Luận văn thạc sĩ ussh đảng bộ tỉnh hải dương lãnh đạo thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài fdi từ năm 1997 đến năm 2010

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của Đảng bộ tỉnh Hải Dương trong thu hút vốn FDI giai đoạn 1997-2010, cung cấp cái nhìn sâu sắc về đầu tư.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Huyền
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Kim Oanh
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng bộ tỉnh Hải Dương lãnh đạo thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ năm 1997 đến năm 2010
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ TỈNH HẢI DƢƠNG LÃNH ĐẠO THU HÚT VỐN ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI (FDI) (1997-2000)
• 1.1. Những yếu tố tác động đến công tác thu hút vốn FDI ở Hải Dương sau ngày tái lập tỉnh
• 1.1.1. Yếu tố tự nhiên
• 1.1.2. Yếu tố kinh tế - xã hội
• 1.2. Thực trạng đầu tư nước ngoài ở tỉnh Hải Dương trước năm 1997
• 1.3. Đảng bộ tỉnh Hải Dương lãnh đạo thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) những năm đầu sau tái lập tỉnh (1997-2000)
• 1.3.1. Quan điểm cơ bản của Đảng về đầu tư nước ngoài
• 1.3.2. Chủ trương của Đảng bộ Tỉnh
• 1.3.3. Quá trình chỉ đạo thực hiện và kết quả đạt được
• 1.4. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CHỦ TRƢƠNG VÀ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH HẢI DƢƠNG VỀ ĐẨY MẠNH THU HÚT VỐN ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010
• 2.1. Đảng bộ tỉnh Hải Dương lãnh đạo thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (giai đoạn 2001-2005)
• 2.1.1. Yêu cầu mới về đầu tư nước ngoài
• 2.1.2. Quan điểm cơ bản của Đảng về hoạt động đầu tư nước ngoài
• 2.1.3. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hải Dương
• 2.1.4. Quá trình chỉ đạo thực hiện và kết quả đạt được
• 2.2. Đảng bộ tỉnh Hải Dương đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (giai đoạn 2006-2010)
• 2.2.1. Yêu cầu mới về đầu tư nước ngoài
• 2.2.2. Quan điểm cơ bản của Đảng về hoạt động đầu tư nước ngoài
• 2.2.3. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hải Dương
• 2.2.4. Quá trình chỉ đạo thực hiện và kết quả đạt được
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
• 3.1. Một số nhận xét
• 3.1.1. Thành tựu cơ bản
• 3.1.2. Một số hạn chế
• 3.2. Bài học kinh nghiệm
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Đảng bộ tỉnh Hải Dương và FDI giai đoạn 1997 2010

Đảng bộ tỉnh Hải Dương đã có những bước đi quan trọng trong việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ năm 1997 đến năm 2010. Giai đoạn này đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của tỉnh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Việc thu hút FDI không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Đảng bộ đã xác định rõ vai trò của FDI trong chiến lược phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Tình hình đầu tư nước ngoài tại Hải Dương trước năm 1997

Trước năm 1997, Hải Dương chưa thu hút được nhiều vốn FDI do cơ sở hạ tầng yếu kém và chính sách đầu tư chưa rõ ràng. Tuy nhiên, sau khi tái lập tỉnh, Hải Dương đã có những thay đổi tích cực trong chính sách thu hút đầu tư.

1.2. Đảng bộ tỉnh Hải Dương và vai trò lãnh đạo trong thu hút FDI

Đảng bộ tỉnh Hải Dương đã chủ động xây dựng các chính sách khuyến khích đầu tư nước ngoài, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư. Sự lãnh đạo của Đảng bộ đã góp phần quan trọng vào việc cải thiện môi trường đầu tư.

II. Những thách thức trong việc thu hút FDI tại Hải Dương giai đoạn 1997 2010

Mặc dù có nhiều thành công, nhưng Đảng bộ tỉnh Hải Dương cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc thu hút FDI. Các vấn đề như cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, chính sách chưa nhất quán và sự cạnh tranh từ các tỉnh lân cận đã ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư.

2.1. Cơ sở hạ tầng và môi trường đầu tư

Cơ sở hạ tầng tại Hải Dương còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các doanh nghiệp nước ngoài. Việc cải thiện hạ tầng giao thông, điện, nước là cần thiết để thu hút FDI.

