Luận văn thạc sĩ hay đánh giá công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất của một số dự án trên địa bàn khu kinh tế nghi sơn tỉnh thanh hóa

Luận văn thạc sĩ phân tích công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại khu kinh tế Nghi Sơn, Thanh Hóa.

• Tác giả: Hoàng Bá Tuân
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thị Thanh Thủy
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản Lý Đất Đai
• Đề tài: Đánh Giá Công Tác Bồi Thường, Hỗ Trợ Và Tái Định Cư Khi Nhà Nước Thu Hồi Đất Của Một Số Dự Án Trên Địa Bàn Khu Kinh Tế Nghi Sơn Tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu của đề tài
• 0.3. Yêu cầu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Khái quát về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
• 1.1.1. Khái niệm về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
• 1.1.1.1. Thu hồi đất
• 1.1.1.2. Bồi thường, hỗ trợ
• 1.1.1.3. Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất
• 1.1.1.4. Tái định cư
• 1.1.1.5. Một số khái niệm liên quan khác
• 1.1.2. Đặc điểm của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
• 1.1.3. Những yếu tố tác động đến công tác bồi thường GPMB
• 1.1.3.1. Thực trạng quản lý đất đai
• 1.1.3.2. Tổ chức thực hiện và giải quyết các thủ tục hành chính
• 1.1.3.3. Chế độ, chính sách
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Hiện trạng sử dụng đất và công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn Khu kinh tế Nghi Sơn huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh hóa
• 2.5. Đánh giá công tác bồi thường GPMB và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại hai dự án trên địa bàn nghiên cứu
• 2.6. Đánh giá công tác bồi thường GPMB và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại hai dự án qua ý kiến người dân
• 2.7. Đề xuất một số giải pháp cần thực hiện trong thời gian tới nhằm ổn định và nâng cao đời sống của người dân có đất bị thu hồi cả trong hiện tại và tương lai
• 2.8. Phương pháp nghiên cứu
• 2.8.1. Phương pháp điều tra
• 2.8.2. Phương pháp thống kê, phân tích, xử lý số liệu
• 2.8.3. Phương pháp chuyên gia
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Hiện trạng sử dụng đất và công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa
• 3.1.1. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa
• 3.1.2. Công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn huyện Tĩnh Gia
• 3.1.3. Bộ máy cán bộ ngành quản lý đất đai của huyện Tĩnh Gia
• 3.2. Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường GPMB và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại hai dự án nghiên cứu
• 3.2.1. Tổng quan về dự án nghiên cứu
• 3.2.2. Ý nghĩa tầm quan trọng của dự án
• 3.2.3. Quy mô, địa điểm, thời gian thực hiện dự án. Phạm vi ảnh hưởng của dự án
• 3.2.4. Công tác bồi thường GPMB và TĐC khi nhà nước thu hồi đất tại hai dự án
• 3.2.5. Đánh giá công tác bồi thường GPMB của 2 dự án nghiên cứu qua phiếu điều tra ý kiến
• 3.2.5.1. Điều tra hộ gia đình
• 3.2.5.2. Điều tra cán bộ chuyên môn
• 3.2.6. Nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng tới tiến độ bồi thường GPMB và tái định cư
• 3.2.7. Đề xuất một số giải pháp
• 3.2.7.1. Giải pháp về chính sách
• 3.2.7.2. Giải pháp về đào tạo nghề, tạo việc làm, tăng thu nhập, ổn định cuộc sống cho người có đất bị thu hồi
• 3.2.7.3. Giải pháp về tổ chức thực hiện
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Công Tác Bồi Thường Tại Khu Kinh Tế Nghi Sơn

Công tác bồi thường và tái định cư tại Khu Kinh Tế Nghi Sơn là một vấn đề quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Thanh Hóa. Việc thu hồi đất để phục vụ các dự án đầu tư không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của người dân mà còn tác động đến tiến độ thực hiện các dự án. Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là cần thiết để đảm bảo quyền lợi cho người dân và thúc đẩy phát triển bền vững.

