Ứng dụng gis đánh giá biến động sử dụng đất huyện an biên tỉnh kiên giang giai đoạn 2010 2015

Nghiên cứu ứng dụng GIS trong đánh giá biến động sử dụng đất huyện An Biên, Kiên Giang giai đoạn 2010-2015, cung cấp thông tin hữu ích cho quy hoạch.

• Tác giả: Lê Thị Phượng
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Tấn Trung
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Hệ thống Thông tin Địa lý
• Đề tài: Đánh Giá Biến Động Sử Dụng Đất Huyện An Biên 2010-2015
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: Tính cấp thiết của đề tài
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.3.1. Tổng quan biến động sử dụng đất
• 1.3.2. Những đặc điểm của biến động sử dụng đất
• 1.3.3. Những yếu tố gây nên tình hình biến động sử dụng đất
• 1.3.4. Ý nghĩa của đánh giá biến động sử dụng đất
• 1.3.5. Tổng quan khu vực nghiên cứu
• 1.3.5.1. Vị trí địa lý
• 1.3.5.2. Điều kiện tự nhiên
• 1.3.5.2.1. Địa hình
• 1.3.5.2.2. Khí hậu
• 1.3.5.2.3. Thủy văn
• 1.3.5.2.3.1. Nguồn nước mặt
• 1.3.5.2.3.2. Nguồn nước dưới đất
• 1.3.6. Vai trò của GIS, chuỗi Markov trong đánh giá biến động sử dụng đất
• 1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5. KẾT QUẢ, THẢO LUẬN
• 1.5.1. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất năm 2010 và 2015
• 1.5.1.1. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất năm 2010
• 1.5.1.2. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất năm 2015
• 1.5.2. Thành lập bản đồ, đánh giá và dự báo biến động sử dụng đất giai đoạn 2010-2015
• 1.5.2.1. Thành lập bản đồ và đánh giá biến động sử dụng đất giai đoạn 2010-2015
• 1.5.2.2. Dự báo biến động sử dụng đất dựa trên chuỗi Markov
• 1.6. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về biến động sử dụng đất huyện An Biên giai đoạn 2010 2015

Biến động sử dụng đất là một trong những vấn đề quan trọng trong quản lý tài nguyên đất đai. Huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang, với diện tích tự nhiên lớn và dân số đông, đã trải qua nhiều thay đổi trong việc sử dụng đất trong giai đoạn 2010-2015. Việc đánh giá biến động này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tình hình sử dụng đất mà còn hỗ trợ trong việc lập kế hoạch phát triển bền vững cho khu vực.

1.1. Đặc điểm tình hình sử dụng đất huyện An Biên

Huyện An Biên có tổng diện tích tự nhiên khoảng 40.029 ha, với nhiều loại hình sử dụng đất khác nhau. Tình hình sử dụng đất tại đây được phân chia thành các loại hình như đất nông nghiệp, đất ở, và đất phi nông nghiệp. Việc phân tích các loại hình này giúp xác định rõ hơn về sự biến động trong giai đoạn nghiên cứu.

1.2. Tác động của biến động sử dụng đất đến phát triển kinh tế

Biến động sử dụng đất có ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế của huyện An Biên. Sự thay đổi trong cách sử dụng đất có thể dẫn đến sự gia tăng hoặc giảm sút trong năng suất nông nghiệp, ảnh hưởng đến thu nhập của người dân và sự phát triển của các ngành kinh tế khác.

II. Vấn đề và thách thức trong đánh giá biến động sử dụng đất

Đánh giá biến động sử dụng đất tại huyện An Biên gặp phải nhiều thách thức. Các yếu tố như sự thay đổi khí hậu, áp lực dân số và sự phát triển đô thị đã tạo ra những khó khăn trong việc theo dõi và quản lý tài nguyên đất. Việc thiếu thông tin chính xác và kịp thời cũng là một trong những vấn đề lớn.

