MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết Đồng Nai hiện là một địa phương nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, với tốc độ phát triển kinh tế hàng đầu cả nước. Năm 2019, kinh tế của tỉnh tiếp tục đạt mức tằng trưởng cao so với cùng kỳ. Giá trị tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh –GRDP tăng 9,05% so với năm 2018. Với tốc độ phát triển kinh tế cao đã góp phần thay đổi bộ mặt của tỉnh cũng như góp phần vào phát triển kinh tế cả nước.
Thành phố Biên Hòa là đô thị loại 1 trực thuộc tỉnh Đồng Nai, vị trí nằm ở phía Tây tỉnh Đồng Nai, phía Bắc giáp huyện Vĩnh Cửu, phía Nam giáp huyện Long Thành, phía Đông giáp huyện Trảng Bom, phía Tây giáp thị xã Tân Uyên, thành phố Dĩ An tỉnh Binh Dương và Quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh. cách trung tâm thành phố Hồ Chí Minh 30 km. Thành phố Biên Hòa là đầu mối giao thông quan trọng của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có Quốc lộ 1A (chiều dài đi qua là 13 km), Quốc lộ 1K (chiều dài đi qua là 14 km), Quốc lộ 51 (chiều dài đi qua là 16 km) và sông Đồng Nai đi qua địa bàn thành phố. Thành phố Biên Hòa là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước góp phần phát triển kinh tế tỉnh Đồng Nai và cả nước.
Với 6 KCN đang hoạt động trên địa bàn thành phố với nhiều ngành nghề khác nhau. Điều đó góp phần vào phát triển kinh tế và xã hội tại thành phố Biên Hòa cũng như tỉnh Đồng Nai. Tuy nhiên, theo quá trình phát triển kinh tế với tốc độ cao cũng ảnh hưởng đến môi trường rất lớn. Tại các KCN của thành phố hằng ngày thải ra môi trường một lưu lượng lớn nước thải ảnh hưởng đến môi trường trong đó đặc biệt là ô nhiễm hưu cơ sẽ ảnh hưởng đến môi trường sống các loại động thực vật tại nguồn phát thải, sức khỏe người dân và ảnh hưởng tốc độ phát triển kinh tế về lâu dài của thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai và cả nước.
Để góp phần thực hiện đánh giá rủi ro về môi trường cũng như bảo về môi trường trên địa bàn thành phố Biên Hòa tỉnh Đồng Nai, đề tài “Đánh giá rủi ro môi trường ô nhiễm hữu cơ trong nước thải các KCN trên địa bàn Thành phố Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai” được chọn làm hướng nghiên cứu và thực hiện báo cáo tốt nghiệp đại học chuyên ngành an toàn sức khỏe môi trường. Nghiên cứu này sẽ cung cấp thông tin về hiện trạng xử lý nước thải tại các KCN trên địa bàn thành phố Biên Hòa, tính toán mức độ ô nhiễm hữu cơ trong nước thải sau xử lý tại các KCN từ đó đánh giá rủi ro về môi trường từ ô nhiễm hữu cơ GVHD: ThS. Nguyễn Hiền Thân Trang 1 Lớp: D17MTSK SVTH: Trần Công Hậu Đề tài: Đánh giá rủi ro môi trường ô nhiễm hữu cơ trong nước thải các KCN trên địa bàn Thành phố Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai trong nước thải sau xử lý trên địa bàn thành phố Biên Hòa từ đó đưa ra các biện pháp khắc phục.2 Mục tiêu nghiên cứu 1.1 Mục tiêu tổng quát Đánh giá được hiện trạng xử lý nước thải của các KCN tại thành phố Biên Hòa và xác định được các rủi ro môi trường do ô nhiễm hữu cơ từ nước thải công nghiệp.2Mục tiêu cụ thể - Tìm hiểu hiện trạng xử lý nước thải các KCN trên địa bàn thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. - Nghiên cứu và đánh giá chất lượng nước thải sau xử lý của hệ thống xử lý nước thải tập trung các KCN trên địa bàn thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.
