Đánh giá tình trạng dinh dưỡng của người bệnh trước và sau phẫu thuật tiêu hóa và một số yếu tố liên quan tại bệnh viện hữu nghị việt đức năm 2024

Đánh giá tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân trước và sau phẫu thuật tiêu hóa tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức năm 2024 và các yếu tố liên quan.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Tất Thành
• Trường học: Trường Đại Học Thăng Long
• Chuyên ngành: Điều Dưỡng
• Đề tài: Đánh Giá Tình Trạng Dinh Dưỡng Trước Và Sau Phẫu Thuật Đường Tiêu Hóa Tại Bệnh Viện Hữu Nghị Việt Đức
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Một số khái niệm
• 1.1.1. Khái niệm dinh dưỡng và dinh dưỡng lâm sàng
• 1.1.2. Tình trạng dinh dưỡng
• 1.1.3. Đánh giá tình trạng dinh dưỡng
• 1.1.4. Suy dinh dưỡng (SDD)
• 1.1.5. Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị
• 1.1.6. Chăm sóc dinh dưỡng
• 1.2. Các kỹ thuật đánh giá tình trạng dinh dưỡng người bệnh tại bệnh viện
• 1.2.1. Phương pháp nhân trắc học
• 1.2.2. Các công cụ đánh giá tình trạng dinh dưỡng người bệnh
• 1.2.3. Điều tra khẩu phần
• 1.2.4. Chỉ số sinh hóa
• 1.3. Lịch sử ứng dụng dinh dưỡng trong điều trị bệnh
• 1.3.1. Trên thế giới
• 1.3.2. Tại Việt Nam
• 1.4. Dinh dưỡng của người bệnh phẫu thuật đường tiêu hóa
• 1.4.1. Trước phẫu thuật
• 1.4.2. Sau phẫu thuật
• 1.4.3. Các biến chứng trong phẫu thuật đường tiêu hóa
• 1.4.4. Dinh dưỡng đường miệng sớm sau phẫu thuật
• 1.4.5. Dinh dưỡng miễn dịch
• 1.4.6. Đặt ống thông mũi – dạ dày
• 1.4.7. Dự phòng biến chứng tắc ruột sau mổ
• 1.4.8. Các mục tiêu khác
• 1.5. Điều dưỡng với dinh dưỡng
• 1.6. Một số nghiên cứu về TTDD người bệnh phẫu thuật tiêu hóa trên thế giới, Việt Nam và một số yếu tố liên quan đến tình trạng dinh dưỡng
• 1.6.1. Nghiên cứu trên thế giới
• 1.6.2. Nghiên cứu tại Việt Nam
• 1.6.3. Một số yếu tố liên quan đến TTDD của người bệnh sau phẫu thuật tiêu hóa
• 1.7. Giới thiệu về địa bàn nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang
• 2.4. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 2.5. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.6. Nội dung nghiên cứu
• 2.6.1. Biến số, chỉ số nghiên cứu
• 2.6.2. Tiêu chuẩn đánh giá
• 2.7. Các bước tiến hành nghiên cứu
• 2.7.1. Các bước tiến hành
• 2.8. Xử lý số liệu
• 2.9. Kiểm soát sai số và xử lý sai số, các yếu tố nhiễu
• 2.10. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm của người bệnh phẫu thuật đường tiêu hóa
• 3.2. Tình trạng dinh dưỡng của người bệnh trước và sau PT đường tiêu hóa
• 3.3. Tình trạng dinh dưỡng theo khẩu phần sau phẫu thuật đường tiêu hóa
• 3.4. Một số yếu tố liên quan đến tình trạng dinh dưỡng của người bệnh trước và sau phẫu thuật đường tiêu hóa
• 3.4.1. Một số yếu tố liên quan đến tình trạng dinh dưỡng của người bệnh trước phẫu thuật đường tiêu hóa
• 3.4.2. Một số yếu tố liên quan đến tình trạng dinh dưỡng của người bệnh sau phẫu thuật đường tiêu hóa
• 3.5. Tính mới và hạn chế của luận văn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Dinh Dưỡng Trước và Sau Phẫu Thuật

Dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong quá trình điều trị và phục hồi sức khỏe, đặc biệt đối với bệnh nhân trải qua phẫu thuật đường tiêu hóa. Theo Thông tư 18/2020/TT-BYT, việc đánh giá tình trạng dinh dưỡng (TTDD) là bắt buộc đối với bệnh nhân nội trú. Bệnh nhân có nguy cơ suy dinh dưỡng cần được đánh giá, chẩn đoán và theo dõi dinh dưỡng liên tục. Tỷ lệ suy dinh dưỡng ở bệnh nhân nhập viện khá cao, từ 30-50% [1]. ESPEN (2006) cho thấy có 20-60% bệnh nhân nhập viện bị suy dinh dưỡng, và 30-90% bị giảm cân [69]. Bệnh nhân phẫu thuật đường tiêu hóa thường bị giảm cân trước mổ (39.8% giảm dưới 10%, 42.9% giảm trên 10% cân nặng) [4]. Tình trạng này có thể nặng thêm do các rối loạn sau phẫu thuật và stress. Thiếu dinh dưỡng kéo dài dẫn đến chậm hồi phục, tăng biến chứng, chi phí điều trị và nguy cơ tử vong [70]. Hỗ trợ dinh dưỡng là hoạt động chăm sóc không thể thiếu trong điều trị ngoại khoa. Vai trò của điều dưỡng rất quan trọng trong chăm sóc, theo dõi và đánh giá tình trạng dinh dưỡng, từ đó can thiệp kịp thời.

1.1. Tầm quan trọng của dinh dưỡng trong điều trị phẫu thuật

Dinh dưỡng không chỉ là yếu tố hỗ trợ mà còn là nền tảng cho sự thành công của quá trình điều trị và hồi phục sau phẫu thuật. Việc cung cấp đầy đủ và cân đối các chất dinh dưỡng giúp tăng cường hệ miễn dịch, giảm nguy cơ nhiễm trùng và thúc đẩy quá trình liền vết thương. Theo các nghiên cứu, bệnh nhân có tình trạng dinh dưỡng tốt trước phẫu thuật thường có thời gian nằm viện ngắn hơn và ít gặp các biến chứng sau mổ hơn. Ngược lại, tình trạng suy dinh dưỡng có thể làm tăng nguy cơ tử vong và kéo dài thời gian phục hồi.

