Luận văn thạc sĩ hay nghiên cứu đánh giá một số biện pháp phòng cháy chữa cháy rừng và bài học kinh nghiệm tại dự án việt đức huyện tiên yên tỉnh quảng ninh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu biện pháp phòng cháy chữa cháy rừng và bài học kinh nghiệm tại dự án Việt Đức, huyện Tiên Yên, Quảng Ninh.

• Tác giả: Nguyễn Văn Thuận
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thanh Ngã
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản lý bảo vệ tài nguyên rừng
• Đề tài: Đánh Giá Biện Pháp Phòng Cháy Chữa Cháy Rừng Tại Huyện Tiên Yên, Quảng Ninh
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. Chương 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Cháy rừng là một hiện tượng phổ biến
• 1.2. Nghiên cứu bản chất của cháy rừng
• 1.3. Nghiên cứu phương pháp dự báo nguy cơ cháy rừng
• 1.4. Nghiên cứu công trình phòng cháy, chữa cháy rừng
• 1.5. Nghiên cứu biện pháp phòng và chữa cháy rừng
• 1.6. Nghiên cứu phương tiện phòng cháy và chữa cháy rừng
• 1.7. Nghiên cứu vùng trọng điểm cháy rừng
• 1.8. Tình hình cháy rừng ở Việt Nam

Tóm tắt

I. Tổng quan về biện pháp phòng cháy chữa cháy rừng tại huyện Tiên Yên

Huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh, là một trong những khu vực có diện tích rừng lớn và đa dạng sinh học. Tuy nhiên, tình trạng cháy rừng đang ngày càng gia tăng, gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài nguyên rừng và môi trường. Việc đánh giá các biện pháp phòng cháy chữa cháy rừng là cần thiết để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và đảm bảo an toàn cho cộng đồng.

1.1. Tình hình cháy rừng tại huyện Tiên Yên

Tình hình cháy rừng tại huyện Tiên Yên đã diễn ra thường xuyên trong những năm gần đây. Nguyên nhân chủ yếu bao gồm thời tiết khô hạn và hoạt động của con người. Các vụ cháy rừng không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn ảnh hưởng đến hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng.

1.2. Ý nghĩa của việc phòng cháy chữa cháy rừng

Phòng cháy chữa cháy rừng không chỉ bảo vệ tài nguyên rừng mà còn góp phần bảo vệ môi trường sống của con người. Việc thực hiện các biện pháp phòng cháy hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại do cháy rừng gây ra, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ rừng.

II. Các thách thức trong công tác phòng cháy chữa cháy rừng tại Tiên Yên

Mặc dù đã có nhiều biện pháp được triển khai, nhưng công tác phòng cháy chữa cháy rừng tại huyện Tiên Yên vẫn gặp nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt nguồn lực, nhận thức của người dân và điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và trang thiết bị

Nhiều khu vực tại huyện Tiên Yên vẫn thiếu trang thiết bị hiện đại để phát hiện và xử lý kịp thời các vụ cháy rừng. Điều này làm giảm hiệu quả của các biện pháp phòng cháy chữa cháy.

2.2. Nhận thức của cộng đồng về phòng cháy

Nhận thức của người dân về tầm quan trọng của việc phòng cháy chữa cháy rừng còn hạn chế. Nhiều người vẫn chưa hiểu rõ về các biện pháp phòng ngừa và cách xử lý khi xảy ra cháy.

III. Phương pháp đánh giá hiệu quả phòng cháy chữa cháy rừng

Để đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng cháy chữa cháy rừng, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Việc này không chỉ giúp xác định được những biện pháp hiệu quả mà còn chỉ ra những điểm cần cải thiện.

3.1. Phân tích dữ liệu cháy rừng

Phân tích dữ liệu về các vụ cháy rừng trong những năm qua sẽ giúp xác định nguyên nhân và xu hướng cháy. Từ đó, có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa phù hợp.

3.2. Khảo sát ý kiến cộng đồng

Khảo sát ý kiến của người dân về các biện pháp phòng cháy chữa cháy sẽ cung cấp thông tin quý giá về nhận thức và mong muốn của cộng đồng. Điều này giúp cải thiện các chương trình phòng cháy chữa cháy trong tương lai.

