Luận văn Thạc sĩ: Đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp logistics TP.HCM

Luận văn thạc sĩ đánh giá toàn diện năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp logistics TP.HCM, phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp phát triển.

• Tác giả: Cao Thị Hạnh
• Người hướng dẫn: Pgs. Nguyễn Hồng Nga
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Luật
• Chuyên ngành: Kinh tế học
• Đề tài: Đánh giá năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics tại TP.HCM
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực cạnh tranh doanh nghiệp logistics TPHCM

Ngành dịch vụ logistics tại Việt Nam, với quy mô ước tính 20-22 tỷ USD mỗi năm, chiếm khoảng 20,9% GDP quốc gia. Đây là một lĩnh vực then chốt, đóng vai trò huyết mạch trong việc kết nối sản xuất, lưu thông và tiêu thụ hàng hóa. Đặc biệt tại Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM), trung tâm kinh tế hàng đầu cả nước, ngành logistics phát triển mạnh mẽ nhất, chiếm tới 70% số lượng doanh nghiệp logistics toàn quốc. Tuy nhiên, năng lực cạnh tranh doanh nghiệp logistics TPHCM vẫn còn nhiều hạn chế khi phải đối mặt với các đối thủ quốc tế ngay trên sân nhà. Các doanh nghiệp nội địa chủ yếu có quy mô nhỏ, cung cấp các dịch vụ đơn lẻ, chưa tạo thành một chuỗi cung ứng tích hợp hoàn chỉnh. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, việc phân tích và đánh giá đúng thực trạng ngành logistics Việt Nam nói chung và TPHCM nói riêng là yêu cầu cấp thiết. Luận văn này tập trung vào việc hệ thống hóa khung lý thuyết năng lực cạnh tranh, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh hiệu quả, giúp doanh nghiệp đứng vững và phát triển bền vững.

1.1. Khái niệm và vai trò của dịch vụ logistics hiện đại

Theo Điều 233 Luật Thương mại Việt Nam 2005, dịch vụ logistics là hoạt động thương mại bao gồm một hoặc nhiều công việc như nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, làm thủ tục hải quan và các dịch vụ khác liên quan đến hàng hóa. Về bản chất, logistics là quá trình hoạch định, thực thi và kiểm soát dòng chu chuyển của hàng hóa, dịch vụ và thông tin từ điểm khởi đầu đến điểm tiêu thụ cuối cùng. Vai trò của logistics vô cùng quan trọng, góp phần tối ưu hóa chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả quản lý và tăng cường sức cạnh tranh cho doanh nghiệp. Một hệ thống logistics hiệu quả giúp giảm chi phí logistics, vốn chiếm tới 10-13% GDP ở các nước phát triển, đảm bảo hàng hóa đến đúng nơi, đúng thời điểm, qua đó mở rộng thị trường và gia tăng giá trị kinh doanh.

1.2. Các tiêu chí đánh giá khả năng cạnh tranh doanh nghiệp

Năng lực cạnh tranh của một doanh nghiệp được định nghĩa là khả năng duy trì và cải thiện vị thế trên thị trường một cách bền vững. Các tiêu chí đánh giá bao gồm: (1) Khả năng duy trì và mở rộng thị phần; (2) Năng lực cạnh tranh của sản phẩm dịch vụ, thể hiện qua chất lượng dịch vụ logistics, giá cả và khả năng đáp ứng nhu cầu khách hàng; (3) Hiệu quả kinh doanh, đo lường bằng tỷ suất lợi nhuận; (4) Khả năng thích ứng và đổi mới trước biến động thị trường; (5) Khả năng thu hút các nguồn lực quan trọng như vốn và nhân tài; (6) Năng lực liên kết, hợp tác với các đối tác trong ngành. Việc đánh giá toàn diện các tiêu chí này giúp xác định rõ điểm mạnh, điểm yếu và lợi thế cạnh tranh ngành logistics.