1.2. Vai trò của điều dưỡng trong đánh giá và can thiệp dinh dưỡng

Điều dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân, theo dõi các chỉ số liên quan đến dinh dưỡng như cân nặng, chiều cao, BMI và các xét nghiệm sinh hóa. Điều dưỡng cũng là người trực tiếp thực hiện các can thiệp dinh dưỡng như hướng dẫn chế độ ăn uống, cho ăn qua ống thông hoặc truyền dịch. Sự phối hợp chặt chẽ giữa điều dưỡng, bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng là yếu tố then chốt để đảm bảo bệnh nhân nhận được sự hỗ trợ dinh dưỡng toàn diện và hiệu quả.

II. Thách Thức Suy Dinh Dưỡng Ảnh Hưởng Kết Quả Phẫu Thuật

Suy dinh dưỡng (SDD) là một thách thức lớn trong điều trị bệnh nhân phẫu thuật đường tiêu hóa. SDD có thể xuất hiện trước phẫu thuật do nhiều nguyên nhân như giảm lượng thức ăn, bệnh mạn tính, khối u hoặc suy giảm hấp thu. Tình trạng này thường nặng hơn sau phẫu thuật do stress, rối loạn tiêu hóa và giảm cung cấp dinh dưỡng. SDD liên quan đến nhiều biến chứng như viêm phổi, nhiễm trùng huyết, chậm hồi phục, tăng chi phí điều trị và tăng nguy cơ tử vong. Nghiên cứu của Bùi Thị Duyên và Nguyễn Quang Dũng [4] cho thấy tỷ lệ giảm cân đáng kể ở bệnh nhân trước phẫu thuật. Việc phát hiện và can thiệp sớm SDD là rất quan trọng để cải thiện kết quả điều trị.

2.1. Các nguyên nhân gây suy dinh dưỡng trước và sau phẫu thuật

Trước phẫu thuật, các nguyên nhân gây suy dinh dưỡng có thể bao gồm: chế độ ăn uống không đầy đủ, các bệnh lý mãn tính như ung thư hoặc bệnh viêm ruột, các vấn đề về hấp thu dinh dưỡng do tắc nghẽn đường ruột hoặc phẫu thuật cắt bỏ ruột trước đó. Sau phẫu thuật, tình trạng suy dinh dưỡng có thể trở nên nghiêm trọng hơn do stress từ phẫu thuật, các biến chứng như tắc ruột, rò miệng nối, hoặc do bệnh nhân không thể ăn uống bình thường trong một thời gian.

2.2. Biến chứng và hậu quả của suy dinh dưỡng đối với bệnh nhân

Suy dinh dưỡng có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, bao gồm: suy giảm hệ miễn dịch, tăng nguy cơ nhiễm trùng, chậm liền vết thương, giảm sức mạnh cơ bắp, kéo dài thời gian nằm viện và tăng nguy cơ tử vong. Bệnh nhân suy dinh dưỡng cũng có thể gặp phải các vấn đề về tâm lý như lo âu, trầm cảm và giảm chất lượng cuộc sống. Do đó, việc phòng ngừa và điều trị suy dinh dưỡng là một phần không thể thiếu trong quá trình chăm sóc bệnh nhân phẫu thuật đường tiêu hóa.

2.3. Tỷ lệ suy dinh dưỡng ở bệnh nhân phẫu thuật tiêu hóa theo thống kê

Theo các thống kê, tỷ lệ suy dinh dưỡng ở bệnh nhân phẫu thuật đường tiêu hóa thường cao hơn so với các bệnh nhân khác. Một số nghiên cứu cho thấy tỷ lệ này có thể dao động từ 30% đến 50% tùy thuộc vào loại phẫu thuật, tình trạng bệnh lý nền và các yếu tố nguy cơ khác. Việc nắm bắt được tỷ lệ này giúp các cơ sở y tế có kế hoạch sàng lọc và can thiệp dinh dưỡng hiệu quả hơn.

III. Phương Pháp Đánh Giá Tình Trạng Dinh Dưỡng Bệnh Nhân Hướng Dẫn Chi Tiết

Việc đánh giá tình trạng dinh dưỡng (ĐGTTDD) là bước quan trọng để xây dựng kế hoạch can thiệp dinh dưỡng phù hợp. Theo ESPEN, ĐGTTDD là quá trình thu thập và phân tích thông tin về TTDD. Các kỹ thuật ĐGTTDD bao gồm: phương pháp nhân trắc học (cân nặng, chiều cao, BMI, đo chu vi vòng cánh tay), điều tra khẩu phần ăn, chỉ số sinh hóa (albumin, prealbumin) và các công cụ sàng lọc SDD (MST, SGA). Việc ĐGTTDD giúp theo dõi diễn biến bệnh, tiên lượng và đánh giá hiệu quả can thiệp dinh dưỡng. Không có một kỹ thuật ĐGTTDD nào là chính xác tuyệt đối cho từng bệnh nhân [1]. Phát hiện sớm SDD giúp xây dựng chiến lược hỗ trợ dinh dưỡng kịp thời.

3.1. Phương pháp nhân trắc học BMI cân nặng chu vi vòng cánh tay

Phương pháp nhân trắc học là một công cụ quan trọng trong việc đánh giá tình trạng dinh dưỡng. BMI (Body Mass Index) được tính bằng cách chia cân nặng (kg) cho bình phương chiều cao (m). Cân nặng và chiều cao cần được đo chính xác và ghi lại thường xuyên. Chu vi vòng cánh tay (MUAC) cũng là một chỉ số hữu ích, đặc biệt ở những bệnh nhân khó đo cân nặng hoặc chiều cao. Theo WHO, cân nặng và chiều cao nên được đo và ghi lại trong vòng 24 giờ sau khi nhập viện, và cân nặng cần được theo dõi ít nhất hàng tuần trong giai đoạn cấp tính.