2.1. Khó khăn trong việc thu thập dữ liệu

Việc thu thập dữ liệu về tình hình sử dụng đất gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn thông tin đáng tin cậy. Các số liệu thống kê thường không đầy đủ và không cập nhật kịp thời, gây khó khăn trong việc phân tích và đánh giá.

2.2. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu đã và đang tác động mạnh mẽ đến tình hình sử dụng đất tại huyện An Biên. Sự gia tăng mực nước biển và các hiện tượng thời tiết cực đoan đã làm thay đổi cấu trúc sử dụng đất, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và sinh kế của người dân.

III. Phương pháp đánh giá biến động sử dụng đất hiệu quả

Để đánh giá biến động sử dụng đất một cách hiệu quả, việc ứng dụng công nghệ GIS và các phương pháp phân tích hiện đại là rất cần thiết. Các phương pháp này không chỉ giúp thu thập và phân tích dữ liệu một cách chính xác mà còn hỗ trợ trong việc dự báo xu hướng biến động trong tương lai.

3.1. Ứng dụng công nghệ GIS trong đánh giá

Công nghệ GIS cho phép hiển thị và phân tích dữ liệu không gian một cách trực quan. Việc sử dụng GIS trong đánh giá biến động sử dụng đất giúp xác định rõ ràng các khu vực có sự thay đổi lớn, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý hợp lý.

3.2. Phương pháp chuỗi Markov trong dự báo

Phương pháp chuỗi Markov được sử dụng để dự báo xu hướng biến động sử dụng đất trong tương lai. Bằng cách phân tích các mẫu biến động trong quá khứ, phương pháp này giúp đưa ra các dự đoán chính xác về sự thay đổi trong các loại hình sử dụng đất.

IV. Kết quả nghiên cứu về biến động sử dụng đất huyện An Biên

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự biến động rõ rệt trong việc sử dụng đất tại huyện An Biên trong giai đoạn 2010-2015. Các loại hình sử dụng đất đã có sự thay đổi đáng kể, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế và xã hội của khu vực.

4.1. Biến động diện tích các loại hình sử dụng đất

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng diện tích đất nông nghiệp giảm trong khi diện tích đất phi nông nghiệp tăng. Điều này cho thấy xu hướng chuyển đổi mục đích sử dụng đất đang diễn ra mạnh mẽ tại huyện An Biên.

4.2. Ảnh hưởng đến đời sống người dân

Sự biến động trong sử dụng đất đã ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân. Nhiều hộ gia đình đã phải thay đổi phương thức sản xuất để thích ứng với tình hình mới, dẫn đến những thay đổi trong thu nhập và sinh kế.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho huyện An Biên

Đánh giá biến động sử dụng đất huyện An Biên giai đoạn 2010-2015 đã cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình hình sử dụng đất tại khu vực. Kết quả nghiên cứu không chỉ giúp nhận diện các vấn đề hiện tại mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho tương lai.

5.1. Đề xuất giải pháp quản lý sử dụng đất

Cần có các giải pháp quản lý sử dụng đất hiệu quả, bao gồm việc xây dựng các chính sách phù hợp và tăng cường công tác giám sát. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý đất đai cũng cần được chú trọng.

