Chuyên đề thực tập: Bồi thường và tái định cư dự án đường vành đai 2 tại quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp phân tích quá trình bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự án đường vành đai 2 tại quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.

• Tác giả: Trần Thị Thu Hương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Kim Hoàng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế và Quản Lý Đô Thị
• Đề tài: Hoàn Thiện Quá Trình Bồi Thường, Hỗ Trợ và Tái Định Cư Dự Án Xây Dựng Đường Vành Đai 2 Tại Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
• Loại tài liệu: chuyên đề tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Kết cấu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ
• 1.1. Tổng quan về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
• 1.1.1. Thu hồi đất
• 1.1.2. Giải phóng mặt bằng
• 1.1.3. Bồi thường
• 1.1.4. Hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất
• 1.1.5. Tái định cư
• 1.2. Sự cần thiết của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
• 1.2.1. Mục đích
• 1.2.2. Ý nghĩa
• 1.2.3. Đặc điểm của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
• 1.2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất
• 1.2.4.1. Yếu tố trong quản lý nhà nước về đất đai
• 1.2.4.2. Yếu tố giá đất và định giá đất
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TRIỂN KHAI BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ DỰ ÁN VÀNH ĐAI 2 TẠI QUẬN HAI BÀ TRƯNG, HÀ NỘI
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT
• 3.1. Hoàn thiện chính sách pháp luật về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
• 3.2. Giải pháp về tổ chức thực hiện
• 3.3. Nâng cao năng lực của cán bộ và hiệu quả của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về bồi thường hỗ trợ và tái định cư

Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là những khái niệm quan trọng trong quá trình thu hồi đất. Theo Luật Đất đai 2013, bồi thường là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất cho người bị thu hồi. Hỗ trợ là việc Nhà nước giúp đỡ người bị thu hồi đất thông qua các chương trình đào tạo nghề và bố trí việc làm mới. Tái định cư là chính sách nhằm đảm bảo người dân có chỗ ở ổn định sau khi bị thu hồi đất. Việc thực hiện các chính sách này không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội. Đặc biệt, trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng, việc bồi thường và tái định cư cần được thực hiện một cách công bằng và minh bạch để tránh những khiếu nại và phản đối từ người dân.

1.1. Sự cần thiết của công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư

Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là rất cần thiết trong quá trình phát triển đô thị. Khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển, việc đảm bảo quyền lợi cho người dân là điều tối quan trọng. Nếu không có chính sách bồi thường hợp lý, người dân sẽ gặp khó khăn trong việc ổn định cuộc sống, dẫn đến những bất ổn xã hội. Hơn nữa, việc thực hiện tốt công tác này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư, giúp các dự án được triển khai đúng tiến độ. Chính vì vậy, việc hoàn thiện các chính sách bồi thường và hỗ trợ là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững cho quận Hai Bà Trưng và thành phố Hà Nội.

II. Thực trạng triển khai bồi thường hỗ trợ và tái định cư dự án vành đai 2 tại quận Hai Bà Trưng

Dự án đường vành đai 2 tại quận Hai Bà Trưng là một trong những dự án trọng điểm của thành phố Hà Nội. Tuy nhiên, quá trình triển khai bồi thường, hỗ trợ và tái định cư gặp nhiều khó khăn. Nhiều hộ dân không đồng ý với mức giá bồi thường được đưa ra, dẫn đến khiếu nại và chậm tiến độ. Theo thống kê, tỷ lệ người dân đồng ý với phương án bồi thường chỉ đạt khoảng 60%. Điều này cho thấy sự cần thiết phải xem xét lại chính sách bồi thường và hỗ trợ để đảm bảo quyền lợi cho người dân. Hơn nữa, việc thiếu khu tái định cư chất lượng cũng là một trong những nguyên nhân gây ra sự phản đối từ người dân.

2.1. Đánh giá công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư

Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại dự án đường vành đai 2 đã đạt được một số kết quả nhất định. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Một trong những vấn đề lớn là giá bồi thường chưa sát với giá thị trường, dẫn đến sự không hài lòng của người dân. Ngoài ra, việc thiếu thông tin và sự minh bạch trong quá trình triển khai cũng khiến người dân cảm thấy không được tôn trọng. Để cải thiện tình hình, cần có sự tham gia của các bên liên quan trong quá trình xây dựng chính sách bồi thường và hỗ trợ.

