chương 1 đã nêu ra được khái niệm về làng nghề, cho thây cái nhìn tông quan nhât vê cơ sở lí luận nhận thức và sự tuân thủ và tông 14 quan một số nghiên cứu về vấn đề đánh giá nhận thức và sự tuân thủ của cộng đồng trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Dựa vào đó có thể khăng định rằng việc nâng cao nhận thức dé người dân có thê tuân thủ các quy định được đưa ra là một quá trình dài và khó khăn nhưng thực sự cần thiết đối với công tác môi trường tại địa phương. Tìm hiểu về lý thuyết nhận thức và những yếu tố tác động đến sự tuân thủ của cộng đồng giúp các cơ quan, ban ngành chức năng có những hướng đi cùng chính sách đúng dan dé huy động tối đa nhân lực sẵn có trong công tác bảo vệ và gìn giữ môi trường. Với bối cảnh kinh tế ngày càng phát triển, việc cần làm là phải gắn lợi ích kinh tế với bảo vệ môi trường thì mới cho được hiệu quả và gid trị bền vững, khi đời sống người dân trong trạng thái ồn định thì nhu cầu và ý thức bảo vệ chất lượng môi trường sống sẽ được nâng cao.
Hiện nay với những chính sách mới và luật pháp mới quy định thì vai trò và nhiệm vụ của cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường càng được nâng cao hơn nữa. Chính vì lẽ đó, việc đánh giá nhận thức và sự tuân thủ của các hộ gia đình về các quy định môi trường tại làng nghề Vạn Phúc là thực sự cần thiết va là cơ sở dé đưa ra các biện pháp dé bảo vệ môi trường làng nghề một cách hiệu quả hon. Thực trạng nhận thức và sự tuân thủ của hộ gia đình về các quy định môi trường tại làng nghề Vạn Phúc, Hà Nội 2. Giới thiệu làng lụa Vạn Phúc 2.
Giới thiệu chung về làng lụa Vạn Phúc Hiện nay tại Việt Nam làng nghề đang rất được quan tâm và phát triển dé giữ gìn và bảo vệ bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc và tiềm năng giá trị thương mại của sản phẩm.000 làng nghề của cả nước và Hà nội có hơn 1.000 làng nghề, nhiều làng nghề trong số đó đã phát huy được thé mạnh là làng sản xuất hàng hóa kết hợp với phát triển du lịch như làng lụa Vạn Phúc. Năm 1931, lụa Vạn Phúc lần đầu được giới thiệu đến thị trường quốc tế tại hội chợ Marseille và được người Pháp đánh giá cao, cho đó là loại sản phẩm tinh xảo nhất của vùng Đông Dương. Và đến năm 1958, lụa Vạn Phúc được chính thức xuất sang các nước Đông Âu và đến nay được ưa chuộng sử dụng tại nhiều quốc gia trên thế giới. Từ nghề dét lụa, làng Van Phúc đã và đang biến đổi trong những năm gan đây đặc biệt trở thành một địa chỉ hấp dẫn của ngành du lịch Hà Nội, được các công ty du lịch chọn làm điểm tham quan, mua bán cho khách trong và ngoài nước.
Hiện nay, nghề dệt Vạn Phúc đã đạt được nhiều thành công lớn nhưng cũng đang gặp phải nhiều thách thức không nhỏ, chính vì vậy cần có những chính sách và biện pháp thích hợp dé lưu giữ và quảng bá những giá trị văn hóa truyền thống của làng lụa. Phát triển du lịch song song với duy trì hoạt động làng nghề là một hướng đi thích hợp trong bối cảnh hiện nay, du lịch có trách nhiệm với cộng đồng và xã hội là điều kiện cần dé cùng phát triển. Vi trí địa lý của làng nghề Vạn Phúc Làng lụa Hà Đông hay còn gọi là làng lụa Vạn Phúc nay thuộc phường Vạn Phúc, quận Hà Đông nằm cách không xa trung tâm Hà Nội (khoảng 10km). Làng nghề nằm ở phía Tây Bắc thị xã Hà Đônng và là một dải đất hình thoi: + Phía Tây tiếp giáp với xã Văn Khê + Phía Đông giáp sông Nhuệ và xã Văn Yên + Phía Nam giáp với hai phường Quang Trung và Yết Kiêu + Phía Bắc giáp với làng Ngọc Trụ va Dai Mỗ huyện Từ Liêm — Hà Nội Xã Vạn Phúc nằm trên trục đường 430 nối thị xã Hà Đông với tuyến đường Láng Hòa Lạc (đầu đoạn quốc lộ Bắc Nam IB) và đường 32.