IV. Ứng dụng thực tiễn các biện pháp phòng cháy chữa cháy rừng

Việc áp dụng các biện pháp phòng cháy chữa cháy rừng tại huyện Tiên Yên đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại do cháy rừng mà còn nâng cao ý thức của cộng đồng trong việc bảo vệ rừng.

4.1. Các mô hình phòng cháy chữa cháy hiệu quả

Một số mô hình phòng cháy chữa cháy đã được triển khai thành công tại huyện Tiên Yên, như việc thành lập các đội phòng cháy chữa cháy cộng đồng. Những mô hình này đã giúp nâng cao ý thức và trách nhiệm của người dân.

4.2. Kết quả từ các chương trình tập huấn

Các chương trình tập huấn về phòng cháy chữa cháy đã giúp người dân nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết để xử lý khi xảy ra cháy. Kết quả là số vụ cháy rừng đã giảm đáng kể trong những năm gần đây.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho phòng cháy chữa cháy rừng

Kết luận từ việc đánh giá các biện pháp phòng cháy chữa cháy rừng tại huyện Tiên Yên cho thấy cần tiếp tục cải thiện và nâng cao hiệu quả của các biện pháp này. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức cộng đồng và đầu tư vào trang thiết bị hiện đại.

5.1. Đề xuất các giải pháp cải thiện

Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện công tác phòng cháy chữa cháy, bao gồm việc tăng cường đầu tư vào trang thiết bị và tổ chức các chương trình tuyên truyền rộng rãi.

5.2. Tầm quan trọng của sự hợp tác

Sự hợp tác giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng là rất quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả phòng cháy chữa cháy rừng. Chỉ có sự chung tay của tất cả mọi người mới có thể bảo vệ tài nguyên rừng một cách hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thống kê giai đoạn 1963 - 2002 của Cục Kiểm lâm cho thấy cả nước đã xảy ra hơn 47.000 vụ cháy rừng, thiêu rụi trên 633.000 ha rừng, gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng mỗi năm cùng những tổn thất nghiêm trọng về đa dạng sinh học. Dự án trồng rừng Việt Đức (KfW) triển khai tại ba tỉnh Bắc Giang, Quảng Ninh và Lạng Sơn với tổng vốn đầu tư khoảng 25 triệu Euro (trong đó 22 triệu Euro là viện trợ không hoàn lại của Cộng hòa Liên bang Đức) đã thiết lập gần 49.000 ha rừng. Tuy nhiên, gần một nửa diện tích này được trồng bởi các loài cây dễ bắt lửa như Thông Mã vĩ, Keo và Sa mộc. Khi rừng khép tán, lớp vật liệu cháy dưới tán tích tụ dày đặc khiến nguy cơ cháy bùng phát dữ dội, điển hình như vụ cháy gần 100 ha thông tại Móng Cái năm 2008 và hơn 70 ha tại Đông Triều năm 2009.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là giải quyết mâu thuẫn giữa việc gia tăng diện tích rừng trồng thuần loài dễ cháy với năng lực quản lý, phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) còn nhiều hạn chế ở cấp cơ sở. Đề tài xác định mục tiêu đánh giá toàn diện các biện pháp PCCCR đang áp dụng, phân tích nguyên nhân thành công tại huyện Tiên Yên (Quảng Ninh) – địa bàn quản lý 5.200 ha rừng dự án với 2.100 hộ dân tham gia – nhằm đúc kết bài học kinh nghiệm nhân rộng cho toàn bộ 13 huyện thuộc vùng dự án. Phạm vi không gian tập trung tại 7 xã của huyện Tiên Yên (tổng diện tích tự nhiên 61.707 ha, diện tích đất rừng 49.330 ha) với chuỗi số liệu theo dõi giai đoạn 2002 - 2009. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc bảo vệ nguồn vốn đầu tư quốc tế 25 triệu Euro, giảm thiểu tỷ lệ thiệt hại tài nguyên rừng xuống dưới mức 0,1%/năm và đảm bảo sinh kế bền vững cho hàng chục nghìn hộ đồng bào dân tộc thiểu số miền núi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết tam giác cháy trong khoa học lâm nghiệp (Brown, 1979; Belop, 1982; Chandler, 1983), khẳng định cháy rừng là phản ứng oxy hóa các vật liệu hữu cơ ở nhiệt độ cao, chỉ xảy ra khi hội tụ đủ ba yếu tố: nguồn nhiệt, oxy (duy trì ổn định ở mức 21% trong khí quyển) và vật liệu cháy. Về mặt bản chất kỹ thuật, mọi biện pháp PCCCR đều hướng đến việc triệt tiêu hoặc làm suy giảm ít nhất một trong ba yếu tố này.

