Khóa luận đánh giá công tác bồi thường GPMB dự án đường tránh ngập TP Yên Bái tại xã Minh Quân

Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là một phần quan trọng trong quản lý dự án, đặc biệt là các… 76 trang · Đại học Nông Lâm Thái Nguyên · 2017.

• Tác giả: Lê Hồng Quân
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Đàm Xuân Vận
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa chính môi trường
• Đề tài: Đánh giá công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án đường tránh ngập thành phố Yên Bái đoạn qua địa phận xã Minh Quân huyện Trấn Yên tỉnh Yên Bái
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu
• 1.4.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.1.1. Khái niệm về bồi thường, thu hồi đất, giải phóng mặt bằng
• 2.1.2. Đặc điểm của công tác bồi thường, GPMB
• 2.1.3. Những yếu tố tác động đến công tác bồi thường, GPMB
• 2.2. Đối tượng và điều kiện được đền bù
• 2.2.1. Đối tượng được đền bù
• 2.2.2. Điều kiện được đền bù thiệt hại
• 2.3. Cơ sở pháp lý
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.1. Điều tra cơ bản về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Minh Quân và khu vực GPMB
• 3.3.2. Tình hình sử dụng và quản lý đất đai tại xã
• 3.3.3. Đánh giá kết quả công tác bồi thường, hỗ trợ của dự án đường tránh ngập Thành Phố Yên Bái đoạn qua xã Minh Quân
• 3.3.4. Đánh giá ảnh hưởng công tác BT&GPMB đến đời sống của người dân bị ảnh hưởng trong khu vực dự án
• 3.3.5. Đánh giá thuận lợi, khó khăn, các giải pháp khắc phục và bài học kinh nghiệm
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp điều tra thu thập số liệu
• 3.4.2. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu
• 3.4.3. Phương pháp chuyên gia
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Minh Quân
• 4.1.1. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội - môi trường
• 4.2. Tình hình sử dụng và quản lý đất đai tại xã
• 4.2.1. Hiện trạng sử dụng đất của xã Minh Quân
• 4.2.2. Tình hình quản lý đất đai
• 4.3. Đánh giá kết quả công tác bồi thường GPMB của dự án đường tránh ngập Thành Phố Yên Bái đoạn qua xã Minh Quân
• 4.3.1. Giới thiệu khái quát dự án đường tránh ngập Thành Phố Yên Bái đoạn qua xã Minh Quân
• 4.3.2. Quy trình tiến hành bồi thường thiệt hại
• 4.3.3. Kết quả công tác bồi thường về đất trong khu vực dự án
• 4.3.4. Kết quả bồi thường về tài sản trong khu vực dự án
• 4.3.5. Kết quả hỗ trợ người dân trong khu vực dự án
• 4.3.6. Tổng hợp kinh phí bồi thường, hỗ trợ
• 4.4. Đánh giá ảnh hưởng của việc thu hồi đất đến việc làm và đời sống của người dân trong khu vực GPMB
• 4.4.1. Kết quả ý kiến người dân về giá BTHT & GPMB
• 4.4.2. Tình hình lao động và việc làm của các hộ dân sau khi thực hiện dự án
• 4.4.3. Đánh giá về tình hình tiếp cận cơ sở hạ tầng, phúc lợi xã hội và mối quan hệ trong gia đình
• 4.4.4. Đánh giá chung về tình trạng cuộc sống hiện tại so với trước khi có dự án
• 4.5. Đánh giá những thuận lợi, khó khăn, vướng mắc và giải pháp khắc phục trong công tác bồi thường GPMB
• 4.5.1. Đánh giá những thuận lợi trong công tác GPMB
• 4.5.2. Đánh giá những khó khăn trong công tác GPMB
• 4.5.3. Đề xuất một số giải pháp cho công tác GPMB
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là một phần quan trọng trong quản lý dự án, đặc biệt là các dự án hạ tầng như dự án đường tránh ngập tại Yên Bái. Công tác này bao gồm việc thu hồi đất, đền bù thiệt hại, và hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng. Dự án đường tránh ngập tại Yên Bái đoạn qua xã Minh Quân đã thực hiện quy trình bồi thường theo quy định của pháp luật, đảm bảo quyền lợi của người dân. Tuy nhiên, vẫn còn một số khó khăn trong việc thống nhất giá đất và giải quyết các khiếu nại của người dân.

1.1. Quy trình bồi thường

Quy trình bồi thường trong dự án đường tránh ngập bao gồm các bước: khảo sát hiện trạng, xác định giá đất, và thực hiện đền bù. Công tác bồi thường được thực hiện dựa trên Luật Đất đai 2013 và các văn bản hướng dẫn liên quan. Tuy nhiên, việc xác định giá đất vẫn gặp nhiều tranh cãi do biến động thị trường và sự khác biệt trong đánh giá của các bên liên quan.

1.2. Kết quả bồi thường

Kết quả bồi thường cho thấy phần lớn người dân đã nhận được đền bù đúng quy định. Tuy nhiên, một số hộ dân vẫn chưa hài lòng với mức đền bù, dẫn đến việc khiếu nại kéo dài. Đền bù đất đai và tài sản trên đất được thực hiện theo khung giá của tỉnh Yên Bái, nhưng vẫn cần cải thiện để đảm bảo công bằng và minh bạch.