2.2. Chính sách đầu tư và sự cạnh tranh từ các tỉnh khác

Chính sách đầu tư của Hải Dương cần phải rõ ràng và nhất quán hơn. Sự cạnh tranh từ các tỉnh như Bắc Ninh, Hải Phòng cũng tạo ra áp lực lớn cho Hải Dương trong việc thu hút FDI.

III. Phương pháp thu hút FDI hiệu quả của Đảng bộ tỉnh Hải Dương

Đảng bộ tỉnh Hải Dương đã áp dụng nhiều phương pháp để thu hút FDI, bao gồm cải cách hành chính, xúc tiến đầu tư và hợp tác quốc tế. Những phương pháp này đã giúp tỉnh nâng cao sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.

3.1. Cải cách hành chính trong thu hút FDI

Cải cách hành chính đã giúp giảm thiểu thủ tục rườm rà, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư. Đảng bộ đã chỉ đạo các cơ quan chức năng thực hiện các biện pháp cải cách hiệu quả.

3.2. Xúc tiến đầu tư và hợp tác quốc tế

Đảng bộ đã tích cực tham gia các hội chợ, triển lãm quốc tế để quảng bá hình ảnh và tiềm năng đầu tư của Hải Dương. Hợp tác với các tổ chức quốc tế cũng đã mang lại nhiều cơ hội đầu tư.

IV. Kết quả đạt được từ chiến lược thu hút FDI tại Hải Dương

Chiến lược thu hút FDI của Đảng bộ tỉnh Hải Dương đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tỉnh đã thu hút được nhiều dự án đầu tư lớn, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống người dân.

4.1. Tăng trưởng kinh tế và thu ngân sách

Sự gia tăng vốn FDI đã giúp Hải Dương đạt được mức tăng trưởng kinh tế cao hơn mức trung bình cả nước. Thu ngân sách của tỉnh cũng tăng đáng kể nhờ vào các dự án đầu tư.

4.2. Cải thiện đời sống người dân

Các dự án FDI đã tạo ra nhiều việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Điều này góp phần quan trọng vào việc giảm nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của FDI tại Hải Dương

Kết luận, Đảng bộ tỉnh Hải Dương đã có những bước đi đúng đắn trong việc thu hút FDI từ năm 1997 đến năm 2010. Tương lai, tỉnh cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư và phát huy những thành tựu đã đạt được để thu hút nhiều hơn nữa vốn FDI.

5.1. Định hướng phát triển FDI trong tương lai

Đảng bộ cần xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên thu hút FDI, đồng thời cải thiện chính sách để tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư.

5.2. Bài học kinh nghiệm từ giai đoạn 1997 2010

Những kinh nghiệm từ giai đoạn trước sẽ là bài học quý giá cho Hải Dương trong việc thu hút FDI trong tương lai, giúp tỉnh phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sau khi tái lập tỉnh vào ngày 01/01/1997 với diện tích tự nhiên 1.660,9 km2, Hải Dương bước vào thời kỳ phát triển mới với nhiều cơ hội đan xen thách thức. Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh công cuộc đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế theo tinh thần Luật Đầu tư nước ngoài năm 1987, Đảng bộ tỉnh Hải Dương đã xác định thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là đòn bẩy chiến lược nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế và hiện đại hóa cơ sở hạ tầng. Tính đến cuối năm 1999, toàn tỉnh đã thu hút được 32 dự án FDI với tổng vốn đăng ký đạt 508,6 triệu USD. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm sáng tỏ vai trò lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện của Đảng bộ tỉnh đối với hoạt động thu hút dòng vốn quốc tế trong giai đoạn 1997 - 2010.