1.1. Khái Niệm Về Bồi Thường và Tái Định Cư

Bồi thường là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất cho người dân bị thu hồi đất. Tái định cư là quá trình di dời người dân đến nơi ở mới, đảm bảo họ có cuộc sống ổn định. Cả hai khái niệm này đều liên quan mật thiết đến chính sách đất đai và quyền lợi của người dân.

1.2. Tình Hình Hiện Tại Về Bồi Thường Tại Nghi Sơn

Hiện nay, công tác bồi thường tại Khu Kinh Tế Nghi Sơn gặp nhiều khó khăn. Nhiều hộ dân chưa nhận được bồi thường thỏa đáng, dẫn đến tình trạng khiếu nại và bất ổn xã hội. Cần có các giải pháp kịp thời để cải thiện tình hình này.

II. Những Thách Thức Trong Công Tác Bồi Thường Tại Khu Kinh Tế Nghi Sơn

Công tác bồi thường và tái định cư tại Khu Kinh Tế Nghi Sơn đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến người dân mà còn tác động đến tiến độ thực hiện các dự án đầu tư. Việc nhận thức và giải quyết các thách thức này là rất quan trọng.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Xác Định Giá Bồi Thường

Việc xác định giá bồi thường hợp lý cho người dân là một trong những thách thức lớn. Nhiều trường hợp giá bồi thường không phản ánh đúng giá trị thực tế của đất, dẫn đến sự không hài lòng từ phía người dân.

2.2. Thiếu Thống Nhất Trong Chính Sách Bồi Thường

Chính sách bồi thường hiện tại còn thiếu sự thống nhất và đồng bộ. Điều này gây khó khăn trong việc thực hiện và làm giảm hiệu quả của công tác bồi thường và tái định cư.

III. Phương Pháp Đánh Giá Công Tác Bồi Thường Tại Nghi Sơn

Để đánh giá công tác bồi thường và tái định cư tại Khu Kinh Tế Nghi Sơn, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Việc thu thập dữ liệu từ các hộ dân và các cơ quan chức năng là rất quan trọng để có cái nhìn tổng quan và chính xác.

3.1. Phương Pháp Khảo Sát Ý Kiến Người Dân

Khảo sát ý kiến người dân là một phương pháp hiệu quả để thu thập thông tin về sự hài lòng của họ đối với công tác bồi thường. Điều này giúp xác định những vấn đề cần cải thiện.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Từ Các Dự Án

Phân tích dữ liệu từ các dự án đã thực hiện sẽ giúp đánh giá hiệu quả của công tác bồi thường và tái định cư. Việc này cần được thực hiện một cách khoa học và khách quan.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Công Tác Bồi Thường Tại Nghi Sơn

Công tác bồi thường và tái định cư không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là quyền lợi của người dân. Việc thực hiện tốt công tác này sẽ góp phần ổn định đời sống và phát triển kinh tế xã hội tại Khu Kinh Tế Nghi Sơn.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Công Tác Bồi Thường

Một số dự án đã thực hiện tốt công tác bồi thường, giúp người dân ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều trường hợp chưa được giải quyết thỏa đáng.

4.2. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Dự Án Thành Công

Các dự án thành công trong công tác bồi thường có thể cung cấp bài học kinh nghiệm quý báu cho các dự án khác. Việc áp dụng các phương pháp hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng công tác bồi thường.

V. Kết Luận Về Công Tác Bồi Thường Tại Khu Kinh Tế Nghi Sơn

Công tác bồi thường và tái định cư tại Khu Kinh Tế Nghi Sơn cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu của người dân. Việc đánh giá và cải tiến chính sách bồi thường là cần thiết để đảm bảo quyền lợi cho người dân và thúc đẩy phát triển bền vững.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện Công Tác Bồi Thường

Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện công tác bồi thường, như nâng cao nhận thức của người dân và cải thiện quy trình bồi thường.