5.2. Tương lai của biến động sử dụng đất tại An Biên

Dự báo rằng trong tương lai, huyện An Biên sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý sử dụng đất. Tuy nhiên, với các giải pháp hợp lý, huyện có thể phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ỨNG DỤNG GIS ĐÁNH GIÁ BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN AN BIÊN, TỈNH KIÊN GIANG GIAI ĐOẠN 2010 - 2015 Sinh viên thực hiện: LÊ THỊ PHƢỢNG Ngành: Hệ thống Thông tin Địa lý Niên khóa: 2014 - 2018 Tháng 07 năm 2018 ỨNG DỤNG GIS ĐÁNH GIÁ BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN AN BIÊN, TỈNH KIÊN GIANG GIAI ĐOẠN 2010-2015 Tác giả LÊ THỊ PHƢỢNG Khóa luận đƣợc đệ trình để đáp ứng yêu cầu cấp bằng Kĩ sƣ ngành Hệ thống Thông tin Địa lý Giáo viên hƣớng dẫn: ThS. Nguyễn Tấn Trung Tháng 07 năm 2018 LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành gửi lời cám ơn sâu sắc đến các quý Thầy, Cô trƣờng Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt là quý Thầy Cô của khoa Môi Trƣờng và Tài Nguyên lý đã tận tình chỉ bảo trong suốt thời gian tôi học tập tại trƣờng. Tôi xin chân thành cảm ơn ThS. Nguyễn Tấn Trung, anh Nguyễn Đức Trí (Phân viện Quy hoạch và Thiết kế Nông nghiệp miền Nam) ngƣời đã nhiệt tình hƣớng dẫn và chỉ dạy tôi trong suốt thời gian thực tập và thực hiện khóa luận, để tôi có thể hoàn thành tốt bài Khóa luận tốt nghiệp này.

Bên cạnh đó, tôi xin gửi lời cảm ơn đến các Anh, Chị đang làm việc tại Trung tâm Phát triển Nông thôn (Phân viện Quy hoạch và Thiết kế Nông nghiệp miền Nam) đã tận tình giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi đƣợc tiếp xúc với môi trƣờng làm việc thực tế tại khu vực đề tài nghiên cứu cũng nhƣ tạo môi trƣờng làm việc thân thiện, vui vẻ và thoải mái giúp tôi vừa đƣợc áp dụng kiến thức đã học và đồng thời học hỏi các kinh nghiệm từ các Anh, Chị vào đề tài nghiên cứu thực tế. Tôi cũng xin cảm ơn tất cả các bạn của tập thể lớp DH14GI, bạn bè, anh chị đã đồng hành, động viên tôi trong suốt thời gian qua. Hơn hết tôi muốn gửi lời cảm ơn đến công lao nuôi dƣỡng, dạy bảo của bố mẹ luôn ủng hộ, quan tâm tôi, cho tôi yên tâm học tập. LÊ THỊ PHƢỢNG Khoa Môi trƣờng và Tài nguyên Trƣờng Đại học Nông Lâm TP.Hồ Chí Minh Số điện thoại: [phone] Email: [e-mail] i TÓM TẮT Khóa luận tốt nghiệp“Ứng dụng GIS đánh giá biến động sử dụng đất huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2010-2015” đã đƣợc thực hiện từ tháng 3/2018 đến tháng 7/2018.

Mục tiêu của đề tài bao gồm: Đánh giá biến động và dự báo xu hƣớng biến động sử dụng đất giai đoạn 2010 – 2015 huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang. Phƣơng pháp tiếp cận của đề tài là sử dụng công nghệ GIS, nội dung nghiên cứu của khóa luận là: - Thu thập dữ liệu bản đồ, số liệu thống kê và từ đó thành lập và đánh giá tình hình sử dụng đất huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang ở 2 thời điểm 2010, 2015. - Thành lập bản đồ và đánh giá biến động sử dụng đất giai đoạn 2010 – 2015. - Dự báo xu hƣớng biến động sử dụng đất cho năm 2020.

Sau qua trình thực hiện, đề tài thu đƣợc các kết quả sau: - Bản đồ hiện trạng sử dụng đất huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang các năm 2010 và 2015 với 8 loại hình sử dụng đất. - Bản đồ biến động sử dụng đất huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2010 – 2015. ii MỤC LỤC Trang LỜI CẢM ƠN. ii MỤC LỤC .iii DANH MỤC VIẾT TẮT.

v DANH MỤC BẢNG BIỂU. vi DANH MỤC HÌNH ẢNH. vii CHƢƠNG 1. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Tổng quan biến động sử dụng đất.

