chương 1 trong luật đất đai năm 2013, quy hoạch sử dụng đất được định nghĩa như sau: Quy hoạch sử dụng đất là việc phân bổ và khoanh vùng đất đai theo không gian sử dụng cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực đối với từng vùng kinh tế - xã hội và đơn vị hành chính trong một khoảng thời gian xác định. Theo như TS. Lương Văn Hinh (2003) [8] Quy hoạch sử dụng đất là một hiện tượng kinh tế - xã hội thể hiện đồng thời ba tính chất: - Kinh tế (bằng hiệu quả sử dụng đất) - Kỹ thuật (các tác nghiệp chuyên môn kỹ thuật: điều tra, khảo sát, xây dựng bản đồ, khoanh định, xử lý số liệu) - Pháp chế (xác định tính pháp lý về mục đích và quyền sử dụng đất nhằm đảm bảo sử dụng và quản lý đất đai theo pháp luật) Như vậy có thể định nghĩa: quy hoạch sử dụng đất đai là hệ thống các biện pháp của nhà nước (thể hiện đồng thời ba tính chất kinh tế, kỹ thuật và pháp chế) về tổ chức sử dụng và quản lý đất đai đầy đủ (mọi loại đất đều đưa vào sử dụng theo các mục đích nhất định), hợp lý (đặc điểm tính chất tự nhiên, vị trí, diện tích phù hợp với yêu cầu và mục đích sử dụng), khoa học (áp dụng các thành tựu khoa học – kỹ thuật và các biện pháp tiên tiến) và có hiệu quả nhất (đáp ứng đồng bộ cả ba lợi ích kinh tế - xã hội – môi trường) thông qua việc phân bổ quỹ đất đai (khoanh định cho các mục đích và các ngành) và tổ chức sử dụng đất như tư liệu sản xuất. Quy hoạch sử dụng đất khu công nghiệp gồm: xác lập cơ cấu sử dụng đất theo phương án chọn, cụ thể hoá bố cục các khu chức năng, trong đó đặc biệt là tiến hành chia lô đất xây dựng xí nghiệp công nghiệp (XNCN) trong các khu đất dành cho XNCN.
Xác định các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật của từng ô đất: Diện tích, mật độ xây dựng, chiều cao tầng trung bình, diện tích sàn, hệ số sử dụng đất.; Khi xem xét quy hoạch sử dụng đất khu công nghiệp, chúng ta cũng cần nắm rõ về Quy hoạch Khu công nghiệp để đảm bảo sự phát triển đồng bộ và bền vững: Quy hoạch khu công nghiệp phải được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, chiến lược CNH – HĐH của vùng và địa phương. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Quy hoạch Khu công nghiệp phải đảm bảo sự cân đối, hợp lý trong cơ cấu quy hoạch tổng thể phát triển công nghiệp trong vùng và khai thác được nguồn nhân lực, giải quyết tốt mối quan hệ giữa phát triển công – nông – lâm nghiệp …thúc đẩy phát triển văn hóa – khoa học. Địa điểm các Khu công nghiệp phải thuận lợi, gần các đầu mối giao thông quan trọng, gần các nguồn cung cấp nguyên liệu và nơi tiêu thụ sản phẩm. Diện tích Khu công nghiệp cần phải đủ để xây dựng trước mắt cũng như có khả năng phát triển mở rộng Khu công nghiệp, không gây ra sự đảo lộn, hoặc thay đổi quá nhiều qua thời kỳ thay đổi sản xuất hay mở rộng các xí nghiệp công nghiệp.
Địa điểm xây dựng các Khu công nghiệp phải đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật: địa hình khu đất, địa chất công trình, thủy văn, cao độ ngập lụt, khoảng cách so với khu dân cư… Đây là những vấn đề phức tạp liên quan chặt chẽ đến công tác thiết kế, xây dựng và phát triển sau này, ảnh hưởng nhiều đến vốn đầu tư xây dựng. Đặc điểm và phân loại Khu công nghiệp: 1. Đặc điểm Khu công nghiệp: - Khu công nghiệp có vị trí xác định, có thể có hoặc không có hàng rào ngăn cách, và thường không có dân cư sinh sống. Các khu công nghiệp đều được xác định ranh giới cụ thể phân biệt với các vùng còn lại thuộc lãnh thổ quốc gia.
Mọi hoạt động đầu tư bên trong khu công nghiệp không chỉ được điều chỉnh bởi quy luật hiện hành mà còn được hưởng những quy chế pháp lý riêng và được hưởng những ưu đãi cụ thể. Toàn bộ hạ tầng kỹ thuật khu công nghiệp được xây dựng phục vụ sản xuất công nghiệp và kinh doanh dịch vụ phục vụ sản xuất công nghiệp, không phục vụ mục đích sống dân cư kể cả người Việt Nam, người nước ngoài làm việc trong Khu công nghiệp. - Khu công nghiệp được thành lập để thu hút các doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ phục vụ sản xuất công nghiệp. Lĩnh vực đầu tư chủ yếu của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp là sản xuất công nghiệp và dịch vụ phục vụ cho sản xuất công nghiệp.