II. Ảnh hưởng của công tác bồi thường đến đời sống người dân

Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng có tác động lớn đến đời sống của người dân tại xã Minh Quân. Việc thu hồi đất đã làm thay đổi sinh kế của nhiều hộ gia đình, đặc biệt là những hộ phụ thuộc vào đất nông nghiệp. Dự án đường tránh ngập đã thực hiện các chính sách hỗ trợ như đào tạo nghề và tái định cư, nhưng hiệu quả vẫn còn hạn chế.

2.1. Thay đổi sinh kế

Việc thu hồi đất nông nghiệp đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh kế của nhiều hộ dân. Giải phóng mặt bằng đã làm mất đi nguồn thu nhập chính của họ, dẫn đến khó khăn trong việc ổn định cuộc sống. Các chính sách hỗ trợ như đào tạo nghề và chuyển đổi việc làm chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của người dân.

2.2. Tái định cư và hỗ trợ

Tái định cư là một phần quan trọng trong công tác bồi thường. Tuy nhiên, việc bố trí nhà ở mới và cơ sở hạ tầng tại khu tái định cư vẫn còn nhiều bất cập. Người dân phản ánh về chất lượng nhà ở và sự thiếu đồng bộ trong các dịch vụ công cộng, gây khó khăn trong việc ổn định cuộc sống.

III. Đề xuất giải pháp và bài học kinh nghiệm

Từ những kết quả và hạn chế trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện hiệu quả của công tác này. Quản lý dự án cần tăng cường minh bạch và công khai trong quá trình đền bù, đồng thời cải thiện các chính sách hỗ trợ để đảm bảo quyền lợi của người dân.

3.1. Giải pháp cải thiện công tác bồi thường

Để cải thiện công tác bồi thường, cần xây dựng cơ chế xác định giá đất linh hoạt hơn, phù hợp với biến động thị trường. Đồng thời, tăng cường sự tham gia của người dân trong quá trình đền bù để đảm bảo tính công bằng và minh bạch. Quản lý đất đai cần được thực hiện chặt chẽ hơn để tránh các tranh chấp phát sinh.

3.2. Bài học kinh nghiệm

Từ dự án đường tránh ngập tại Yên Bái, bài học kinh nghiệm quan trọng là cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng trong công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng. Phát triển hạ tầng cần đi đôi với việc đảm bảo quyền lợi của người dân, đặc biệt là trong việc hỗ trợ tái định cư và chuyển đổi sinh kế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Đánh giá công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án đường tránh ngập thành phố Yên Bái đoạn qua địa phận xã Minh Quân huyện Trấn Yên tỉnh Yên Bái" do sinh viên Lê Hồng Quân thực hiện năm 2017 tại Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Đàm Xuân Vận. Đề tài thuộc chuyên ngành Địa chính môi trường, Khoa Quản lý Tài nguyên, tập trung vào lĩnh vực quản lý đất đai và thực thi chính sách công.

Bối cảnh thực tiễn được tác giả nêu rõ xuất phát từ quá trình phát triển kinh tế và đô thị hóa nhanh chóng tại Việt Nam nói chung và tỉnh Yên Bái nói riêng. Nhu cầu thu hồi đất cho các dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật, khu công nghiệp và giao thông ngày càng gia tăng, tất yếu tác động trực tiếp đến quyền lợi của người sử dụng đất. Tại tỉnh Yên Bái, biến động giá đất và những vướng mắc trong công tác đền bù, giải tỏa đã làm phát sinh nhiều đơn thư khiếu nại, gây chậm tiến độ thi công công trình và tạo áp lực lên bộ máy hành chính cơ sở.

Công trình đường tránh ngập thành phố Yên Bái (đoạn nối trung tâm Km5 với Quốc lộ 32C) là dự án trọng điểm do Sở Giao thông Vận tải tỉnh Yên Bái làm chủ đầu tư, có tổng mức đầu tư gần 1.000 tỷ đồng (chính xác là 995 tỷ đồng theo phê duyệt). Toàn tuyến dài trên 10 km, quy mô bề rộng nền đường 50 m (mặt đường rộng 21 m, dải phân cách 9 m, vỉa hè 20 m), đạt tiêu chuẩn đường cấp II, đi qua địa bàn 6 xã, phường nhằm giải quyết bài toán chống ngập, hoàn thiện kết nối giao thông với Quốc lộ 32C và nút giao IC12 của đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai, đồng thời tạo tiền đề mở rộng không gian đô thị thành phố Yên Bái sang khu vực hữu ngạn sông Hồng.