III. Một số giải pháp hoàn thiện công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư

Để cải thiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần nâng cao năng lực của cán bộ thực hiện công tác này, đảm bảo họ có đủ kiến thức và kỹ năng để giải quyết các vấn đề phát sinh. Thứ hai, cần xây dựng một khung giá bồi thường sát với giá thị trường, đảm bảo quyền lợi cho người dân. Cuối cùng, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giải thích cho người dân hiểu rõ về chính sách bồi thường và hỗ trợ để họ có thể đồng thuận và hợp tác trong quá trình thu hồi đất.

3.1. Hoàn thiện chính sách pháp luật về bồi thường hỗ trợ và tái định cư

Chính sách pháp luật về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cần được hoàn thiện để phù hợp với thực tiễn. Cần có các quy định rõ ràng về mức giá bồi thường, cũng như các tiêu chí để xác định đối tượng được hỗ trợ. Hơn nữa, cần có cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả của các chính sách này để kịp thời điều chỉnh khi cần thiết. Việc hoàn thiện chính sách sẽ giúp tăng cường niềm tin của người dân vào Nhà nước, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thu hồi đất và triển khai các dự án phát triển.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đô thị hóa tại các đô thị lớn ở Việt Nam đặt ra nhu cầu cấp thiết về việc nâng cấp, mở rộng và phát triển mạng lưới kết cấu hạ tầng kỹ thuật đô thị, đặc biệt là hệ thống giao thông huyết mạch. Để triển khai các dự án hạ tầng này, công tác thu hồi đất và giải phóng mặt bằng (GPMB) đóng vai trò tiên quyết. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực phức tạp, đụng chạm trực tiếp đến quyền lợi kinh tế của nhiều chủ thể, thường xuyên nảy sinh các vướng mắc, khiếu kiện liên quan đến chính sách bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư.

Quận Hai Bà Trưng là quận trung tâm của Thủ đô Hà Nội với mật độ dân cư đông đúc, hoạt động thương mại - dịch vụ phát triển mạnh mẽ và lịch sử quản lý đất đai qua nhiều thời kỳ phức tạp. Dự án xây dựng tuyến đường Vành đai 2 (đoạn từ cầu Vĩnh Tuy đến Ngã Tư Vọng) đi qua địa bàn quận là công trình trọng điểm của thành phố, có diện tích thu hồi lớn và tác động đến nhiều hộ gia đình kinh doanh mặt phố cùng các tổ chức trên địa bàn. Chuyên đề tốt nghiệp tập trung giải quyết ba mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa các khái niệm, quy định pháp luật và bài học kinh nghiệm về công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
2. Đánh giá thực trạng triển khai các chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại dự án đường Vành đai 2 đoạn qua quận Hai Bà Trưng giai đoạn 2020 – 2021; phân tích các kết quả đạt được, những hạn chế và bất cập phát sinh trong thực tế.
3. Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách và quy trình tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

• Đối tượng nghiên cứu: Cơ chế, chính sách của Nhà nước và quy trình triển khai bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất phục vụ giải phóng mặt bằng.
• Phạm vi không gian: Dự án xây dựng đường Vành đai 2 đi qua địa bàn 4 phường thuộc quận Hai Bà Trưng (Minh Khai, Trương Định, Đồng Tâm, Vĩnh Tuy).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thực tế triển khai công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng của dự án trong giai đoạn 2018 – 2021, trọng tâm là các số liệu kế hoạch và hồ sơ năm 2020 – 2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung pháp lý và cơ sở lý thuyết

Tác giả vận dụng hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về đất đai của Việt Nam, bao gồm:

