CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Khái quát về Phường Hà An, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh 1. Thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh 1.Vị trí địa lý Quảng Yên là một thị xã trung du ven biển nằm ở phía Tây Nam tỉnh Quảng Ninh. Thị xã Quảng Yên nằm giữa tam giác 3 thành phố: Hạ Long, Uông Bí, Hải Phòng.
Hình 1: Sơ đồ Thị xã Quảng Yên Phía Đông Bắc giáp huyện Hoành Bồ, thành phố Uông Bí; Phía Tây Bắc giáp thành phố Uông Bí; Phía Tây Nam giáp huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng; Phía Đông giáp thành phố Hạ Long; Phía Đông Nam giáp đảo Cát Bà – thành phố Hải Phòng; Thị xã Quảng Yên (được thành lập theo Nghị quyết số 100/NQ-CP ngày 25/11/2011 của Chính phủ) nằm ở phía Nam tỉnh Quảng Ninh và giáp thành phố Hạ Long và trên nhiều tuyến giao thông quan trọng. Về đường bộ có các trục đường quốc lộ 18, 10, đường cao tốc Hạ Long – Hải Phòng; tỉnh lộ 331, 338. Đường sắt có tuyến đường Hà Nội – Hạ Long đi qua địa bàn; đường thủy nằm trên tuyến đường ven biển Bắc Bộ nối Hải Phòng – Quảng Ninh với các tỉnh ven biển trong nước và quốc tế. Quảng Yên có 11 phường: Quảng Yên, Đông Mai, Minh Thành, Cộng Hòa, Tân An, Yên Giang, Nam Hòa, Hà An, Phong Hải, Yên Hải; 8 xã: Sông Khoai, Hiệp Hòa, Tiền An, Hoàng Tân, Cẩm La, Liên Hòa, Liên Vị, Tiền Phong [15].
3 Hình 2: Bản đồ ranh giới lập quy hoạch và ranh giới hành chính các phường xã [15] 1.Địa hình Thị xã Quảng Yên nằm trong khu vực giáp ranh giữa vùng núi cánh cung Đông Triều – Móng Cái và vùng đồng bằng ven biển có nhiều sông lạch nên địa hình đa dạng, phức tạp. Sông Chanh là một nhánh của sông Bạch Đằng đã chia Thị xã Quảng Yên thành 2 vùng rõ rệt. a, Vùng Hà Bắc Gồm 7 phường và 4 xã nằm bên tả ngạn sông Chanh gồm: phường Minh Thành, phường Đông Mai, phường Tân An, phường Cộng Hòa, phường Quảng Yên, phường Hà An, phường Yên Giang, xã Sông Khoai, xã Hiệp Hòa, xã Tiền An, xã Hoàng Tân. Với diện tích khoảng 6.100ha, vùng Hà Bắc có 3 dạng địa hình chính: - Khu vực đồi núi, gồm 3 dãy núi lớn: Dãy Bàn Cờ cao độ khoảng từ 10-440 m, độ dốc khoảng 20%.
Dãy núi Vũ Tướng và núi Hồ Nứa (núi Na) cao từ 10-220 m, độ dốc khoảng 10%. Dãy thứ 3 nằm trên đảo Hoàng Tân, cao độ từ 10-65m, độ dốc khoảng 20%. 4 Ngoài ra còn có một số núi đồi nhỏ nằm rải rác ở các phường Cộng Hòa, Tiền An, Tân An, xã Hiệp Hòa, Hoàng Tân như các núi Trũng Táo, núi Giếng Đá, núi Hũng Sông, núi Trũng Thóc, núi Đun, núi Nấm Chuông, núi Hang Bo, núi Đầu Rằm, núi Cành Chẽ, cao độ từ 5-76m, đột dốc hơn 10%. - Dạng địa hình 2 là dạng địa hình thấp trũng.
