HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ XUYẾN ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA CHẤT THẢI LÀNG NGHỀ ĐÁ NON NƯỚC ĐẾN MÔI TRƯỜNG VÀ SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG TẠI PHƯỜNG HÒA HẢI, QUẬN NGŨ HÀNH SƠN, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Xuân Thành NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan, chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào và đã được sự đồng ý, cho phép của đơn vị công tác Trung tâm Tư vấn và Công nghệ môi trường – Tổng cục Môi trường. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Xuyến i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Xuân Thành (người hướng dẫn khoa học) đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các thầy cô trong Khoa Môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Trong thời gian khảo sát thực địa, tôi xin cảm ơn cán bộ Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Đà Nẵng, Sở y tế thành phố Đà Nẵng, Trung tâm Y tế dự phòng quận Ngũ Hành Sơn, phòng Tài nguyên và Môi trường quận Ngũ Hành Sơn, Phòng Ủy ban Nhân dân phường Hòa Hải – quận Ngũ Hành Sơn, trạm y tế phường Hòa Hải, người dân làng nghề đá Non Nước đã ủng hộ, hợp tác tạo điều kiện cho việc thu thập tài liệu, điều tra phỏng vấn cũng như lấy mẫu phân tích thuận lợi. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Trung tâm Tư vấn và Công nghệ môi trường – Tổng cục Môi trường đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Xuyến ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu.
Yêu cầu của đề tài. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu. Tình hình phát triển làng nghề trên thế giới và Việt Nam. Tình hình phát triển làng nghề trên thế giới.
Tình hình phát triển làng nghề ở Việt Nam. Làng nghề Việt Nam và môi trường làng nghề. Vai trò của làng nghề trong phát triển kinh trế xã hội. Các loại làng nghề truyền thống ở Việt Nam.
Những hoạt động của làng nghề tác động đến môi trường và sức khỏe. Hiện trạng sức khỏe cộng đồng tại các làng nghề Việt Nam. Tổng hợp tình hình nghiên cứu và xử lý chất thải làng nghề. Tổng quan về chất thải rắn nói chung và chất thải rắn làng nghề nói riêng.
Tình hình quản lý chất thải rắn tại các làng nghề ở Việt Nam. Tổng quan về làng nghề chế tác đá ở việt nam và các bệnh tật liên quan. Tổng quan về làng nghề chế tác đá ở Việt Nam. Các bệnh tật liên quan đến làng nghề chế tác đá.
Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. 29 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thời gian nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: thu thập số liệu tại các phòng ban ở địa phương.
Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp: Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi. Phương pháp lấy mẫu. Phương pháp so sánh. Phương pháp phân tích các thành phần môi trường.
Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Điều kiện tự nhiên – kinh tế xã hội và giới thiệu về lịch sử hình thành & phát triển làng nghề đá non nước. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đã Nẵng.
Giới thiệu về lịch sử hình thành và phát triển làng nghề đá Non Nước. Tình hình hoạt động của làng nghề đá Non Nước. Điều kiện lao động và vấn đề nước sạch làng nghề đá Non Nước. Đánh giá hiện trạng môi trường làng nghề đá non nước.
Hiện trạng môi trường không khí. Hiện trạng môi trường nước. Kết quả điều tra phế thải rắn. Tình hình quản lý, bảo vệ môi trường và các vấn đề còn tồn tại của làng nghề đá non nước.
Công tác quản lý môi trường tại làng nghề. Sự bất cập từ người dân. Những vấn đề còn tồn tại. Ảnh hưởng của môi trường làng nghề đối với sức khỏe cộng đồng.
Tình hình bệnh tật làng nghề đá Non Nước. Đánh giá chung. Đề xuất một số biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại làng nghề. 68 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Biện pháp quản lý môi trường. Biện pháp công nghệ kỹ thuật. Kết luận và kiến nghị. 82 Tài liệu tham khảo.