• Luật Đất đai năm 2003 và Luật Đất đai năm 2013: Khái niệm thu hồi đất (Khoản 11 Điều 3 Luật 2013), các trường hợp thu hồi đất (Điều 16), thẩm quyền thu hồi đất của UBND cấp tỉnh và UBND cấp huyện (Điều 66), điều kiện được bồi thường về đất (Điều 75), bồi thường và hỗ trợ tái định cư (Điều 79, Điều 86), quy định khung giá đất và bảng giá đất định kỳ 5 năm (Điều 113, Điều 114).
• Nguyên tắc và phương pháp định giá đất: Căn cứ 4 nguyên tắc định giá tại Điều 112 Luật Đất đai năm 2013 và 5 phương pháp định giá đất quy định tại Điều 4 Nghị định số 44/2014/NĐ-CP (phương pháp so sánh trực tiếp, phương pháp chiết trừ, phương pháp thu nhập, phương pháp thặng dư, phương pháp hệ số điều chỉnh giá đất).
• Chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư: Quy định bồi thường nhà và công trình xây dựng (Điều 9), bồi thường đối với đất đang có tranh chấp (Khoản 3 Điều 30) theo Nghị định số 47/2014/NĐ-CP; các quyết định điều chỉnh hệ số giá đất và giá bồi thường của UBND thành phố Hà Nội (Quyết định số 96/2014/QĐ-UBND, Quyết định số 368/QĐ-UBND, Quyết định số 30/2019/QĐ-UBND, Quyết định số 5151/QĐ-UBND, Quyết định số 529/QĐ-UBND).
• Kinh nghiệm thực tiễn: Khảo cứu mô hình thu hồi và bồi thường đất đai tại Trung Quốc (phân chia phí sử dụng đất 70% cho ngân sách tỉnh và 30% cho ngân sách trung ương, hỗ trợ chuyển đổi nghề cho nông dân cao tuổi 442.000 Nhân dân tệ/ha); Singapore (quy hoạch tập trung, định giá độc lập, cơ quan HDB phát triển quỹ nhà ở tái định cư); và bài học vận động, đối thoại công khai minh bạch tại quận Cầu Giấy (Hà Nội) ở dự án đường Vành đai 3 (đoạn Thăng Long – Mai Dịch) và tuyến Cầu Giấy – Dịch Vọng.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp:

• Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu: Hệ thống hóa các báo cáo hành chính, văn bản quy phạm pháp luật, hồ sơ giải quyết khiếu nại.
• Phương pháp thống kê mô tả và so sánh đối chiếu: So sánh mức giá bồi thường theo bảng giá nhà nước nhân hệ số điều chỉnh với mức giá giao dịch thực tế trên thị trường bất động sản tại từng vị trí đất qua hai giai đoạn của dự án.
• Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp thu thập tại Phòng Quản lý đô thị quận Hai Bà Trưng, Trung tâm Phát triển quỹ đất quận Hai Bà Trưng, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Hai Bà Trưng, Cổng thông tin điện tử quận Hai Bà Trưng và các quyết định hành chính của UBND thành phố Hà Nội.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Chương này làm rõ các khái niệm nền tảng: thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, bồi thường (khoản 12 Điều 3 Luật Đất đai 2013), hỗ trợ (khoản 14 Điều 3 Luật Đất đai 2013) và tái định cư (khoản 1 Điều 86 Luật Đất đai 2013). Tác giả phân tích mục đích, ý nghĩa của công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên các phương diện chính trị và kinh tế - xã hội.

Đặc điểm của công tác này thể hiện ở hai tính chất:

• Tính đa dạng: Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, vị trí địa lý và đơn giá đất khác nhau giữa các địa phương và từng khu vực.
• Tính phức tạp: Tại khu vực đô thị, đất đai có giá trị thương mại rất cao, nguồn gốc sử dụng đất đan xen qua nhiều thời kỳ, tình trạng lấn chiếm hoặc xây dựng trái phép diễn ra phổ biến, quỹ nhà tái định cư hạn chế và sự chênh lệch lớn giữa giá bồi thường nhà nước với giá thị trường.

Chương 1 cũng tổng kết 3 nhóm yếu tố tác động trực tiếp đến tiến độ giải phóng mặt bằng (quản lý nhà nước, cơ chế định giá đất, diễn biến thị trường bất động sản), đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm từ Trung Quốc, Singapore và thực tiễn triển khai tại quận Cầu Giấy (Hà Nội).

Chương 2. Thực trạng triển khai bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự án vành đai 2 tại quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

Chương 2 trình bày tổng quan về quận Hai Bà Trưng (diện tích 9,2 km², 20 phường). Theo Quyết định số 529/QĐ-UBND ngày 25/01/2021, kế hoạch sử dụng đất năm 2021 của quận có tổng diện tích 1.025,85 ha; trong đó đất nông nghiệp chiếm 0,26% (2,67 ha), đất phi nông nghiệp chiếm đa số với đất ở đô thị 357,10 ha (34,81%) và đất phát triển hạ tầng kỹ thuật 320,92 ha (31,28%), đất chưa sử dụng chỉ còn 0,13 ha (0,01%).