Những đặc điểm của biến động sử dụng đất. Những yếu tố gây nên tình hình biến động sử dụng đất. Ý nghĩa của đánh giá biến động sử dụng đất. Tổng quan khu vực nghiên cứu.

Vị trí địa lý. Điều kiện tự nhiên. Kinh tế - xã hội. Tổng quan phƣơng pháp nghiên cứu.

Khái niệm chuỗi Markov. Ứng dụng chuỗi Markov. Xác định xu hƣớng thay đổi các kiểu sử dụng đất dựa trên cơ sở của mô hình Markov chain. Ứng dụng mô hình toán học để dự báo sự thay đổi các kiểu sử dụng đất trong tƣơng lai.

Tình hình nghiên cứu liên quan đến vấn đề nghiên cứu. Các nghiên cứu trong nƣớc. Các nghiên cứu trên thế giới. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Phƣơng pháp nghiên cứu. KẾT QUẢ, THẢO LUẬN. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất năm 2010 và 2015. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất năm 2010.

Đánh giá hiện trạng sử dụng đất năm 2015. Thành lập bản đồ, đánh giá và dự báo biến động sử dụng đất giai đoạn 2010- 2015. Thành lập bản đồ và đánh giá biến động sử dụng đất giai đoạn 2010-2015. Dự báo biến động sử dụng đất dựa trên chuỗi Markov.

KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ. 42 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 43 iv DANH MỤC VIẾT TẮT CSD Đất chƣa sử dụng GDP Gross Domestic Product (Tổng sản phẩm nội địa) GIS Geographic Imformation System (Hệ thống thông tin địa lý) GIZ Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (Hiệp hội hợp tác Kỹ thuật Đức) HNK Đất trồng cây hàng năm khác KT-XH Kinh tế - xã hội LUC Đất chuyên trồng lúa nƣớc LUK Đất trồng lúa nƣớc còn lại NNC Đất nông nghiệp còn lại NTS Đất nuôi trồng thủy sản OCT Đất ở PNC Đất phi nông nghiệp còn lại RPH Đất rừng phòng hộ RS Remote Sensing (Viễn thám) SDĐ Sử dụng đất UBND Ủy ban nhân dân v DANH MỤC BẢNG BIỂU Trang Bảng 2.1: Diện tích các loại đất chính huyện An Biên .2: Dân số - lao động huyện An Biên .3: Tăng trƣởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 2001-2012, .1:Tỷ lệ bản đồ nền dùng để thành lập bản đồ hiện trạng SDĐ.1: Diện tích và tỷ lệ các loại hình sử dụng đất năm 2005, huyện An Biên. 2: Diện tích và tỷ lệ các loại hình sử dụng đất năm 2015, huyện An Biên 29 Bảng 4.3: Thống kê diện tích theo loại hình SDĐ tại các thời điểm 2010 và 2015 theo hiện trạng sử dụng đất .4: Ma trận biến động diện tích các loại hình sử dụng đất giai đoạn 2010- 2015 sau khi chồng lớp .5: Thống kê tổng diện tích các loại hình biến động hai năm 2010 và 2015 sau khi chồng lớp .6: Ma trận xác suất của sự thay đổi xác định từ việc chồng ghép bản đồ hiện trạng sử dụng đất giai đoạn 2010-2015 .8: Diện tích các loại hình sử dụng đất cho 3 thời điểm năm 2010, 2015 và 2020.

