Luận văn thạc sĩ đánh giá hiện trạng môi trường nước tại thị trấn chợ mới huyện chợ mới tỉnh bắc kạn

Luận văn thạc sĩ đánh giá hiện trạng môi trường nước tại thị trấn Chợ Mới, huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn, phân tích chất lượng nguồn nước và đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường.

• Tác giả: Đinh Lâm Khởi
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Lợi
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng Môi Trường Nước Tại Thị Trấn Chợ Mới, Huyện Chợ Mới, Tỉnh Bắc Kạn
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích của đề tài
• 1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở pháp lý
• 2.2. Khái niệm về tài nguyên nước và ô nhiễm nước
• 2.3. Khái niệm về nước sạch và nước hợp vệ sinh
• 2.4. Các thông số của chất lượng nước
• 2.4.1. Thông số vật lý
• 2.4.2. Thông số hoá học
• 2.4.3. Thông số sinh học
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 3.4.2. Phương pháp lấy mẫu ngoài hiện trường và phân tích trong phòng thí nghiệm
• 3.4.3. Phương pháp phỏng vấn, phát phiếu điều tra
• 3.4.4. Phương pháp khảo sát thực địa
• 3.4.5. Phương pháp tổng hợp, so sánh
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thị trấn Chợ Mới, huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.1.1. Vị trí địa lý
• 4.1.1.2. Địa hình, địa mạo
• 4.1.1.3. Các nguồn tài nguyên
• 4.1.1.3.1. Tài nguyên đất
• 4.1.1.3.2. Tài nguyên nước
• 4.1.1.3.3. Tài nguyên rừng
• 4.1.1.3.4. Tài nguyên khoáng sản
• 4.1.1.3.5. Tài nguyên nhân văn
• 4.1.1.4. Thực trạng môi trường
• 4.1.1.5. Tác động của biến đổi khí hậu đến việc sử dụng đất
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.1.2.1. Tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 4.1.2.2. Thực trạng phát triển các ngành kinh tế
• 4.1.2.3. Dân số, lao động, việc làm và thu nhập
• 4.1.2.4. Thực trạng phát triển các khu dân cư đô thị
• 4.1.2.5. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng
• 4.1.2.6. Những thuận lợi và khó khăn của thị trấn Chợ Mới
• 4.2. Nghiên cứu, đánh giá chất lượng một số nguồn nước tại thị trấn Chợ Mới, huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn
• 4.2.1. Hiện trạng sử dụng nước của thị trấn Chợ Mới
• 4.2.2. Nghiên cứu, xác định hàm lượng một số chỉ tiêu ô nhiễm môi trường nước mặt tại thị trấn Chợ Mới
• 4.2.3. Nghiên cứu, xác định hàm lượng một số chỉ tiêu ô nhiễm môi trường nước ngầm tại thị trấn Chợ Mới
• 4.2.4. Nghiên cứu, xác định hàm lượng một số chỉ tiêu ô nhiễm đối với nguồn nước máy tại thị trấn Chợ Mới
• 4.2.5. Tổng hợp kết quả nghiên cứu, xác định một số chỉ tiêu ô nhiễm nguồn nước tại thị trấn Chợ Mới
• 4.3. Một số nguyên nhân gây ảnh hưởng tới môi trường nước của thị trấn Chợ Mới, huyện Chợ Mới
• 4.4. Ý kiến của người dân về hiện trạng môi trường nước
• 4.5. Đề xuất một số giải pháp phòng ngừa, khắc phục ô nhiễm
• 4.5.1. Giải pháp kỹ thuật
• 4.5.2. Giải pháp về công tác quản lý
• 4.5.3. Giải pháp về thể chế, chính sách
• 4.5.4. Giải pháp luật pháp, chính sách và giáo dục tuyên truyền
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đặt vấn đề

Nước là nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, không thể thiếu cho sự sống. Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm nước đang trở thành vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt tại thị trấn Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn. Sự phát triển kinh tế và đô thị hóa đã dẫn đến việc suy thoái chất lượng nước. Đề tài này nhằm đánh giá hiện trạng môi trường nước tại khu vực này, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý và bảo vệ tài nguyên nước. Việc nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa trong học tập mà còn có giá trị thực tiễn cao, giúp nâng cao chất lượng nước phục vụ cho người dân.

1.1. Mục đích của đề tài

Mục đích chính của đề tài là đánh giá chất lượng nước tại thị trấn Chợ Mới. Nghiên cứu sẽ xác định các nguồn nước, các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng nước và đề xuất các biện pháp cải thiện. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho công tác quản lý tài nguyên nước tại địa phương, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của bảo vệ môi trường nước.