5.2. Tương Lai Của Công Tác Bồi Thường Tại Nghi Sơn

Tương lai của công tác bồi thường tại Khu Kinh Tế Nghi Sơn phụ thuộc vào sự cải cách và hoàn thiện chính sách bồi thường. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và phát triển kinh tế địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là một trong những mắt xích then chốt quyết định tốc độ phát triển hạ tầng và thu hút nguồn lực đầu tư tại các vùng kinh tế trọng điểm. Khu kinh tế Nghi Sơn tỉnh Thanh Hóa được thành lập theo Quyết định số 965/QĐ-TTg ngày 17 tháng 7 năm 2006 của Thủ tướng Chính phủ, đóng vai trò động lực thúc đẩy công nghiệp hóa khu vực Bắc Trung Bộ. Năm 2017, khu vực này ghi nhận mức thu nhập bình quân đầu người đạt 63,8 triệu đồng/năm, đóng góp quan trọng vào mục tiêu đưa Thanh Hóa trở thành địa phương đứng thứ 3 toàn quốc về thu hút vốn đầu tư.

Tuy nhiên, quá trình triển khai hàng loạt dự án hạ tầng kỹ thuật và công nghiệp quy mô lớn đã làm nảy sinh nhiều xung đột lợi ích phức tạp. Tình trạng chậm trễ trong khâu giải phóng mặt bằng tại các dự án trọng điểm như tuyến đường nối Quốc lộ 1A đến đường Đông Tây 4 và tuyến đường Đông Tây 4 đi Cảng Nghi Sơn đã trực tiếp ảnh hưởng đến tiến độ bàn giao mặt bằng sạch cho các nhà đầu tư chiến lược.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm mục tiêu đánh giá toàn diện thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại các dự án điển hình trên địa bàn huyện Tĩnh Gia thuộc Khu kinh tế Nghi Sơn giai đoạn 2007 - 2018. Đề tài tập trung phân tích sâu các yếu tố cản trở tiến độ, từ đó thiết lập hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm giảm thiểu tỷ lệ khiếu nại đất đai xuống dưới 10%, rút ngắn 25% thời gian bàn giao mặt bằng và bảo đảm sinh kế bền vững cho hàng nghìn hộ gia đình bị ảnh hưởng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết quyền sở hữu tài sản và lý thuyết địa tô kinh tế, giải thích mối quan hệ giữa giá trị quyền sử dụng đất và cơ chế phân chia lợi ích địa tô chênh lệch khi chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ nông nghiệp sang công nghiệp - dịch vụ. Bên cạnh đó, khung lý thuyết về tái lập sinh kế và phục hồi rủi ro xã hội được vận dụng để phân tích mức độ tổn thương của người dân mất tư liệu sản xuất.

Về mặt khái niệm, đề tài bám sát các thuật ngữ chuẩn mực theo Luật Đất đai 2013 và Hiến pháp 2013:

• Thu hồi đất: Việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất theo Khoản 11 Điều 3.
• Bồi thường về đất: Hành động trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi theo Khoản 12 Điều 3 và Điều 74.
• Hỗ trợ khi thu hồi đất: Chính sách trợ giúp người dân ổn định đời sống, sản xuất và chuyển đổi nghề theo Khoản 14 Điều 3 và Điều 83.
• Tái định cư: Quá trình di dời, bố trí chỗ ở mới bảo đảm nguyên tắc điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Kinh nghiệm quốc tế cũng được đối chiếu, tiêu biểu như quy định phân cấp hạn mức thu hồi đất tại Trung Quốc (trên 35 ha đất nông nghiệp và 70 ha đất khác thuộc thẩm quyền Quốc vụ viện) hay cơ chế thông báo trước từ 2 đến 3 năm kết hợp đối thoại minh bạch của Singapore giúp duy trì tỷ lệ cưỡng chế thực tế dưới 1%.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp đa chiều từ tài liệu thứ cấp của Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn, UBND huyện Tĩnh Gia giai đoạn 2007 - 2017 và nguồn dữ liệu sơ cấp thu thập thực địa trong năm 2017 - 2018.

Nghiên cứu thực hiện khảo sát trên cỡ mẫu gồm 120 hộ gia đình có đất bị thu hồi (được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo loại đất nông nghiệp và đất ở) cùng 30 cán bộ chuyên môn trực tiếp làm công tác giải phóng mặt bằng (chọn mẫu có chủ đích). Phương pháp chọn mẫu này bảo đảm tính đại diện cao, phản ánh khách quan góc nhìn của cả đối tượng thụ hưởng và cơ quan quản lý.

Phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh và phương pháp tham vấn chuyên gia được lựa chọn nhằm lượng hóa các chỉ tiêu về tiến độ, mức độ hài lòng và chi phí đền bù. Khung quy trình phân tích tuân thủ nghiêm ngặt trình tự 5 bước theo Quyết định số 999/2015/QĐ-UBND của UBND tỉnh Thanh Hóa, bao gồm các mốc thời gian pháp lý như thông báo thu hồi trước 90 ngày với đất nông nghiệp, 180 ngày với đất phi nông nghiệp; niêm yết công khai dự thảo phương án 20 ngày; thời hạn kiểm đếm hiện trạng 45 ngày và chi trả tiền bồi thường trong vòng 30 ngày.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu tại hai dự án giao thông huyết mạch gồm Dự án Đường từ Quốc lộ 1A đến điểm đầu đường Đông Tây 4 và Dự án Đường Đông Tây 4 đi Cảng Nghi Sơn cho thấy tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ đã giải ngân lên đến hàng trăm tỷ đồng với hàng trăm hộ dân bị ảnh hưởng trực tiếp.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|             BẢNG TỔNG HỢP CÁC KẾT QUẢ VÀ PHÁT HIỆN CHÍNH                     |
+-----------------------------+--------------------+----------------------------+
| Nhóm chỉ tiêu đánh giá      | Tỷ lệ ghi nhận     | Tác động thực tế           |
+-----------------------------+--------------------+----------------------------+
| Tuân thủ quy trình 5 bước   | 100% dự án         | Hồ sơ pháp lý đầy đủ       |
| Hộ dân kiến nghị đơn giá    | 68,5% hộ khảo sát  | Khiếu nại kéo dài          |
| Hộ nông nghiệp mất việc làm | 78,2% người trong  | Sinh kế chưa ổn định       |
|                             | độ tuổi lao động   |                            |
| Chậm tiến độ do hồ sơ đất   | 42,0% trường hợp   | Ách tắc khâu kiểm đếm      |
| Chênh lệch giá thị trường   | Thấp hơn 30% - 40% | Giảm tính đồng thuận       |
+-----------------------------+--------------------+----------------------------+

Thứ nhất, về tính chuẩn mực quy trình, 100% các dự án đều tuân thủ các bước lập Hội đồng bồi thường, niêm yết công khai và kiểm đếm theo Quyết định số 999/2015/QĐ-UBND. Tuy nhiên, về mặt thời gian, có khoảng 42% trường hợp bị kéo dài tiến độ thẩm định do vướng mắc trong xác định nguồn gốc đất trước ngày 18 tháng 12 năm 1980.

Thứ hai, về giá đất bồi thường, có đến 68,5% hộ dân cho rằng đơn giá bồi thường do UBND tỉnh ban hành thấp hơn từ 30% đến 40% so với giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường tự do. Sự chênh lệch này là căn nguyên chính dẫn đến các bức xúc, khiếu kiện kéo dài.

Thứ ba, về an sinh xã hội và chuyển đổi nghề, kết quả điều tra chỉ ra 78,2% lao động nông nghiệp sau khi mất đất gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm mới. Đa số các hộ tiêu dùng hết khoản hỗ trợ tài chính một lần trong khoảng 12 đến 24 tháng mà chưa tạo dựng được nguồn thu nhập thay thế ổn định.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các hạn chế trên xuất phát từ sự buông lỏng quản lý hồ sơ địa chính qua nhiều thời kỳ, hệ thống dữ liệu đất đai cấp xã bị thất lạc dẫn đến sai lệch giữa hiện trạng đo đạc thực địa và hồ sơ giải thửa. Bên cạnh đó, việc các khu tái định cư như Hải Yến, Hải Bình, Trúc Lâm chưa được đầu tư hạ tầng hoàn thiện đồng bộ trước khi thu hồi đất đã tạo ra tâm lý e ngại di dời của người dân.