16 Xã Vạn Phúc có mối liên hệ với sông Nhuệ nên có thuận lợi không nhỏ về giao thông đường thủy. Đặc biệt nơi đây gần đường 430 là con đường thông với đường Nguyễn Trãi đi qua trung tâm thành phố Hà Nội nên rất thuận tiện cho giao thông buôn bán và các hoạt động dịch vụ khác. Với những thuận lợi về địa lí và giao thông đó, Vạn Phúc sẽ có điều kiện phát triển kinh tế thực mạnh mẽ trong thời gian tới. Địa hình đồng nhất được ngăn cách bởi con sông Nhuệ và tuyến đường 430, có độ cao đồng đều và tương đối bang phăng: độ cao từ 5,0 đến 6,0m; là khu cực đất trũng thấp hơn các vùng xung quanh từ 1 đến 1,5m; có hướng dốc từ tây sang đông, từ bắc xuống nam với độ dốc từ 0,2 đến 0,3%.
Đặc điểm này thuận tiện cho việc phát triển các công trình nhà ở và công trình xây dựng khác. Được thiên nhiên ưu đãi về vị trí và đặc biệt vẫn còn giữ được nhiều công trình cổ kính có giá trị văn hóa lịch sử cao như đình, chùa, công làng tạo điều kiện cho Vạn Phúc phát triển các giá trị về văn hóa truyền thống, thu hút một lượng khách du lịch lớn đến với làng không chỉ bởi nổi tiếng với nghề dệt nhuộm, từ đó tạo giá trị về thương mại và dịch vụ. Đặc điểm kinh tế - xã hội của làng nghề Vạn Phúc a. Tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội Hiện nay sản xuất nông nghiệp chỉ đóng góp tỷ trọng nhỏ (3%) cho kinh tế làng Vạn Phúc và đang có xu thế giảm dần vì thu hẹp đất canh tác.
Tỷ lệ lao động phi nông nghiệp rất cao (97%), nghề dệt lụa thủ công và dịch vụ hiện nay đang rất phát triển, tạo ra nguồn thu nhập chính cho người dân trong xã. Hoạt động thương mại rất phát triển do kế từ khi chuyên sang dệt bằng máy, số lao động chân tay giảm, thay vào đó họ chuyền sang hoạt động dịch vụ vì mỗi năm ở đây thu hút khoảng 10.000 lượt khách nước ngoài và khoảng 20.000 lượt khách trong nước tới đây tham quan và mua hàng. Làng Vạn Phúc nằm trong tour du lịch của công ty du lịch Hà Nội. Thu nhập bình quân đầu người trong xã vào khoảng 2 triệu đồng 1 người/tháng, khá cao so với mức thu nhập bình quân của cả nước.
Sản xuất ngành công nghiệp - tiêu thủ công nghiệp tiếp tục tăng trưởng. Giá trị sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp ngoài quốc doanh năm 2008 đạt trên 2.374 tỷ đồng đến năm 2018 ước đạt trên 22.365 tỷ đồng; tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm đạt 25,14%. Hoạt động sản xuất kinh doanh được duy trì ôn định, đảm bảo việc làm và thu nhập cho người lao động; thương mại - dịch vụ - du lịch tăng trưởng khá và chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế; tổng 17 giá trị năm 2008 chỉ đạt trên 4.357 tỷ đồng đến năm 2017 đạt trên 54.443 tỷ đồng: bình quân mỗi năm tăng 33,02%. Giá trị sản xuất lụa năm 2019 tại Vạn Phúc (Don vị: %) Tổng doanh thu các ngành khác 37% Tổng doanh thu sản xuất lụa Tổng doanh thu các ngành khác (Nguôn: UBND phường Vạn Phúc — Ha Đông — Hà Nội) Tính đến năm 2019, làng lụa Vạn Phúc sản xuất được khoảng 2,5 đến 3 triệu mét vuông vải mỗi năm, doanh thu đạt khoảng 27 tỷ đồng (chiếm 63% tổng doanh thu của toàn bộ làng nghé).