3.2. Xét nghiệm sinh hóa Albumin Prealbumin và các chỉ số khác

Các xét nghiệm sinh hóa cung cấp thông tin quan trọng về tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân. Albumin và prealbumin là các protein được sản xuất bởi gan và có thể giảm khi bệnh nhân bị suy dinh dưỡng. Các chỉ số khác như hemoglobin, lymphocyte count và creatinine cũng có thể được sử dụng để đánh giá chức năng miễn dịch và khối lượng cơ bắp. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các chỉ số sinh hóa có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác ngoài tình trạng dinh dưỡng.

3.3. Các công cụ sàng lọc suy dinh dưỡng MST Malnutrition Screening Tool SGA

Các công cụ sàng lọc suy dinh dưỡng như MST (Malnutrition Screening Tool) và SGA (Subjective Global Assessment) giúp xác định những bệnh nhân có nguy cơ suy dinh dưỡng cao và cần được đánh giá tình trạng dinh dưỡng chi tiết hơn. MST là một công cụ đơn giản và dễ sử dụng, trong khi SGA là một công cụ toàn diện hơn, bao gồm đánh giá về lịch sử ăn uống, cân nặng, các triệu chứng tiêu hóa và khám thực thể. Việc sử dụng các công cụ sàng lọc này giúp cải thiện hiệu quả của quá trình đánh giá tình trạng dinh dưỡng và đảm bảo bệnh nhân nhận được sự hỗ trợ dinh dưỡng kịp thời.

IV. Can Thiệp Dinh Dưỡng Hiệu Quả Sau Phẫu Thuật Phác Đồ và Thực Đơn

Can thiệp dinh dưỡng là yếu tố then chốt trong quá trình phục hồi sau phẫu thuật đường tiêu hóa. Mục tiêu là cung cấp đủ năng lượng và chất dinh dưỡng để đáp ứng nhu cầu tăng cao của cơ thể, đồng thời giảm thiểu các biến chứng. Theo Bộ Y tế (Quyết định 5517/QĐ-BYT), nhu cầu dinh dưỡng cho bệnh nhân sau phẫu thuật được chia thành các giai đoạn: khởi động ruột, chuyển tiếp 1, chuyển tiếp 2 và hồi phục. Mỗi giai đoạn có yêu cầu về năng lượng, protein, lipid và glucid khác nhau. Chăm sóc dinh dưỡng cần được cá nhân hóa dựa trên tình trạng bệnh lý và khả năng dung nạp của bệnh nhân. Nuôi dưỡng đường tĩnh mạch hoặc qua ống thông có thể cần thiết trong một số trường hợp.

4.1. Giai đoạn dinh dưỡng sau phẫu thuật Khởi động chuyển tiếp và hồi phục

Giai đoạn khởi động ruột (1-2 ngày sau mổ) tập trung vào việc cung cấp một lượng nhỏ chất lỏng và điện giải để kích thích chức năng tiêu hóa. Giai đoạn chuyển tiếp (3-5 ngày sau mổ) dần dần tăng lượng thức ăn và độ đặc của thức ăn. Giai đoạn hồi phục (≥ 5 ngày sau mổ) tập trung vào việc cung cấp một chế độ ăn uống cân bằng và đầy đủ dinh dưỡng để giúp bệnh nhân phục hồi sức khỏe.

4.2. Các phương pháp nuôi dưỡng Đường miệng ống thông và tĩnh mạch

Việc lựa chọn phương pháp nuôi dưỡng phù hợp phụ thuộc vào khả năng ăn uống của bệnh nhân. Nuôi dưỡng đường miệng là lựa chọn ưu tiên nếu bệnh nhân có thể ăn uống bình thường. Nếu bệnh nhân không thể ăn uống đủ, nuôi dưỡng qua ống thông (ví dụ: ống thông mũi-dạ dày) có thể được sử dụng. Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, nuôi dưỡng đường tĩnh mạch có thể cần thiết để cung cấp dinh dưỡng trực tiếp vào máu.

4.3. Xây dựng thực đơn phù hợp cho từng giai đoạn và bệnh lý

Thực đơn cho bệnh nhân sau phẫu thuật đường tiêu hóa cần được xây dựng dựa trên từng giai đoạn phục hồi và tình trạng bệnh lý cụ thể. Trong giai đoạn khởi động, thực đơn có thể bao gồm nước cháo loãng, nước ép trái cây và các loại súp loãng. Trong giai đoạn chuyển tiếp, có thể thêm vào các loại thức ăn mềm như cháo, súp, sữa chua và trái cây nghiền. Trong giai đoạn hồi phục, thực đơn nên bao gồm các loại thực phẩm giàu protein, carbohydrate và chất béo lành mạnh, cùng với nhiều rau xanh và trái cây.

V. Nghiên Cứu Tại Bệnh Viện Việt Đức Đánh Giá Thực Trạng và Giải Pháp

Nghiên cứu đánh giá tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân trước và sau phẫu thuật đường tiêu hóa tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức năm 2024 có thể cung cấp thông tin quan trọng về thực trạng SDD và các yếu tố liên quan. Bệnh viện Việt Đức là bệnh viện ngoại khoa hạng đặc biệt với số lượng phẫu thuật lớn. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu hệ thống nào về TTDD của bệnh nhân phẫu thuật đường tiêu hóa tại đây. Nghiên cứu này có thể giúp xác định tỷ lệ SDD, các yếu tố nguy cơ và hiệu quả của các can thiệp dinh dưỡng hiện tại. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để cải thiện quy trình chăm sóc dinh dưỡng và nâng cao hiệu quả điều trị.

5.1. Mục tiêu và phương pháp nghiên cứu được sử dụng

Mục tiêu của nghiên cứu là mô tả tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân trước và sau phẫu thuật đường tiêu hóa tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, đồng thời phân tích các yếu tố liên quan đến TTDD. Phương pháp nghiên cứu có thể là mô tả cắt ngang, sử dụng các công cụ đánh giá tình trạng dinh dưỡng như nhân trắc học, xét nghiệm sinh hóa và sàng lọc SDD. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu cần được xác định rõ ràng để đảm bảo tính đại diện của kết quả.

