Đặt vấn đề Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới là một chương trình cụ thể hóa Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05 tháng 8 năm 2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Đây là Chương trình mục tiêu Quốc gia mang tính toàn diện, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển lâu dài, bền vững ở khu vực nông thôn, hướng đến “Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”. Thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới có vai trò quan trọng trong sự phát triển của nông thôn nói riêng và sự phát triển của quốc gia nói chung. Xây dựng nông thôn mới nhằm phát triển toàn diện: Hệ thống cơ sở hạ tầng ngày càng toàn diện tạo điều kiện phát triển kinh tế, giao lưu hàng hóa; cơ cấu kinh tế hợp lý, thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao; môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo, xây dựng nếp sống văn hóa.thay đổi bộ mặt nông thôn, góp phần xây dựng đất nước giàu đẹp.
Quy hoạch xây dựng xã nông thôn mới t nh Hà Giang đã được UBND t nh phê duyệt dựa trên bộ tiêu chí của Thủ tướng Chính phủ. Quy hoạch được thực hiện trong 2 giai đoạn, giai đoạn 2010- 2015 và giai đoạn 2016 - 2020. Là một xã miền núi kinh tế - xã hội phát triển chậm, chủ yếu dựa vào ngành nông lâm nghiệp là chính, cơ sở hạ tầng còn thiếu, trình độ dân trí còn thấp, chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển. Nhằm rà soát và đánh giá thực trạngkinh tế xã hội theo các tiêu chí của nông thôn mới, từ đó đưa ra các định hướng để phát triển xã Kim Thạch theo hướng bền vững,văn minh giầu đẹp.
Việc lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới là hết sức cần thiết, đặc biệt quy hoạch sản xuất nông nghiệp, sẽ tạo điều kiện cho xã Kim Thạch tận dụng ưu thế vùng đất để phát triển theo hướng hàng hóa, tăng thu nhập cho người dân, giảm tỷ lệ hộ nghèo, dần chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp sang công nghiệp, dịch vụ. Do đó, quy hoạch xây dựng NTM xã Kim Thạch là rất cần thiết và cấp bách, tạo điều kiện để hoàn thành 23 mục tiêu về hạ tầng kỹ thuật của xã NTM. Luan van 2 Chính vì vậy việc lập “Quy hoạch xây dựng nông thôn mới xã KimThạch giai đoạn 2011– 2020 định hƣớng đến năm 2030” là cần thiết, đáp ứng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội theo chương trình Nông thôn mới của Đảng và Nhà nước đề ra. Được sự đồng ý của BCN Khoa Quản Lý Tài Nguyên - trường Đại họcNông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự hướng dẫn của giảng viên - TS.
NguyễnThị Lợi, em thực hiện đề tài “ Đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch nông thôn mới giai đoạn 2011-2016 và định hương sử dụng đất đến năm 2020 tại xã Kim Thạch , huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang ”. Mục đích đề tài Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Kim Thạch, huyên Vị Xuyên, t nh Hà Giang. Đánh giá hiện trạng và tiến trình xây dựng cơ sở hạ tầng theo tiêu chuẩn xây dựng nông thôn mới tại xã Kim Thạch, huyện Vị Xuyên, t nh Hà Giang. Rút ra những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực hiện mô hình nông thôn mới trên địa bàn.
Đưa ra phương án quy hoạch về cơ sở hạ tầng theo tiêu chuẩn xây dựng nông thôn mới, đề xuất các giải pháp nhằm thực hiện trong thời gian tới tại xã Kim Thạch.3 Yêu cầu đề tài Điều tra chính xác tình hình cơ bản của xã. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất của xã. Đánh giá hiện trạng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội của xã. Xây dựng cơ sở hạ tầng theo tiêu chí nông thôn mới phù hợp với QHTTKTXH, QHSDĐ, đảm bảo khả thi, sáng tạo, khoa học nhằm nâng cao hiệu quả tiết kiệm đất đai, tạo cơ sở cho sự phát triển của xã.
Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu. Là cơ hội củng cố kiến thức đã học trên ghế nhà trường đồng thời giúp cho bản thân vận dụng được tốt những kiến thức đã học từ trường lớp vào thực tế. Luan van 3 Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập số liệu và xử lý thông tin của sinh viên trong quá trình làm đề tài. Góp phần hoàn thiện những lý luận và phương pháp nhằm đẩy mạnh quá trình xây dựng và phát triển kinh tế xã hội ở địa phương trong giai đoạn “công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp – nông thôn” hiện nay.
