nhờ đó, vừa nâng cao đƣợc hiệu quả sản xuất vừa cải thiện môi trƣờng hƣớng tới mục tiêu SXSH. Kiểm toán chất thải (KTCT) là công cụ quản lý môi trƣờng nhằm giảm thiểu và ngăn ngừa ô nhiễm ngay từ quá trình sản xuất tại cơ sở công nghiệp. Kiểm toán chất thải bao gồm việc rà soát, kiểm tra các quá trình sản xuất, xác định nguồn thải và khối lƣợng chất thải, tính toán cân bằng vật chất, xác định các vấn đề trong vận hành sản xuất, để từ đó đề ra các giải pháp để giảm thiểu phát sinh chất thải ra môi trƣờng. Có thể nói kiểm toán chất thải là một lĩnh vực chuyện sâu của KTMT đã đƣợc tiêu chuẩn hóa bằng ISO 14010 và ISO 14011:1996[2].

Vai trò của kiểm toán chất thải - Kiểm toán chất thải là công cụ hữu ích để xác định loại và khối lƣợng chất thải phát sinh trong quá trình sản xuất của doanh nghiệp. Kiểm toán chất thải còn tìm ra chính xác khâu sản xuất gây lãng phí nguyên nhiên liệu nhât, khâu tạo ra nhiều chất thải nhất Luan van 4 - Giúp doanh nghiệp đƣa ra giải pháp giảm lƣợng thải hoặc tái sinh, tái chế, tái sử dụng chất thải nhằm tối ƣu hóa việc sử dụng tài nguyên và cải thiên, nâng cao hiệu quả sản xuất, ngăn ngừa, giảm ô nhiễm và bảo vệ môi trƣờng - Giúp giảm chi phí đầu tƣ vào hệ thống xử lý chất thải, giảm tiêu hao nguyên nhiên vật liệu, từ đó tăng lợi nhuận và sức cạnh tranh cho doanh nghiệp. - Kiểm toán chất thải góp phần đảm bảo việc tuân thủ chi phí lợi ích không chỉ đối với luật pháp mà còn đối với các tiêu chuẩn về quản lý môi trƣờng theo yêu cầu của thị trƣờng tiêu thụ. - Kiểm toán chất thải còn có vai trò trong việc giảm thiểu rủi ro, sự cố, đồng thời nâng cao uy tín cũng nhƣ vị thế của doanh nghiệp.

Theo các chuyên gia tƣ vấn môi trƣờng, không chỉ có các doanh nghiệp quy mô lớn mới có điều kiện triển khai KTCT, mà cả các cơ sở sản xuất nhỏ và vừa cũng có thể làm đƣợc vì chi phí đầu tƣ cho KTCT không nhiều so với lợi ích mà nó mang lại. Thông qua kiểm toán, doanh nghiệp sẽ biết có thể tiêt kiệm điện, nƣớc ở khâu nào, giảm thất thoát ở khâu nào từ đó đƣa ra những biện pháp hợp lý nhằm tiết kiệm tối đa chi phí sản xuất[2]. Quy trình kiểm toán chất thải Kiểm toán chất thải gồm có 3 giai đoạn: Giai đoạn 1: Giai đoạn tiền đánh giá (hay các hoạt động trƣớc kiểm toán) Giai đoạn 2: Xác định, đánh giá các nguồn thải Giai đoạn 3: Xây dựng và đánh giá các phƣơng án giảm thiểu chất thải Luan van 5 Bƣớc 1: Chuẩn bị các điều kiện ban đầu cho KTCT GIAI ĐOẠN 1 Bƣớc 2: Xem xét quy trình và đặc Giai đoạn tiền đánh giá điểm công nghệ sản xuất (thu thập các dữ liệu cơ bản để KTCT) Bƣớc 3: Xác định nguyên nhiên liệu và các loại hóa chất sử dụng Bƣớc 4: Xác định các nguồn thải GIAI ĐOẠN 2 Xác định, đánh giá các nguồn thải Bƣớc 5: Đánh giá nguồn thải sản xuất Bƣớc 6: Xây dựng nội dung các phƣơng án giảm thiểu GIAI ĐOẠN 3 Xây dựng và đánh giá Bƣớc 7: Đánh giá các phƣơng án giảm các phƣơng án giảm thiểu thiểu Bƣớc 8: Xây dựng và thực hiện kế hoạch giảm thiểu chất thải Hình 1.1: Sơ đồ kiểm toán chất thải [2] Luan van 6 d. Các dạng kiểm toán môi trường Kiểm toán môi trƣờng đang ngày càng phát triển và bao trùm nhiều lĩnh vực, khía cạnh môi trƣờng khác nhau dẫn tới có nhiều loại, nhiều dạng kiểm toán môi trƣờng.

Kiểm toán môi trƣờng đƣợc phân loại ra theo 3 cách chính: - Theo chủ đề: Kiểm toán nội bộ, Kiểm toán độc lập, Kiểm toán nhà nƣớc - Theo đối tƣợng: Kiểm toán hệ thống quản lý môi trƣờng, Kiểm toán chất thải, Kiểm toán năng lƣợng - Theo mục đích: Kiểm toán pháp lý, Kiểm toán tổ chức, Kiểm toán kỹ thuật của nhà máy [3]. Thuận lợi và khó khăn khi tiến hành KTCT * Thuận lợi - Quy trình đơn giản, không tốn nhiều nhân lực phục vụ cho công tác kiểm toán. - Không tốn nhiều chi phí đầu tƣ cho một cuộc kiểm toán. * Khó khăn - Hiện nay, Việt Nam chƣa có văn bản nào bắt buộc, yêu cầu các doanh nghiệp phải thực hiện kiểm toán chất thải.

Do đó chƣa có nhiều doanh nghiệp, doanh nghiệp chấp nhận tiến hành kiểm toán chất thải tại doanh nghiệp, nhà máy mình. - Các văn bản pháp lý và các tiêu chuẩn về môi trƣờng trong hoạt động của doanh nghiệp còn thiếu và chƣa đồng bộ. - Chƣa có các đề xuất về chính sách khuyến khích áp dụng kiểm toán chất thải trong quản lí môi trƣờng. - Các phƣơng pháp tính toán xử lí số liệu không đƣợc quy định cụ thể gây khó khăn trong công tác tìm kiếm thông tin.

- Công tác đào tạo chuyên gia hoặc kiểm toán viên có kiến thức về kiểm toán môi trƣờng và kiểm toán chất thải còn rất hạn chế. - Nhận thức và hiểu biết của các doanh nghiệp, nhà máy về kiểm toán chất thải và lợi ích của nó mang lại vẫn còn hạn chế.2 Các nghiên cứu trong và ngoài nƣớc về kiểm toán chất thải * Nghiên cứu về kiểm toán chất thải trên thế giới Luan van 7 Từ năm 1980, trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu và ứng dụng về KTCT. Quy trình KTCT đối với từng ngành đã đƣợc lập, nhiều tài liệu, sách về KTCT đã đƣợc xuất bản, ví dụ nhƣ: Từ năm 1980, trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu và ứng dụng về KTCT.