Trong khu công 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nghiệp không có các hoạt động sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp và các dịch vụ phục vụ cho loại hình sản xuất này. - Khu công nghiệp được thành lập có khả năng thu hút vốn đầu tư trong nước và ngoài nước. - Đơn vị đầu tư Khu công nghiệp có thể thuê đất của Nhà nước để đầu tư hạ tầng, cho thuê và thu phí quản lý Khu công nghiệp. - Khu công nghiệp được quản lý bởi một cơ quan chuyên trách là Ban quản lý Khu công nghiệp cấp tỉnh, thành phố theo cơ chế ủy quyền của các Bộ, ngành với cơ chế một cửa, một đầu mối, ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp.
Phân loại Khu công nghiệp: Ở Việt Nam Khu công nghiệp thường được phân loại như sau: - Phân loại theo đặc điểm quản lý: Khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ kỹ thuật cao. - Phân loại theo loại hình công nghiệp: Khu công nghiệp khai thác và chế biến dầu khí, Khu công nghiệp thực phẩm… Tuy nhiên các Khu công nghiệp hiện nay đều là các Khu công nghiệp đa ngành phù hợp theo cơ cấu phát triển kinh tế và công nghiệp của khu vực. - Phân loại theo mức độ độc hại: Đây là hình thức phân loại hay được đề cập tới bởi nó quyết định đến việc bố trí các Khu công nghiệp so với khu dân cư cũng như các biện pháp đảm bảo điều kiện về môi trường. Mức độ vệ sinh trong khu công nghiệp cũng phụ thuộc nhiều vào sự bố trí các loại hình công nghiệp trong khu công nghiệp.
Cấp độ độc hại Cấp I Cấp II Cấp III Cấp IV Cấp V Đặc Ảnh hưởng rất Có tác động Có tác động Có tác động Không có điểm xấu tới lân cận xấu xấu ở mức xấu không tác động độc hại bởi bụi, khí trung bình đáng kể xấu đến 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thải, tiếng ồn, khu vực hỏa hoạn lân cận Cách khu dân >1000m >500m >300m >100m >50m cư Bảng 1. Bảng phân loại Khu công nghiệp theo mức độ độc hại ( Nguồn:Theo http://vndocs.com/docs/index-15799.html?page=2) - Phân loại theo quy mô: + Khu công nghiệp có quy mô nhỏ: Thường có diện tích đến 100ha + Khu công nghiệp có quy mô trung bình: Có diện tích từ 100ha - 300ha + Khu công nghiệp có quy mô lớn: Có diện tích trên 300ha 1. Vai trò của quy hoạch sử dụng đất hiệu quả phát triển Khu công nghiệp đối với sự phát triển kinh tế xã hội. Góp phần đáng kể giá trị sản xuất công nghiệp vào kim ngạch xuất khẩu và ngân sách cả nước Hiện nay, Chính phủ đang ưu tiên các ngành công nghiệp theo hướng xuất khẩu, lấy phát triển khu vực sản xuất hàng xuất khẩu làm động lực chủ yếu lôi kéo phát triển toàn nền kinh tế.
Chiến lược này đã được nhiều nước đang phát triển áp dụng và không ít trong số đó đã thành công. Nhờ áp dụng chiến lược này, nền kinh tế của nước ta trong vài ba thập kỷ qua đã đạt được một tốc độ tăng trưởng cao, một số ngành công nghiệp (chủ yếu là công nghiệp có mặt hàng xuất khẩu) đã đạt được trình độ kỹ thuật tiên tiến, có khả năng cạnh tranh trên thị trường thế giới. Trong 10 năm qua, các nhóm hàng công nghiệp đã tăng tỷ trọng lên mức đáng kể đặc biệt là nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo đã tăng tỷ trọng gần 20%, từ mức 46,7% năm 2001 lên 64,5% năm 2012. Xu hướng này được dự báo tiếp tục trong thời gian tới.
10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thu hút vốn đầu tư để phát triển kinh tế Đặc điểm của quy hoạch sử dụng đất phát triển các Khu công nghiệp là các doanh nghiệp trong và ngoài nước cùng đầu tư trên vùng không gian lãnh thổ, là nơi kết hợp được cả nguồn vốn trong và ngoài nước. Một trong những yếu tố quan trọng để đẩy mạnh Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đó là vốn. Việc phát triển và thu hút đầu tư của các doanh nghiệp trong và ngoài nước sẽ huy động được nguồn vốn lớn cho nền kinh tế, đi liền với đó là hoàn thiện các chính sách đầu tư.
Trước hết, Khu công nghiệp huy động vốn từ nội bộ nền kinh tế đất nước, đây là nhân tố có tính quyết định, là nhân tố nội lực. Trong những năm gần đây nguồn vốn này phát triển một cách nhanh chóng. Thứ hai, Khu công nghiệp huy động vốn từ các doanh nghiệp nước ngoài. Thực trạng nền kinh tế của nước ta vẫn còn phát triển thấp và gặp nhiều khó khăn thì việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài là một yếu tố vô cùng quan trọng.
Trong 20 năm qua, các Khu công nghiệp, khu chế xuất đã trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài. Hàng năm vốn FDI vào Khu công nghiệp, khu chế xuất chiếm từ 40-45% tổng vốn FDI đăng ký tăng thêm của cả nước, trong đó các dự án FDI về sản xuất công nghiệp trong Khu công nghiệp, khu chế xuất chiếm gần 80% tổng vốn FDI vào ngành công nghiệp cả nước. Phần lớn các Khu công nghiệp, khu chế xuất do nhà đầu tư nước ngoài làm chủ đầu tư đều cơ bản hoàn thành xây dựng kết cấu hạ tầng và đi vào hoạt động.