Ý nghĩa trong thực tiễn Đề tài góp phần vào tìm hiểu, phân tích, đánh giá thực trạng cơ sở hạ tầng và đưa ra các giải pháp để xây dựng xã Kim Thạch đạt tiêu chuẩn nông thôn mới theo Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới. Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở giúp cho xã có những định hướng phát triển phù hợp với điều kiện của địa phương. Giúp địa phương phát huy những điểm mạnh, khắc phục những hạn chế yếu kém nhằm thực hiện tốt hơn trương trình xây dựng nông thôn mới để từng bước cải thiện đời sống nhân dân. Luan van 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TÀI LIỆU 2.
Cơ sở khoa học của đề tài 2. Khái niệm nông thôn và xây dựng nông thôn mới Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là UBND xã. Xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn hoá, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo; thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao. Xây dựng nông thôn mới là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị.
Nông thôn mới không ch là vấn đề kinh tế - xã hội, mà là vấn đề kinh tế - chính trị tổng hợp. Xây dựng nông thôn mới giúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích cực, chăm ch , đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp, dân chủ, văn minh. Vai trò NTM trong phát triển kinh tế xã hội -Về kinh tế: Nông thôn có nền sản xuất hàng hóa mở, hướng đến thị trường giao lưu và hội nhập, để đạt được những điều đó hạ tầng của nông thôn phải hiện đại, tạo điều kiện thuận lợi cho mở rộng sản xuất, giao lưu buôn bán,chăm sóc sức khỏe cộng đồng. -Về chính trị: Phát huy dân chủ với tinh thần tôn trọng pháp luật, đảm bảo tính pháp lý, phát huy tính tự chủ của làng xã.
-Về văn hóa- xã hội:Tăng cường dân chủ cơ sở, phát huy vai trò tự chủ trong thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, trong xây dựng nơi sống văn hóa ở khu dân cư, giúp nhau xóa đói giảm nghèo. Luan van 5 -Về con người: Xây dựng nhân vật trung tâm của mô hình NTM, đó là người nông dân sản xuất hàng hóa khá giả, giàu có,là nông dân kết tinh các tư cách: Công dân, thể nhân, dân của làng, thành nhân vật trung tâm của mô hình NTM. Mục tiêu xây dựng nông thôn mới Xây dựng cộng đồng xã hội văn minh, có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội ngày càng hoàn thiện; cơ cấu kinh tế hợp lý, các hình thức tổ chức sản xuất tiên tiến; Gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ và du lịch; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo qui hoạch; từng bước thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn; Xây dựng xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; trình độ dân trí được nâng cao; môi trường sinh thái được bảo vệ; Hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng được cải thiện và nâng cao. Đặc trưng của nông thôn mới NTM giai đoạn 2010 - 2020 bao gồm các đặc trưng sau: 1- Kinh tế phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của cư dân nông thôn được nâng cao; 2- Nông thôn phát triển theo quy hoạch, cơ cấu hạ tầng, kinh tế, xã hội hiện đại, môi trường sinh thái được bảo vệ; 3- Dân trí được nâng cao, bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát huy; 4- An ninh tốt, quản lý dân chủ; 5- Chất lượng hệ thống chính trị được nâng cao.
Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới 2. Ý nghĩa của Bộ tiêu chí Quốc gia nông thôn mới Là cụ thể hóa đặc tính của xã NTM thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH. Bộ tiêu chí là căn cứ để xây dựng nội dung Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM, là chuẩn mực để các xã lập kế hoạch phấn đấu đạt 19 tiêu chí nông thôn mới. Luan van 6 Là căn cứ để ch đạo và đánh giá kết quả thực hiện xây dựng NTM của các địa phương trong từng thời kỳ; đánh giá công nhận xã, huyện, t nh đạt nông thôn mới; đánh giá trách nhiệm của các cấp uỷ Đảng, chính quyền xã trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.
Nội dung bộ tiêu chí Quốc gia nông thôn mới. Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM được ban hành theo Quyết định số 1980/QĐ-TTg, ngày 17/10/2016 gồm 5 nhóm tiêu chí, cụ thể như sau: - Gồm 5 nhóm là: Nhóm 1: Quy hoạch; Nhóm 2: Hạ tầng kinh tế xã hội; Nhóm 3: Kinh tế và tổ chức sản xuất; Nhóm 4: Văn hóa - xã hội - môi trường; Nhóm 5: Hệ thống chính trị. - Gồm 19 tiêu chí là: 1: Quy hoạch, 2: Giao thông, 3: Thủy lợi, 4: Điện, 5: Trường học, 6: Cơ sở vật chất văn hóa, 7: cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, 8: Thông tin và truyền thông, 9: Nhà ở dân cư, 10: Thu nhập, 11: Hộ nghèo, 12: Lao động có việc làm, 13: Tổ chức sản xuất, 14: Giáo dục và đào tạo, 15: Y tế, 16: Văn hóa, 17: Môi trường và an toàn thực phẩm, 18: Hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật, 19: Quốc phòng và an ninh.