5.2. Kết quả và thảo luận về tình trạng dinh dưỡng bệnh nhân

Kết quả nghiên cứu cần trình bày chi tiết về tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân trước và sau phẫu thuật, bao gồm tỷ lệ SDD, các chỉ số nhân trắc học và sinh hóa. Thảo luận cần tập trung vào việc phân tích các yếu tố liên quan đến TTDD, so sánh kết quả với các nghiên cứu khác và đưa ra các giải pháp cải thiện chăm sóc dinh dưỡng.

5.3. Tính mới và hạn chế của luận văn nghiên cứu

Luận văn cần nêu rõ tính mới của nghiên cứu, ví dụ như đây là nghiên cứu đầu tiên đánh giá tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân phẫu thuật đường tiêu hóa tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức một cách hệ thống. Đồng thời, cũng cần chỉ ra các hạn chế của nghiên cứu, ví dụ như cỡ mẫu nhỏ, phương pháp nghiên cứu cắt ngang không thể xác định mối quan hệ nhân quả, hoặc thiếu thông tin về tiền sử dinh dưỡng của bệnh nhân.

VI. Kết Luận Tương Lai Của Dinh Dưỡng Trong Phẫu Thuật Tiêu Hóa

Việc đánh giá tình trạng dinh dưỡng và can thiệp dinh dưỡng kịp thời là yếu tố then chốt để cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân phẫu thuật đường tiêu hóa. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bác sĩ, điều dưỡng và chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng kế hoạch chăm sóc dinh dưỡng cá nhân hóa. Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu để đánh giá hiệu quả của các can thiệp dinh dưỡng khác nhau và phát triển các phác đồ điều trị dinh dưỡng tối ưu. Việc áp dụng các chương trình ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) cũng có thể giúp cải thiện tình trạng dinh dưỡng và rút ngắn thời gian phục hồi cho bệnh nhân.

6.1. Tổng kết các điểm chính và khuyến nghị về dinh dưỡng lâm sàng

Cần tăng cường sàng lọc và đánh giá tình trạng dinh dưỡng cho bệnh nhân trước và sau phẫu thuật đường tiêu hóa. Xây dựng kế hoạch chăm sóc dinh dưỡng cá nhân hóa dựa trên tình trạng bệnh lý và khả năng dung nạp của bệnh nhân. Sử dụng các phương pháp nuôi dưỡng phù hợp (đường miệng, ống thông, tĩnh mạch) để đảm bảo cung cấp đủ năng lượng và chất dinh dưỡng. Theo dõi chặt chẽ các chỉ số dinh dưỡng và điều chỉnh kế hoạch can thiệp khi cần thiết.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về vai trò của dinh dưỡng trong phẫu thuật

Cần có thêm các nghiên cứu để đánh giá hiệu quả của các can thiệp dinh dưỡng khác nhau (ví dụ: dinh dưỡng miễn dịch, dinh dưỡng tăng cường) đối với kết quả điều trị cho bệnh nhân phẫu thuật đường tiêu hóa. Nghiên cứu về tác động của các yếu tố di truyền và môi trường đối với tình trạng dinh dưỡng cũng có thể cung cấp thông tin hữu ích. Ngoài ra, cần phát triển các công cụ đánh giá tình trạng dinh dưỡng chính xác và dễ sử dụng hơn.

6.3. Ứng dụng chương trình ERAS Enhanced Recovery After Surgery

Chương trình ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) là một phương pháp tiếp cận đa mô thức nhằm tối ưu hóa quá trình phục hồi sau phẫu thuật. Dinh dưỡng là một thành phần quan trọng của chương trình ERAS. Việc áp dụng các nguyên tắc ERAS có thể giúp cải thiện tình trạng dinh dưỡng, giảm biến chứng và rút ngắn thời gian phục hồi cho bệnh nhân phẫu thuật đường tiêu hóa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Suy dinh dưỡng (SDD) là một vấn đề phổ biến và nghiêm trọng trong môi trường bệnh viện, đặc biệt ở người bệnh phẫu thuật đường tiêu hóa. Theo các báo cáo gần đây, tỷ lệ SDD ở người bệnh nằm viện dao động từ 30% đến 50%, trong đó người bệnh phẫu thuật đường tiêu hóa có tỷ lệ giảm cân trước phẫu thuật dưới 10% cân nặng là 39,8%, và giảm từ 10% trở lên là 42,9%. SDD không chỉ làm suy giảm chức năng miễn dịch, chậm hồi phục sau phẫu thuật mà còn làm tăng tỷ lệ biến chứng, chi phí điều trị và nguy cơ tử vong. Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá tình trạng dinh dưỡng của người bệnh trước và sau phẫu thuật đường tiêu hóa tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức trong năm 2024, đồng thời phân tích các yếu tố liên quan ảnh hưởng đến tình trạng dinh dưỡng. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 2 đến tháng 8 năm 2024, tại ba khoa phẫu thuật tiêu hóa của bệnh viện, với cỡ mẫu 130 người bệnh. Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc dinh dưỡng, giảm biến chứng và rút ngắn thời gian nằm viện, từ đó cải thiện chất lượng điều trị và giảm gánh nặng kinh tế cho hệ thống y tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình dinh dưỡng lâm sàng, bao gồm:

