Luận văn thạc sĩ khoa học môi trường nghiên cứu đánh giá chất lượng nước và đề xuất biện pháp kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm nước lưu vực sông ngũ huyện khê tỉnh bắc ninh

Luận văn thạc sĩ môi trường phân tích môi trường nghiên cứu đánh giá chất lượng nước và đề xuất biện pháp kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Đinh Xuân Thanh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Minh Hằng
• Trường học: Trường Đại Học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Đánh Giá Chất Lượng Nước và Kiểm Soát Ô Nhiễm Tại Sông Ngũ Huyện Khê, Bắc Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH Ô NHIỄM NƯỚC SÔNG Ở VIỆT NAM - GIỚI THIỆU VỀ LƯU VỰC SÔNG NGŨ HUYỆN KHÊ - TỈNH BẮC NINH
• 1.1. Tổng quan về tình hình ô nhiễm nước sông ở Việt Nam. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội lưu vực sông Ngũ Huyện Khê - tỉnh Bắc Ninh
• 1.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 1.1.2. Đặc điểm kinh tế xã hội
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG NƯỚC MẶT LƯU VỰC SÔNG NGŨ HUYỆN KHÊ TỈNH BẮC NINH
• 2.1. Các nguồn gây ô nhiễm nước sông Ngũ Huyện Khê - tỉnh Bắc Ninh
• 2.1.1. Phân loại các nguồn gây ô nhiễm nước
• 2.1.2. Nguồn ô nhiễm nước do nước thải sinh hoạt
• 2.1.3. Nguồn ô nhiễm nước do hoạt động của cụm công nghiệp, làng nghề
• 2.1.4. Nguồn ô nhiễm nước do hoạt động nông nghiệp
• 2.2. Tình hình ô nhiễm nước sông Ngũ Huyện Khê
• 2.3. Đánh giá chất lượng nước sông Ngũ Huyện Khê - tỉnh Bắc Ninh
• 2.3.1. Tình hình số liệu quan trắc sử dụng
• 2.3.2. Đánh giá chất lượng môi trường nước lưu vực sông Ngũ Huyện Khê đoạn chảy qua tỉnh Bắc Ninh theo tiêu chuẩn hiện hành (QCVN 08-MT:2015/BTNMT)
• 2.3.3. Đánh giá chất lượng nước lưu vực sông Ngũ Huyện Khê tỉnh Bắc Ninh theo chỉ số chất lượng nước WQI
• 2.3.4. So sánh hai phương pháp đánh giá chất lượng nước
• 2.4. Tính toán tải lượng chất ô nhiễm và áp lực ô nhiễm trên lưu vực sông Ngũ Huyện Khê - tỉnh Bắc Ninh
• 2.4.1. Phương pháp tính toán tải lượng chất ô nhiễm
• 2.4.2. Tính toán tải lượng chất ô nhiễm do nước thải sinh hoạt
• 2.4.3. Tính toán tải lượng chất ô nhiễm do nước thải công nghiệp
• 2.4.4. Tính toán tải lượng chất ô nhiễm do nước thải nông nghiệp
• 2.4.5. Tổng tải lượng ô nhiễm lưu vực sông Ngũ Huyện Khê - tỉnh Bắc Ninh
• 2.4.6. Áp lực ô nhiễm trên lưu vực sông Ngũ Huyện Khê tỉnh Bắc Ninh
• 2.4.7. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP KIỂM SOÁT CÁC NGUỒN GÂY Ô NHIỄM NƯỚC LƯU VỰC SÔNG NGŨ HUYỆN KHÊ - TỈNH BẮC NINH
• 3.1. Hiện trạng công tác quản lý, kiểm soát ô nhiễm môi trường nước lưu vực sông Ngũ Huyện Khê - tỉnh Bắc Ninh
• 3.2. Những việc đã làm được
• 3.3. Những tồn tại trong bảo vệ môi trường
• 3.4. Đề xuất các biện pháp kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm lưu vực sông Ngũ Huyện Khê - tỉnh Bắc Ninh
• 3.4.1. Tổng hợp các nguyên nhân gây ô nhiễm nước sông Ngũ Huyện Khê - tỉnh Bắc Ninh
• 3.4.2. Cơ sở đề xuất các giải pháp
• 3.4.3. Đề xuất biện pháp
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính Cấp Thiết Của Đề Tài

Nước là một nguồn tài nguyên thiết yếu cho sự sống và phát triển của con người. Tuy nhiên, hiện nay, chất lượng nước tại nhiều khu vực, đặc biệt là tại sông Ngũ Huyện Khê - tỉnh Bắc Ninh, đang bị đe dọa bởi ô nhiễm nước do các hoạt động sản xuất, sinh hoạt và nông nghiệp. Việc đánh giá và kiểm soát ô nhiễm là cần thiết để bảo vệ môi trường và tài nguyên nước, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững. Theo các chuyên gia, sự ô nhiễm nước không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn tác động tiêu cực đến hệ sinh thái nước và các nguồn tài nguyên khác. Do đó, nghiên cứu này hướng đến việc đánh giá chất lượng nước và đề xuất các biện pháp kiểm soát ô nhiễm nhằm cải thiện tình trạng này.