II. Thách thức lớn nhất đối với ngành logistics tại TPHCM

Mặc dù sở hữu vị trí địa lý chiến lược và là đầu tàu kinh tế, các doanh nghiệp logistics tại TPHCM đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng, làm suy giảm khả năng cạnh tranh. Thách thức lớn nhất đến từ chính quy mô nhỏ lẻ và năng lực tài chính hạn chế. Theo thống kê, 90% doanh nghiệp đăng ký vốn dưới 10 tỷ đồng, một con số quá khiêm tốn so với các tập đoàn đa quốc gia. Điều này dẫn đến sự yếu thế trong việc đầu tư vào công nghệ hiện đại và phát triển hệ thống vận tải và kho bãi quy mô lớn. Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng logistics TPHCM tuy đã được cải thiện nhưng vẫn chưa đồng bộ, tình trạng quá tải tại các cảng biển như cảng Cát Lái và hệ thống giao thông kết nối vẫn là bài toán nan giải. Sự thiếu hụt nguồn nhân lực logistics chất lượng cao cũng là một rào cản lớn, khiến doanh nghiệp khó bắt kịp xu hướng chuyển đổi số ngành logistics và triển khai các mô hình quản lý tiên tiến.

2.1. Hạn chế về quy mô và năng lực tài chính của doanh nghiệp

Phần lớn doanh nghiệp logistics TPHCM có quy mô nhỏ và siêu nhỏ. Dữ liệu cho thấy có tới 90% doanh nghiệp có vốn đăng ký dưới 10 tỷ đồng và nhiều công ty chỉ có 3-5 nhân viên. Quy mô nhỏ bé này hạn chế khả năng đầu tư vào tài sản cố định như phương tiện vận tải, kho bãi hiện đại, và các hệ thống quản lý kho WMS hay hệ thống quản lý vận tải TMS. Do đó, họ chủ yếu hoạt động như những nhà cung cấp dịch vụ vệ tinh, thực hiện các công đoạn đơn lẻ và dễ dàng bị các doanh nghiệp 3PL và doanh nghiệp 4PL nước ngoài thâu tóm các hợp đồng lớn. Sự yếu kém về vốn cũng khiến họ gặp khó khăn trong việc mở rộng mạng lưới và xây dựng lợi thế cạnh tranh bền vững.

2.2. Bất cập trong cơ sở hạ tầng và kết nối giao thông

Hạ tầng giao thông là xương sống của ngành logistics. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng logistics TPHCM vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Các tuyến đường bộ kết nối đến các cảng biển và khu công nghiệp thường xuyên ùn tắc, làm tăng thời gian và chi phí logistics. Hệ thống cảng biển, đặc biệt là cảng Cát Lái, thường xuyên hoạt động vượt công suất thiết kế. Mặc dù vận tải đường biển chiếm tới 90% lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, sự kết nối giữa cảng biển với các phương thức vận tải khác như đường sắt, đường thủy nội địa còn yếu, chưa tạo thành một mạng lưới vận tải đa phương thức hiệu quả. Những bất cập này làm giảm hiệu quả toàn bộ chuỗi cung ứng và là rào cản lớn đối với sự phát triển của các trung tâm logistics hiện đại.

III. Phương pháp nâng cao năng lực cạnh tranh từ nội lực doanh nghiệp

Để vượt qua thách thức và tạo dựng lợi thế cạnh tranh, các doanh nghiệp logistics TPHCM cần tập trung vào việc củng cố nội lực. Hai yếu tố cốt lõi quyết định sự thành công trong dài hạn chính là con người và công nghệ. Đầu tư phát triển nguồn nhân lực logistics chất lượng cao, có đủ kỹ năng chuyên môn và ngoại ngữ, là nền tảng để nâng cao chất lượng dịch vụ logistics. Song song đó, việc mạnh dạn ứng dụng công nghệ trong logistics không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Triển khai các hệ thống quản lý thông minh như WMS, TMS và áp dụng các giải pháp tự động hóa sẽ giúp tối ưu hóa quy trình vận hành, giảm thiểu sai sót và cắt giảm chi phí. Quá trình chuyển đổi số ngành logistics sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu suất, cải thiện trải nghiệm khách hàng và đủ sức cạnh tranh sòng phẳng với các đối thủ lớn trên thị trường.