Bên cạnh đó, đề tài tích hợp mô hình phân cấp nguy cơ cháy rừng theo chỉ số khí tượng Nesterov kết hợp hệ số hiệu chỉnh tốc độ gió của Cooper (1991) cùng lý thuyết phân loại ba hình thái cháy rừng: cháy dưới tán (mặt đất), cháy tán cây và cháy ngầm trong lớp than bùn hoặc thảm mục dày trên 1 mét ở các đới núi cao. Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm:

• Tam giác cháy lâm nghiệp: Mối quan hệ tương tác động giữa nhiệt năng, dưỡng khí và sinh khối thực vật khô.
• Vật liệu cháy dưới tán: Tầng thảm mục, lá rụng khô, cành khô và thảm thực bì (ràng ràng, tế guột) có chứa tinh dầu và nhựa dễ bắt lửa.
• Cấp dự báo cháy rừng: Hệ thống 5 cấp độ cảnh báo từ Cấp I (thấp) đến Cấp V (cực kỳ nguy hiểm, độ ẩm không khí dưới 40%).
• Quy hoạch sử dụng đất có sự tham gia của cộng đồng (PLUP): Phương thức quản lý không gian sản xuất kết hợp bảo vệ rừng dựa vào người dân bản địa.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập đa tầng, kết hợp giữa dữ liệu thứ cấp từ Cục Kiểm lâm, Ban quản lý Dự án Việt Đức các cấp từ năm 2005 đến năm 2009 và dữ liệu sơ cấp điều tra thực địa. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 2.100 hộ gia đình tham gia dự án tại 7 xã (Đại Thành, Đại Dực, Phong Dụ, Hà Lâu, Yên Than, Điền Xá, Tiên Lãng). Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo danh sách hộ nhận đất lâm nghiệp được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho các nhóm đồng bào dân tộc Kinh, Dao, Tày, Sán Chỉ.

Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả, phân tích so sánh đối chứng giữa các địa bàn dự án và mô hình hóa diễn biến vật liệu cháy theo thời gian. Lý do lựa chọn phương thức tiếp cận này xuất phát từ tính phức tạp của đối tượng nghiên cứu: cháy rừng chịu tác động đồng thời của điều kiện tự nhiên (nhiệt độ bề mặt lên tới 44,9°C vào buổi trưa, độ ẩm biến thiên) và hành vi kinh tế - xã hội của cộng đồng. Timeline xử lý số liệu hoàn thành đồng bộ trong chu kỳ 5 năm (2005 - 2009), tạo cơ sở vững chắc cho các nhận định khoa học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Tổng hợp diễn biến cháy rừng giai đoạn 2005 - 2009 trên toàn dự án ghi nhận 80 vụ cháy với tổng diện tích thiệt hại 244,1 ha. Tỉnh Lạng Sơn xảy ra nhiều vụ nhất với 32 vụ (thiệt hại 28,5 ha), tỉnh Quảng Ninh ghi nhận 27 vụ nhưng có diện tích thiệt hại lớn nhất lên tới 185,3 ha (chiếm 75,9% tổng diện tích cháy toàn dự án), trong khi tỉnh Bắc Giang xảy ra 21 vụ (thiệt hại 10,3 ha). Đáng chú ý, địa bàn Móng Cái xảy ra 8 vụ làm thiệt hại 110,0 ha và Đông Triều thiệt hại 70 ha chỉ trong một vụ năm 2009.