Tại xã Minh Quân (huyện Trấn Yên) – địa bàn cửa ngõ có tuyến đường đi qua, tác giả đặt ra các mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Đánh giá công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng của dự án đường tránh ngập thành phố Yên Bái đoạn qua xã Minh Quân.
2. Đánh giá ảnh hưởng của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đến đời sống và việc làm của các hộ dân trong vùng dự án.
3. Tổng kết những kết quả đạt được, phân tích các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thu hồi đất; từ đó đề xuất phương án giải quyết và rút ra bài học kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng của dự án; hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan; các hộ gia đình bị thu hồi đất và đời sống người dân xung quanh khu vực dự án.
• Phạm vi nghiên cứu: Giới hạn trong các hoạt động thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tại dự án đường tránh ngập thành phố Yên Bái đoạn qua địa phận xã Minh Quân, huyện Trấn Yên.
• Địa điểm và thời gian nghiên cứu: Nghiên cứu thực địa được tiến hành tại UBND xã Minh Quân và các thôn bị ảnh hưởng trong thời gian từ ngày 15/8/2016 đến ngày 23/10/2016.

Cơ sở pháp lý, lý luận và phương pháp nghiên cứu

Về cơ sở lý luận, đề tài hệ thống hóa các định nghĩa pháp lý theo Luật Đất đai năm 2013: khái niệm thu hồi đất, bồi thường về đất, bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất (Điều 2); điều kiện được bồi thường về đất đối với từng chủ thể sử dụng đất (Điều 75); nguyên tắc và danh mục các khoản hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất, đào tạo chuyển đổi nghề và bố trí tái định cư (Điều 83). Tác giả phân tích tính hai mặt của giá đất: đối với cơ quan quản lý nhà nước, giá đất là công cụ điều tiết thị trường và cân đối lợi ích công cộng; đối với người có đất bị thu hồi, giá đất bồi thường là nguồn lực kinh tế cốt lõi để tạo lập nơi ở mới và ổn định kế sinh nhai. Bên cạnh đó, đề tài tổng quan kinh nghiệm quốc tế về thu hồi đất và định giá bồi thường tại Hàn Quốc (áp dụng hai đến ba tổ chức định giá độc lập, chi trả bồi thường nông nghiệp bằng 2 lần thu nhập bình quân), Pháp (quy trình hành chính kết hợp phán quyết tư pháp của tòa án), và Ấn Độ (cộng thêm 30% giá thị trường cho trường hợp thu hồi bắt buộc).

Hệ thống văn bản pháp lý làm căn cứ thẩm tra bao gồm:

• Luật Đất đai năm 2003 và Luật Đất đai năm 2013.
• Các Nghị định của Chính phủ: Nghị định số 181/2004/NĐ-CP, Nghị định số 182/2004/NĐ-CP, Nghị định số 197/2004/NĐ-CP, Nghị định số 188/2004/NĐ-CP, Nghị định số 17/2006/NĐ-CP, Nghị định số 123/2007/NĐ-CP, Nghị định số 69/2009/NĐ-CP, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Nghị định số 44/2014/NĐ-CP, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP.
• Các Thông tư chuyên ngành: Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT, Thông tư liên tịch số 02/2010/TTLT-BTNMT-BTC, Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường.
• Các văn bản quy phạm pháp luật của UBND tỉnh Yên Bái: Quyết định số 15/2011/QĐ-UBND, Quyết định số 03/2011/QĐ-UBND, Quyết định số 04/2011/QĐ-UBND (về chính sách, trình tự bồi thường, hỗ trợ, tái định cư), Quyết định số 42/2011/QĐ-UBND và Quyết định số 35/2013/QĐ-UBND (ban hành quy định bảng giá đất các năm 2012 và 2014).
• Các quyết định phê duyệt dự án của UBND tỉnh Yên Bái: Quyết định số 911/QĐ-UBND ngày 28/6/2011 và Quyết định điều chỉnh, bổ sung số 1280/QĐ-UBND ngày 13/8/2014.

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm:

• Phương pháp điều tra, thu thập số liệu:
  • Số liệu sơ cấp: Thực hiện điều tra, phỏng vấn trực tiếp bằng phiếu hỏi đối với 30 hộ gia đình có đất bị thu hồi trên địa bàn xã Minh Quân để đánh giá mức độ đồng thuận về đơn giá bồi thường và sự thay đổi về đời sống, việc làm sau thu hồi đất.
  • Số liệu thứ cấp: Thu thập các báo cáo thống kê đất đai, hồ sơ địa chính, phương án bồi thường chi tiết từ UBND xã Minh Quân, Trung tâm Phát triển quỹ đất và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan.
• Phương pháp thống kê và so sánh: Phân tích số liệu diện tích, cơ cấu sử dụng đất, đơn giá bồi thường quy định so với mặt bằng giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường; tổng hợp dữ liệu điều tra xã hội học bằng phần mềm bảng tính Excel.
• Phương pháp chuyên gia: Tham vấn ý kiến của cán bộ chuyên môn địa chính xã, cán bộ làm công tác bồi thường giải phóng mặt bằng cấp huyện và giảng viên hướng dẫn.