Dự án đường Vành đai 2 nội đô có tổng chiều dài 43,6 km đi qua 8 quận/huyện. Đoạn qua quận Hai Bà Trưng trải dài trên 4 phường: Vĩnh Tuy, Minh Khai, Trương Định, Đồng Tâm, chia làm 2 giai đoạn:

Giai đoạn 1 (Cầu Vĩnh Tuy – Cầu Mai Động: 4/2018 – 8/2018)

Chính sách giá áp dụng theo Quyết định số 96/2014/QĐ-UBND và hệ số điều chỉnh theo Quyết định số 368/QĐ-UBND:

Tên tuyến đường	Vị trí (VT)	Giá đất theo QĐ 96 (1.000 đ/m²)	Hệ số điều chỉnh (QĐ 368)	Giá đất bồi thường (1.000 đ/m²)	Giá thị trường trung bình 2018 mặt phố (1.000 đ/m²)	Tỷ lệ giá bồi thường / Giá thị trường (%)
Minh Khai (Kim Ngưu đến cuối đường)	VT1	39.000	2,09	83.460	200.000 – 230.000	38,81%
Kim Ngưu (Đầu đường đến cuối đường)	VT1	36.000	2,03	73.080	180.000 – 210.000	37,48%

Tổng kinh phí bồi thường tài sản trên đất giai đoạn 1: công trình kiến trúc gồm 279 trường hợp (86.000.000 đồng), cây cối hoa màu gồm 78 trường hợp (253.000 đồng). Hoàn thành bàn giao mặt bằng 15/15 tổ chức và 349/351 hộ dân vào tháng 6/2018.

Giai đoạn 2 (Cầu Mai Động – Ngã Tư Vọng: 8/2018 đến thời điểm nghiên cứu)

Tổng diện tích đất thu hồi gồm 61.828,56 m² đất ở (chiếm 86,23%) và 9.701,91 m² đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp (chiếm 13,77%). Giá bồi thường căn cứ theo Quyết định số 30/2019/QĐ-UBND và hệ số điều chỉnh theo Quyết định số 5151/QĐ-UBND:

Tuyến đường / Đoạn đường	Vị trí (VT)	Giá đất theo QĐ 30 (1.000 đ/m²)	Hệ số điều chỉnh (QĐ 5151)	Giá đất bồi thường (1.000 đ/m²)	Giá thị trường trung bình 2020 mặt phố (1.000 đ/m²)	Tỷ lệ giá bồi thường / Giá thị trường (%)
Minh Khai (Chợ Mơ – Kim Ngưu)	VT1	51.600	2,23	115.068	220.000 – 250.000	53,52%
Minh Khai (Kim Ngưu – Cuối đường)	VT1	46.800	2,14	100.152	220.000 – 250.000	77,04%
Đại La (Địa phận quận Hai Bà Trưng)	VT1	49.880	2,23	111.232,4	200.000 – 270.000	47,33%
Phố Vọng (ĐH KTQD – Giải Phóng)	VT1	41.400	2,27	93.978	250.000 – 300.000	34,17%

Bồi thường tài sản trên đất giai đoạn 2 gồm 947 trường hợp công trình kiến trúc (282.000.000 đồng) và 233 trường hợp cây cối hoa màu (2.000.000 đồng). Đã phê duyệt phương án cho 1.364 hộ dân và 61/61 tổ chức; giải tỏa xong 264 hộ kinh doanh tại chợ Đồng Tâm (tháng 10/2019). Về chính sách tái định cư, thành phố áp dụng mức hỗ trợ tự lo tái định cư 6.000.000 đồng/m² đất ở thu hồi đủ điều kiện, giúp đa số người dân đồng thuận tự tìm nơi ở mới.