• Khái niệm dinh dưỡng và dinh dưỡng lâm sàng: Theo Hội Dinh dưỡng lâm sàng và chuyển hóa châu Âu (ESPEN), dinh dưỡng lâm sàng liên quan đến phòng ngừa, chẩn đoán và quản lý các thay đổi dinh dưỡng và chuyển hóa trong bệnh tật.
• Tình trạng dinh dưỡng (TTDD): Là tập hợp các đặc điểm chức năng, cấu trúc và hóa sinh phản ánh mức đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể.
• Đánh giá tình trạng dinh dưỡng (ĐGTTDD): Quá trình thu thập và phân tích thông tin để nhận định tình trạng dinh dưỡng, sử dụng các công cụ như MST (Malnutrition Screening Tool) và SGA (Subjective Global Assessment).
• Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị (NCDDKN): Mức tiêu thụ năng lượng và các chất dinh dưỡng cần thiết để duy trì sức khỏe, được Bộ Y tế Việt Nam quy định chi tiết theo từng giai đoạn sau phẫu thuật.
• Phương pháp nhân trắc học: Đo các chỉ số như cân nặng, chiều cao, chỉ số khối cơ thể (BMI), chu vi vòng cánh tay (MUAC) để đánh giá TTDD.
• Dinh dưỡng miễn dịch và chăm sóc dinh dưỡng: Can thiệp dinh dưỡng nhằm cải thiện chức năng miễn dịch và hỗ trợ hồi phục sau phẫu thuật.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Mô tả cắt ngang.
• Đối tượng nghiên cứu: 130 người bệnh phẫu thuật đường tiêu hóa theo kế hoạch, tuổi từ 18 trở lên, thời gian nằm viện ≥ 7 ngày, tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức.
• Phương pháp chọn mẫu: Lấy mẫu thuận tiện.
• Nguồn dữ liệu: Thu thập trực tiếp qua phỏng vấn, cân đo nhân trắc, hồ sơ bệnh án, xét nghiệm albumin huyết thanh, và điều tra khẩu phần ăn 24 giờ qua trong 7 ngày sau phẫu thuật.
• Công cụ đánh giá: MST để sàng lọc nguy cơ suy dinh dưỡng, SGA để đánh giá mức độ suy dinh dưỡng, đo BMI, MUAC, và xét nghiệm albumin.
• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm SPSS 26.0, áp dụng các phương pháp thống kê mô tả và so sánh trung bình, kiểm định ý nghĩa thống kê với mức p < 0,05.
• Timeline nghiên cứu: Từ tháng 2 đến tháng 8 năm 2024, gồm các bước chuẩn bị công cụ, thu thập dữ liệu, xử lý số liệu và báo cáo kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ suy dinh dưỡng trước và sau phẫu thuật: Tỷ lệ người bệnh suy dinh dưỡng theo SGA trước phẫu thuật là khoảng 54,1%, sau phẫu thuật tăng lên đến 80%. Tỷ lệ này theo BMI cũng tăng từ khoảng 24,5% trước phẫu thuật lên 51,7% sau phẫu thuật.
2. Thay đổi cân nặng và chỉ số nhân trắc: Người bệnh giảm trung bình gần 10% cân nặng trong vòng 7 ngày sau phẫu thuật. Chu vi vòng cánh tay và chỉ số BMI đều giảm đáng kể sau phẫu thuật, phản ánh sự suy giảm dinh dưỡng rõ rệt.
3. Khẩu phần dinh dưỡng sau phẫu thuật: Năng lượng và protein cung cấp qua khẩu phần ăn và nuôi dưỡng tĩnh mạch trong 7 ngày đầu sau phẫu thuật chỉ đạt khoảng 40-70% nhu cầu khuyến nghị của Bộ Y tế, thấp hơn mức tối thiểu cần thiết để hỗ trợ hồi phục.
4. Yếu tố liên quan đến tình trạng dinh dưỡng: Tuổi cao, bệnh lý mạn tính kèm theo, biến chứng sau phẫu thuật như nhiễm trùng, tắc ruột, và thời gian nằm viện kéo dài có mối liên hệ chặt chẽ với tình trạng suy dinh dưỡng nặng hơn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng suy dinh dưỡng tăng sau phẫu thuật là do nhu cầu dinh dưỡng tăng cao trong khi khả năng hấp thu và dung nạp thức ăn giảm do biến chứng và stress phẫu thuật. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước, cho thấy tỷ lệ SDD ở người bệnh phẫu thuật tiêu hóa thường cao hơn so với các nhóm bệnh khác. Việc cung cấp dinh dưỡng chưa đạt chuẩn khuyến nghị làm chậm quá trình hồi phục, tăng nguy cơ biến chứng và kéo dài thời gian nằm viện. Biểu đồ so sánh tỷ lệ SDD trước và sau phẫu thuật theo SGA và BMI sẽ minh họa rõ sự gia tăng này. Bảng phân tích mối liên quan giữa các yếu tố như tuổi, biến chứng và thời gian nằm viện với tình trạng dinh dưỡng cũng cho thấy ý nghĩa thống kê (p < 0,05), nhấn mạnh tầm quan trọng của việc can thiệp dinh dưỡng kịp thời và toàn diện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thực hiện sàng lọc và đánh giá dinh dưỡng toàn diện cho người bệnh phẫu thuật đường tiêu hóa ngay từ khi nhập viện và theo dõi định kỳ sau phẫu thuật nhằm phát hiện sớm nguy cơ suy dinh dưỡng, đảm bảo can thiệp kịp thời. Thời gian thực hiện: ngay khi nhập viện và trong 7 ngày đầu sau phẫu thuật. Chủ thể thực hiện: đội ngũ điều dưỡng và bác sĩ dinh dưỡng.
2. Xây dựng và áp dụng chế độ dinh dưỡng phù hợp theo từng giai đoạn sau phẫu thuật, đảm bảo cung cấp năng lượng và protein đạt ít nhất 70% nhu cầu khuyến nghị của Bộ Y tế, kết hợp dinh dưỡng đường miệng và nuôi dưỡng tĩnh mạch khi cần thiết. Thời gian: trong suốt thời gian nằm viện. Chủ thể: bác sĩ dinh dưỡng, điều dưỡng.
3. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho nhân viên y tế về chăm sóc dinh dưỡng lâm sàng, đặc biệt là kỹ năng đánh giá, theo dõi và tư vấn dinh dưỡng cho người bệnh phẫu thuật tiêu hóa. Thời gian: liên tục, ưu tiên trong 6 tháng đầu năm. Chủ thể: bệnh viện, trường đại học y.
4. Phát triển chương trình dinh dưỡng miễn dịch và liệu pháp carbohydrate trước phẫu thuật nhằm giảm stress chuyển hóa, tăng khả năng hồi phục và giảm biến chứng. Thời gian: áp dụng trước phẫu thuật từ 2-3 giờ. Chủ thể: bác sĩ gây mê, bác sĩ phẫu thuật, điều dưỡng.
5. Xây dựng quy trình phối hợp liên khoa chặt chẽ giữa khoa phẫu thuật, khoa dinh dưỡng và điều dưỡng để quản lý dinh dưỡng người bệnh một cách toàn diện và hiệu quả. Thời gian: triển khai trong vòng 3 tháng. Chủ thể: Ban lãnh đạo bệnh viện, các khoa liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ phẫu thuật và bác sĩ dinh dưỡng: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực tiễn về tình trạng dinh dưỡng người bệnh phẫu thuật tiêu hóa, giúp cải thiện chỉ định và quản lý dinh dưỡng chu phẫu.
2. Điều dưỡng viên chuyên ngành ngoại khoa: Tài liệu hướng dẫn kỹ thuật đánh giá, theo dõi và can thiệp dinh dưỡng, nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh.
3. Nhà quản lý bệnh viện và chuyên viên y tế công cộng: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, quy trình chăm sóc dinh dưỡng, góp phần giảm biến chứng và chi phí điều trị.
4. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành điều dưỡng, y học: Là tài liệu tham khảo học thuật, giúp hiểu rõ mối quan hệ giữa dinh dưỡng và kết quả điều trị phẫu thuật, đồng thời phát triển kỹ năng nghiên cứu khoa học.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao đánh giá tình trạng dinh dưỡng trước và sau phẫu thuật lại quan trọng?
   Đánh giá giúp phát hiện sớm suy dinh dưỡng, từ đó can thiệp kịp thời để giảm biến chứng, rút ngắn thời gian nằm viện và cải thiện kết quả điều trị. Ví dụ, người bệnh có nguy cơ SDD cao nếu không được hỗ trợ dinh dưỡng sẽ dễ bị nhiễm trùng và chậm lành vết thương.