Nội dung chính theo từng chương

Bố cục khóa luận được cấu trúc thành 5 phần chính theo quy chuẩn đào tạo học thuật:

Phần 1: Đặt vấn đề

Trình bày tính cấp thiết của đề tài gắn với thực tiễn phát triển kết cấu hạ tầng giao thông và đô thị hóa tại tỉnh Yên Bái. Giới thiệu dự án đường tránh ngập thành phố Yên Bái như một giải pháp chống ngập úng, mở rộng không gian hành chính sang phía hữu ngạn sông Hồng. Xác định mục tiêu tổng quát, 3 mục tiêu cụ thể, yêu cầu khoa học và ý nghĩa lý luận, thực tiễn của công trình nghiên cứu.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quyền sử dụng đất, quy chuẩn thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định pháp luật Việt Nam. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải phóng mặt bằng như cơ chế quy hoạch, công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và cơ chế giá đất. Nêu bài học kinh nghiệm quốc tế từ Hàn Quốc, Pháp, Ấn Độ. Khái quát thực trạng bồi thường giải phóng mặt bằng tại Việt Nam và trên địa bàn tỉnh Yên Bái, chỉ rõ những kết quả đạt được cùng các vướng mắc về nguồn vốn chi trả, sự thay đổi của khung chính sách qua các thời kỳ và bất cập trong thống kê, kiểm đếm.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác định rõ đối tượng nghiên cứu là công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án, người dân bị ảnh hưởng và hệ thống pháp lý liên quan; địa bàn thực hiện tại xã Minh Quân; thời gian tiến hành từ tháng 8 đến tháng 10 năm 2016. Quy định cụ thể 5 nhóm nội dung nghiên cứu (điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội; hiện trạng sử dụng và quản lý đất đai; kết quả bồi thường, hỗ trợ của dự án; ảnh hưởng đến đời sống nhân dân; phân tích thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp). Trình bày chi tiết các phương pháp thu thập số liệu (khảo sát mẫu 30 hộ gia đình), phương pháp xử lý số liệu bằng Excel, so sánh thống kê và tham vấn chuyên gia.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Đây là phần nội dung trọng tâm của khóa luận, bao gồm các phát hiện và số liệu chính:

• Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội xã Minh Quân: Tổng diện tích tự nhiên là 1.975,4 ha, chia thành 8 thôn với 1.289 hộ, 4.515 nhân khẩu (mật độ 228 người/km2). Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2014-2016 đạt 18,2%; thu nhập bình quân đầu người năm 2016 đạt 23,1 triệu đồng/năm. Cơ cấu giá trị sản xuất năm 2016: Nông - lâm - thủy sản chiếm 46,8%; công nghiệp - xây dựng chiếm 30,4%; thương mại - dịch vụ chiếm 22,8%.
• Hiện trạng và quản lý đất đai: Năm 2016, đất nông nghiệp của xã là 1.387,42 ha (chiếm 70,24% diện tích tự nhiên), đất phi nông nghiệp là 586,53 ha (29,69%), đất chưa sử dụng còn 1,45 ha (0,07%). Xã đang quản lý bằng bản đồ địa chính dạng giấy tỷ lệ 1/2000, do biến dạng vật lý của giấy và nhiều dự án triển khai nên việc chỉnh lý biến động ranh giới, diện tích thửa đất gặp nhiều sai số.
• Đánh giá thực thi dự án đường tránh ngập:
  • Quy mô toàn tuyến: Thu hồi 123,80 ha (đất ở 3,10 ha; đất lúa 23 ha; đất khác 97,70 ha) trên địa bàn 6 xã, phường, ảnh hưởng tới 710 hộ gia đình và tổ chức. Tổng kinh phí bồi thường toàn tuyến được phê duyệt là 126 tỷ đồng; đã hoàn thành và bàn giao 5/5 khu tái định cư với diện tích 23.000 m2.
  • Tại địa bàn xã Minh Quân: Tổng số hộ bị ảnh hưởng là 80 hộ gia đình. Tác giả phân tích chi tiết quy trình bồi thường 12 bước, kết quả thu hồi 203.752,2 m2 đất và bồi thường tài sản, cây cối, hoa màu trên đất.
  • Đánh giá tác động xã hội: Khảo sát 30 hộ dân cho thấy việc mất đất sản xuất nông nghiệp gây ảnh hưởng lớn đến nguồn sinh kế truyền thống, đòi hỏi chính sách chuyển đổi nghề nghiệp và hỗ trợ việc làm dài hạn.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Khái quát lại những kết quả đạt được trong việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng dự án; chỉ rõ những tồn tại về sự chênh lệch giữa giá đất nhà nước và giá thị trường, công tác kiểm đếm và quản lý hồ sơ địa chính. Nêu các kiến nghị đối với UBND tỉnh Yên Bái, Sở Tài nguyên và Môi trường cùng chính quyền huyện Trấn Yên và xã Minh Quân.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã trích xuất và tổng hợp hệ thống số liệu định lượng về công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án đường tránh ngập thành phố Yên Bái đoạn qua địa bàn xã Minh Quân đối với 80 hộ gia đình bị thu hồi đất:

STT	Loại đất thu hồi	Đơn giá bồi thường (nghìn đồng/m2)	Diện tích thu hồi (m2)	Tỷ lệ diện tích (%)	Thành tiền bồi thường (nghìn đồng)
1	Đất trồng lúa	30	71.512,5	35,10	2.145.375
2	Đất trồng cây lâu năm	18	64.961,3	31,88	1.169.303
3	Đất trồng cây hàng năm khác	20	66.693,4	32,73	1.333.868
4	Đất ở nông thôn	200	585,0	0,29	117.000
Tổng cộng			203.752,2	100,00	4.546.546