Chương 2 đi sâu phân tích hai vụ việc bất cập và giải quyết khiếu nại điển hình:

1. Hộ gia đình ông Hà Ngọc Vĩnh (1711 Minh Khai): Khiếu nại Quyết định số 1782/QĐ-CTUBND ngày 18/06/2020 đề nghị miễn trừ nghĩa vụ tài chính và đòi bồi thường 2,14 m² đất. Kết luận thanh tra chỉ rõ: đất được giao không đúng thẩm quyền giai đoạn 15/10/1993 – 01/07/2004 và 2,14 m² nằm ngoài quy hoạch nên việc khiếu nại về đất là sai; tuy nhiên khiếu nại mức hỗ trợ tài sản 50% là đúng do công trình nhà 2 tầng được xây dựng trước tháng 10/1993, buộc quận phải điều chỉnh bổ sung phương án hỗ trợ.
2. Khu đất chùa Diệu Nam (số 60 Đại La, phường Trương Định): Quyết định số 3168/QĐ-UBND phê duyệt bồi thường hơn 40 tỷ đồng cho cá nhân bà Lê Thị Loan và các thừa kế của bà Thái Thích Đàm Mến trong khi đất thuộc sở hữu tôn giáo của chùa. UBND quận đã kịp thời đình chỉ chi trả, chuyển toàn bộ kinh phí vào Kho bạc Nhà nước theo Khoản 3 Điều 30 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP để chờ giải quyết tranh chấp.

Đánh giá chung: Quận đã hoàn thành khối lượng lớn giải phóng mặt bằng mà không phải ban hành quyết định cưỡng chế kiểm đếm (được UBND TP Hà Nội biểu dương tại Văn bản số 163/TB-UBND và 311/TB-VP). Tuy nhiên, vẫn tồn tại hạn chế: giá bồi thường thấp hơn nhiều so với thị trường; khó khăn xác định nguồn gốc đất do hồ sơ lưu trữ thiếu sót; một số hộ dân chậm bàn giao mặt bằng; chưa có chính sách đào tạo nghề và chuyển đổi việc làm cho các hộ kinh doanh buôn bán mặt phố bị mất địa điểm sản xuất.

Chương 3. Một số giải pháp hoàn thiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất

Chương 3 đề xuất 3 nhóm định hướng hoàn thiện:

1. Hoàn thiện chính sách pháp luật về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư: Điều chỉnh cơ chế định giá đất sát với biến động thị trường bất động sản; quy chuẩn hóa quy trình xác nhận nguồn gốc sử dụng đất.
2. Giải pháp về tổ chức thực hiện: Tăng cường tính công khai, minh bạch trong niêm yết phương án dự thảo; duy trì các kênh đối thoại trực tiếp giữa lãnh đạo chính quyền với người dân có đất thu hồi.
3. Nâng cao năng lực của cán bộ và hiệu quả công tác: Bồi dưỡng chuyên môn pháp lý, kỹ năng dân vận cho cán bộ chuyên trách; nâng cao tính khách quan, trung thực và trách nhiệm giải trình nhằm hạn chế sai sót trong kiểm đếm và lập phương án bồi thường.

Kết quả và đóng góp

• Tổng hợp số liệu thực tế về giải phóng mặt bằng dự án Vành đai 2: Cung cấp hệ thống bảng biểu chi tiết về diện tích thu hồi (61.828,56 m² đất ở và 9.701,91 m² đất sản xuất kinh doanh tại giai đoạn 2), hệ số điều chỉnh giá đất (QĐ 368 và QĐ 5151), kết quả chi trả cho 1.364 hộ dân và 61 tổ chức.
• Chỉ ra khoảng cách giữa giá bồi thường và giá thị trường: Minh chứng bằng số liệu cụ thể tỷ lệ đơn giá bồi thường nhà nước so với giá thị trường mặt phố tại Vị trí 1 chỉ đạt từ 34,17% đến 53,52% (năm 2020) và 37,48% đến 38,81% (năm 2018), phản ánh nguyên nhân chính dẫn đến khiếu nại.
• Phân tích hồ sơ giải quyết khiếu nại thực tiễn: Làm rõ quy trình áp dụng pháp luật qua hai trường hợp cụ thể (vụ việc xác định thời điểm xây dựng công trình tại 1711 Minh Khai và xử lý tranh chấp bồi thường đất tôn giáo tại chùa Diệu Nam qua tài khoản Kho bạc Nhà nước).
• Đề xuất giải pháp mang tính hệ thống: Đưa ra các định hướng giải quyết toàn diện từ khâu xây dựng chính sách giá, quy trình tổ chức đối thoại đến năng lực cán bộ chuyên trách GPMB.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi khảo sát thực tế của chuyên đề tập trung chủ yếu vào đoạn tuyến Vành đai 2 qua quận Hai Bà Trưng trong giai đoạn 2018 – 2021; chưa khảo cứu đối chiếu toàn bộ các đoạn tuyến khác trên toàn bộ chiều dài 43,6 km của tuyến Vành đai 2 (qua các quận Đống Đa, Thanh Xuân, Cầu Giấy, Tây Hồ, Long Biên). Các giải pháp tại Chương 3 dừng ở mức định hướng khung, chưa xây dựng bảng dự toán ngân sách hoặc mô hình định lượng chi tiết cho việc chuyển đổi nghề nghiệp.
• Hướng mở: Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng đánh giá tác động kinh tế - xã hội lâu dài đối với sinh kế và mức thu nhập của các hộ kinh doanh sau khi nhận tiền tự lo tái định cư, hoặc nghiên cứu cơ chế bồi thường bằng quỹ đất thương mại dịch vụ tại các dự án hạ tầng giao thông đô thị.