Mục tiêu cụ thể của công trình bao gồm: phân tích quá trình đổi mới tư duy kinh tế của Tỉnh ủy Hải Dương; đánh giá thực trạng thu hút và sử dụng nguồn vốn FDI qua ba giai đoạn lịch sử (1997-2000, 2001-2005 và 2006-2010); chỉ ra những thành tựu nổi bật, hạn chế nội tại và đúc kết các bài học kinh nghiệm sâu sắc. Phạm vi nghiên cứu tập trung trên địa bàn tỉnh Hải Dương, trong đó lĩnh vực công nghiệp địa phương được lựa chọn làm trọng tâm phân tích do đây là ngành mũi nhọn chiếm tỷ trọng thu hút vốn FDI lớn nhất.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi chứng minh tính đúng đắn trong các quyết sách của Đảng bộ tỉnh, góp phần đưa tốc độ tăng trưởng GDP của Hải Dương đạt bình quân 9,2% giai đoạn 1996 - 2000 và 10,8% giai đoạn 2001 - 2005 (cao hơn mức bình quân cả nước 3,1%). Quy mô kinh tế năm 2010 tăng gấp 2,3 lần so với năm 2005 với thu nhập bình quân đầu người đạt 17,9 triệu đồng/năm. Kết quả này tạo tiền đề vững chắc để Hải Dương hiện thực hóa mục tiêu cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp và cung cấp luận cứ khoa học hữu ích cho công tác hoạch định chính sách kinh tế đối ngoại tại các địa phương trên toàn quốc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng thế giới quan và phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin cùng Tư tưởng Hồ Chí Minh về mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại, giải phóng và phát triển lực lượng sản xuất trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Đồng thời, đề tài quán triệt sâu sắc các quan điểm đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam từ Đại hội VI (năm 1986), Đại hội VII (năm 1991) đến Đại hội VIII (năm 1996), khẳng định khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận hữu cơ cấu thành nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Bên cạnh đó, luận văn tích hợp lý thuyết thương mại quốc tế, lý thuyết lợi thế so sánh và các quy chuẩn định nghĩa về dòng vốn đầu tư quốc tế từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Khung nghiên cứu tập trung làm rõ 4 khái niệm cốt lõi:

1. Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI): Hình thức di chuyển vốn quốc tế mà nhà đầu tư nước ngoài trực tiếp quản lý và vận hành hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm thu lợi nhuận.
2. Quản lý nhà nước về đầu tư nước ngoài: Hệ thống cơ chế, chính sách và thủ tục hành chính nhằm định hướng, cấp phép và giám sát các dự án FDI.
3. Doanh nghiệp liên doanh và doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài: Các hình thức tổ chức pháp nhân của dòng vốn ngoại theo Luật Đầu tư của Việt Nam.
4. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Quá trình thay đổi tỷ trọng đóng góp của các ngành nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ trong tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được khai thác trực tiếp từ hệ thống văn kiện Đảng qua các kỳ Đại hội toàn quốc; các Chỉ thị, Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hải Dương khóa XII, XIII, XIV; báo cáo tổng kết định kỳ của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Hải Dương; hồ sơ lưu trữ tại Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh; cùng Niên giám thống kê của Tổng cục Thống kê và Chi cục Thống kê tỉnh Hải Dương từ năm 1997 đến năm 2010.

Về phương pháp chọn mẫu, tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu mục đích (purposive sampling) trên tổng thể 32 dự án giai đoạn 1997 - 2000 và hàng trăm dự án giai đoạn 2001 - 2010. Khảo sát đi sâu vào các dự án công nghiệp trọng điểm mang tính hạt nhân như Công ty Xi măng Phúc Sơn (tổng vốn đăng ký 265 triệu USD), Công ty Ô tô Ford Việt Nam (vốn 102,7 triệu USD) và Công ty Liên doanh Bơm Ebara - Hải Dương.

Phương pháp nghiên cứu chủ đạo là phương pháp lịch sử kết hợp chặt chẽ với phương pháp logic. Việc sử dụng phương pháp lịch sử giúp tái hiện trung thực, khách quan và có hệ thống quá trình lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh theo đúng trình tự thời gian. Phương pháp logic cho phép phân tích bản chất quy luật, xâu chuỗi nguyên nhân - kết quả để rút ra bài học kinh nghiệm. Ngoài ra, tác giả kết hợp linh hoạt các kỹ thuật phân tích số liệu định lượng, thống kê so sánh và tổng hợp đối chiếu để bảo đảm tính chuẩn xác và độ tin cậy khoa học của toàn bộ luận điểm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu mang lại bốn phát hiện khoa học mang tính đột phá về bức tranh thu hút FDI tại Hải Dương giai đoạn 1997 - 2010:

Thứ nhất, quy mô dự án và dòng vốn đăng ký ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc ngay từ giai đoạn đầu tái lập tỉnh. Đến cuối năm 1999, Hải Dương đã cấp giấy phép cho 32 dự án FDI với tổng vốn đăng ký đạt 508,6 triệu USD, xếp thứ 10 trên tổng số 61 tỉnh, thành phố của cả nước. Trong đó, 3 dự án lớn do Trung ương cấp phép chiếm tới 365 triệu USD (tương đương 71,8% tổng vốn đăng ký), khẳng định sức hút mạnh mẽ của địa phương đối với các tập đoàn đa quốc gia.