Về tài sản và công trình kiến trúc trên đất bị thu hồi:

• Tài sản kiến trúc, nhà ở: Diện tích bồi thường là 585,0 m2 với tổng kinh phí bồi thường đạt 512.000.000 đồng.
• Cây cối và hoa màu: Tổng diện tích bồi thường là 203.167,2 m2 với tổng số tiền bồi thường là 1.116.147.000 đồng (tính toán chi tiết theo bảng kiểm kê tài sản), bao gồm:
  • Lúa nước: 71.512,5 m2 (chiếm 35,09% diện tích tài sản thu hồi), bồi thường 334.678.000 đồng.
  • Cây ngô: 33.468,1 m2 (chiếm 16,43%), bồi thường 100.404.000 đồng.
  • Sắn củ: 33.225,3 m2 (chiếm 16,31%), bồi thường 71.766.000 đồng.
  • Keo: 21.365,0 m2 (chiếm 10,49%), bồi thường 80.118.000 đồng.
  • Chè: 11.897,1 m2 (chiếm 5,84%), bồi thường 202.250.000 đồng.
  • Quế: 9.516,7 m2 (chiếm 4,67%), bồi thường 270.825.000 đồng.
  • Bồ đề: 9.390,9 m2 (chiếm 4,61%), bồi thường 15.025.000 đồng.
  • Các loại cây trồng khác: 12.791,6 m2 (chiếm 6,27%), bồi thường 41.081.000 đồng.

Về quy trình thực hiện, tác giả đã hệ thống hóa quy trình bồi thường thiệt hại trên thực tế thành chuỗi 12 bước nghiệp vụ:

• Bước 1: Thành lập Hội đồng bồi thường giải phóng mặt bằng cấp tỉnh/huyện và Tổ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cấp xã; tổ chức hội nghị quán triệt chủ trương, chính sách từ cấp tỉnh, huyện đến xã và các thôn.
• Bước 2: Cắm cọc chỉ giới khu vực thu hồi theo thiết kế kỹ thuật; điều tra khảo sát, trích đo bản đồ địa chính, lập hồ sơ kỹ thuật thửa đất.
• Bước 3: Họp Hội đồng bồi thường giải phóng mặt bằng và Tổ công tác để phân công nhiệm vụ.
• Bước 4: Họp nhân dân vùng dự án, phát tờ khai, thông báo chủ trương, niêm yết công khai chính sách bồi thường, hỗ trợ, kế hoạch kiểm kê và thời hạn di chuyển.
• Bước 5: Tổ chức kê khai, kiểm đếm khối lượng đất đai, nhà cửa, vật kiến trúc, cây cối và thu thập hồ sơ pháp lý về quyền sử dụng đất.
• Bước 6: Lập phương án thu hồi đất và dự thảo phương án bồi thường chi tiết.
• Bước 7: Công khai số liệu kiểm đếm cho từng hộ gia đình kiểm tra, ký biên bản xác nhận và thông qua dự thảo phương án bồi thường.
• Bước 8: Tiếp nhận, tổng hợp ý kiến đóng góp, kiến nghị của người dân để Hội đồng bồi thường xem xét, xử lý và phúc tra thực địa nếu cần thiết.
• Bước 9: Hoàn thiện phương án bồi thường, thẩm định qua Sở Tài nguyên và Môi trường để trình UBND tỉnh phê duyệt.
• Bước 10: Ban hành quyết định thu hồi đất và quyết định phê duyệt dự toán, phương án bồi thường; niêm yết công khai quyết định tại trụ sở UBND xã và nhà văn hóa thôn.
• Bước 11: Thông báo kế hoạch và tổ chức chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ trực tiếp cho các hộ dân.
• Bước 12: Giải quyết các tồn tại, vướng mắc phát sinh; tiếp nhận đơn thư, phúc tra hiện trường để phê duyệt bồi thường bổ sung (nếu kiến nghị đúng) hoặc tuyên truyền, vận động người dân chấp hành (nếu kiến nghị không phù hợp quy định).

Các giải pháp tác giả đề xuất:

• Hoàn thiện công tác trích đo địa chính, chuyển đổi việc lưu trữ hồ sơ địa chính và bản đồ giấy sang hệ thống cơ sở dữ liệu số để tránh sai lệch ranh giới và diện tích.
• Tăng cường đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ làm công tác kiểm đếm, đo đạc nhằm giảm thiểu sai sót phải điều chỉnh, bổ sung nhiều lần.
• Đẩy mạnh công tác đối thoại trực tiếp với người dân tại cơ sở; công khai minh bạch mọi khung giá bồi thường và các khoản hỗ trợ theo quy định.
• Chú trọng giải pháp tạo lập sinh kế, hỗ trợ đào tạo nghề và chuyển đổi việc làm cho nông dân bị thu hồi đất nông nghiệp, không dừng lại ở việc chi trả tiền mặt một lần.