3.1. Đầu tư đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Con người là tài sản quý giá nhất. Một đội ngũ nhân sự có chuyên môn vững vàng, thành thạo ngoại ngữ và kỹ năng tin học sẽ giúp doanh nghiệp thực hiện các nghiệp vụ một cách chuyên nghiệp, giảm thiểu sai sót và xử lý hiệu quả các tình huống phát sinh. Việc đầu tư vào các chương trình đào tạo chuyên sâu về quản trị chuỗi cung ứng, vận hành kho bãi, và các quy định thương mại quốc tế là cực kỳ cần thiết. Doanh nghiệp cần xây dựng một lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng để thu hút và giữ chân nhân tài, từ đó xây dựng một nền tảng vững chắc cho việc nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp logistics TPHCM.

3.2. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số toàn diện

Công nghệ thông tin là đòn bẩy cho sự phát triển. Việc ứng dụng công nghệ trong logistics giúp kết nối thông tin thông suốt giữa các bên liên quan, đảm bảo tính chính xác và giảm thiểu lãng phí thời gian. Các doanh nghiệp cần ưu tiên đầu tư vào hệ thống quản lý kho WMS để tối ưu hóa không gian lưu trữ và kiểm soát hàng tồn kho, cùng với hệ thống quản lý vận tải TMS để lập kế hoạch lộ trình và theo dõi đơn hàng hiệu quả. Theo một khảo sát, việc ứng dụng công nghệ giúp doanh nghiệp có được lợi thế về tốc độ cung ứng và chi phí. Đây chính là chìa khóa để thực hiện thành công chuyển đổi số ngành logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh.

IV. Hướng đi chiến lược Cải thiện hạ tầng và chính sách logistics

Bên cạnh nỗ lực từ phía doanh nghiệp, năng lực cạnh tranh doanh nghiệp logistics TPHCM phụ thuộc rất lớn vào môi trường vĩ mô, bao gồm cơ sở hạ tầng và chính sách của nhà nước. Cần có một chính sách phát triển logistics toàn diện và đồng bộ, tập trung vào việc quy hoạch và đầu tư xây dựng các trung tâm logistics hiện đại, có quy mô lớn. Việc nâng cấp và mở rộng cơ sở hạ tầng logistics TPHCM, đặc biệt là các tuyến đường kết nối cảng biển và các khu công nghiệp, là nhiệm vụ cấp bách để giải quyết tình trạng tắc nghẽn. Đồng thời, chính phủ cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa quy trình thông quan, và tạo một khung pháp lý thuận lợi để khuyến khích liên doanh, liên kết, giúp các doanh nghiệp nội địa nâng cao quy mô và tiềm lực. Bài học từ Singapore và Thái Lan cho thấy, sự đầu tư mạnh mẽ của nhà nước vào hạ tầng và thể chế là yếu tố quyết định để đưa ngành logistics trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn.

4.1. Hoàn thiện chính sách và khung pháp lý hỗ trợ doanh nghiệp

Một môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và thuận lợi là nền tảng cho sự phát triển. Nhà nước cần ban hành các chính sách phát triển logistics cụ thể, bao gồm các ưu đãi về thuế, tín dụng cho các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ và hạ tầng. Việc tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hải quan, áp dụng hải quan điện tử và cơ chế một cửa quốc gia sẽ giúp giảm thời gian và chi phí logistics cho doanh nghiệp. Khung pháp lý cần khuyến khích sự liên kết, hợp tác giữa các doanh nghiệp nhỏ và vừa để tạo ra sức mạnh tổng hợp, đủ sức cạnh tranh với các đối thủ nước ngoài.

4.2. Quy hoạch và phát triển các trung tâm logistics quy mô lớn

Để giải quyết bài toán về vận tải và kho bãi manh mún, TPHCM cần quy hoạch và xây dựng các trung tâm logistics tích hợp, hiện đại. Các trung tâm này phải được đặt ở vị trí chiến lược, kết nối thuận tiện với cảng biển, sân bay và các tuyến quốc lộ. Chúng không chỉ cung cấp dịch vụ kho bãi mà còn tích hợp các dịch vụ giá trị gia tăng khác như đóng gói, dán nhãn, phân phối, và làm thủ tục hải quan. Việc hình thành các trung tâm logistics tầm cỡ khu vực sẽ giúp tối ưu hóa luồng hàng hóa, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả cho toàn bộ chuỗi cung ứng.