1.2. Ý nghĩa của đề tài

Đề tài không chỉ có ý nghĩa trong việc nâng cao kiến thức cho sinh viên mà còn góp phần vào việc bảo vệ môi trường tại thị trấn Chợ Mới. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp cảnh báo về tình trạng ô nhiễm, từ đó đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm cải thiện chất lượng nước. Điều này không chỉ có lợi cho sức khỏe cộng đồng mà còn hỗ trợ cho sự phát triển bền vững của khu vực.

II. Tổng quan tài liệu

Tài nguyên nước là một phần quan trọng trong môi trường sống. Ô nhiễm nước xảy ra khi các chất độc hại xâm nhập vào nguồn nước, gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người và sinh vật. Tại Việt Nam, tình trạng ô nhiễm nước đang gia tăng do nhiều nguyên nhân, bao gồm sự phát triển kinh tế không bền vững và quản lý tài nguyên chưa hiệu quả. Đặc biệt, tại Bắc Kạn, tài nguyên nước đang chịu áp lực lớn từ các hoạt động sản xuất và sinh hoạt. Việc nghiên cứu môi trường nước là cần thiết để có cái nhìn tổng quan về chất lượng nước và các yếu tố tác động đến nó.

2.1. Khái niệm về tài nguyên nước

Tài nguyên nước bao gồm nước mặt và nước ngầm. Nước mặt là nước tồn tại trên bề mặt đất, trong khi nước ngầm nằm dưới bề mặt đất. Cả hai loại nước này đều có vai trò quan trọng trong đời sống con người và hệ sinh thái. Việc quản lý tài nguyên nước hiệu quả là rất cần thiết để đảm bảo nguồn nước sạch cho cộng đồng.

2.2. Tình hình ô nhiễm nước tại Việt Nam

Tình trạng ô nhiễm nước tại Việt Nam đang ở mức báo động. Nhiều nguồn nước bị ô nhiễm do chất thải sinh hoạt, công nghiệp và nông nghiệp. Tại thị trấn Chợ Mới, các hoạt động kinh tế và sinh hoạt của người dân đã làm gia tăng ô nhiễm nước. Việc đánh giá hiện trạng môi trường nước là cần thiết để xác định mức độ ô nhiễm và tìm ra giải pháp khắc phục.

III. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc thu thập số liệu thứ cấp và thực hiện khảo sát thực địa. Các mẫu nước sẽ được lấy từ nhiều nguồn khác nhau như nước mặt, nước ngầm và nước máy. Việc phân tích các chỉ tiêu ô nhiễm sẽ giúp xác định chất lượng nước tại thị trấn Chợ Mới. Phương pháp phỏng vấn cũng sẽ được sử dụng để thu thập ý kiến của người dân về chất lượng nước mà họ đang sử dụng. Kết quả từ các phương pháp này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình trạng môi trường nước tại khu vực.

3.1. Phương pháp thu thập số liệu

Số liệu sẽ được thu thập từ các tài liệu, báo cáo của các cơ quan chức năng và từ các cuộc khảo sát thực địa. Việc này giúp đảm bảo tính chính xác và khách quan của thông tin. Các mẫu nước sẽ được phân tích theo các tiêu chuẩn hiện hành để xác định mức độ ô nhiễm và chất lượng nước.

3.2. Phương pháp phân tích

Phân tích mẫu nước sẽ được thực hiện tại các phòng thí nghiệm đạt tiêu chuẩn. Các chỉ tiêu như BOD, COD, và các vi sinh vật sẽ được kiểm tra để đánh giá chất lượng nước. Kết quả phân tích sẽ được so sánh với các quy chuẩn hiện hành để xác định mức độ ô nhiễm và đưa ra các khuyến nghị phù hợp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Nước là nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, các sinh vật không thể tồn tại được nếu thiếu nước, không có nước nghĩa là không có sự sống. Đối với con người nước là yếu tố quan trọng nhất. Trong cơ thể con người nước chiếm trên 70% trọng lượng cơ thể. Với sự phát triển của kinh tế và xã hội trong thời gian gần đây sự tác động của con người gây ra vô số những hậu quả, trong đó ô nhiễm nước đang là vấn đề thời sự, đáng lo ngại, là nguyên nhân gây nên sự hủy hoại môi trường tự nhiên, hủy hoại con người.

Khủng hoảng về nước đang diễn biến hết sức phức tạp trên khắp hành tinh chúng ta, và Việt Nam cũng không ngoại lệ. Những hoạt động phát triển kinh tế một cách ồ ạt và chưa đồng bộ đã dẫn đến nguồn nước đang bị suy thoái nặng nề. Hiện nay tài nguyên nước ở Việt Nam là có hạn và đang chịu một sức ép nghiêm trọng trước tình trạng ô nhiễm và sử dụng quá mức cho phép. Hơn 60% lượng nước của Việt Nam là từ lãnh thổ nước ngoài chảy vào nước ta nên rất khó trong việc chủ động khai thác sử dụng, ngoài ra còn phải hứng chịu những rủi ro không đáng có, trong đó có cả các chất ô nhiễm.