II. Đánh Giá Chất Lượng Nước Tại Sông Ngũ Huyện Khê

Đánh giá chất lượng nước tại sông Ngũ Huyện Khê cho thấy tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng. Các thông số như DO, BOD, COD tại nhiều vị trí quan trắc đều vượt ngưỡng cho phép theo quy chuẩn Việt Nam. Cụ thể, tại điểm cầu Dao Xá, giá trị COD lên tới 542 mg/l, vượt 18 lần so với quy chuẩn. Điều này cho thấy chất lượng môi trường nước tại đây đang ở mức báo động. Ngoài ra, nước thải từ các cơ sở sản xuất, làng nghề và nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý là những nguyên nhân chính gây ra tình trạng này. Việc phân tích và đánh giá chất lượng nước không chỉ giúp nhận diện các nguồn ô nhiễm mà còn tạo cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp khắc phục hiệu quả.

2.1 Nguồn Gây Ô Nhiễm Nước

Các nguồn gây ô nhiễm nước tại sông Ngũ Huyện Khê chủ yếu bao gồm nước thải sinh hoạt, nước thải từ các cụm công nghiệp, và hoạt động nông nghiệp. Nước thải từ các cơ sở sản xuất thường chứa nhiều chất hữu cơ, kim loại nặng và các chất độc hại khác, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nước. Việc xác định và phân loại các nguồn ô nhiễm này là rất quan trọng để xây dựng các biện pháp kiểm soát và bảo vệ môi trường. Đặc biệt, sự phát triển của các làng nghề cũng góp phần làm gia tăng ô nhiễm do quy trình sản xuất chưa được kiểm soát chặt chẽ.

III. Đề Xuất Biện Pháp Kiểm Soát Ô Nhiễm

Để cải thiện chất lượng nước tại sông Ngũ Huyện Khê, một số biện pháp kiểm soát ô nhiễm cần được thực hiện. Đầu tiên, cần tăng cường quản lý và xử lý nước thải tại các cơ sở sản xuất và làng nghề. Việc áp dụng công nghệ xử lý nước thải hiện đại sẽ giúp giảm thiểu lượng chất ô nhiễm thải ra môi trường. Thứ hai, cần có chính sách khuyến khích sử dụng các biện pháp bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp, như sử dụng phân bón hữu cơ và giảm thiểu hóa chất độc hại. Cuối cùng, việc nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường và tài nguyên nước là cực kỳ quan trọng để tạo ra sự đồng thuận trong việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường.

3.1 Chính Sách Bảo Vệ Môi Trường

Chính sách bảo vệ môi trường cần được xây dựng và thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Các quy định về xử lý nước thải, bảo vệ tài nguyên nước và chất lượng môi trường cần được cụ thể hóa và thực thi nghiêm túc. Đặc biệt, cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, cộng đồng và doanh nghiệp trong việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường. Việc áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng nước nghiêm ngặt hơn sẽ góp phần nâng cao chất lượng nước và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nguồn nước là tài nguyên quý giá và thiết yếu cho sự sống, phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường. Tại Việt Nam, tình trạng ô nhiễm nguồn nước mặt ngày càng nghiêm trọng, đặc biệt ở các lưu vực sông có hoạt động công nghiệp và dân cư đông đúc. Lưu vực sông Ngũ Huyện Khê, tỉnh Bắc Ninh, là một ví dụ điển hình khi chịu áp lực lớn từ các khu công nghiệp (CCN), làng nghề và hoạt động nông nghiệp. Với chiều dài 48,4 km, trong đó đoạn chảy qua Bắc Ninh dài 24 km, sông Ngũ Huyện Khê đóng vai trò quan trọng trong tiêu thoát nước mùa mưa và cung cấp nước tưới tiêu mùa khô cho các huyện Từ Sơn, Yên Phong, Tiên Du và thành phố Bắc Ninh. Tuy nhiên, chất lượng nước sông đang bị suy giảm nghiêm trọng do lượng lớn nước thải chưa qua xử lý từ các CCN, làng nghề và khu dân cư ven sông.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá chất lượng nước và các nguồn gây ô nhiễm chính trên lưu vực sông Ngũ Huyện Khê, từ đó đề xuất các biện pháp kiểm soát nhằm cải thiện chất lượng nước, bảo vệ tài nguyên nước và phát triển bền vững kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào đoạn sông chảy qua tỉnh Bắc Ninh trong mùa kiệt (tháng 3), thời điểm lưu lượng dòng chảy thấp nhất, phản ánh chính xác mức độ ô nhiễm. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp dữ liệu khoa học làm cơ sở cho quản lý tài nguyên nước và bảo vệ môi trường tại địa phương, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ nguồn nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về chất lượng nước và ô nhiễm môi trường nước, bao gồm:

• Chỉ số chất lượng nước (Water Quality Index - WQI): Phương pháp tổng hợp các thông số môi trường để đánh giá mức độ ô nhiễm và chất lượng nước mặt, giúp phân loại nước theo các mức độ từ tốt đến rất ô nhiễm.
• Tiêu chuẩn Việt Nam về chất lượng nước mặt (QCVN 08-MT:2015/BTNMT): Bộ tiêu chuẩn quy định các giới hạn cho phép của các thông số ô nhiễm như BOD, COD, TSS, DO, NH4+, Coliform,... được sử dụng làm cơ sở đánh giá chất lượng nước.
• Mô hình tải lượng ô nhiễm: Phân tích và tính toán tải lượng các chất ô nhiễm phát sinh từ các nguồn thải khác nhau như nước thải sinh hoạt, công nghiệp, nông nghiệp, từ đó xác định áp lực ô nhiễm lên lưu vực sông.
• Khái niệm về nguồn gây ô nhiễm nước: Phân loại các nguồn ô nhiễm thành nguồn điểm (CCN, làng nghề, khu dân cư) và nguồn diện (nông nghiệp, chăn nuôi), giúp xác định các biện pháp kiểm soát phù hợp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận tổng hợp, kết hợp thu thập, tổng hợp và phân tích số liệu thực địa và thứ cấp:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu quan trắc chất lượng nước mặt giai đoạn 2011-2015 tại 3 điểm quan trắc chính (Cầu Đảo Xá, Văn Môn, Cầu Song Thất) do Tổng cục Môi trường cung cấp; số liệu điều tra thực địa về các CCN, làng nghề, dân cư ven sông; số liệu thống kê dân số, kinh tế xã hội tỉnh Bắc Ninh.
• Phương pháp chọn mẫu: Lấy mẫu nước mặt tại các vị trí đại diện cho các đoạn sông chịu ảnh hưởng của các nguồn thải chính, tập trung vào mùa kiệt để phản ánh mức độ ô nhiễm cao nhất.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng tiêu chuẩn Việt Nam QCVN 08-MT:2015/BTNMT để đánh giá từng thông số ô nhiễm; áp dụng chỉ số chất lượng nước WQI để tổng hợp đánh giá mức độ ô nhiễm; tính toán tải lượng chất ô nhiễm từ các nguồn thải dựa trên lưu lượng nước thải và nồng độ các chất ô nhiễm.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích số liệu từ năm 2011 đến 2015, khảo sát thực địa năm 2014, cập nhật số liệu quan trắc năm 2016, hoàn thiện luận văn năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chất lượng nước sông Ngũ Huyện Khê bị ô nhiễm nghiêm trọng:

   • Tại điểm Cầu Đảo Xá, các thông số COD đạt 542 mg/l, vượt 18 lần, BOD5 đạt 392 mg/l, vượt 26 lần so với giới hạn QCVN 08-MT:2015/BTNMT cột B1.
   • Nồng độ BOD5 tại Cầu Đảo Xá trong giai đoạn 2011-2015 vượt giới hạn cho phép từ 5,5 đến 12 lần, cao nhất năm 2012 là 189 mg/l.
   • Nồng độ TSS tại Cầu Đảo Xá năm 2012 đạt 113,5 mg/l, vượt quy chuẩn nhiều lần.
   • Nồng độ NH4+ tại Cầu Đảo Xá năm 2015 là 2 mg/l, vượt quy chuẩn cho phép.
   • Giá trị DO tại Cầu Đảo Xá thấp nhất là 1,44 mg/l năm 2015, không đạt yêu cầu.