V. Đánh giá thực trạng hiệu quả hoạt động logistics tại TPHCM

Kết quả phân tích thực trạng ngành logistics Việt Nam tại TPHCM cho thấy một bức tranh đa chiều. Về mặt tích cực, ngành đã có sự tăng trưởng ấn tượng, đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất nhập khẩu của thành phố. Chỉ số năng lực logistics (LPI) của Việt Nam đã có sự cải thiện đáng kể, tăng 25 bậc lên vị trí 39/160 vào năm 2018, trong đó có sự đóng góp lớn từ TPHCM. Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp nội địa vẫn còn ở mức thấp. Các doanh nghiệp trong nước chỉ mới đáp ứng được khoảng 1/4 nhu cầu thị trường và chủ yếu cung cấp các dịch vụ cơ bản, chưa thể cạnh tranh ở các phân khúc dịch vụ tích hợp như 3PL, 4PL. Phần lớn thị phần béo bở trong các chuỗi cung ứng quốc tế vẫn nằm trong tay các công ty nước ngoài, những đơn vị có lợi thế vượt trội về vốn, công nghệ và mạng lưới toàn cầu.

5.1. Phân tích thị phần và năng lực chiếm lĩnh thị trường

Thị trường logistics TPHCM đang chứng kiến sự thống trị của các doanh nghiệp nước ngoài. Họ chiếm lĩnh các hợp đồng lớn từ các tập đoàn đa quốc gia nhờ mạng lưới toàn cầu và khả năng cung cấp dịch vụ logistics trọn gói. Trong khi đó, các doanh nghiệp Việt Nam, do quy mô nhỏ, chủ yếu hoạt động trong các phân khúc thị trường ngách hoặc làm thầu phụ. Theo Viện Nomura, doanh nghiệp nội địa chỉ đáp ứng được 1/4 nhu cầu, cho thấy một khoảng trống lớn về năng lực. Hàng xuất khẩu chủ yếu là hàng gia công, do đó các dịch vụ logistics liên quan thường do bên đặt hàng ở nước ngoài chỉ định, và họ ưu tiên các đối tác logistics toàn cầu.

5.2. So sánh chất lượng dịch vụ và hiệu quả hoạt động

Chất lượng dịch vụ logistics của các doanh nghiệp nội địa thường không đồng đều và thiếu tính tích hợp. Họ mạnh về các dịch vụ đơn lẻ như giao nhận, cho thuê kho bãi, nhưng yếu trong việc quản lý cả một chuỗi cung ứng phức tạp. Ngược lại, các doanh nghiệp 3PL nước ngoài như DHL, Damco cung cấp các giải pháp toàn diện, ứng dụng công nghệ cao để theo dõi và tối ưu hóa mọi khâu, từ đó mang lại hiệu quả vượt trội. Dù đã có những doanh nghiệp Việt Nam như Gemadept, Transimex nỗ lực phát triển mô hình 3PL, nhưng khoảng cách về năng lực vẫn còn rất lớn.

VI. Tương lai ngành logistics TPHCM Cơ hội và định hướng mới

Ngành logistics TPHCM đang đứng trước những cơ hội lớn để bứt phá. Sự tăng trưởng ổn định của kinh tế vĩ mô, kim ngạch xuất nhập khẩu liên tục tăng và sự bùng nổ của thương mại điện tử là những động lực chính thúc đẩy nhu cầu về dịch vụ logistics. Để tận dụng cơ hội này, định hướng phát triển trong tương lai phải tập trung vào các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh một cách toàn diện. Các doanh nghiệp cần đẩy mạnh liên kết, hợp tác để khắc phục điểm yếu về quy mô, đồng thời tăng cường đầu tư cho chuyển đổi số ngành logistics. Về phía nhà nước, việc tiếp tục hoàn thiện chính sách phát triển logistics và đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng sẽ tạo ra môi trường thuận lợi để ngành phát triển bền vững. Tương lai của ngành logistics TPHCM sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển đổi từ việc cung cấp dịch vụ đơn lẻ sang các mô hình tích hợp cao hơn như doanh nghiệp 4PL và 5PL, biến TPHCM thành một trung tâm logistics quan trọng của khu vực.