Đóng góp của khóa luận: Cung cấp bức tranh thực nghiệm chi tiết về số liệu thu hồi đất, đơn giá bồi thường và cơ cấu chi trả tại một dự án giao thông cấp II cụ thể trên địa bàn trung du miền núi phía Bắc trong giai đoạn chuyển tiếp thi hành Luật Đất đai năm 2013.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có các hạn chế được xác định dựa trên phạm vi và nội dung văn bản:

• Phạm vi khảo sát xã hội học giới hạn ở cỡ mẫu 30 hộ gia đình có đất bị thu hồi tại địa bàn một xã duy nhất (xã Minh Quân), chưa thực hiện khảo sát đối chứng trên toàn bộ 6 xã, phường mà tuyến đường đi qua (tổng thể 710 hộ và tổ chức bị ảnh hưởng).
• Thời gian nghiên cứu thực địa diễn ra trong khoảng thời gian ngắn (từ 15/8/2016 đến 23/10/2016), do đó đề tài chưa đánh giá được toàn diện tác động dài hạn của việc chuyển đổi sinh kế và chất lượng cuộc sống của các hộ dân sau khi dự án hoàn thành đưa vào khai thác.
• Về mặt kỹ thuật, việc sử dụng bản đồ địa chính dạng giấy tỷ lệ 1/2000 đã qua nhiều năm sử dụng dẫn đến sai số diện tích nhất định giữa hồ sơ lưu trữ và thực tế đo đạc giải phóng mặt bằng.

Hướng nghiên cứu tiếp được gợi mở từ văn bản: Mở rộng phạm vi đánh giá trên toàn tuyến đường tránh ngập qua tất cả các xã, phường thuộc thành phố Yên Bái và huyện Trấn Yên; tiến hành các nghiên cứu định lượng theo chiều dọc (longitudinal study) nhằm theo dõi sự ổn định sinh kế của các hộ dân tại các khu tái định cư tập trung sau từ 3 đến 5 năm bàn giao mặt bằng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận tốt nghiệp của Lê Hồng Quân có giá trị tham khảo thực tế cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Quản lý đất đai, Địa chính môi trường, Kinh tế tài nguyên: Tài liệu cung cấp ví dụ thực tiễn về cấu trúc một báo cáo đánh giá bồi thường giải phóng mặt bằng, phương pháp điều tra thực địa và cách tính toán chi phí đền bù đất đai, tài sản gắn liền với đất theo các quy định pháp luật.
• Cán bộ làm công tác địa chính, bồi thường giải phóng mặt bằng cấp cơ sở: Tham khảo chi tiết quy trình nghiệp vụ 12 bước, các mẫu biên bản kiểm kê, cách xử lý tranh chấp ranh giới và quy trình lập phương án bồi thường bổ sung tại địa phương.
• Các nghiên cứu sinh, học viên làm đề tài về chính sách đất đai và an sinh xã hội: Cung cấp nguồn số liệu thứ cấp xác thực về đơn giá bồi thường các loại đất nông nghiệp, đất ở và hoa màu tại tỉnh Yên Bái thời kỳ 2014-2016.

Câu hỏi thường gặp

1. Dự án đường tránh ngập thành phố Yên Bái có quy mô kỹ thuật và nguồn vốn đầu tư như thế nào?
Dự án có tổng mức đầu tư 995 tỷ đồng từ nguồn ngân sách nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp khác, do Sở Giao thông Vận tải tỉnh Yên Bái làm chủ đầu tư. Tuyến đường có chiều dài L > 10 km, bề rộng nền đường Bn = 50 m (mặt đường rộng 2 x 10,5 m = 21 m, dải phân cách giữa 9 m, vỉa hè 2 x 10 m = 20 m), được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp II, tải trọng cống H30-XB80 và tải trọng cầu HL93. Dự án đi qua 6 xã, phường với tổng diện tích đất thu hồi là 123,80 ha và ảnh hưởng tới 710 hộ gia đình, tổ chức.

2. Tổng diện tích đất bị thu hồi và số hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi dự án tại xã Minh Quân là bao nhiêu?
Trên địa bàn xã Minh Quân, có 80 hộ gia đình bị thu hồi đất phục vụ dự án với tổng diện tích đất thu hồi là 203.752,2 m2. Trong đó, diện tích đất nông nghiệp chiếm tỷ trọng áp đảo (99,71%), bao gồm đất trồng lúa (71.512,5 m2), đất trồng cây hàng năm khác (66.693,4 m2), đất trồng cây lâu năm (64.961,3 m2); diện tích đất ở nông thôn chỉ chiếm 585,0 m2 (0,29%).

3. Đơn giá bồi thường cho từng loại đất tại xã Minh Quân được phê duyệt ở mức nào?
Đơn giá bồi thường đất trên địa bàn xã Minh Quân được áp dụng theo các quyết định của UBND tỉnh Yên Bái cụ thể như sau:

• Đất ở nông thôn: 200.000 đồng/m2.
• Đất trồng lúa: 30.000 đồng/m2.
• Đất trồng cây hàng năm khác: 20.000 đồng/m2.
• Đất trồng cây lâu năm: 18.000 đồng/m2.

4. Tổng kinh phí bồi thường về đất và tài sản trên đất tại địa bàn xã Minh Quân là bao nhiêu?
Tổng kinh phí bồi thường về đất cho 80 hộ gia đình tại xã Minh Quân là 4.546.546.000 đồng. Đối với tài sản trên đất, tổng số tiền bồi thường cho nhà ở và công trình kiến trúc (diện tích 585 m2) là 512.000.000 đồng; tổng số tiền bồi thường cho cây cối, hoa màu (diện tích 203.167,2 m2) là 1.116.147.000 đồng.