Dữ liệu so sánh quan điểm có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột thể hiện sự tương phản rõ rệt: trong khi 83,3% cán bộ chuyên môn đánh giá các bước bồi thường là công khai và đúng luật, thì chỉ có 48,6% người dân đồng tình với mức giá hỗ trợ tài sản và công trình trên đất. Kết quả này tương đồng với các phát hiện tại thành phố Lạng Sơn của các nghiên cứu cùng thời kỳ, khẳng định khoảng cách giá đất và bài toán sinh kế hậu thu hồi là thách thức mang tính hệ thống tại các đô thị công nghiệp đang mở rộng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng tại Khu kinh tế Nghi Sơn, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Hoàn thiện cơ chế xác định giá đất cụ thể: Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp cùng các đơn vị tư vấn độc lập khảo sát sát giá giao dịch thị trường, xây dựng hệ số điều chỉnh giá đất bồi thường đạt mức tiệm cận 85% - 90% giá thị trường trong điều kiện bình thường. Kế hoạch hoàn thành trong giai đoạn 2019 - 2020.

2. Thực hiện phương châm xây dựng khu tái định cư đi trước một bước: Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn và UBND huyện Tĩnh Gia quy hoạch, ưu tiên bố trí tối thiểu 20% ngân sách giải phóng mặt bằng hàng năm để xây dựng hoàn chỉnh hệ thống điện, đường, trường, trạm tại các khu tái định cư trước khi ban hành quyết định thu hồi đất ít nhất 6 tháng.

3. Đổi mới chính sách đào tạo nghề và phục hồi sinh kế bền vững: UBND huyện liên kết trực tiếp với các doanh nghiệp trong Khu kinh tế Nghi Sơn như Nhà máy Lọc hóa dầu và Nhà máy Nhiệt điện, cam kết tiếp nhận đào tạo nghề và tuyển dụng tối thiểu 75% lao động trong độ tuổi thuộc diện mất đất nông nghiệp, triển khai định kỳ hàng năm từ quý I/2019.

4. Hiện đại hóa và số hóa cơ sở dữ liệu địa chính: Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện chuẩn hóa 100% hồ sơ địa chính, số hóa bản đồ giải thửa tại các xã trọng điểm, cắt giảm 50% thời gian xác minh nguồn gốc đất và giải quyết dứt điểm các khiếu nại phát sinh trong thời hạn tối đa 15 ngày làm việc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

1. Cán bộ quản lý nhà nước và chuyên viên địa chính cấp huyện, thị xã: Vận dụng trực tiếp quy trình 5 bước theo Quyết định số 999/2015/QĐ-UBND, tối ưu hóa kỹ năng điều tra kiểm đếm, phân loại nguồn gốc đất và xây dựng phương án bồi thường giảm thiểu sai sót nghiệp vụ.

2. Ban quản lý các khu kinh tế, khu công nghiệp và chủ đầu tư hạ tầng: Tham khảo mô hình dự báo chi phí, hoạch định quỹ đất tái định cư tập trung, giúp rút ngắn từ 20% đến 30% thời gian giải phóng mặt bằng cho các dự án giao thông và nhà xưởng quy mô lớn.

3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Quản lý đất đai: Khai thác nguồn dữ liệu thực chứng với 120 mẫu điều tra hộ gia đình và 30 mẫu chuyên gia, phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu chuyên sâu về kinh tế đất và chính sách an sinh xã hội.

4. Các tổ chức tư vấn thẩm định giá đất và văn phòng luật sư: Sử dụng các phân tích so sánh giữa khung giá nhà nước và giá thị trường thực tế làm căn cứ tư vấn chính sách, hòa giải tranh chấp và thẩm định giá bồi thường bảo đảm tính khách quan.

Câu hỏi thường gặp

1. Thời hạn thông báo thu hồi đất theo quy định pháp luật được áp dụng như thế nào? Theo Điều 67 Luật Đất đai 2013 và Quyết định số 999/2015/QĐ-UBND tỉnh Thanh Hóa, cơ quan chức năng phải thông báo thu hồi đất chậm nhất là 90 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp trước khi ban hành quyết định thu hồi, trừ trường hợp người dân tự nguyện bàn giao sớm.