2. Nguồn gây ô nhiễm chủ yếu là các CCN và làng nghề:

   • Lưu lượng nước thải từ các CCN Phong Khê 1, Phong Khê 2, Phú Lâm và Châu Khê lên đến hàng nghìn m3/ngày, phần lớn chưa qua xử lý hoặc xử lý không đạt chuẩn.
   • Làng nghề tái chế giấy Phong Khê và Phú Lâm thải trực tiếp nước thải chứa nhiều hóa chất độc hại ra sông, gây ô nhiễm nghiêm trọng đoạn hạ lưu.
   • Làng nghề tái chế thép Đa Hội thải khoảng 40-45 tấn chất thải rắn/ngày, chứa kim loại nặng và các chất độc hại chưa được xử lý triệt để.

3. Ô nhiễm từ nước thải sinh hoạt và nông nghiệp:

   • Dân số lưu vực sông khoảng 143.414 người, lượng nước thải sinh hoạt ước tính 13.243 m3/ngày, phần lớn không qua xử lý, thải trực tiếp ra sông.
   • Hoạt động nông nghiệp sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật quá mức, nước mưa chảy tràn mang theo chất ô nhiễm hữu cơ và vô cơ vào sông.
   • Chăn nuôi gia súc, gia cầm phát triển nhanh nhưng chưa có hệ thống xử lý chất thải, gây ô nhiễm nguồn nước mặt và ao hồ.

4. Áp lực ô nhiễm tăng theo chiều dài sông:

   • Mức độ ô nhiễm tăng dần từ thượng nguồn đến hạ lưu, đặc biệt tại đoạn từ xã Phú Lâm đến phường Phong Khê, nước sông có màu đen đặc, mùi hôi thối, không thể sử dụng cho sinh hoạt và sản xuất.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng là do sự phát triển nhanh và chưa đồng bộ của các CCN, làng nghề với hệ thống xử lý nước thải chưa hoàn chỉnh hoặc không hiệu quả. Nước thải công nghiệp, đặc biệt từ ngành sản xuất giấy và tái chế kim loại, chứa nhiều chất hữu cơ, kim loại nặng và các hợp chất độc hại vượt xa giới hạn cho phép, làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng nước. Nước thải sinh hoạt và nông nghiệp cũng góp phần làm tăng tải lượng ô nhiễm hữu cơ và dinh dưỡng, gây hiện tượng thiếu oxy hòa tan, ảnh hưởng đến hệ sinh thái thủy sinh.

So sánh với các nghiên cứu trước đây và báo cáo của ngành, kết quả này phù hợp với xu hướng ô nhiễm nước mặt tại các lưu vực sông có hoạt động công nghiệp và dân cư đông đúc ở miền Bắc Việt Nam. Việc sử dụng chỉ số WQI và tiêu chuẩn QCVN giúp đánh giá toàn diện và chính xác mức độ ô nhiễm, đồng thời làm cơ sở khoa học cho việc đề xuất các biện pháp kiểm soát.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ diễn biến nồng độ các thông số ô nhiễm theo năm và vị trí quan trắc, bảng tổng hợp tải lượng ô nhiễm phân theo nguồn thải, giúp minh họa rõ ràng áp lực ô nhiễm và xu hướng biến đổi chất lượng nước.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và nâng cấp hệ thống xử lý nước thải tập trung tại các CCN và làng nghề:

   • Mục tiêu giảm tải lượng BOD, COD, TSS xuống dưới giới hạn QCVN trong vòng 2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: chính quyền địa phương phối hợp với các doanh nghiệp và nhà đầu tư công nghệ xử lý nước thải.

2. Tăng cường quản lý và kiểm soát nước thải sinh hoạt:

   • Xây dựng hệ thống thu gom và xử lý nước thải sinh hoạt tại các khu dân cư ven sông trong 3 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: UBND các huyện, xã phối hợp với ngành môi trường và cộng đồng dân cư.

3. Áp dụng biện pháp quản lý nông nghiệp bền vững:

   • Hướng dẫn sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, giảm thiểu ô nhiễm từ hoạt động nông nghiệp trong vòng 2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Sở NN&PTNT, các tổ chức nông dân và hộ sản xuất.

4. Tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường nước:

   • Triển khai các chương trình giáo dục, truyền thông về tác hại của ô nhiễm nước và vai trò của người dân trong 1 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Sở TNMT, các tổ chức xã hội, trường học và truyền thông địa phương.