6.1. Xu hướng phát triển và cơ hội từ thương mại điện tử

Thương mại điện tử đang định hình lại ngành logistics, tạo ra nhu cầu khổng lồ về các dịch vụ hoàn tất đơn hàng (fulfillment), giao hàng chặng cuối (last-mile delivery) và logistics kho bãi. Đây là cơ hội vàng cho các doanh nghiệp logistics TPHCM. Bằng cách ứng dụng công nghệ trong logistics, các doanh nghiệp có thể phát triển các giải pháp chuyên biệt cho thương mại điện tử, như hệ thống quản lý đơn hàng thông minh, kho bãi tự động và tối ưu hóa lộ trình giao hàng. Nắm bắt được xu hướng này sẽ giúp doanh nghiệp tạo ra lợi thế cạnh tranh khác biệt và chiếm lĩnh một phân khúc thị trường đầy tiềm năng.

6.2. Các giải pháp đột phá để nâng tầm năng lực cạnh tranh

Để nâng tầm năng lực cạnh tranh, các doanh nghiệp cần có những giải pháp đột phá. Thay vì cạnh tranh về giá, hãy tập trung vào việc tạo ra giá trị gia tăng cho khách hàng thông qua chất lượng dịch vụ logistics vượt trội và các giải pháp tùy chỉnh. Việc xây dựng các liên minh chiến lược giữa các doanh nghiệp logistics, công ty công nghệ và các nhà sản xuất sẽ tạo ra một hệ sinh thái mạnh mẽ. Cuối cùng, việc áp dụng các mô hình kinh doanh mới, như logistics xanh hay kinh tế chia sẻ trong vận tải và kho bãi, không chỉ giúp tối ưu chi phí mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội, góp phần xây dựng hình ảnh thương hiệu bền vững trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP LOGISTICS 1. Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics TP. Khái niệm logistics Điều 233 Luật thương mại năm 2005 đã đề cập “Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao”[27]. Logistics là tên gọi của dịch vụ logistics trong khoảng thời gian đầu cụm từ này mới xuất hiện tại Việt Nam.

Hiện nay, ngay tại Việt Nam, hầu hết những nhà chuyên môn đều đồng ý rằng dùng từ “hậu cần” để giải thích logistics vẫn chưa thực sự nhận thức được đầy đủ ý nghĩa về từ logistics hiện đại và do vậy giải pháp là hãy cứ để nguyên từ logistics trong ngôn ngữ nước ta, cũng như marketing, container. Và, thuật ngữ logistics cũng đã được sử dụng chính thức trong Luật thương mại 2005, và được phiên âm (một cách khá “ngộ nghĩnh”) theo tiếng Việt là “lô- gi- stíc”. Hiện nay có rất nhiều khái niệm về logistics, tác giả xin nêu 1 số khái niệm khá phổ biến về logistics như sau: Theo Đoàn Thị Hồng Vân, Logistics là hệ thống các công việc được thực hiện một cách có kế hoạch nhằm quản lý nguyên vật liệu, dịch vụ, thông tin và dòng chảy của vốn. nó bao gồm cả những hệ thống thông tin ngày một phức tạp, sự truyền thông và hệ thống kiểm soát cần phải có trong môi trường làm việc hiện nay [12, tr.

Theo tài liệu giảng dạy của trường Đại học hàng hải thế giới thì “Logistics là quá trình tối ưu hóa về vị trí, lưu trữ và vận chuyển các tài nguyên hay các yếu tố đầu vào từ điểm xuất phát là nhà cung ứng, thông qua các nhà sản xuất, người bán buôn, bán lẻ, đến tay người tiêu dùng thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế” [41]. 8 Theo Hội đồng uản trị Logistics Hoa K (Hội đồng này thiết lập các nguyên tắc, thể lệ, nội dung mà các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Logistics ở các nước thường áp dụng theo quy chế của Hội đồng này), logistics là quy trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và kiểm soát quá trình lưu chuyển và dự trữ hàng hóa, dịch vụ. từ điểm xuất phát đầu tiên đến nơi tiêu thụ cuối cùng sao cho hiệu quả và phù hợp với yêu cầu của khách hàng [36]. Theo Giáo sư người Anh Martin Christopher thì cho rằng: “Logistics là quá trình quản trị chiến lược công tác thu mua, di chuyển và dự trữ nguyên liệu, bán thành phẩm, thành phẩm (và d ng thông tin tương ứng) trong một công ty và qua các kênh phân phối của công ty để tối đa hóa lợi nhuận hiện tại và tương lai thông qua việc hoàn tất các đơn hàng với chi phí thấp nhất” [11].