Nước có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với con người, tuy nhiên hiện nay nước đang bị suy giảm cả về số lượng và chất lượng do nhiều nguyên nhân khác nhau như: Dân số gia tăng, phát triển kinh tế và công tác quản lý tài nguyên nước chưa được thỏa đáng. Con người sử dụng nước cho nhiều mục đích khác nhau. Việc cải thiện cấp nước và điều kiện vệ sinh góp phần quan trọng vào việc giảm bớt gánh nặng về sức khỏe cho người dân. Thị trấn Chợ Mới là trung tâm của huyện Chợ Mới, cách thị xã Bắc Kạn khoảng 40km về hướng nam.

Có con sông Cầu chảy qua. Thị trấn Chợ n 2 Mới có diện tích tự nhiên 2. Trong những năm gần đây quá trình đô thị hóa cùng với các hoạt động của con người đã tác động mạnh mẽ đến môi trường của địa phương, gây ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí ở các mức độ khác nhau. Ngoài nguyên nhân khách quan như vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên còn có các nguyên nhân chủ quan như sự gia tăng của các hoạt động kinh tế - xã hội, dân cư, thiếu quy hoạch không gian lãnh thổ… Do đó cần có những biện pháp hữu hiệu để ngăn ngừa, hạn chế, khắc phục, giảm thiểu ô nhiễm môi trường nhằm phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững.

Tại thị trấn Chợ Mới nguồn nước sử dụng gồm nước mặt, giếng đào, giếng khoan và nước sạch. Vì vậy để giúp cho dân cư thị trấn Chợ Mới có được nguồn nước đạt tiêu chuẩn cần phải tiến hành đánh giá đúng hiện trạng nước hiện tại để từ đó xây dựng các giải pháp xử lý thích hợp. Xuất phát từ mục tiêu đó và được sự cho phép của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Môi trường, dưới sự hướng dẫn của : Giảng viên - TS. Nguyễn Thị Lợi, em tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá hiện trạng môi trường nước tại thị trấn Chợ Mới - Huyện Chợ Mới - Tỉnh Bắc Kạn”.

Mục đích của đề tài - Đánh giá được hiện trạng chất lượng của nguồn nước tại thị trấn Chợ Mới, huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn. - Nghiên cứu chất lượng môi trường nước nhằm mục đích cung cấp sử dụng từ đó có những biện pháp quản lý cũng như các giải pháp nâng cao chất lượng đối với nguồn nước của địa phương. Yêu cầu của đề tài - Điều tra thu thập thông tin, phân tích để xác định các nguồn, các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng nước. - Số liệu phản ánh trung thực, khách quan.

- Kết quả phân tích các thông số về chất lượng nước phải chính xác. n 3 - Những kiến nghị đưa ra có tính khả thi, phù hợp với điều kiện của địa phương. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Đề suất các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm.

- Áp dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn. - Nâng cao hiểu biết về kiến thức thực tế. - Tích lũy kinh nghiệm cho công việc sau khi ra trường. - Bổ sung tư liệu cho học tập.

Ý nghĩa thực tiễn - Phản ánh thực trạng môi trường nước tại thị trấn Chợ Mới - huyện Chợ Mới - tỉnh Bắc Kạn. - Cảnh báo các vấn đề cấp bách và nguy cơ tiềm tàng về ô nhiễm suy thoái môi trường nước. - Nâng cao chất lượng nước phục vụ cho người dân trên địa bàn của huyện. - Lựa chọn các giải pháp tối ưu để sử dụng nước có chất lượng đảm bảo.

- Tạo số liệu làm cơ sở cho việc lập kế hoạch xây dựng chính sách bảo vệ môi trường và kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của huyện. n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.Cơ sở pháp lý - Luật bảo vệ môi trường do nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 29/11/2005 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2006. - Luật tài nguyên nước số 17/2012/QH13 đã được Quốc hội nước CHXHCNVN khóa XIII, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 21/6/2012 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2013. - Căn cứ nghị định 117/2007/ NĐ - CP về sản xuất, cung cấp và tiêu thụ nước sạch.

- Căn cứ tiêu chuẩn vệ sinh nước ăn uống (Ban hành kèm theo quyết định số 1329 ngày 18/04/2002 của Bộ trưởng y tế). - Nghị định số 21/2008/NĐ - CP ngày 28 tháng 02 năm 2008 của Chính phủ sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 80/2006/NĐ - CP ngày 09 tháng 08 năm 2006 của Chính phủ về việc quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. - Quyết đinh số 104/2000/QĐ – TTg ngày 25/08/2000 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt chiến lược quốc gia về cấp nước sạch và vệ sinh nông thôn đến năm 2020. - Nghị định số 149/2004/NĐ – CP ngày 27/07/2004 của Chính phủ quy định về việc cấp phép thăm dò,khai thác,sử dụng tài nguyên nước, xả nước thải vào nguồn nước.