5. Xây dựng quy hoạch bãi xử lý chất thải rắn tập trung:

   • Thiết lập bãi xử lý rác thải công nghiệp và sinh hoạt hợp vệ sinh, tránh tình trạng đổ thải bừa bãi ven sông trong 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: chính quyền địa phương, các doanh nghiệp và cộng đồng dân cư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường:

   • Sử dụng kết quả đánh giá và đề xuất để xây dựng chính sách, quy hoạch quản lý tài nguyên nước và kiểm soát ô nhiễm tại địa phương.

2. Các doanh nghiệp và chủ đầu tư trong các CCN, làng nghề:

   • Áp dụng các biện pháp xử lý nước thải, cải thiện công nghệ sản xuất nhằm giảm thiểu ô nhiễm và tuân thủ quy định môi trường.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành khoa học môi trường:

   • Tham khảo phương pháp nghiên cứu, số liệu thực tế và phân tích để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về ô nhiễm nước và quản lý môi trường.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức xã hội tại lưu vực sông Ngũ Huyện Khê:

   • Nâng cao nhận thức về tác động của ô nhiễm nước, tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường và giám sát thực thi các biện pháp kiểm soát ô nhiễm.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao sông Ngũ Huyện Khê bị ô nhiễm nghiêm trọng?
   Sông bị ô nhiễm chủ yếu do nước thải chưa qua xử lý từ các CCN, làng nghề tái chế giấy và kim loại, cùng với nước thải sinh hoạt và nông nghiệp. Các chất ô nhiễm như BOD, COD, TSS vượt giới hạn nhiều lần, làm suy giảm chất lượng nước.

2. Các thông số ô nhiễm nào được sử dụng để đánh giá chất lượng nước?
   Các thông số chính gồm BOD5, COD, TSS, DO, NH4+, và Coliform. Đây là các chỉ tiêu quan trọng phản ánh mức độ ô nhiễm hữu cơ, vô cơ và vi sinh trong nước mặt.

3. Phương pháp đánh giá chất lượng nước nào được áp dụng?
   Nghiên cứu sử dụng tiêu chuẩn Việt Nam QCVN 08-MT:2015/BTNMT để đánh giá từng thông số và chỉ số chất lượng nước WQI để tổng hợp mức độ ô nhiễm, giúp phân loại chất lượng nước một cách toàn diện.

4. Biện pháp nào hiệu quả nhất để cải thiện chất lượng nước sông?
   Xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung tại các CCN và làng nghề là biện pháp then chốt, kết hợp với quản lý nước thải sinh hoạt, áp dụng nông nghiệp bền vững và nâng cao nhận thức cộng đồng.

5. Ai là người chịu trách nhiệm chính trong việc kiểm soát ô nhiễm nước?
   Chính quyền địa phương, các cơ quan quản lý môi trường, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư đều có vai trò quan trọng trong việc thực hiện và giám sát các biện pháp kiểm soát ô nhiễm.

Kết luận

• Chất lượng nước sông Ngũ Huyện Khê đoạn qua tỉnh Bắc Ninh bị ô nhiễm nghiêm trọng, đặc biệt tại đoạn hạ lưu do nước thải công nghiệp và làng nghề chưa qua xử lý.
• Các thông số ô nhiễm như BOD5, COD, TSS, NH4+ vượt giới hạn quy chuẩn nhiều lần, DO thấp ảnh hưởng đến hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng.
• Nguồn gây ô nhiễm chính là các CCN Phong Khê, Phú Lâm, Châu Khê và các làng nghề tái chế giấy, thép cùng với nước thải sinh hoạt và nông nghiệp.
• Đề xuất các biện pháp kiểm soát bao gồm xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung, quản lý nước thải sinh hoạt, áp dụng nông nghiệp bền vững và nâng cao nhận thức cộng đồng.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho quản lý tài nguyên nước và bảo vệ môi trường tại Bắc Ninh, hướng tới phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi và đánh giá hiệu quả cải thiện chất lượng nước trong vòng 2-3 năm tới. Kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để bảo vệ nguồn nước và môi trường sống.