Huyện Tiên Yên khẳng định hiệu quả vượt trội khi quản lý 5.200 ha rừng dự án (gồm 2.100 ha rừng trồng mới, 2.000 ha rừng khoanh nuôi tái sinh, 1.100 ha rừng cộng đồng) thuộc 7 xã nhưng duy trì được diện tích thiệt hại do cháy rừng ở mức thấp nhất vùng dự án suốt giai đoạn 2005 - 2009.

Công tác quy hoạch sử dụng đất chi tiết 23.151 ha tại 7 xã đã phân định rõ ràng 1.754 ha đất sản xuất nông nghiệp, 229 ha đất nương rẫy tập trung và 884 ha đất bãi chăn thả gia súc. Việc tách biệt không gian này giúp triệt tiêu nguy cơ cháy lan từ hoạt động sản xuất vào 12.815 ha đất lâm nghiệp.

Phân tích nguyên nhân cháy chỉ ra rằng yếu tố thời tiết cực đoan chỉ chiếm khoảng 30%, trong khi 70% số vụ bắt nguồn từ hoạt động bất cẩn của con người (đốt nương, hun khói lấy mật ong, đốt thực bì, tàn thuốc lá). Khung giờ xuất hiện cháy rừng tập trung cao điểm từ 12h00 đến 17h00 hàng ngày, trùng với thời điểm nhiệt độ mặt đất đạt đỉnh và độ ẩm vật liệu cháy chạm mức thấp nhất.

Thảo luận kết quả

Thành công tại Tiên Yên chứng minh rằng quy hoạch sử dụng đất có sự tham gia của người dân (PLUP) là giải pháp gốc rễ để phòng ngừa nguồn lửa. Khi 2.100 hộ dân được giao đất lâm nghiệp ổn định 30 năm, quyền lợi kinh tế gắn chặt với sự an toàn của cánh rừng, từ đó loại bỏ hiện tượng "cha chung không ai khóc" thời kỳ bao cấp.

Dữ liệu so sánh giữa các địa phương có thể được biểu diễn trực quan qua bảng tổng hợp số vụ cháy đa kỳ và biểu đồ cột thể hiện tương quan diện tích thiệt hại, kết hợp bản đồ chuyên đề phân vùng 5 cấp dự báo nguy cơ cháy rừng. Điều này làm nổi bật sự tương phản giữa Tiên Yên (thiệt hại không đáng kể) với các điểm nóng Móng Cái hay Đông Triều (mỗi vụ cháy lan từ 70 đến 100 ha).

So sánh với các công trình của TS. Phan Thanh Ngọ (1996) và TS. Phạm Ngọc Hưng (1988), nghiên cứu này khẳng định thêm tính nhạy cháy cao của Thông Mã vĩ nhưng bổ sung luận điểm thực tiễn: việc thiết kế hệ thống đường băng cản lửa trắng kết hợp đường băng xanh ngay từ khâu thiết kế trồng rừng giúp ngăn chặn hữu hiệu 100% các đám cháy mặt đất bùng phát ban đầu.