Thứ hai, cơ cấu hình thức đầu tư và đối tác quốc tế có sự phân hóa rõ nét. Về đối tác, dòng vốn FDI chảy vào Hải Dương đến từ 15 quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc 4 châu lục, chủ yếu là các đối tác châu Á như Đài Loan (3 dự án), Nhật Bản (2 dự án), Trung Quốc (2 dự án). Về hình thức, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài chiếm tỷ lệ áp đảo về số lượng dự án với 88% (22 dự án) nhưng chỉ chiếm 23,47% tổng vốn (115 triệu USD). Ngược lại, hình thức liên doanh chỉ chiếm 12% về số lượng (3 dự án) nhưng chiếm tới 76,53% tổng vốn đầu tư (375 triệu USD).

Thứ ba, khu vực FDI đóng vai trò đầu tàu thúc đẩy sản xuất công nghiệp và đẩy nhanh tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Giá trị sản xuất công nghiệp của khối doanh nghiệp FDI tăng vọt từ 44,9 tỷ đồng năm 1996 lên 194,9 tỷ đồng năm 1999, đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 53,3%/năm. Sự bứt phá này kéo theo sự thay đổi sâu sắc trong cơ cấu kinh tế toàn tỉnh: tỷ trọng công nghiệp trong GDP tăng từ 33,9% năm 1996 lên 37,3% năm 2000 và đạt 45,4% vào năm 2010; trong khi tỷ trọng nông nghiệp giảm từ 41,8% xuống còn 23,0% vào năm 2010.

Thứ tư, dòng vốn FDI đóng góp tích cực vào kim ngạch xuất nhập khẩu, ngân sách và giải quyết việc làm. Kim ngạch xuất khẩu của khối FDI đạt 9,988 triệu USD năm 1997. Thu ngân sách nhà nước toàn tỉnh tăng trưởng bình quân 7,8%/năm, đạt mốc trên 500 tỷ đồng vào năm 2000. Đồng thời, FDI góp phần hạ tỷ lệ thất nghiệp của tỉnh từ trên 9% (năm 1994 - 1995) xuống còn 4,26% năm 1997 và 4% năm 1998, giải quyết việc làm cho hàng vạn lao động địa phương.

Thảo luận kết quả

Thành công trong thu hút FDI của Hải Dương xuất phát từ năng lực lãnh đạo sáng tạo của Đảng bộ tỉnh thông qua việc ban hành Quyết định số 1155/QĐ-UB ngày 09/06/1999 về quy định tạm thời quản lý hoạt động FDI, phân định rõ trách nhiệm của từng sở ban ngành. Địa phương đã tận dụng triệt để lợi thế nằm giữa tam giác động lực kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh với mạng lưới giao thông 4 tuyến quốc lộ huyết mạch (QL5, QL18, QL183, QL37) dài 99 km và hệ thống cấp điện ổn định từ Nhà máy Nhiệt điện Phả Lại công suất 1.040 MW. Giá điện sản xuất của Hải Dương thời kỳ này chỉ ở mức 744,74 VNĐ/KW (thấp hơn mức trung bình cả nước 796,24 VNĐ/KW), cùng thời gian mất điện thấp (10 giờ/tháng so với 18 giờ/tháng của cả nước).

Khi đặt trong tương quan so sánh với các tỉnh thuộc Đồng bằng sông Hồng giai đoạn 1998 - 1999, tổng vốn FDI đăng ký của Hải Dương (508,8 triệu USD) vượt trội hơn nhiều địa phương lân cận như Hà Tây (465,3 triệu USD), Ninh Bình (93,3 triệu USD) và Hưng Yên (91,1 triệu USD).