Hành động ngay: Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần ưu tiên đầu tư hệ thống xử lý nước thải, đồng thời tăng cường giám sát và xử lý nghiêm các vi phạm về môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐINH XUÂN THANH NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ CHÁT LƯỢNG NƯỚC VÀ ĐÈ XUẤT BIEN PHAP KIEM SOÁT CÁC NGUON GAY Ô NHIÊM NƯỚC LƯU VUC SÔNG NGŨ HUYỆN KHE - TỈNH BÁC NINH CHUYÊN NGÀNH : KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG MÃ SỐ : 60 - 85 - 02 LUẬN VĂN THẠC SĨ NGƯỜI HƯỚNG DAN KHOA HỌC: PGS. NGUYEN THI MINH HANG HA NOI - 2016 BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP & PTNT TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI ĐINH XUÂN THANH NGHIÊN CUU ĐÁNH GIÁ CHAT LƯỢNG NƯỚC VÀ DE XUẤT BIEN PHÁP KIEM SOÁT CÁC NGUON GÂY Ô NHIÊM NƯỚC LƯU VUC SÔNG NGŨ HUYỆN KHE - TINH BAC NINH LUẬN VĂN THẠC SĨ TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI ĐINH XUÂN THANH NGHIÊN CỨU DANH GIA CHAT LƯỢNG NƯỚC VA ĐÈ XUẤT BIEN PHÁP KIEM SOÁT CÁC NGUÒN GÂY Ô NHIEM NƯỚC LƯU VỰC SÔNG NGŨ HUYỆN KHE - TINH BAC NINH CHUYÊN NGÀNH : KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG MÃ SO : 60 - 85 - 02 LUẬN VĂN THẠC SĨ Người hướng dẫn khoa học : PGS TS. Nguyễn Thị Minh Hằng HÀ NỘI - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tên tôi là: Dinh Xuân Thanh Mã số học viên: 128440301009 Lớp: CH20MT Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60-85-02 Khóa học: 20 (2011 - 2014) Tôi xin cam đoan quyền luận văn được chính tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Thị Minh Hằng với đề tài nghiên cứu trong luận văn “Nghién cứu đánh giá chất lượng nước và đề xuất biện pháp kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm nước liu vực sông Ngũ Huyện Khê - tỉnh Bac Ninh".

Đây là đề tài nghiên cứu mới, không trùng lặp với các đề tài luận văn nào trước đây, do đó không có sự sao chép của bat kì luận văn nao. Nội dung của luận văn được thể hiện theo đúng quy định, các nguồn tài liệu, tư liệu nghiên cứu và sử dụng trong luận văn đều được trích dẫn nguồn. Nếu xảy ra vấn đề gi với nội dung luận van này, tôi xin chịu hoản toàn trách nhiệm theo quy định. Hà Nội, tháng 9 năm 2016 NGƯỜI VIET CAM DOAN Dinh Xuan Thanh LỜI CẢM ƠN Luận văn “Nghiên cứu đánh giá chất lượng nước và đề xuất biện pháp kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm nước lưu vực sông Ngũ Huyện Khê - tỉnh Bắc Ninh” được hoàn thành ngoài sự cố gang nỗ lực của bản thân tác giả còn được sự giúp đỡ nhiệt tình của các Thầy, Cô, cơ quan, bạn bè và gia đình.

Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo PGS. Nguyễn Thị Minh Hằng đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn, quan tâm theo dõi, gợi ý các ý tưởng khoa học và tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong suốt thời gian thực hiện luận văn. Tác gia xin trân trọng cảm ơn các cơ quan, đơn vi đã nhiệt tình giúp đỡ tac gia trong quá trình điều tra thu thập tài liệu cho luận văn này. Xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo trong khoa Môi trường - Trường Đại học Thuỷ Lợi đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập, cũng như quá trình thực hiện luận văn này.

Cuối cùng tác giả xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, tập thé lớp cao học CH20MT động viên tác giả rất nhiều trong suốt thời gian hoàn thành luận văn. XIN TRAN TRỌNG CAM ON! Hà nội, thang 9 năm 2016 Tác giả Dinh Xuân Thanh il DANH MỤC CÁC CHỮ VIET TAT BVMT : Bảo vệ môi trường BVTV : Bảo vệ thực vật BTNMT : Bộ Tai nguyên Môi trường CCN : Cụm công nghiệp CLN : Chất lượng nước CN : Công nghiệp CSSX : — Cơ sở sản xuất HTXLNT : Hệ thống xử lý nước thải HTTL : — Hệ thống thủy lợi KCN : Khu công nghiệp KTXH : — Kinh tế xã hội LVS : Lưu vực sông NN&PTNT : Nông nghiệp & phát triển nông thôn NSTP : — Nông sản thực phẩm PTTNN : Phat triển tài nguyên nước QCVN : Quy chuẩn Việt Nam QH : — Quy hoạch SXKD : _ Sản xuất kinh doanh TCVN : Tiêu chuẩn Việt nam TTCN : Tiểu thủ công nghiệp TCCP : Tiéu chuan cho phép TNN : Tai nguyên nước TP : Thanh phé TT : Thị trấn VLXD : Vật liệu xây dựng XLNT : — Xử lý nước thai WHO : Tổ chức Y tế thé giới (World Health Organization) WOI : Chỉ số chất lượng nước (Water Quality Index) lil MỤC LỤC ÿ/(9E10015. Tính cấp thiết của đề tài.- ¿5-5 St St E1 1 1E21E1111011211211 2111111111 1111111111 re g 1 2. Mục đích của để tai:.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu :.-----¿ 2 +++++2+++Ex++Ex++ExtrExerkesrxrrrrerrree 2 4. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu: .--- 2-2 2 £+E+E££E£EE+EE+EzEzEzxees 3 5. Cấu trúc của luận văn. - ¿St kSk+EESEESEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEESEEEEEEESEEEEEEEEEksrkrrk 3 CHUONG 1: TONG QUAN VE TINH HÌNH Ô NHIEM NƯỚC SÔNG Ở VIỆT NAM- GIỚI THIỆU VE LƯU VUC SÔNG NGU HUYỆN KHE - TINH BAC NINH5 1.1 Tổng quan về tình hình ô nhiễm nước sông ở Việt Nam.

Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội lưu vực sông Ngũ Huyện Khuê - tỉnh Bắc NUD 0. Đặc điểm tự nhiên .2 Đặc điểm kinh tế xã WOb. 17 CHUONG 2: ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG NƯỚC MAT LƯU VỰC SONG NGU HUYEN KHE TINH BAC NINH 00173 .1 Các nguồn gay 6 nhiễm nước sông Ngũ Huyện Khê - tinh Bắc Ninh. Phân loại các nguồn gây ô nhiễm nước.2 Nguồn 6 nhiễm nước do nước thải sinh hoạt.

Nguồn 6 nhiễm nước do hoạt động của CCN lang nghé; làng nghè.4 Nguồn 6 nhiễm nước do hoạt động nông nghiệp .2 Tình hình 6 nhiễm nước sông Ngũ Huyện Khê. Đánh giá chất lượng nước sông Ngũ Huyện Khê - tỉnh Bắc Ninh.1 Tình hình số liệu quan trắc sử dụng. Đánh giá chất lượng môi trường nước lưu vực sông Ngũ Huyện Khê đoạn chảy qua tỉnh Bắc Ninh theo tiêu chuẩn hiện hành (QCVN 08-MT:2015/BTNMT). Đánh giá chất lượng nước lưu vực sông Ngũ Huyện Khê tỉnh Bắc Ninh theo chỉ số chất lượng nước WQI.4 So sánh hai phương pháp đánh giá chất lượng nước.---- 2-2 2+sz+sz+se¿ 46 2.

Tính toán tải lượng chất ô nhiễm và áp lực ô nhiễm trên lưu vực sông Ngũ Huyện Khê — tỉnh BắcNinh. Phương pháp tính toán tải lượng chat ô nhiễm. Tính toán tải lượng chat ô nhiễm do nước thải sinh hoạt. Tính toán tải lượng chất ô nhiễm do nước thải công nghiệp.

Tính toán tải lượng chất 6 nhiễm do nước thải nông nghiệp. Tổng tải lượng 6 nhiễm lưu vực sông Ngũ Huyện Khê - tỉnh Bắc Ninh. Ap lực 6 nhiễm trên lưu vực sông Ngũ Huyện Khê tinh Bắc Ninh. Kết luận chương 2.

63 CHUONG 3: ĐỀ XUẤT BIEN PHAP KIÊM SOÁT CÁC NGUON GÂY Ô NHIEM NƯỚC LƯU VUC SÔNG NGŨ HUYỆN KHE — TINH BẮC NINH. Hiện trạng công tác quản lý, kiểm soát ô nhiễm môi trường nước lưu vực sông Ngũ Huyện Khê - tinh Bắc Ninh .-- 2-2: ¿+ z+SE‡EEEE2EE2E1E7171122121 7121. Những việc đã làm đưƯỢC. Những tổn tại trong bảo vệ môi trường.