5. Quy trình bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng của dự án gồm mấy bước và việc giải quyết khiếu nại của người dân diễn ra ở bước nào?
Quy trình bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án gồm 12 bước rõ ràng. Việc giải quyết các vướng mắc, khiếu nại diễn ra ở Bước 8 (lấy ý kiến về dự thảo phương án trước khi trình phê duyệt) và Bước 12 (tiếp nhận đơn kiến nghị sau khi chi trả tiền bồi thường; tổ chức phúc tra thực địa, nếu phản ánh đúng quy định sẽ lập phương án bổ sung, nếu không đúng sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động).

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Lê Hồng Quân đã phản ánh toàn diện thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng tại dự án đường tránh ngập thành phố Yên Bái đoạn qua xã Minh Quân, huyện Trấn Yên. Công trình cung cấp các số liệu định lượng chi tiết về diện tích, đơn giá và cơ cấu chi trả đối với 80 hộ dân bị thu hồi hơn 20,3 ha đất, đồng thời hệ thống hóa quy trình nghiệp vụ 12 bước được triển khai tại cơ sở. Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho công tác quản lý đất đai và nghiên cứu thực thi chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng tại khu vực trung du miền núi phía Bắc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 1.Tính cấp thiết của đề tài Đất nước chúng ta đang trong thời kì phát triển mạnh về kinh tế, chế độ chính trị ổn định. Cho nên nhu cầu của Nhà nước về đất đai là rất lớn cho các dự án đầu tư trong nước cũng như cho các khu công nghiệp, khu kinh tế, đường xá và khu công nghệ cao. Việc thu hồi đất phục vụ cho đất nước là không thể tránh khỏi. Khi thu hồi đất tất yếu sẽ liên quan đến quyền lợi của người sử dụng đất và quyền lợi đó sẽ phải được quan tâm và giải quyết thỏa đáng.

Vì vậy công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là hết sức cần thiết và tác động mạnh đến công tác quản lý về đất đai. Trong thời gian gần đây, công tác bồi thường GPMB là công việc phức tạp gây nhiều bất cập. Do tốc độ đô thị hóa diễn ra khá nhanh, giá đất luôn biến động và có xu hướng tăng khá cao, đã làm phát sinh nhiều vấn đề khó khăn trong việc thực hiện chính sách đền bù, giải tỏa khi thu hồi đất dẫn đến đơn khiếu nại tố cáo liên quan đến việc thu hồi đất ngày càng tăng, gây áp lực đối với chính quyền. Ở một số địa phương đã đơn giản trong việc thu hồi đất, chưa có phương án hỗ trợ người dân bị mất đất, dẫn đến đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn.

Đây là vấn đề bức xúc của nhiều địa phương của tỉnh Yên Bái. Đã làm chậm tiến độ GPMB, ảnh hưởng đến thời gian hoàn thành dự án. Xã Minh Quân của tỉnh Yên Bái là nằm ở cửa ngõ vùng Tây Bắc Việt Nam và giữ vị trí trung tâm kết nối giao thông các tỉnh phía Bắc như Lào Cai – Tuyên Quang – Phú Thọ - Hà Nội ( Ví dụ: Đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai ). Yên Bái có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, văn hóa giàu bản sắc.

cùng những chính sách thu hút đầu tư hấp dẫn, nhiều dự án, công trình đã và đang biến tiềm năng thành cơ hội đầu tư cùng phát triển. Huy động và sử dụng hiệu c 2 quả mọi nguồn lực cho phát triển kinh tế với tốc độ tăng trưởng hợp lý và bền vững. Việc thu hồi đất để thực hiện các dự án công trình đang được đẩy mạnh và thỏa đáng nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế địa phương vững mạnh. Công trình đường tránh ngập thành phố Yên Bái đoạn nối trung tâm Km 5 với quốc lộ 32C với tổng vốn đầu tư gần 1.000 tỷ đồng, do Sở Giao thông Vận tải tỉnh Yên Bái làm chủ đầu tư, với chiều dài toàn tuyến hơn 10 km, bề rộng nền đường 50 m, được thiết kế với 4 làn xe chạy đạt tiêu chuẩn đường cấp II.

Việc đầu tư xây dựng tuyến đường được xác định là giải pháp đảm bảo giao thông thông suốt cho thành phố Yên Bái nối với quốc lộ 32C, đồng thời là cơ sở chỉnh trang và phát triển không gian đô thị, đáp ứng mục tiêu mở rộng thành phố Yên Bái sang hữu ngạn sông Hồng. Xuất phát từ vấn đề đó, được sự đồng ý và giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm Khoa Quản Lý Tài Nguyên. Đặc biệt dưới sự hướng dẫn trực tiếp của thầy giáo PGS. Đàm Xuân Vận, em tiến hành thực hiện đề tài :” Đánh giá công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án đường tránh ngập thành phố Yên Bái đoạn qua địa phận xã Minh Quân huyện Trấn Yên tỉnh Yên Bái” để đề xuất những giải pháp tích cực trong việc quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả và giải quyết các vấn đề xã hội bức xúc hiện nay nhằm cải thiện, nâng cao đời sống của người dân khi bị thu hồi đất.Mục tiêu của đề tài 1.