Đề xuất và khuyến nghị

• Hoàn thiện công tác phân cấp dự báo và cảnh báo sớm: Hạt Kiểm lâm huyện Tiên Yên phối hợp Ban quản lý dự án vận hành hệ thống thông báo cấp dự báo cháy (Cấp I đến Cấp V) trên đài truyền thanh huyện và phát tờ rơi đến 100% hộ dân. Mục tiêu duy trì chế độ trực tuần tra 24/24 giờ trong khung giờ 12h00 - 17h00 suốt mùa khô (tháng 11 đến tháng 4 năm sau), giảm 100% nguy cơ phát sinh cháy bất ngờ từ năm 2011.
• Tu bổ và mở rộng hệ thống đường băng cản lửa: Ủy ban nhân dân 7 xã huy động các chủ rừng tiến hành phát dọn vật liệu cháy, bảo dưỡng định kỳ các đường băng trắng cách ly (chiều rộng tiêu chuẩn 10 - 15 mét) và trồng bổ sung cây bản địa chịu lửa làm băng xanh cản lửa, hoàn thành khối lượng trên toàn bộ 5.200 ha rừng dự án trước tháng 10 hàng năm.
• Nâng cao năng lực và trang thiết bị cho lực lượng xung kích cơ sở: Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Ninh đầu tư kinh phí trang bị bổ sung máy thổi gió, cưa xăng, máy bơm nước công suất cao và dụng cụ thủ công chuyên dụng cho 7 tổ đội PCCCR thôn bản, bảo đảm 100% thành viên được tập huấn nghiệp vụ chữa cháy tại chỗ định kỳ 2 lần/năm trong giai đoạn 2011 - 2015.
• Thực hiện cơ chế giao đất lâm nghiệp lâu dài và chia sẻ lợi ích: Ủy ban nhân dân huyện Tiên Yên đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp ổn định 30 - 50 năm cho các hộ gia đình tham gia dự án, lồng ghép chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng nhằm nâng cao thu nhập của người dân lên thêm 20 - 30% vào năm 2015, củng cố ý thức bảo vệ rừng tự giác.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Lực lượng Kiểm lâm và cán bộ quản lý lâm nghiệp: Vận dụng bộ tiêu chí phân loại 5 cấp nguy cơ cháy rừng theo độ ẩm vật liệu cháy và quy trình thiết kế đường băng cản lửa kỹ thuật để xây dựng phương án PCCCR cấp cơ sở.
• Ban quản lý các chương trình, dự án lâm nghiệp quốc tế: Khai thác kinh nghiệm tích hợp quy trình quy hoạch sử dụng đất có sự tham gia (PLUP) từ nguồn vốn KfW 25 triệu Euro nhằm tối ưu hóa suất đầu tư và giảm thiểu rủi ro sinh thái.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên ngành Quản lý tài nguyên rừng: Sử dụng hệ thống lý thuyết tam giác cháy, số liệu thực chứng 80 vụ cháy rừng tại 3 tỉnh Đông Bắc và phương pháp nghiên cứu liên ngành kinh tế - lâm sinh làm tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực.
• Chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư vùng đệm: Ứng dụng mô hình xây dựng quy ước bảo vệ rừng cấp thôn bản, phương pháp điều tiết nương rẫy 229 ha và quản lý bãi chăn thả 884 ha để ngăn chặn triệt để xung đột tài nguyên đất đai.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao rừng trồng Thông Mã vĩ và Keo lại có nguy cơ bùng phát cháy cao hơn rừng tự nhiên? Rừng Thông Mã vĩ và Keo thuần loài chứa hàm lượng nhựa và tinh dầu cao trong thân lá. Dưới tán rừng, thảm thực bì như ràng ràng, tế guột và cành lá rụng tích tụ dày, khi gặp thời tiết nắng nóng trên 40°C và độ ẩm không khí dưới 40%, vật liệu cháy khô nổ, cực kỳ dễ bắt lửa và bốc cháy dữ dội.

• Yếu tố nào đóng vai trò chính dẫn đến 80 vụ cháy rừng tại dự án Việt Đức giai đoạn 2005 - 2009? Nghiên cứu chỉ ra 70% số vụ cháy bắt nguồn từ hoạt động nhân sinh thiếu kiểm soát như đốt nương làm rẫy, hun khói lấy mật ong, bất cẩn quăng tàn thuốc lá và đốt cỏ sưởi ấm gia súc. Điều kiện thời tiết khô hạn do hiện tượng El Niño chỉ đóng vai trò xúc tác gián tiếp khoảng 30%.

• Phương pháp quy hoạch sử dụng đất có sự tham gia (PLUP) hạn chế cháy rừng như thế nào? Quy trình PLUP tại Tiên Yên đã phân bổ rành mạch 23.151 ha đất, tách riêng 1.754 ha sản xuất nông nghiệp và 229 ha nương rẫy ra khỏi vùng rừng trọng điểm. Sự đồng thuận của 2.100 hộ dân giúp kiểm soát chặt chẽ việc dùng lửa ven rừng, cô lập hoàn toàn nguồn nhiệt gây cháy.