Chủ yếu là các khu ruộng trũng và nuôi trồng thủy sản, cao độ trung bình 0,8 m. Cao độ nền khoảng 2m, dốc nền thoải dần ra các kênh rạch tự nhiên [15]. Hình 3: Sơ đồ địa hình Thị xã Quảng Yên [15] b,Vùng Hà Nam: Gồm 4 phường và 4 xã: phường Phong Cốc, phường Yên Hải, phường Nam Hòa, phường Phong Hải, xã Liên Hòa, xã Cẩm La, xã Liên Vị, xã Tiền Phong. Nằm ở hữu ngạn sông Chanh được hình thành từ thế kỷ thứ XV là một hòn đảo được bao bọc bởi 34 km đê biển với cao trình 5,5 m.
Đây là vùng đất tạo nên do quai đê lấn biển, mở rộng các bãi bồi ven sông và bãi sú vẹt ven biển. Vùng này bằng phẳng nhưng địa hình thấp so với mặt nước biển, chịu ảnh hưởng trực tiếp của biển 5 nên đất chua mặn là chủ yếu. Khu ngoài đê là vùng bãi triều đã và đang được khoanh bao để nuôi trồng thủy hải sản tạo điều kiện phát triển ngành thuỷ sản. Ngoài ra, trên địa bàn thị xã còn có vùng bãi triều ngoài đê khá rộng lớn, chủ yếu là các cồn cát, bãi cát, bãi sú vẹt và rừng ngập mặn thấp.
Đất đai ở khu vực bãi triều này thường xuyên bị biến đổi và ngập nước do tác động của các dòng chảy và thủy triều. Sự phức tạp của địa hình thị xã Quảng Yên đã góp phần hình thành một số cảnh quan có giá trị cho phát triển du lịch trên địa bàn thị xã nhưng cũng gây một số trở ngại cho quá trình sử dụng đất và xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế xã hội nói chung và phục vụ phát triển du lịch nói riêng trên địa bàn thị xã, đặc biệt là xây dựng hệ thống đường giao thông [15]. Phường Hà An, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh 1.Vị trí địa lý Hà An là một phường ven biển nằm ở phía Đông Nam của thị xã Quảng Yên, cách trung tâm thị xã khoảng 7 km; phía Đông và Đông Nam giáp xã Hoàng Tân và biển Gàn vịnh Hạ Long; phía Tây giáp phường Quảng Yên và phía Tây Nam giáp sông Chanh, bên kia sông là xã Cẩm La; phía Nam giáp sông Chanh; phía Bắc giáp xã Tiền An và phường Tân An. Năm 2000, phường có diện tích tự nhiên là 3.
Hiện nay, áp dụng quy chuẩn đo lường, diện tích tự nhiên của phường là 2.711,03 ha, trong đó có 66 ha rừng ngập mặn; tổng diện tích nuôi trồng thủy sản là 1. 6 Hình 4: Một phần diện tích đầm nước mặn tại phường Hà An 1. Điều kiện tự nhiên - Nhiệt độ không khí Phường Hà An chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc nên có mùa đông khá lạnh, nhiệt độ trung bình hàng năm 22 - 240C. Nhiệt độ trung bình cao nhất là 26,30C, nhiệt độ trung bình thấp nhất là 20,50C, biên độ nhiệt theo mùa trung bình 6 - 70C, biên độ nhiệt ngày đêm khá lớn, trung bình 10 - 120C.
- Nắng Ở phường Hà An nói riêng và thị xã Quảng Yên nói chung có số giờ nắng trong một năm khá cao so với các khu vực khác trong tỉnh, trung bình số giờ nắng dao động từ 1. Nắng tập trung từ tháng 5 đến tháng 12, tháng có số giờ nắng ít nhất là tháng 2 và tháng 3. - Mưa Lượng mưa trung bình hàng năm khoảng 1. Năm có lượng mưa lớn nhất 2.636 mm, nhỏ nhất 916 mm.
Mưa ở khu vực phường Hà An phân bố không đều trong năm, phân hoá theo mùa tạo ra hai mùa trái ngược nhau là mùa mưa nhiều và mùa mưa ít, chi phối mạnh mẽ tới nền sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp. 7 Mùa mưa nhiều: Kéo dài trong 6 tháng từ tháng 5 đến tháng 10, mưa nhiều tập trung chiếm 88% tổng lượng mưa cả năm, tháng có lượng mưa lớn nhất là tháng 8 (371 mm). Mùa mưa ít: Từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, lượng mưa rất nhỏ chỉ chiếm 12% lượng mưa cả năm, tháng có lượng mưa ít nhất là tháng 12 (18,1 mm). - Độ ẩm không khí Độ ẩm không khí tương đối trung bình hàng năm của phường là 80-82%, cao nhất vào tháng 3 đạt tới trị số 91%, thấp nhất vào tháng 11 cũng đạt 68%, mùa mưa có độ ẩm không khí cao hơn mùa mưa ít.