- Quyết định số 35/2002/QĐ - BKHCN ngày 5/6/2002 của bộ khoa học công nghệ về việc ban hành tiêu chuẩn môi trường Việt Nam (31 tiêu chuẩn). -Quyết định số 34/2004/QĐ - BKHCN ngày 9/10/2004 về việc ban hành tiêu chuẩn Việt Nam. n 5 - Quyết định số 22/2006/QĐ - BTNMT ngày 18/12/2006 của BTNMT về việc bắt buộc áp dụng các tiêu chuẩn Việt Nam (5 tiêu chuẩn). - Quyết định số 16/2008/QĐ - BTNMT ngày 31/12/2008 của BTNMT về việc ban hành Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về môi trường.

- TCVN 5993:1995 (ISO 5667-3: 1985) – Chất lượng nước – Lấy mẫu. Hướng dẫn bảo quản và xử lý mẫu. - TCVN 5992:1995 (ISO 5667 - 2: 1991) – Chất lượng nước – Lấy mẫu. Hướng dẫn bảo quản và xử lý mẫu.

- TCVN 2652 – 78 : Hướng dẫn lấy mẫu và bảo quản mẫu đối với mẫu nước cấp sinh hoạt. - QCVN 02:2009/BYT “Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt” (Ban hành kèm theo Thông tư 05 ngày 01/12/2009 để thay thế quyết định số 09/2005/BYT – QĐ ngày 13/03/2005 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc ban hành tiêu chuẩn vệ sinh nước sạch). - QCVN 01:2009/BYT “Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về chất lượng nước ăn uống” do Cục Y tế dự phòng và Môi trường biên soạn và được Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành theo Thông tư số 04/2009/TT – BYT ngày 17/6/2009. - QCVN 08:2008/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về chất lượng nước mặt; - QCVN 09:2008/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về chất lượng nước ngầm; - Quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế số 08/2005/QĐ – BYT ngày 11/03/2005 về việc ban hành tiêu chuẩn vệ sinh đối với các loại nhà tiêu.

- Chiến lược bảo vệ môi trường Quốc gia đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020. n 6 - Thông tư của Bộ Y tế số 15/2006/TT – BYT ngày 30/11/2006 hướng dẫn việc kiểm tra vệ sinh nước sạch, nước ăn uống, nhà tiêu và hộ gia đình. Khái niệm về tài nguyên nước và ô nhiễm nước Khái niệm môi trường. “Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên.

[6] Khái niệm ô nhiễm môi trường. “Ô nhiễm môi trường là sự làm thay đổi tính chất của môi trường, vi phạm tiêu chuẩn môi trường. [6] Nước là tài nguyên đặc biệt quan trọng, là thành phần thiết yếu của cuộc sống và môi trường. Không có nước, cuộc sống trên Trái đất không thể tồn tại được.

Nó quyết định sự tồn tại và phát triển bền vững của đất nước. Mặt khác nó có thể gây ra tai họa cho con người và môi trường. Nước mặt là nước tồn tại trên mặt đất liền và hải đảo. Nước ngầm là nguồn nước nằm ở dưới bề mặt lớp đất sỏi và trong những tầng địa chất thấm qua được.

Nước sinh hoạt là nước có thể dùng cho ăn, uống, vệ sinh của con người. Ô nhiễm nước là hiện tượng các vùng nước như sông, hồ, nước ngầm… bị các hoạt động của con người làm nhiễm các chất có thể gây hại cho con người và cuộc sống các sinh vật trong tự nhiên. Khái niệm về nước sạch và nước hợp vệ sinh Nước sạch là nước đảm bảo các yêu cầu sau: + Nước trong không màu. + Không có mùi vị lạ, không có tạp chất.

n 7 + Không chứa chất tan có hại. + Không có mầm mống gây bệnh. Nước hợp vệ sinh là nước được sử dụng trực tiếp hoặc sau lọc thỏa mãn các yêu cầu chất lượng về cảm quan như không màu, không mùi, không vị lạ và không chứa thành phần có thể gây ảnh hưởng tới sức khỏe con người, có thể dùng cho ăn uống sau khi đun sôi (QCVN 02 – BYT). Các nguồn nước đạt theo tiêu chuẩn nước hợp vệ sinh được cấp từ các công trình như trạm cấp nước, giếng khoan tầng nông hoặc sâu được sử dụng thường xuyên, nước mưa hứng và trữ trong bể, lu chứa được rửa sạch, nước sông, suối không bị ô nhiễm bởi các chất thải của người và động vật, hóa chất hoặc các chất thải công nghiệp, làng nghề.