40 vi DANH MỤC HÌNH ẢNH Trang Hình 2. 1: Bản đồ ranh giới hành chính huyện An Biên-tỉnh Kiên Giang .1: Sơ đồ tiến trình nghiên cứu .2: Sơ đồ phƣơng pháp xây dựng bản đồ hiện trạng SDĐ .3: Phƣơng pháp thành lập bản đồ biến động SDĐ .1: Cơ cấu các loại hình sử dụng đất năm 2010, huyện An Biên. 2: Bản đồ hiện trạng sử dụng đất huyện An Biên năm 2010 .3: Cơ cấu các loại hình sử dụng đất năm 2015, huyện An Biên .4: Bản đồ hiện trạng sử dụng đất huyện An Biên năm 2015 .5: Biểu đồ thể hiện diện tích các loại hình sử dụng đất theo hiện trạng .6: Bản đồ biến động sử dụng đất huyện An Biên giai đoan 2010-2015 .7: Biểu đồ thể hiện diện tích các loại hình sử dụng đất của 3 thời điểm năm 2010, 2015 và 2020. 41 vii CHƢƠNG 1.

Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá đối với mỗi quốc gia bởi nó là tƣ liệu sản xuất đặc biệt, thành phần quan trọng hàng đầu của môi trƣờng sống, địa bàn phân bố các khu dân cƣ, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng. Chính sự biến đổi khí hậu, gia tăng dân số, sự phát triển của đô thị và quá trình công nghiệp hóa đã gây sức ép lớn trong việc sử dụng đất. Để giải quyết vấn đề này mỗi quốc gia cần xây dựng những chƣơng trình, kế hoạch, chiến lƣợc riêng phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện của mình để sử dụng đất đai hợp lý. Vì vậy, muốn quản lý đất đai một cách hiệu quả, chi tiết thì việc theo dõi, đánh giá biến động sử dụng đất là điều tất yếu.

Việc này mang đến cho chúng ta cái nhìn toàn diện và khái quát về tình hình sử dụng tại khu vực, đánh giá đƣợc tiềm năng sản xuất, định hƣớng xây dựng và phát triển cho tƣơng lai. Huyện An Biên thuộc tỉnh Kiên Giang, tổng diện tích tự nhiên toàn huyện năm 2016 là 40.029,00 ha, dân số trung bình là 126.430 ngƣời, mật độ dân số đạt 316 ngƣời/km2, chiếm 6,26% về diện tích và khoảng 7,19% về dân số tỉnh Kiên Giang (Niên giám thống kê huyện An Biên, 2015). Toàn huyện đƣợc chia thành 09 xã, thị trấn (08 xã và 01 thị trấn). Đây là huyện trung tâm của vùng U Minh Thƣợng có đƣờng quốc lộ 63 đi qua dài 31,2 km, thuận lợi cho giao lƣu, phát triển kinh tế với các huyện trong vùng, các huyện vùng Tây Sông Hậu và Tp.

Để phục vụ cho công tác quản lý của nhà nƣớc thì cần đánh giá biến động sử dụng đất. Có rất nhiều phƣơng pháp đƣợc sử dụng để nghiên cứu biến động sử dụng đất, trong đó với sự ứng dụng rộng rãi của công nghệ thông tin, đặc biệt là ứng dụng công nghệ GIS của một số tác giả: Nguyễn Thị Thu Hiền và cộng tác viên, 2013; Huỳnh Văn Chƣơng và cộng tác viên, 2011;… Xuất phát từ các lý do trên, đề tài: “Ứng dụng GIS đánh giá biến động sử dụng đất huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2010-2015” đƣợc thực hiện để làm rõ hơn tình hình sử dụng đất trên địa bàn trong giai đoạn trên. Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu chung của nghiên cứu là đánh giá biến động sử dụng đất huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2010 – 2015. 1 Mục tiêu cụ thể: - Đánh giá và thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất huyện An Biên ở 2 thời điểm năm 2010, 2015.

- Đánh giá và thành lập bản đồ biến động sử dụng đất giai đoạn 2010 – 2015. - Sử dụng chuỗi Markov để dự báo xu hƣớng biến động sử dụng đất năm 2020 từ giai đoạn 2010 – 2015. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Biến động sử dụng đất.