- Tính toán và đánh giá rủi ro từ ô nhiễm hữu cơ đối với môi trường. - Đề xuất giải pháp giảm thiểu.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1.1 Đối tượng nghiên cứu Hệ thống xử lý nước thải tập trung của các KCN trên địa bàn thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.2 Phạm vi nghiên cứu - Địa bàn thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. - Thời gian từ tháng 9/2020 – 12/2020.4 Ý nghĩa của đề tài 1.1 Về môi trường Nghiên cứu tạo cơ sở dữ liệu chất lượng môi trường nước, hạn chế rủi ro môi trường do ô nhiễm hữu cơ và nâng cao hiệu quả công tác xử lý nước thải tại các hệ thống xử lý nước thải tập trung tại các KCN trên địa bàn Thành phố Biên Hòa. Và tăng hiệu quả công tác của các nhà quản lý môi trương đề xuất biện pháp xử lý và ứng phó cũng như phòng ngừa kịp thời các thông số ô nhiễm ảnh hưởng đến môi trường.
Xác định được các chất gây ô nhiễm hữu cơ nhằm kịp thời phát hiện và ngăn chặn ô nhiễm cho môi trường tiếp nhận nước thải sau xử lý phát sinh do GVHD: ThS. Nguyễn Hiền Thân Trang 2 Lớp: D17MTSK SVTH: Trần Công Hậu Đề tài: Đánh giá rủi ro môi trường ô nhiễm hữu cơ trong nước thải các KCN trên địa bàn Thành phố Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai xử lý chưa triệt để các thông số ô nhiễm hữu cơ. Từ đó đưa ra các giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu và ngăn chặn nguy cơ ô nhiễm.2 Về kinh tế xã hội Kết quả đánh giá rủi ro môi trường từ ô nhiễm hữu cơ trong nước thải công nghiệp sẽ góp phần đưa ra các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm hưu cơ và bảo vệ môi trường nước tại các nguồn tiếp nhận từ đó làm giảm rủi ro môi trường từ ô nhiễm hữu cơ từ đó nâng cao chất lượng nước tại các nguồn tiếp nhận. Kết quả sẽ dễ dàng truyền tải thông tin đến cộng đồng về hiện trạng xử lý nước thải tại các KCN trên địa bàn Thành phố Biên Hòa là tốt hay chưa tốt và chất lượng nước tại các nguồn tiếp nhận nước thải công nghiệp từ đó sẽ góp phần nâng cao hiệu quả xử lý nước thải của các KCN trên địa bàn Thành phố Biên Hòa.
Nguyễn Hiền Thân Trang 3 Lớp: D17MTSK SVTH: Trần Công Hậu Đề tài: Đánh giá rủi ro môi trường ô nhiễm hữu cơ trong nước thải các KCN trên địa bàn Thành phố Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2.1 Tổng quan tài liệu nghiên cứu 2.1 Ngoài nước Môi trường là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác động đối với sự phát triển của con người và sinh vật. Rủi ro môi trường là khả năng xảy ra, hoặc khả năng xảy ra thương tích, bệnh tật hoặc tử vong do tiếp xúc với mối nguy môi trường tiềm ẩn [1]. Việc đánh giá rủi ro môi trường đang ngày càng được quan tâm nhiều hơn trong những năm qua tại nhiều nước trên thế giới: Một số nghiên cứu về đánh giá rủi ro như: - Đánh giá tác động môi trường đối với các nước đang phát triển ở Châu Á: Tập 1-Tổng quan [2] được công bố năm 1997. - Tại trường Đại học Crandfield, Anh năm 2011 [3] đã hướng dẫn cho đánh giá rủi ro môi trường và quản lý.