2. Thời hạn chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho người dân được quy định trong bao lâu? Trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định thu hồi đất và phê duyệt phương án chi tiết, tổ chức làm nhiệm vụ giải phóng mặt bằng có trách nhiệm chi trả đầy đủ tiền bồi thường hoặc bàn giao đất tái định cư thực địa cho người có đất bị thu hồi.

3. Nguyên nhân cốt lõi gây chậm tiến độ bồi thường tại Khu kinh tế Nghi Sơn là gì? Nguyên nhân chủ yếu do việc xác định nguồn gốc đất gặp khó khăn vì hồ sơ lưu trữ trước ngày 18 tháng 12 năm 1980 bị thiếu hụt, kết hợp với mức giá đất bồi thường nhà nước thấp hơn 30% - 40% so với giá thị trường khiến khoảng 68,5% hộ dân phát sinh kiến nghị.

4. Người dân bị thu hồi toàn bộ đất nông nghiệp được hưởng những chính sách hỗ trợ nào? Ngoài tiền bồi thường giá trị quyền sử dụng đất, người trực tiếp sản xuất nông nghiệp được hưởng chính sách hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất, hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm bằng tiền hoặc các khóa học nghề theo quy định tại Điều 83 Luật Đất đai 2013.

5. Giải pháp tái định cư nào được đánh giá mang lại hiệu quả bền vững nhất? Đó là nguyên tắc xây dựng khu tái định cư trước một bước với hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội hoàn thiện 100% trước khi cưỡng chế hoặc giải tỏa tối thiểu 6 tháng, giúp người dân an tâm chuyển đến nơi ở mới có điều kiện tốt hơn hoặc tương đương nơi ở cũ.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại Khu kinh tế Nghi Sơn giai đoạn 2007 - 2018, chỉ rõ các thành tựu và rào cản pháp lý thực tế.
• Khảo sát thực chứng 120 hộ dân chỉ ra khoảng cách chênh lệch từ 30% đến 40% giữa giá đất bồi thường và giá thị trường là nguyên nhân trực tiếp làm phát sinh khiếu nại.
• Khẳng định tính chuẩn mực của quy trình 5 bước theo Quyết định số 999/2015/QĐ-UBND nhưng nhấn mạnh yêu cầu phải hoàn thiện cơ sở dữ liệu địa chính cấp cơ sở.
• Xác lập bài học kinh nghiệm sâu sắc về việc phát triển quỹ đất tái định cư đồng bộ đi trước một bước nhằm ổn định đời sống cho 100% hộ dân di dời.
• Đề xuất hệ sinh thái 4 giải pháp liên hoàn bao gồm định giá đất độc lập, hỗ trợ sinh kế lâu dài, quy hoạch hạ tầng và chuyển đổi số quản lý đất đai.

Đóng góp lớn nhất của công trình khoa học này là cung cấp hệ thống số liệu sơ cấp xác thực cùng luận cứ khoa học vững chắc giúp hoàn thiện cơ chế quản lý đất đai tại các vùng kinh tế trọng điểm ven biển.

Trong giai đoạn 2019 - 2025, các cơ quan quản lý và chính quyền địa phương cần khẩn trương cụ thể hóa các giải pháp nêu trên thành quy chế phối hợp liên ngành. Các tổ chức, nhà đầu tư và nhà khoa học hãy liên hệ tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để cùng hợp tác ứng dụng các mô hình giải phóng mặt bằng văn minh, minh bạch và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Khái quát về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 1. Khái niệm về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 1. Thu hồi đất Căn cứ điểm 11 - Điều 3, Luật đất đai 2013 [1]: “11.

Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai. Bồi thường, hỗ trợ Căn cứ điểm 12 - Điều 3, Luật đất đai 2013 [1]: “12. Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất.” Bồi thường thiệt hại khi thu hồi đất cho dân, là việc khôi phục lại giá trị tài sản (nhà cửa, đất đai…), nguồn sinh sống, lợi ích vật chất và tinh thần theo nghĩa rộng cho người sử dụng đất bị ảnh hưởng do quá trình triển khai thực hiện dự án đó chính là hình thức trách nhiệm dân sự để bù đắp những tổn thất về vật chất, tinh thần cho bên thiệt hại, nhưng thiệt hại này không phải do hành vi trái pháp luật (của nhà đầu tư hay của Nhà nước) mà thực chất là kết quả của “phá hủy - tái tạo” trong quá trình phát triển của đô thị hay kinh tế - xã hội. Sự đền bù đó có thể hiểu là trả lại đầy đủ hoặc tương xứng với mất mát hoặc sự vất vả.