2. Công cụ MST và SGA khác nhau như thế nào trong đánh giá dinh dưỡng?
   MST là công cụ sàng lọc nhanh, đơn giản, dùng để phát hiện nguy cơ suy dinh dưỡng, trong khi SGA là công cụ đánh giá toàn diện, phân loại mức độ suy dinh dưỡng và tiên lượng biến chứng. MST có độ nhạy 93%, SGA có độ nhạy và đặc hiệu lần lượt là 82,75% và 73,17%.

3. Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người bệnh phẫu thuật tiêu hóa là bao nhiêu?
   Theo Bộ Y tế, năng lượng cần cung cấp khoảng 35-40 Kcal/kg cân nặng/ngày, protein 1-1,2 g/kg/ngày, lipid chiếm 15-25% tổng năng lượng, tùy theo giai đoạn hồi phục sau phẫu thuật.

4. Làm thế nào để cải thiện tình trạng dinh dưỡng sau phẫu thuật?
   Cần áp dụng chế độ dinh dưỡng phù hợp, bao gồm nuôi dưỡng đường miệng sớm, bổ sung dinh dưỡng miễn dịch, theo dõi sát sao và điều chỉnh khẩu phần dựa trên khả năng dung nạp của người bệnh.

5. Yếu tố nào ảnh hưởng nhiều nhất đến tình trạng dinh dưỡng của người bệnh sau phẫu thuật?
   Tuổi cao, bệnh lý mạn tính, biến chứng sau phẫu thuật như nhiễm trùng, tắc ruột, và thời gian nằm viện kéo dài là những yếu tố chính làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng.

Kết luận

• Tỷ lệ suy dinh dưỡng ở người bệnh phẫu thuật đường tiêu hóa tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức năm 2024 là cao, đặc biệt sau phẫu thuật với tỷ lệ lên đến 80% theo SGA.
• Người bệnh giảm cân trung bình gần 10% trong 7 ngày sau phẫu thuật, cùng với sự suy giảm các chỉ số nhân trắc như BMI và MUAC.
• Khẩu phần dinh dưỡng sau phẫu thuật chưa đáp ứng đủ nhu cầu khuyến nghị, ảnh hưởng đến quá trình hồi phục và tăng nguy cơ biến chứng.
• Các yếu tố như tuổi, bệnh lý kèm theo, biến chứng và thời gian nằm viện có ảnh hưởng đáng kể đến tình trạng dinh dưỡng.
• Cần triển khai các giải pháp can thiệp dinh dưỡng toàn diện, đồng bộ và nâng cao năng lực nhân viên y tế để cải thiện kết quả điều trị.

Next steps: Triển khai chương trình đào tạo, xây dựng quy trình chăm sóc dinh dưỡng chu phẫu và theo dõi hiệu quả can thiệp trong thực tế.

Call-to-action: Các cơ sở y tế và nhân viên y tế nên áp dụng nghiêm túc các hướng dẫn đánh giá và can thiệp dinh dưỡng nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh phẫu thuật tiêu hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Một số khái niệm 1. Khái niệm dinh dưỡng và dinh dưỡng lâm sàng Theo định nghĩa của Hội Dinh dưỡng lâm sàng và chuyển hóa châu Âu (ESPEN) năm 2017, khoa học dinh dưỡng đề cập đến tất cả các khía cạnh của sự tương tác giữa thực phẩm và chất dinh dưỡng, sự sống, sức khỏe và bệnh tật cũng nhu các quá trình mà sinh vật ăn, hấp thụ, vận chuyển, sử dụng và bài tiết các chất thực phẩm [66]. Dinh dưỡng lâm sàng (DDLS) là chuyên ngành liên quan đến việc phòng ngừa, chẩn đoán và quản lý các thay đổi về dinh dưỡng và trao đổi chất liên quan đến các bệnh và tình trạng cấp tính và mãn tính do thiếu hoặc thừa năng lượng và chất dinh dưỡng [66]. DDLS phần lớn được xác định bởi sự tác động qua lại giữa tác động qua lại giữa thiếu hụt thức ăn và quá trình dị hóa liên quan đến bệnh tật và lão hóa [66].