Logistics là quá trình tối ưu hóa về vị trí và thời điểm, vận chuyển và dự trữ nguồn tài nguyên từ điểm đầu tiên của chuỗi cung ứng qua các khâu sản xuất phân phối cho đến tay người tiêu dùng cuối cùng, thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế” [11]. Riêng tác giả cho rằng với khái niệm về logistics của Hội đồng Quản trị Logistics Hoa K là phù hợp với tình hình hoạt động logistics của doanh nghiệp. Bởi vì, logistics là quá trình lập kế hoạch, thực hiện và kiểm soát qui trình các hoạt động bắt nguồn từ điểm xuất phát là các nhà cung ứng nguyên vật liệu, trải qua quá trình vận chuyển, kiểm tra chất lượng, tồn kho, sản xuất sản phẩm và vận chuyển đến tay người tiêu dùng cuối cùng. Để quá trình này vận hành phải qua hàng loạt các hoạt động kinh tế và đ i hỏi nhà quản lý phải quản lý hiệu quả với chi phí thấp và phù hợp với yêu cầu của khách hàng.

Hoạt động logistics được xuyên suốt từ khâu cung ứng, quản lý vật tư đến khâu phân phối sản phẩm đến khách hàng. Để logistics doanh nghiệp được hiệu quả, cần có sự phối hợp với các nhà cung cấp dịch vụ logistics hay còn gọi là logistics bên thứ 3. (3PL- Third Party Logistics) - là người thay mặt cho chủ hàng quản lý và thực hiện các dịch vụ logistics cho từng bộ phận chức năng, ví dụ như: thay mặt cho người gửi hàng thực hiện thủ tục xuất khẩu và vận chuyển nội địa hoặc thay mặt cho người nhập khẩu làm thủ tục thông quan và vận chuyển hàng tới địa điểm đến nơi quy dịnli. Do đó 3PL bao gồm nhiều dịch vụ khác nhau, kết hợp chặt chẽ việc luân chuyển, tồn trữ hàng hóa, xử lý thông tin.

và có 9 tính tích hợp vào dây chuyền cung cấp của khách hàng [12, tr. Vai trò của logistics Logistics có vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa chu trình lưu chuyển của sản xuất kinh doanh từ khâu đầu vào nguyên vật liệu, phụ kiện,. tới sản phẩm cuối cùng đến tay khách hàng sử dụng. Theo nghiên cứu của Viện nghiên cứu quản trị kinh doanh UCI đã đưa ra các được vai trò của logictics như sau: Thứ nhất, dịch vụ logistics góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thiểu chi phí trong quá trình sản xuất, tăng cường sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp.

Theo thống kê của một số tổ chức nghiên cứu về logistics cũng như iện nghiên cứu logistics của Mỹ cho biết, chi phí cho hoạt động logistics chiếm tới khoảng 10- 13% GDP ở các nước phát triển, con số này ở các nước đang phát triển thì cao hơn khoảng 15-20%. Theo thống kê của một nghiên cứu, hoạt động logistics trên thị trường Trung Quốc tăng trưởng với tốc độ bình quân là 33%/1 năm và ở Brazil là 20%/1 năm. Điều này cho thấy chi phí cho logistics là rất lớn.Vì vậy với việc hình thành và phát triển dịch vụ logistics là rất lớn.Vì vậy, với việc hình thành và phát triển dịch vụ logistics sẽ giúp các doanh nghiệp cũng như toàn bộ nền kinh tế quốc dân giảm được chi phí trong chuỗi logistics, làm cho quá trình sản xuất kinh doanh tinh giản hơn và đạt hiệu quả hơn. Giảm chi phí trong sản xuất, quá trình sản xuất kinh doanh tinh giản, hiệu quả sản xuất kinh doanh được nâng cao góp phần tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

Thực tế những năm qua tại các nước Châu Âu, chi phí logistics đã giảm xuống rất nhiều và c n có xu hướng giảm nữa trong các năm tới. Thứ hai, dịch vụ logistics có tác dụng tiết kiệm và giảm chi phí trong hoạt động lưu thông phân phối Giá cả hàng hóa trên thị trường chính bằng giá cả ở nơi sản xuất cộng với chi phí lưu thông. Chi phí lưu thông hàng hóa, chủ yếu là phí vận tải chiếm một tỷ lệ không nhỏ và là bộ phận cấu thành giá cả hàng hóa trên thị trường, đặc biệt là hàng hóa trong buôn bán quốc tế. Vận tải là yếu tố quan trọng của lưu thông.