• Thang phân cấp dự báo nguy cơ cháy rừng trong luận văn gồm những cấp độ nào? Hệ thống gồm 5 cấp dựa trên phản ứng vật lý của vật liệu cháy và độ ẩm không khí: Cấp I (thấp, vật liệu ướt), Cấp II (trung bình, vật liệu mềm), Cấp III (cao, gập đôi kêu tách), Cấp IV (nguy hiểm, gập gãy giòn) và Cấp V (cực kỳ nguy hiểm, vật liệu vò nát vụn, độ ẩm dưới 40%).

• Bài học kinh nghiệm cốt lõi giúp Tiên Yên bảo vệ thành công 5.200 ha rừng là gì? Tiên Yên thành công nhờ thực hiện phương châm bốn tại chỗ, kết hợp giao đất lâm nghiệp gắn quyền lợi kinh tế lâu dài 30 năm cho 2.100 hộ dân với việc hoàn thiện mạng lưới đường băng cản lửa trắng và xanh ngay từ khi thiết kế trồng rừng.

Kết luận

• Tổng kết thực trạng cháy rừng giai đoạn 2005 - 2009 trên toàn vùng Dự án Việt Đức với 80 vụ cháy, làm thiệt hại 244,1 ha rừng, trong đó tỉnh Quảng Ninh chịu thiệt hại nặng nề nhất chiếm 185,3 ha.
• Khẳng định huyện Tiên Yên là mô hình điểm xuất sắc khi bảo vệ an toàn 5.200 ha rừng dự án (2.100 ha rừng trồng, 2.000 ha khoanh nuôi, 1.100 ha cộng đồng) nhờ đồng bộ các biện pháp kỹ thuật và xã hội.
• Chứng minh 70% nguyên nhân phát sinh cháy rừng là do hành vi con người và xác định khung giờ hiểm họa cao nhất trong ngày từ 12h00 đến 17h00 để bố trí lực lượng tuần tra ứng trực.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược khả thi gồm: nâng cấp dự báo 5 cấp độ, quy chuẩn hóa hệ thống đường băng cản lửa, củng cố 7 đội xung kích thôn bản và hoàn thiện thể chế giao đất lâm nghiệp lâu dài.
• Cung cấp luận cứ khoa học và cơ sở thực tiễn vững chắc phục vụ công tác quản lý bảo vệ rừng bền vững giai đoạn hậu dự án đến năm 2015 trên địa bàn toàn quốc.

Các cơ quan quản lý lâm nghiệp, chính quyền địa phương và nhà nghiên cứu cần khai thác ngay các dữ liệu và bài học kinh nghiệm từ luận văn này để xây dựng phương án phòng chống cháy rừng thích ứng với biến đổi khí hậu cho địa bàn của mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé GI¸O DôC Vµ §µO T¹o Bé N¤NG NGHIÖP Vµ ptnt TR¦êNG §¹I HäC L¢M NGHIÖP NguyÔn V¨n Thu©n NGHI£N CøU, §¸NH GI¸ mét sè BIÖN PH¸P PHßNG CH¸Y CH÷A CH¸Y RõNG vµ BµI HäC KINH NGHIÖM T¹I Dù ¸N VIÖT §øC HUYÖN TI£N Y£N TØNH QU¶NG NINH luËn V¨n TH¹C Sü khoa häc L¢M NGHIÖP Hµ Néi, n¨m 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Bé GI¸O DôC Vµ §µO T¹o Bé N¤NG NGHIÖP Vµ ptnt TR¦êNG §¹I HäC L¢M NGHIÖP NguyÔn V¨n Thu©n NGHI£N CøU, §¸NH GI¸ mét sè BIÖN PH¸P PHßNG CH¸Y CH÷A CH¸Y RõNG vµ BµI HäC KINH NGHIÖM T¹I Dù ¸N VIÖT §øC HUYÖN TI£N Y£N TØNH QU¶NG NINH Chuyªn ngµnh: Qu¶n lý b¶o vÖ tµi nguyªn rõng M· sè: 60.68 luËn V¨n TH¹C Sü khoa häc L¢M NGHIÖP Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: TS. Phan Thanh Ngä Hµ Néi, 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 §Æt vÊn ®Ò Trong vµi thËp kû qua, biÕn ®æi khÝ hËu víi nh÷ng ®ît n¾ng h¹n kÐo dµi bÊt th-êng do hiện t-îng El Nino, ®· lµm cho ch¸y rõng trë thµnh th¶m häa ngµy cµng nghiªm träng, g©y thiÖt h¹i lín ®èi víi tÝnh m¹ng vµ tµi s¶n cña con ng-êi, tµi nguyªn rõng vµ m«i tr-êng sèng bÞ hñy ho¹i. Ch¸y rõng lµ vÊn n¹n lín cña thÕ giíi ®-¬ng ®¹i trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. TÊt c¶ nh÷ng n-íc, tõ giµu ®Õn nghÌo ®Òu tõng ®iªu ®øng vÒ n¹n ch¸y rõng.