Tình trạng dinh dưỡng Tình trạng dinh dưỡng (TTDD) là tập hợp các đặc điểm chức phận, cấu trúc và hóa sinh phản ánh mức đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể [25]. TTDD của các cá thể là kết quả của ăn uống và sử dụng các chất dinh dưỡng của cơ thể. TTDD tốt phản ánh sự cân bằng giữa thức ăn ăn vào và tình trạng sức khỏe, khi cơ thể có TTDD không tốt (thiếu hoặc thừa dinh dưỡng) là thể hiện có vấn đề về sức khỏe hoặc dinh dưỡng hoặc cả hai [25]. Đánh giá tình trạng dinh dưỡng 1.

Khái niệm Đánh giá tình trạng dinh dưỡng (ĐGTTDD) là quá trình thu thập và phân tích thông tin, số liệu về TTDD và nhận định tình hình trên cơ sở các thông tin số liệu đó [25]. Đánh giá tình trạng dinh dưỡng đối với người bệnh ĐGTTDD người bệnh giúp cho việc theo dõi diễn biến bệnh trong quá trình điều trị, tiên lượng, cũng như đánh giá hiệu quả can thiệp dinh dưỡng. Không có một giá trị riêng biệt nào của các kỹ thuật ĐGTTDD có ý nghĩa chính xác cho từng NB. Việc phát hiện sớm tình trạng thiếu dinh dưỡng giúp xây dựng chiến lược hỗ trợ dinh dưỡng kịp thời cho NB thì hiệu quả sẽ tốt hơn là khi để NB rơi vào tình 3 trạng suy kiệt dinh dưỡng quá nặng mới can thiệp [1].

Suy dinh dưỡng (SDD) Theo ESPEN đã đề xuất định nghĩa suy dinh dưỡng cho NB như sau: “Suy dinh dưỡng là một tình trạng cung cấp thiếu, không đầy đủ hay rối loạn hấp thu dinh dưỡng dẫn đến làm thay đổi thành phần cơ thể (giảm khối mỡ tự do và khối tế bào cơ thể), làm giảm chức năng về thể chất, tinh thần và suy giảm kết quả điều trị bệnh” [12] [66]. Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị 1. Khái niệm nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị (NCDDKN) là mức tiêu thụ năng lượng và các thành phần dinh dưỡng được coi là đầy đủ để duy trì sức khỏe và sự sống của mọi cá thể bình thường trong một quần thể dân cư [25]. Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị thường bao gồm: năng lượng, ba chất dinh dưỡng sinh năng lượng chính (protid, glucid, lipid), chất xơ và các chất khoáng, các vitamin, nước và các chất điện giải [25].

Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam là một văn bản nhà nước về nhu cầu năng lượng và chất dinh dưỡng theo lứa tuổi, giới tính, loại hình lao động và tình trạng sinh lý [25]. Công thức tính nhu cầu khuyến nghị năng lượng (NCKNNL) cả ngày cho người Việt Nam [2]: A = B × C Trong đó: A: Nhu cầu khuyến nghị năng lượng cả ngày (Kcal) B: Năng lượng chuyển hóa cơ bản cả ngày (Kcal) C: Hệ số hoạt động thể lực (PAL) Nhu cầu khuyến nghị protein cho người trưởng thành Việt Nam hiện nay là 1,13 g/kg/ ngày. Năng lượng do protein cung cấp dao động từ 13 – 20% tổng số năng lượng khẩu phần, trong đó protein động vật chiếm 30 – 35% tổng số protein [2]. Nhu cầu khuyến nghị lipid cho người trưởng thành Việt Nam là 20 – 25%, không nên vượt quá 25% năng lượng tổng số [2].

Nhu cầu khuyến nghị (NCKN) theo giới: Nam trưởng thành từ 20 – 69 tuổi là 57 – 65g/ ngày, Nữ từ 20- 69 tuổi là 46 – 55g/ ngày. Nhu cầu khuyến nghị glucid khuyến nghị cho người Việt Nam là trong khoảng 55 – 65% năng lượng tổng số, trong đó các glucid phức hợp nên chiếm 70% [2]. Nhu cầu khuyến nghị dinh dưỡng cho người bệnh phẫu thuật đường tiêu hóa 4 Ngày 25 tháng 12 năm 2015, Bộ Y Tế ban hành Bảng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị (Quyết định số 5517/QĐ-BYT), theo đó, nhu cầu dinh dưỡng cho người bệnh sau phẫu thuật đường tiêu hóa được chia làm các giai đoạn sau đây [1]: Bảng 1. Nhu cầu khuyến nghị Bộ Y tế (2015) Nhu cầu các chất dinh dưỡng Cơ cấu khẩu phần 1.

Giai đoạn khởi động ruột (1 - 2 ngày sau mổ) NL: 35 – 40Kcal /kg cân nặng hiện NL: 300 - 500 Kcal/ngày tại/ngày. Protein: < 10g/ngày Protein: 1 - 1,2g/kg cân nặng hiện Lipid: < 5g/ngày tại/ngày. Glucid: 50 – 100g/ngày Lipid: 15 - 20% tổng năng lượng. - Số bữa ăn: 6 - 8 bữa/ngày.

- Nuôi một phần qua đường ruột, phần Ăn lỏng hoàn toàn (nước cháo, nước còn lại nuôi qua đường tĩnh mạch quả chín) 2. Giai đoạn chuyển tiếp 1 (3 - 5 ngày sau mổ) L: 35 - 40 Kcal/kg cân nặng hiện NL: 700 – 1000 Kcal/ngày tại/ngày Protein: < 25g/ngày Protein: 1 – 1,2g/kg cân nặng hiện tại. Lipid: < 15g/ngày Lipid: 15 – 20% tổng năng lượng Glucid: 158 - 225g/ngày - Nuôi một phần qua đường ruột, phần - Thực phẩm: gạo, khoai tây, quả chín, còn lại nuôi qua đường tĩnh mạch sữa đã thủy phân protein và lipid chuỗi trung bình. Trong các trường hợp đặc biệt, tùy theo độ cắt giảm thể tích hấp thu mà lựa chọn các thực phẩm công thức có chứa các chuỗi peptid, hoặc ở các dạng acid amin và Lipid ở dạng chuỗi trung bình.