Mác đã từng nói “Lưu thông có ý nghĩa là hành trình thực tế của hàng hóa trong không gian được giải quyết bằng vận tải”. ận tải có nhiệm vụ đưa hàng hóa đến nơi tiêu dùng và tạo khả năng để thực hiện giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa. Trong buôn bán quốc 10 tế, chi phí vận tải chiếm tỷ trọng khá lớn, theo số liệu thống kê của UNCTAD thì chi phí vận tải đường biển chiếm trung bình 10-15% giá FOB, hay 8-9% giá CIF. Mà vận tải là yếu tố quan trọng nhất trong hệ thống logistics cho nên dịch vụ logistics ngày càng hoàn thiện và hiện đại sẽ tiết kiệm cho phí vận tải và các chi phí khác phát sinh trong quá trình lưu thông dẫn đến tiết kiệm và giảm chi phí lưu thông.

Nếu tính cả chi phí vận tải, tổng chi phí logistics (bao gồm đóng gói, lưu kho, vận tải, quản lý, .) ước tính chiếm tới 20% tổng chi phí sản xuất ở các nước phát triển, trong khi đó nếu chỉ tính riêng chi phí vận tải có thể chiếm tới 40% giá trị xuất khẩu của một số nước không có đường bờ biển. Thứ ba, dịch vụ logistics góp phần gia tăng giá trị kinh doanh của các doanh nghiệp vận tải giao nhận Dịch vụ logistics là loại hình dịch vụ có quy mô mở rộng và phức tạp hơn nhiều so với hoạt động vận tải giao nhận thuần túy. Trước kia, người kinh doanh dịch vụ vận tải giao nhận chỉ cung cấp cho khách hàng những dịch vụ đơn giản, thuần túy và đơn lẻ. Ngày nay, do sự phát triển của sản xuất, lưu thông, các chi tiết của một sản phẩm có thể do nhiều quốc gia cung ứng và ngược lại một loại sản phẩm của doanh nghiệp có thể tiêu thụ tại nhiều quốc gia, nhiều thị trường khác nhau, vì vậy dịch vụ mà khách hàng yêu cầu từ người kinh doanh vận tải giao nhận phải đa dạng và phong phú.

Người vận tải giao nhận ngày nay đã triển khai cung cấp các dịch vụ nhằm đáp ứng yêu cầu thực tế của khách hàng. Họ trở thành người cung cấp dịch vụ logistics (logistics service provider). Rõ ràng, dịch vụ logistics đã góp phần làm gia tăng giá trị kinh doanh của các doanh nghiệp vận tải giao nhận. Theo kinh nghiệm ở những nước phát triển cho thấy, thông qua việc sử dụng dịch vụ logistics trọn gói, các doanh nghiệp sản xuất có thể rút ngắn thời gian từ lúc nhận đơn hàng cho đến lúc giao sản phẩm cho khách hàng từ 5-6 tháng xuống còn 2 tháng.

Kinh doanh dịch vụ này có tỷ suất lợi nhuận cao gấp 3-4 lần sản xuất và gấp từ 1-2 lần các dịch vụ ngoại thương khác. Thứ tư, logistics phát triển góp phần mở rộng thị trường trong buôn bán quốc tế Sản xuất có mục đích là phục vụ tiêu dùng, cho nên trong sản xuất kinh doanh, vấn đề thị trường luôn là vấn đề quan trọng và luôn được các nhà sản xuất và kinh 11 doanh quan tâm. Các nhà sản xuất kinh doanh muốn chiếm lĩnh và mở rộng thị trường cho sản phẩm của mình phải cần sự hỗ trợ của dịch vụ logistics. Dịch vụ logistics có tác dụng như chiếc cầu nối trong việc chuyển dịch hàng hóa trên các tuyến đường mới đến các thị trường mới đúng yêu cầu về thời gian và địa điểm đặt ra.

Dịch vụ logistics phát triển có tác dụng rất lớn trong việc khai thác và mở rộng thị trường kinh doanh cho các doanh nghiệp.