Giá trị tham khảo

• Đối với sinh viên và học viên: Là tài liệu tham khảo cho chuyên ngành Kinh tế và Quản lý đô thị, Quản lý đất đai, Kinh tế phát triển và Luật kinh tế khi nghiên cứu về quy trình thu hồi đất, phương pháp xác định giá đất bồi thường và xử lý khiếu nại đất đai.
• Đối với cán bộ quản lý đô thị và ban quản lý dự án: Cung cấp bài học thực tế về việc áp dụng chính sách hỗ trợ tự lo tái định cư bằng tiền (6.000.000 đồng/m²), kỹ năng đối thoại vận động không cần cưỡng chế kiểm đếm và phương án tạm giữ tiền bồi thường tại Kho bạc khi có tranh chấp quyền sử dụng đất.

Câu hỏi thường gặp

1. Đơn giá bồi thường đất ở Vị trí 1 trên đường Minh Khai chênh lệch như thế nào so với giá thị trường?

Trong giai đoạn 1 (năm 2018), đơn giá bồi thường theo quy định sau khi nhân hệ số điều chỉnh 2,09 đạt 83.460.000 đồng/m², chỉ bằng khoảng 38,81% so với giá thị trường mặt phố (200.000.000 – 230.000.000 đồng/m²). Trong giai đoạn 2 (năm 2020), đơn giá bồi thường đoạn Chợ Mơ – Kim Ngưu sau khi nhân hệ số 2,23 đạt 115.068.000 đồng/m², tương đương 53,52% giá thị trường mặt phố (220.000.000 – 250.000.000 đồng/m²).

2. Chính sách hỗ trợ tự lo tái định cư tại dự án đường Vành đai 2 được thực hiện theo quy định nào?

Thành phố Hà Nội áp dụng chính sách khuyến khích người dân tự lo tái định cư theo Quyết định số 47; theo đó, các hộ gia đình, cá nhân đủ điều kiện bồi thường về đất ở lựa chọn hình thức tự lo tái định cư được nhận khoản hỗ trợ bằng tiền tương ứng 6.000.000 đồng/m² đất ở bị thu hồi.

3. UBND quận Hai Bà Trưng đã xử lý khoản tiền bồi thường hơn 40 tỷ đồng tại khu đất chùa Diệu Nam (60 Đại La) ra sao?

Do phát sinh tranh chấp về quyền sử dụng đất giữa tôn giáo chùa Diệu Nam và cá nhân bà Lê Thị Loan, căn cứ theo Khoản 3 Điều 30 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP, UBND quận Hai Bà Trưng đã chỉ đạo Ban Quản lý dự án dừng việc chi trả trực tiếp và chuyển toàn bộ số tiền hơn 40 tỷ đồng vào Kho bạc Nhà nước để chờ cơ quan có thẩm quyền giải quyết xong tranh chấp.

4. Kết quả giải quyết khiếu nại của hộ gia đình ông Hà Ngọc Vĩnh (1711 Minh Khai) gồm những nội dung gì?

UBND quận bác bỏ nội dung khiếu nại xin miễn khấu trừ nghĩa vụ tài chính và đòi bồi thường 2,14 m² đất do đất có nguồn gốc giao không đúng thẩm quyền và phần diện tích 2,14 m² không phù hợp quy hoạch. Ngược lại, nội dung khiếu nại về tỷ lệ hỗ trợ tài sản trên đất được chấp thuận do tài sản nhà 2 tầng được xây dựng trước tháng 10/1993, buộc quận phải điều chỉnh mức hỗ trợ từ 50% lên tỷ lệ đúng quy định.