Và phải hiểu rằng: - Không phải mọi khoản đền bù đều bằng tiền; - Sự mất mát của người bị thu hồi đất không chỉ là về mặt vật chất mà nhiều trường hợp còn mất mát cả về tinh thần và nhất là khi phải đi tái định cư; - Về mặt hành chính thì đây là một quá trình không tự nguyện, có tính bắt buộc và đòi hỏi phải có sự “hy sinh”. Không chỉ là một sự đền bù ngang giá tuyệt đối. Căn cứ điểm 14 - Điều 3, Luật đất đai 2013 [1]: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển”.

Nhà nước trợ giúp cho người có đất bị thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển thông qua việc cấp kinh phí để di dời đến địa điểm mới, đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới… Căn cứ vào Điều 83 Luật đất đai 2013 [1]: "Điều 83. Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất 1. Nguyên tắc hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: a) Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất ngoài việc được bồi thường theo quy định của Luật này còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ; b) Việc hỗ trợ phải bảo đảm khách quan, công bằng, kịp thời, công khai và đúng quy định của pháp luật. Các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm: a) Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất; b) Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp; thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ của hộ gia đình, cá nhân mà phải di chuyển chỗ ở; c) Hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở của hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở; d) Hỗ trợ khác.

Chính phủ quy định chi tiết Điều này. Tái định cư Tái định cư là một vấn đề rất lớn của quốc gia, đặc biệt là các nước đã và đang phát triển những trường hợp điển hình như xây dựng làm cầu đường, xây dựng các khu công nghiệp và phát triển đô thị. Tái định cư là một khái niệm mang một tầm vóc khá rộng, ảnh hưởng tác động trực tiếp đến đời sống của người dân do bị mất tài sản, và nguồn thu nhập trong quá trình dự án phát triển gây ra. Khi bất kể có phải di chuyển hoặc các chương trình có mục đích khôi phục cuộc sống của họ.

Vì vậy Tái định cư bao hàm cả việc thực LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 hiện chính sách bồi thường thiệt hại khi thu hồi đất và Tái định cư theo nghĩa hẹp đó chính là quá trình di dời người dân đến một nơi ở mới. Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở thì người sử dụng đất được bố trí Tái Định Cư bằng một trong các hình thức sau: - Bồi thường bằng nhà ở; - Bồi thường bằng giao đất ở mới; - Bồi thường bằng tiền để người dân tự lo chỗ ở. Hình thức về việc tái định cư có các dạng như sau: - Di dời dân cư vào khu đô thị; - Chuyển dịch nội thành và ngoại thành từ các chương trình cải tạo đô thị hóa, chuyển dịch theo cơ sở tự nguyện của người dân; - Tái định cư tại chỗ khi chính quyền thực hiện các dự án. Xét về cơ sở tự nguyện của người dân cũng có rất nhiều mức độ: - Tái định cư tự giác; - Tái định cư tự phát; - Tái định cư cưỡng bức.

Xét về tính chất thì Tái định cư thường có 2 dạng như sau: Tái định cư bắt buộc: thực hiện các dự án có mục đích chung vì vậy đều được xác lập quyền ưu tiên, để thu hồi đất nhằm phục vụ các dự án vì lợi ích cho nhà nước. Tái định cư tự nguyện: Thông thường trong tái định cư tự nguyện trong các dự án được cải tạo quy mô trong khu đô thị vì những lợi ích trực tiếp của người tham gia dự án. Một số khái niệm liên quan khác Theo 1 số điểm Điều 3 Luật đất đai 2013 [1]: “ 7. Nhà nước giao quyền sử dụng đất (sau đây gọi là Nhà nước giao đất) là việc Nhà nước ban hành quyết định giao đất để trao quyền sử dụng đất cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nhà nước cho thuê quyền sử dụng đất (sau đây gọi là Nhà nước cho thuê đất) là việc Nhà nước quyết định trao quyền sử dụng đất cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất thông qua hợp đồng cho thuê quyền sử dụng đất. Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người đang sử dụng đất ổn định mà không có nguồn gốc được Nhà nước giao đất, cho thuê đất thông qua việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất lần đầu đối với thửa đất xác định. Chuyển quyền sử dụng đất là việc chuyển giao quyền sử dụng đất từ người này sang người khác thông qua các hình thức chuyển đổi, chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất và góp vốn bằng quyền sử dụng đất.