Con số trên cho thay phường Vạn Phúc đang tập trung rất lớn vào phát triển các ngành sản xuất công nghiệp làng nghề tăng cường hoạt động và lãnh đạo đối với tô chức Hiệp hội làng nghề truyền thống để phát triển kinh tế, đặc biệt phải kể đến ngành sản xuất lụa. Toàn phường phan dau đến năm 2020 sẽ thực hiện chuyên dịch cơ cấu kinh tế phù hợp, duy trì mức sản lượng là 2,5 triệu mét lụa các loai/nam đưa nghề dệt lụa của Vạn Phúc đóng vai trò chủ đạo trong ngành kinh tế Công nghiệp — Tiểu thủ công nghiệp của phường. Dân sô va việc lam Hình 2. Dân số và ngành nghề lao động tại Vạn Phúc năm 2017 (Đơn vi: %) CO’ CAU NGANH NGHE MNghé détlua Nghề dịchvụ 8 Nghề khác (Nguồn : UBND phường Vạn Phúc — Ha Đông — Hà Nội) Là làng nghề thủ công dệt lụa truyền thống, hiện nay, số hộ làm nghề dệt lụa của Vạn Phúc chiếm khoảng 65,6%, sỐ người làm dịch vụ chiếm đến hơn 30%.
Ngoài ra, Vạn Phúc còn thu hút một SỐ lượng lao động ở các vùng lân cận đến học nghề và làm việc. Làng Vạn Phúc hiện có gần 800 hộ dân đang hoạt động nghề dệt, chiếm khoảng 60% trên tông số hộ sinh sống tại làng nghề và gần 400 lao động thời vụ mỗi ngày đến làm việc. Vạn Phúc có trên 1.000 máy dệt, khung dệt cổ được giữ lại cùng với các khung dét bằng cơ khí, máy móc hiện đại. Cửa hàng kinh doanh lụa mở ra ngày càng nhiều dẫn đến việc hình thành ba dãy phố lụa với trên 100 cửa hàng nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan và mua sắm ngày càng tăng của du khách, tạo công ăn việc làm cho dân số đang trong độ tuôi lao động của phường và của khu vực lân cận làng nghề.
Tuy nhiên, Vạn Phúc cũng không tránh khỏi sự chuyên dich cơ cau trong lao động, ngành nghề và lao động theo chiều hướng bat lợi cho sự phát triển bền vững nơi làng nghề. Đó là sự dịch chuyển từ ngành nghề thủ công kết hợp với những nghề nông truyền thống khác sang những ngành nghề phổ biến thường xuất hiện trong quá trình đô thị hóa. Ngành dệt lụa đang phải đối mặt với sự mắt lòng tin của khách du lịch về tính bản địa của sản phẩm và giảm lượng đặt hàng của các công ty nước ngoài đã ngày càng mắt đi sự hấp dẫn trên phương diện thu 19 nhập và lợi nhuận kinh tế. Người dân trong làng đã chuyển sang những ngành nghề khác thay vì duy trì nghề truyền thống.
Day cũng đang và sẽ là van đề nhức nhối mà các cơ quan cấp, ngành van đang tìm hướng đi đúng đắn nhất dé duy trì được làng nghề truyền thống dé giữ gìn bản sắc quê hương. Tình hình hoạt động sản xuất và kinh doanh tại làng lụa Vạn Phúc 2.