5. Cơ cấu phân bổ đất đai năm 2021 của quận Hai Bà Trưng có đặc trưng gì?

Theo Quyết định số 529/QĐ-UBND, trong tổng số 1.025,85 ha diện tích tự nhiên, đất nông nghiệp chỉ còn 2,67 ha (0,26%) và đất chưa sử dụng là 0,13 ha (0,01%). Phần lớn diện tích là đất phi nông nghiệp phục vụ đô thị, trong đó đất ở đô thị chiếm 357,10 ha (34,81%) và đất phát triển hạ tầng cấp quận chiếm 320,92 ha (31,28%).

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp đã phản ánh toàn diện thực trạng triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại dự án đường Vành đai 2 đi qua địa bàn quận Hai Bà Trưng giai đoạn 2018 – 2021. Bằng việc phân tích hệ thống bảng giá, hệ số điều chỉnh và các hồ sơ khiếu nại cụ thể, tác giả đã chỉ rõ nguyên nhân cốt lõi của các bất cập nảy sinh từ sự chênh lệch giữa giá đất bồi thường với giá thị trường và sự phức tạp của nguồn gốc quản lý đất đai đô thị. Các giải pháp đề xuất tập trung vào hoàn thiện chính sách định giá, chuẩn hóa quy trình đối thoại công khai và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ chuyên trách, đóng góp cơ sở dữ liệu thực tiễn cho công tác quản lý đô thị và giải phóng mặt bằng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Chương 2: Thực trạng triển khai bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự án vành đai 2 tại quận Hai Bà Trưng, Hà Nội Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất CHUONG 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 1. Téng quan về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 1. Thu hồi đất Căn cứ khoản 11, Điều 3 Luật DD 2013 quy định: “Nhà nước thu hôi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyên su dụng dat của người được Nhà nước trao quyên sử dung đất hoặc thu lai đất của người sử dụng dat vi phạm pháp luật về đất dai.

Sự cần thiết của công tác bôi thường, hồ trợ và tái định cw”. Các trường hợp THD: Theo Khoản 1, Điều 16 Luật DD 2013; NN quyết định THD với những trường hợp dưới day: “Thu hôi đất vì mục dich quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế — xã hội vi lợi ích quốc gia, công cộng; Thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất dai; Thu hồi dat do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người. ” Tham quyền thu hồi dat: Căn cứ Điều 66, Luật DD 2013; thâm quyền THD được quy định như sau: “Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh quyết định thu hôi đất trong các trường hợp sau đây: Thu hồi đát đôi với tô chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tô chức nước ngoài có chức năng ngoại giao, doanh nghiệp có vốn đâu tư nước ngoài, trừ trường hợp thu hồi đát ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam; Thu hôi đất nông nghiệp thuộc quỹ dat công ích của xã, phường, thị tran. UBND cấp huyện quyết định thu hôi đất trong các trường hợp sau đây: Thu hồi đất đối với hộ gia đình, ca nhân, cộng đồng dân cu; Thu hồi đát ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam.

10 Trường hợp trong khu vực thu hồi dat có ca đối tượng thuộc thẩm quyền thu hôi đất của UBND cấp tỉnh và cấp huyện thì UBND cấp tỉnh quyết định thu hôi đất hoặc uy quyền cho UBND cấp huyện quyết định thu hôi dat.Giải phóng mặt bằng GPMB là quá trình thực hiện việc di dời các công trình XD, nhà cửa, cây cối và một bộ phận dân cư trên một phần đất nhất định được quy hoạch cho việc cải tạo, mở rộng hoặc XD một công trình mới. GPMB là bước cơ bản va bắt buộc phải có khi NN triển khai các chính sách phát triển KT, XH, an ninh, quốc phòng,. Chính vì vậy việc năm rõ quy trình về GPMB sẽ giúp cho người bị thu hồi đất và cơ quan NN có thắm quyền thực hiện theo luật đã được quy định.Bồi thường Theo khoản 2 điều 42 Luật DD 2003: “Boi thudng khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại gid trị quyên sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hôi cho người bị thu hôi đất ”. Theo khoản 12 Điều 3 Luật DD 2013 quy định: “Bồi thường về dat là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người su dụng đât ”.