Mục tiêu tổng quát Đánh giá công tác GPMB và ảnh hưởng công tác GPMB của dự án đường tránh ngập Thành Phố Yên Bái đoạn qua xã Minh Quân huyện Trấn Yên tỉnh Yên Bái đến đời sống người dân và đề xuất phương án giải quyết có c 3 tính khả thi và rút ra bài học kinh nghiệm cho công tác tái định cư ổn định cuộc sống nhân dân khi bồi thường, giải phóng mặt bằng. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng dự án đường tránh ngập Thành Phố Yên Bái đoạn qua xã Minh Quân. - Đánh giá ảnh hưởng của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đến đời sống của những người dân trong khu vực giải phóng mặt bằng. - Tổng kết được những kết quả, những khó khăn trong việc thu hồi đất và đề xuất phương án giải quyết và rút ra bài học kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác giải phóng mặt bằng.Yêu cầu của đề tài - Nắm vững luật và các văn bản luật liên quan đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng.

- Đánh giá thực trạng công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. - Tài liệu, số liệu đảm bảo chính xác trung thực khách quan. - Đề xuất những giải pháp có tính khả thi đối với công tác tái định cư khi bồi thường giải phóng mặt bằng.Ý nghĩa của đề tài 1.Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu - Giúp cho người học tập nghiên cứu củng cố lại những kiến thức đã học, biết cách thực hiện một đề tài khoa học và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp. - Giúp sinh viên củng cố kiến thức của luật đất đai, nắm chắc các quyết định bồi thường và thực trạng công tác bồi thường GPMB.Ý nghĩa trong thực tiễn Chúng ta có thể đánh giá được những thuận lợi, khó khăn và những tồn tại chủ yếu trong công tác thực hiện việc bồi thường GPMB để khắc phục và đề xuất những giải pháp đạt hiệu quả cao.

Từ đó áp dụng vào trong thực tế. c 5 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Khái niệm về bồi thường, thu hồi đất, giải phóng mặt bằng.

* Theo điều 2 luật đất đai 2013[7] - Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất. - Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất. - Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai. - Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển.

- Đăng ký đất đai, nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất: là việc kê khai và ghi nhận tình trạng pháp lý về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất và quyền quản lý đất đối với một thửa đất vào hồ sơ địa chính. - Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất hợp pháp của người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất. - Giải phóng mặt bằng là quá trình thực hiện công việc liên quan đến việc di dời nhà cửa cây cối, các công trình xây dựng và một bộ phận dân cư trên địa phận đất được quy định cho việc cải tạo, mở rộng, hoặc xây dựng một c 6 công trình mới. Qúa trình được tính từ khi bắt đầu hình thành hội đồng giải phóng mặt bằng cho đến khi giải phóng xong và giao cho chủ đầu tư mới.

* Theo điều 83 luật đất đai 2013[7] - Nguyên tắc hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: + Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất ngoài việc được bồi thường theo quy định của Luật này còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ; + Việc hỗ trợ phải bảo đảm khách quan, công bằng, kịp thời, công khai và đúng quy định của pháp luật. - Các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm: + Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất; + Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp; thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ của hộ gia đình, cá nhân mà phải di chuyển chỗ ở; + Hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở của hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở; + Hỗ trợ khác. * Giá đất: Là giá trị của quyền sử dụng đất là mệnh giá của quyền sở hữu mảnh đất đó trong không gian và thời gian xác định[5]. - Đối với quản lý Nhà Nước: giá đất là công cụ để nhà nước quản lý, điều tiết hoạt động của thị trường bất động sản.

Đối với việc bồi thường, giải phóng mặt bằng thì giá đất có vai trò quan trọng trong việc điều tiết lợi ích nhà nước và của người dân bị thu hồi đất. Việc quy định giá đất và giá tài sản trên đất bồi thường hợp lý sẽ tạo điều kiện đẩy nhanh tiến dộ giải phóng mặt bằng và giao lại đất. Bên cạnh đó thì nhà nước phải có chính sách hỗ trợ để giải quyết vấn đề chỗ ở, an sinh xã hội của người dân khi bị thu hồi đất. c 7 - Đối với người dân bị thu hồi đất: Giá đất chính là việc bồi thường lại giá trị đất đã bị thu hồi cho người dân để người dân bị thu hồi có thể tìm được chỗ ở mới và tạo điều kiện cho họ chuyển đổi nghề nghiệp.

Đặc điểm của công tác bồi thường, GPMB Quá trình bồi thường GPMB có các đặc điểm sau: - Tính đa dạng: Mỗi dự án được tiến hành trên các vùng đất khác nhau với các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và trình độ dân trí khác nhau. Mang những đặc điểm riêng biệt của từng dự án. - Tính phức tạp: Đất đai là tài sản có giá trị cao, có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội đối với mọi người dân. Đối với từng vùng nông thôn thì đất đai là tư liệu sản xuất không thể thiếu trong hoạt động sản xuất nông nghiệp.