Các nghiên cứu trên hầu như không có sự khác biệt về phương pháp luận chung dù khác nhau về tính ưu tiên trong đánh giá. Theo đó, sự truyền đạt thông tin được coi là thành phần cơ bản của quá trình ra quyết định, sự hiểu biết và thông tin khoa học sẽ trợ giúp cho đánh giá rủi ro và tính xác đáng của đánh giá rủi ro qua các trường hợp nghiên cứu điển hình. Với tình hình phát triển kinh tế xã hội ngày càng phát triển áp lực đến môi trường cũng ngày càng gia tăng đặc biệt là môi trường nước Trong các năm qua, nhiều nghiên cứu thực hiện đánh giá rủi ro nước thải công nghiệp đối với môi trường và hệ sinh thái như: - Shinta, Karnaningroem [4] đánh giá rủi ro nước thải nhà máy xử lý sử dụng phương pháp tác động và mô hình lỗi (FMEA) và sơ đồ xương cá (fishbone) kết quả nghiên cứu cho biết tiềm năng rủi ro quả quá trình xử lý nước thải, tuy nhiên chưa đánh giá được mức độ rủi ro môi trường. - Wang and Yang [5] đánh giá ô nhiễm nước thải công nghiệp đến sức khỏe bằng mô hình hồi qui tương quan.
Kết quả nghiên cứu này chưa cho biết độ rủi ro của các thông số ô nhiễm. - R Van der Oost, J Beyer, NPE Vermeulen [6] sự tích lũy sinh học của các và các dấu ấn sinh học trong đánh giá rủi ro môi trường. Nguyễn Hiền Thân Trang 4 Lớp: D17MTSK SVTH: Trần Công Hậu Đề tài: Đánh giá rủi ro môi trường ô nhiễm hữu cơ trong nước thải các KCN trên địa bàn Thành phố Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai - Kudlak, Blażej Wieczerzak, Monika Yotova, và cộng sự [7] đánh giá rủi ro môi trường với hoat động của nhà máy xử lý nước thải ở Ba Lan. - Li, Peijun Wang, Xin Allinson, và cộng sự [8] Đánh giá rủi ro kim loại nặng trong nước dưới đất trước đây được tưới bằng nước thải công nghiệp ở Thẩm Dương, Trung Quốc.
Ô nhiễm hữu cơ đã và đang mang lại những rủi ro về môi trường ảnh hưởng đến chất lượng môi trường đặc biệt là môi trường nước. Vì vậy những nghiên cứu đánh giá rủi ro do ô nhiễm hữu cơ đã được thực hiện như: - H Wang, C Wang và cộng sự [9] đã đánh giá rủi ro các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy trong nước và trầm tích bề mặt của hồ Taihu, Trung Quốc. - Gómez-Gutiérrez, Anna Garnacho và cộng sự [10] đã sáng lọc đánh giá rủi ro sinh thái của các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy trong trầm tích biển Địa Trung Hải. - Muñoz, Ivan Bueno và cộng sự [11] đã đánh giá rủi ro môi trường và sức khỏe con người đối với các chất ô nhiễm vi sinh hữ cơ xảy ra trong một trang trại cá biển ở Tây Ban Nha.
Những nghiên cứu trên đã đánh giá được những rủi ro về môi trường của từng nghiên cứu tuy nhiên kết quả các nghiên cứu trên vẫn chưa cho biết được mức độ rủi ro môi trường. Một trong những phương pháp đánh giá rủi ro môi trường được sử dụng nhiều trong các nghiên cứu là chỉ số Nemerow được công bố bởi N. Nemerow [12] công bố vào năm 1974. Một số nghiên cứu có ứng dụng chỉ số Nemerow như: - Sulthonuddin, Ihya,Hartono, Djoko Mulyo Said, Chairil Abdini Abidin [13] đã sử dụng phương pháp chỉ số Nemerow để đánh giá chất lượng nước của sông Cimanuk ở Tây Java, - Yi, Yu-Jun Sun và cộng sự [14] đã đánh giá rủi ro sinh thái của kim loại nặng trong trầm tích ở thượng nguồn sông Dương Tử.