Chi phí đầu tư vào đất còn lại bao gồm chi phí san lấp mặt bằng và chi phí khác liên quan trực tiếp có căn cứ chứng minh đã đầu tư vào đất mà đến thời điểm Nhà nước thu hồi đất còn chưa thu hồi được. Giá đất là giá trị của quyền sử dụng đất tính trên một đơn vị diện tích đất. Giá trị quyền sử dụng đất là giá trị bằng tiền của quyền sử dụng đất đối với một diện tích đất xác định trong thời hạn sử dụng đất xác định. Tiền sử dụng đất là số tiền mà người sử dụng đất phải trả cho Nhà nước khi được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất.

Đặc điểm của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Giải phóng mặt bằng là quá trình thực hiện các công việc liên quan đến việc di dời nhà cửa, cây cối, các công trình xây dựng và một bộ phận dân cư trên một phần đất nhất định được quy hoạch cho việc cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một công trình mới. Quá trình giải phóng mặt bằng được tính từ khi bắt đầu hình thành hội đồng giải phóng mặt bằng đến khi giải phóng xong và giao cho chủ đầu tư mới. Đây là một quá trình đa dạng và phức tạp thể hiện sự khác nhau giữa các dự án và liên quan đến lợi ích trực tiếp của các bên tham gia và cả của xã hội. Công tác giải phóng mặt bằng mang tính quyết định đến tiến độ của các dự án, là khâu đầu tiên thực hiện dự án.

Trong đó đền bù thiệt hại là khâu quan trọng quyết định tiến độ giải phóng mặt bằng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Từ những nhận thức trên có thể hiểu bản chất của công tác đền bù giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất phục vụ mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng trong quá trình hiện nay không chỉ đơn thuần là sự đền bù về mặt vật chất mà còn phải đảm bảo lợi ích của người dân phải di chuyển. Đó là họ phải có được chỗ ở ổn định, điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi cũ, nhưng chắc chắn phải tốt hơn nơi cũ về mọi mặt thì mới tạo điều kiện cho người dân sống và ổn định. Được hỗ trợ ổn định đời sống sản xuất, đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp.

Những yếu tố tác động đến công tác bồi thường GPMB 1. Thực trạng quản lý đất đai Nói đúng hơn là hiệu lực pháp lý về quản lý đất đai của nơi có dự án. Nơi nào công tác quản lý đất đai tốt như đã hoàn chỉnh bản đồ địa chính có chất lượng, làm rõ nguồn gốc đất, ban hành công khai hạn mức diện tích đất ở và đất canh tác thì khâu đo đạc, xác định tính pháp lý của đất để áp giá bồi thường hoặc hỗ trợ, di chuyển tái định cư thường thuận lợi hơn. Trái lại, những nơi chưa tiến hành tốt những việc thuộc nội dung quản lý đất đai thường xuyên nói trên sẽ gặp không ít khó khăn trong việc xác định nguồn gốc đất, chủ sở hữu hợp pháp, diện tích, ranh giới của khu đất giữa thực địa và hồ sơ giải thửa do mất nhiều thời gian để đối chiếu, xác minh.

Mặt khác, mặc dù đã nhận được thông báo về chủ trương thu hồi đất và yêu cầu giữ nguyên hiện trạng đất nằm trong chỉ giới giải phóng mặt bằng, nhưng một số hộ dân vẫn tự ý trồng cây, cơi nới các công trình khiến việc thống kê, đền bù GPMB gặp không ít khó khăn.