Đề xuất các biện pháp kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm lưu vực sông Ngũ Huyện Khê — tỉnh Bắc Ninh. Tổng hợp các nguyên nhân gây ô nhiễm nước sông Ngũ Huyện Khê - tỉnh Bắc Ninh. Cơ sở đề xuất các giải pháp.3 Đề xuất biện pháp. Kết luận chương3 86 KET LUẬN VA KIÊN NGHỊ 87 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

89 DANH MỤC HÌNH VE Hình 1.1: Nhiệt độ trung bình các mùa qua các năm của LVS Ngũ Huyện Khê.2: Độ fim trùng bình các mùa qua các năm của LVS Ngũ Huyện Khê.3: Lượng mưa trung bình các mia qua các năm của LVS Ngũ Huyện Khê " Hình 1.4: Số giờ nắng trung bình các mùa qua các năm của LVS Ngũ Huyện Khê " Hình 1.5 Địa giới hành chính tinh Bắc Ninh.6 Sơ đồ lưu vực sông Ngũ Huyện Khê va vị trí CCN, làng nghề 1 Hình 2,1 Nước thải của CSSX xã ra sông Ngũ Huyện Khê 28 Hình 2.2 Rác thải đọc hai bên bờ dé và đưới sông Ngũ Huyện Khê 28 Hình 2.3 Sơ đổ vị tí lấy mẫu trên sông Ngũ Huyện Khê tinh Bắc Ninh 29 Hình 2. Diễn biển TSS sông Ngũ Huyện Khê giai đoạn 2011 - 1015 32 Hình 2. Diễn biển BODS sông Ngữ Huyện Khê giai đoạn 2011 - 2015 33 fh 2.6 Diễn biến COD sông Ngũ Huyện Khê giai đoạn 2011 - 2015 34 Hình 2.7 Diễn biến DO sông Ngũ Huyện Khê giai đoạn 2011 - 2015 35 Hình 2. Diễn biến amoni (NH4+) sông Ngũ Huyện Khê giai đoạn 2011 - 2015.

Diễn biển Tổng Coliform sông Ngũ Huyện Khê giai đoạn 2011 - 2015 37 Hình 2.10, Biểu đồ tải lượng ô nhiễm của TSS phân theo nguôn thải.11, Biểu đồ ti lượng 6 nhiễm của BODS phan theo nguồn thải 59 Hình 2. Biểu đồ tải lượng ô nhiễm của tổng N phân theo nguồn thải so Hình 2.13, Biểu đồ ti lượng 6 nhiễm của tổng P phân theo nguồn thải 59 Hình 2. Biểu đồ tai lượng 6 nhiễm từ các ng nn thai của lưu vực sông Ngũ Huyện Khé - tinh Bắc Ninh. Sơ đồ công nghệ xử lý nước thải mini cia Ling nghề giấy 80 Hình 3.2: Sơ đồ xử lý nước thải bộ sung khi có màu và him lượng tỉnh bột cao.

8 (COD cao) 81 Hình 33: Sơ đồ xử lý CTR tại nguồn đối với các nguồn phát thải 83 DANH MỤC BANG BIEU Bảng 1. Đơn vị hành chính phân theo huyện, thành phổ thuộc lưu vực sông Ngữ Huyện Khê chảy qua tinh Bắc Ninh 14 Băng 1. Dân số phân theo huyện, thành phố thuộc lưu vực sông Ngũ Huyện Khê. Danh sich các làng nghé thuộc lưu vực sông Ngũ Huyền Khê 16 Bảng 2.1 Quy mô các làng nghề trong khu vực nghiên cứu 2 Bảng 2.2 Các CCN tập trung trong khu vực nghiên cứu.

Vị trí đo đạc, thu mẫu môi trường nước mặt lưu vực sông Ngũ Huyện Khẽ29 Bảng 2.4 Kết quả phân tích mẫu nước mặt vị trí Cầu Dio Xá, 30 Băng 2.5 Kết quả phân tích mẫu nước mặt vị trí Văn Mon 30 Bảng 2.6 Kết quả phân tích mẫu nước mt vj trí cầu Song Thất 31 Bảng 27 Kết qua phân tích chất lượng nước sông Ngũ Huyện Khê năm 2015.8 Bảng quy định các giá ui qi BPi 40 Bảng 2. Bảng quy định các giá tị BPi va qi đối với DO% bão hoa 41 Bang 2. Bảng quy định các giá trị BPi va qi đối với thông số pH 41 Bảng 2. á chất lượng nước 2 Bảng 2.12 Kết quả WOI ti các vị tính toán 45 Bảng 2.

Binh gid mức chit lượng nước tại cc vị tí quan trắc 45 Bảng 2.14 Hệ số phát sinh chất thải khi có xử lý 48 Bang 2. Hệ số phát sinh chat thải khi không có xử lý. Dân số cia các huyện trong lưu vực sông Ngũ Huyén Khê, 4 Bang 2.17, Tải lượng các chất 6 nhiễm tiém năng do nước thải sinh hoạt trong lưu vực.