- Ăn mềm (cháo, súp, sữa, nước quả) - Số bữa ăn: 6 – 8 bữa/ngày 5 3. Giai đoạn chuyển tiếp 2 (3 - 5 ngày sau mổ) NL: 35 – 40 Kcal/kg cân nặng hiện NL: 1200 - 1300 Kcal/ngày tại/ngày. Protein: 30 - 45g/ngày Protein: 1 - 1,2g/kg cân nặng Lipid: < 20g/ngày hiện tại. Glucid: 250 - 330g/ngày Lipid: 15 - 20% tổng năng lượng Số bữa ăn: 4 - 6 bữa/ngày 4.

Giai đoạn hồi phục ( ≥ 5 ngày sau mổ) NL: 1800 - 1900 Kcal/ngày NL: 1800 - 1900 Kcal/ngày Protein: 12 - 14% tổng năng lượng Protein: < 55 – 65g/ngày Lipid: < 40 – 50g/ngày Lipid: 15 - 25% tổng năng lượng. Acid Glucid: 275 - 325g/ngày béo chưa no một nối đôi chiếm 1/3, - Số bữa ăn: 4 - 6 bữa/ngày nhiều nối đôi chiếm 1/3 và acid béo no chiếm 1/3 trong tổng số Lipid 1. Chăm sóc dinh dưỡng Chăm sóc dinh dưỡng là một thuật ngữ bao quát để mô tả hình thức dinh dưỡng, cung cấp chất dinh dưỡng và một hệ thống giáo dục cần thiết cho bữa ăn hoặc để điều trị bất kỳ tình trạng nào liên quan đến dinh dưỡng trong cả dinh dưỡng phòng ngừa và dinh dưỡng lâm sàng [66]. Chăm sóc dinh dưỡng lâm sàng trong bệnh viện là một nhóm các hoạt động khác nhau nhằm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng và chăm sóc dinh dưỡng cần thiết của NB [66].2 Các kỹ thuật đánh giá tình trạng dinh dưỡng người bệnh tại bệnh viện 1.

Phương pháp nhân trắc học  Nhân trắc học là nghiên cứu về phép đo cơ thể con người theo các kích thước của xương, cơ, mô mỡ [59]. Nhân trắc học dinh dưỡng có mục đích xác định/ đo lường các biến đổi về kích thước và cấu trúc cơ thể theo tuổi và TTDD. Số đo nhân trắc được sử dụng để đánh giá TTDD để theo dõi thay đổi về TTDD và tình trạng mất khối cơ [1]. Theo Khảo sát Kiểm tra Sức khỏe và Dinh dưỡng Quốc gia (NHANES) của Hoa Kỳ (2021), nhân trắc học là thành phần chính trong đánh giá TTDD ở trẻ em và người lớn.

Các dữ liệu nhân trắc học được sử dụng để đánh giá tình trạng sức khỏe và chế độ ăn uống, nguy cơ mắc bệnh và thay đổi thành phần cơ thể xảy ra trong suốt tuổi thọ của người trưởng thành [59]. Theo Bộ Y tế New South Wales của Úc (NSW Health), 6 việc đo cân nặng và chiều cao nên được thực hiện ở bất cứ nơi nào thực tế và phù hợp. Theo quy trình chăm sóc dinh dưỡng của WHO, tất cả bệnh nhân từ 18 tuổi trở lên phải được đo và ghi lại cân nặng, chiều cao trong vòng 24 giờ kể từ khi nhập viện và cân nặng phải tiếp tục được đo và ghi lại ít nhất hàng tuần trong bối cảnh cấp tính và ít nhất hàng tháng tại các cơ sở lưu trú dài ngày [60].  Trọng lượng cơ thể (cân nặng): Theo NHANES của Hoa Kỳ (2021), về đo trọng lượng cơ thể, đối tượng sẽ được cân bằng kilogram bằng cân kỹ thuật số [59].

Cân trọng lượng có độ chính xác đến 10 gram đối với trẻ em và 100 gram đối với người lớn [60]. Cách đo: Đối tượng sẽ phải đứng giữa bàn cân, hai tay chống sang hai bên và nhìn thẳng về phía trước. Kết quả đọc trên thiết bị đo kỹ thuật số ổn định [59]. Đây là thông số được sử dụng thường xuyên nhất trong thực hành lâm sàng.

Các thay đổi ngắn hạn phản ánh sự cân bằng dịch. Các thay đổi dài hạn có thể phản ánh sự thay đổi toàn bộ trong khối mô thực nhưng không cung cấp thông tin về sự thay đổi thành phần cấu tạo. - Giảm cân không chủ ý trong vòng 3 – 6 tháng qua là một chỉ số có giá trị trong đánh giá tình trạng dinh dưỡng từ nhẹ < 5% đến nặng > 10 – 15% [12]. - Sụt cân không chủ ý: Sụt cân không chủ ý phân biệt với sụt cân có chủ ý (nhịn ăn/ thiếu ăn).

Tỉ lệ sụt cân được tính theo công thức: × 100  Chiều cao: Theo NHANES của Hoa Kỳ (2021), chiều cao đứng là đánh giá kích thước thẳng đứng tối đa. Số đo tầm vóc này được thu thập trên tất cả các đối tượng từ 2 tuổi trở lên, có khả năng ứng vững mà không cần sự trợ giúp. Chiều cao đứng được đo bằng bảng thước đo chiều cao riêng biệt có tấm ván sau thẳng đứng cố định và phần đầu có thể điều chỉnh được, chính xác đến từng milimet [59]. Bảng đo chiều cao đứng có độ chính xác của thiết bị là ± 0,2 cm.

Phạm vi 0 – 210 cm [68].