Rõng ViÖt Nam còng kh«ng lµ ngo¹i lÖ, tõ Lµo Cai ®Õn Mòi Cµ Mau nguy c¬ ch¸y rõng lu«n ë møc b¸o ®éng ®á trong nh÷ng ngµy kh« nãng. Ch¸y rõng lu«n lµ chñ ®Ò nãng trªn c¸c ph-¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng nh- b¸o chÝ, internet vµ truyÒn h×nh. Ch-a bao giê c¶ n-íc l¹i nãng nh- nh÷ng th¸ng ®Çu n¨m 2010 víi c¸c vô ch¸y rõng khñng khiÕp. Khëi mµo b»ng vô ch¸y rõng lÞch sö ë V-ên quèc gia Hoµng Liªn lµm ch¸y h¬n 700 ha rõng tù nhiªn.

Vô ch¸y khiÕn cho hµng ngh×n chiÕn sÜ C«ng an, Qu©n ®éi, c¸n bé c«ng chøc, viªn chøc vµ c¶ v¹n ng-êi d©n mÊt “¨n TÕt” v× ph¶i ®i dËp löa. Dù ¸n trång rõng ViÖt §øc t¹i c¸c tØnh B¾c Giang, Qu¶ng Ninh vµ L¹ng S¬n do ChÝnh phñ Céng hßa Liªn bang §øc viÖn trî, ®· thiÕt lËp ®-îc gÇn 49.000 ha rõng c¸c lo¹i. Trong ®ã, gÇn mét phÇn hai diÖn tÝch ®-îc trång bëi c¸c loµi c©y dÔ ch¸y nh- Th«ng, Keo vµ Sa Méc. HiÖn nay rõng cña dù ¸n ®Òu sinh tr-ëng vµ ph¸t triÓn tèt, c¸c ®iÒu kiÖn vÒ sinh th¸i t¹i nh÷ng n¬i trång rõng ®-îc c¶i thiÖn râ rÖt.

Tuy nhiªn, mét vÊn ®Ò míi n¶y sinh ®ã lµ ch¸y rõng. Hµng n¨m vÉn th-êng xuyªn x¶y ra hµng chôc vô ch¸y rõng lín nhá, ®Æc biÖt n¨m 2008 t¹i thµnh phè Mãng C¸i ch¸y gÇn 100 ha rõng Th«ng M· vÜ, n¨m 2009 t¹i huyÖn §«ng TriÒu ch¸y h¬n 70 ha rõng Th«ng Nhùa ®· g©y thiÖt h¹i nghiªm träng ®Õn tµi s¶n cña nh©n d©n vµ tµi nguyªn rõng cña Nhµ n-íc. HuyÖn Tiªn Yªn lµ mét trong 13 ®¬n vÞ tham gia thùc hiÖn Dù ¸n trång rõng ViÖt §øc cã ®Æc ®iÓm vÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn vµ kinh tÕ x· héi t-¬ng tù LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 nh- c¸c huyÖn kh¸c trong vïng dù ¸n, ®· thiÕt lËp ®-îc diÖn tÝch rõng rÊt lín (4. Tuy nhiªn, do ¸p dông c¸c biÖn ph¸p phßng ch¸y ch÷a ch¸y rõng khoa häc, nªn nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· h¹n chÕ ®-îc tèi ®a sè vô ch¸y rõng diÔn ra, gãp phÇn æn ®Þnh kinh tÕ, x· héi vµ chÝnh trÞ trªn ®Þa bµn huyÖn.