- Gió Phường Hà An có 2 loại gió thổi theo mùa chính là gió Đông Bắc và gió Đông Nam: Gió Đông Bắc: Từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau thịnh hành gió Bắc và Đông Bắc tốc độ gió từ 2 đến 4 m/s. Gió mùa Đông Bắc tràn về theo đợt, mỗi đợt kéo dài từ 3 đến 5 ngày. Đợt gió mùa Đông Bắc đạt tới cấp 5 - 6, ngoài khơi cấp 7 - 8. Đặc biệt gió mùa Đông Bắc tràn về thường lạnh, giá rét ảnh hưởng đến mùa màng, gia súc và sức khoẻ con người.
Gió Đông Nam: Từ tháng 5 đến tháng 9 thịnh hành gió Nam và Đông Nam. Gió thổi từ vịnh vào mang theo nhiều hơi nước. Tốc độ gió trung bình 2-4 m/s (cấp 2-3) có khi tới cấp 5-6. - Bão Là khu vực ven biển chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão.
Bão xuất hiện từ tháng 5 đến tháng 10, tháng có nhiều bão nhất là tháng 7, tháng 8. Bão vào khu vực thường có tốc độ gió từ 20 - 40 m/s, ảnh hưởng của bão gây ra mưa lớn, lượng mưa từ 100 - 200 mm, có nơi trong thị xã tới 500 mm. Bão gây thiệt hại cho sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp, công nghiệp và đời sống nhân dân [15]. Địa chất thủy văn và hải văn - Địa chất hải văn Hà An có đê biển dài 9 km nằm bên bờ sông Chanh và hàng nghìn héc-ta đầm, ao nuôi trồng thủy sản.
Sông Chanh là một phần lưu của sông Bạch Đằng, nối sang 8 Hải Phòng với khu mỏ Hòn Gai, Cẩm Phả. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển dịch vụ vận tải thủy, đánh bắt và nuôi trồng thủy sản. Bờ biển nằm trong vịnh Hạ Long, đáy biển nông và thoải. Độ sâu trung bình của vịnh từ 4 - 6 m.
Thuỷ triều mang tính chất nhật triều đều, mỗi ngày có một lần nước lên và một lần nước xuống, biên độ thuỷ triều từ 3 - 4m. Chịu ảnh hưởng của chế độ nhật triều đều, hầu hết số ngày trong tháng 23-25 ngày, mỗi ngày có một lần nước lên và một lần nước xuống, mỗi tháng có một lần triều cường và một lần triều kém, một năm có 176 ngày triều cường, mực nước trên 1,1m Tại khu vực phường Hà An và khu vực lân cận, dòng chảy đạt 15-30 cm/s vào các tháng 6-8 và 25-40m/s vào các tháng còn lại. Tại cửa sông Chanh - Lạch Huyện, tốc độ dòng chảy khi triều rút có thể đạt tới 100-200cm/s. Với tốc độ này, đáy các cửa sông không những khó được bồi, thậm chí còn bị xâm thực và mang vật liệu bồi ra phía ngoài [15].
- Địa chất thủy văn Mạng lưới sông ngòi ở phường Hà An khá dày, chảy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam rồi đổ ra biển qua cửa sông. Vùng có cửa sông chính đổ ra biển là sông Chanh. Vùng đông Quảng Yên bao gồm cả phường Hà An qua khảo sát thấy xuất hiện nước ngầm ở độ sâu 1,5 -3,4m, nguồn nước có thể dùng quanh năm ít khi bị cạn, chất lượng nước tốt, không chua, tuy nhiên về mùa khô có hiện tượng nhiễm mặn. Hiện nay các con sông trên địa bàn của phường đang được triển khai vùi lấp, xây dựng tuyến đường ven sông dưới dự án của Tỉnh.