85 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BTN&MT Bộ Tài Nguyên và Môi trường BVMT Bảo vệ môi trường BVTV Bảo vệ thực vật CBLT-TP Chế biến lương thực - thực phẩm CBNSTP Chế biến nông sản thực phẩm CNH - HĐH Công nghiệp hóa - hiện đạ ihóa CP Chính phủ KK Không khí KT - XH Kinh tế - xã hội KHCN Khoa học công nghệ NĐ Nghị định NM Nước mặt NN Nước ngầm NT Nước thải QCVN Quy chuẩn Việt Nam TC Tiêu chuẩn TCCP Tiêu chuẩn cho phép TCVSLĐ Tiêu chuẩn vệ sinh lao động TN&MT Tài nguyên và Môi trường TNHH Trách nhiệm hữu hạn TTCN Tiểu thủ công nghiệp UBND Ủy ban nhân dân CHXHCN Cộng hòa xã hội chủ nghĩa vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Trình độ kỹ thuật ở các làng nghề. Vị trí lấy mẫu. Phương pháp phân tích các thành phần môi trường.
Dân số, lao động, thu nhập bình quân đầu người làng nghề đá Non Nước. Sản lượng sản phẩm hàng năm làng nghề đá Non Nước. Cơ cấu lao động làng đá Non Nước. Tuổi đời và tuổi nghề làng đá Non Nước.
Hiện trạng sử dụng nước ăn uống, sinh hoạt của hộ gia đình (theo kết quả điều tra HGĐ). Kết quả phân tích các thông số vi khí hậu và tiếng ồn môi trường không khí khu vực nghiên cứu. Kết quả phân tích nước mặt tại khu vực nghiên cứu. Kết quả phân tích nước ngầm tại khu vực nghiên cứu.
Kết quả phân tích chất lượng nước thải tại khu vực nghiên cứu. Tỷ lệ chất thải rắn tương ứng với loại sản phẩm. Tỷ lệ mắc các bệnh của nhóm đối tượng thuộc làng nghề sản xuất đá Non Nước và nhóm đối tượng không thuộc làng nghề. Kết quả kiểm định Khi bình phương.
Bảng ước tính OR (tỷ suất chênh - tỷ số nguy cơ) giữa 2 biến có liên quan. Các giải pháp sản xuất sạch hơn cho làng nghề sản xuất đá Non Nước. 70 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2. Biểu đồ tỷ lệ các làng nghề có các dịch vụ xã hội trong tổng số các làng nghề được khảo sát.
Biểu đồ phân loại làng nghề Việt Nam theo loại hình sản xuất. Các yếu tố môi trường tại làng đá Non Nước ảnh hưởng đến sức khoẻ cộng đồng. Sơ đồ vị trí lấy mẫu. Vị trí địa lý làng nghề đá mỹ nghệ Non Nước, phường Hòa Hải.
Sơ đồ quy trình chế tác đá mỹ nghệ làng nghề đá Non Nước. Trưng bày sản phẩm điêu khắc tại cơ sở Nguyễn Long Bửu. Dùng axit đánh bóng sản phẩm. Tỷ lệ tình hình xử lý nước nước ăn và sinh hoạt trước khi sử dụng.
Biểu đồ so sánh thông số tiếng ồn với QCVN. Biểu đồ so sánh thông số bụi tổng số 24 giờ với QCVN. Biểu đồ so sánh thông số TSP với QCVN. Biểu đồ so sánh thông số TSS với QCVN.
Bản vẽ thiết kế bể tự hoại. Quy trình xử lý nước thải cho từng hộ sản xuất. 77 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Xuyến Tên Luận văn: “Đánh giá ảnh hưởng của chất thải làng nghề đá Non Nước đến môi trường và sức khỏe cộng đồng tại phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng”. Ngành: Khoa học Môi trường Mã số: 60.01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Đánh giá thực trạng môi trường không khí, môi trường nước và chất thải rắn làng nghề đá Non Nước tại phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn, Thành phố Đà Nẵng ảnh hưởng đến sức khỏe dân cư xung quanh và đề xuất biện pháp giảm thiểu ô nhiễm tại làng nghề.
Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: thu thập số liệu tại các phòng ban ở địa phương; - Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp: Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi; - Phương pháp lấy mẫu; - Phương pháp phân tích các thành phần môi trường; - Phương pháp so sánh; - Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả chính và kết luận (1) Làng nghề đá Non Nước đóng vai trò quan trọng và tích cực đối với phát triển kinh tế - xã hội hiên nay của thành phố Đẵng nói chung và phường Hòa Hải nói riêng (gần 100 tỷ đồng/năm).