Để phân tích sâu hơn, dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua hai dạng thức:

• Biểu đồ cơ cấu vốn theo hình thức đầu tư (biểu đồ tròn) thể hiện sự chi phối áp đảo của khối liên doanh (76,53% vốn) so với doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài (23,47%).
• Biểu đồ tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp FDI (biểu đồ cột) minh họa bước nhảy vọt từ 44,9 tỷ đồng năm 1996 lên 194,9 tỷ đồng năm 1999.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế như: quy mô vốn trung bình của các dự án địa phương còn nhỏ (72,7% dự án có vốn dưới 10 triệu USD), cơ cấu đầu tư còn nặng về tận dụng lao động giá rẻ, công tác thẩm định môi trường chưa thực sự đồng bộ.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu lịch sử và yêu cầu phát triển kinh tế bền vững, bốn nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất:

1. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và vận hành cơ chế một cửa liên thông hiện đại: Cắt giảm tối thiểu 30% thời gian thẩm định, phê duyệt dự án và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Chủ thể thực hiện là Sở Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hải Dương triển khai đồng bộ trong giai đoạn 2011 - 2015.

2. Hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật đồng bộ tại 20 khu và cụm công nghiệp: Tập trung đầu tư mở rộng diện tích quy hoạch công nghiệp lên gần 5.000 ha, nâng tỷ lệ lấp đầy đạt trên 75% trước năm 2015. Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh phối hợp với Sở Giao thông Vận tải ưu tiên nâng cấp hệ thống logistics đấu nối vào 99 km trục quốc lộ và nâng cao chất lượng nguồn điện 110/35kV.

3. Đổi mới chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao: Đặt mục tiêu đào tạo nghề kỹ thuật cho 50.000 lao động mỗi năm, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh đạt trên 60% vào năm 2020. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì liên kết với 8 trường đại học, cao đẳng trên địa bàn nhằm đáp ứng chuẩn tay nghề cho các doanh nghiệp công nghệ cao.

4. Chuyển dịch chiến lược xúc tiến đầu tư sang các ngành công nghệ cao và thân thiện môi trường: Tăng tỷ trọng dự án thuộc lĩnh vực cơ khí chính xác, điện tử và công nghiệp hỗ trợ lên trên 40% trong giai đoạn 2011 - 2020. Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Hải Dương ban hành bộ tiêu chí sàng lọc công nghệ, kiên quyết từ chối cấp phép cho các dự án có nguy cơ gây ô nhiễm sinh thái.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống dữ liệu của công trình mang lại giá trị thiết thực cho bốn nhóm đối tượng:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ hoạch định chính sách cấp tỉnh: Cung cấp bài học thực tiễn về cơ chế quản lý sau cấp phép, giải phóng mặt bằng và phương thức xây dựng chính sách ưu đãi đầu tư phù hợp với từng thời kỳ phát triển kinh tế.

2. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Lịch sử Đảng và Kinh tế học: Nguồn tài liệu tham khảo chuẩn mực với hệ số liệu lịch sử phong phú, giúp phục vụ đắc lực cho việc nghiên cứu, biên soạn giáo trình và giảng dạy lịch sử kinh tế địa phương.

3. Ban Quản lý các khu công nghiệp và Trung tâm Xúc tiến Đầu tư: Vận dụng mô hình phân bố hạ tầng công nghiệp, định hướng tiếp cận các tập đoàn đa quốc gia và nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI).

4. Các hiệp hội doanh nghiệp và nhà đầu tư trong và ngoài nước: Nắm bắt toàn diện tiềm năng vị trí địa lý, thực trạng hạ tầng giao thông kết nối và định hướng phát triển công nghiệp của Hải Dương để xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn giải quyết vấn đề cốt lõi nào trong tiến trình phát triển của Hải Dương?
Luận văn làm sáng tỏ vai trò lãnh đạo mang tính bước ngoặt của Đảng bộ tỉnh Hải Dương trong việc đưa FDI trở thành đòn bẩy chuyển đổi cơ cấu kinh tế từ thuần nông sang công nghiệp hóa giai đoạn 1997 - 2010. Kết quả minh chứng qua tốc độ tăng trưởng GDP đạt 10,8% (2001 - 2005) và quy mô kinh tế năm 2010 gấp 2,3 lần năm 2005.

Những yếu tố tự nhiên và kinh tế nào tạo nên sức hút FDI vượt trội của Hải Dương sau ngày tái lập tỉnh?
Hải Dương sở hữu vị trí trung tâm hành lang kinh tế Bắc Bộ với 99 km quốc lộ huyết mạch cùng nền địa chất bằng phẳng. Địa phương có lợi thế chi phí điện sản xuất hấp dẫn chỉ 744,74 VNĐ/KW và mức độ gián đoạn điện thấp (10 giờ/tháng), tạo ưu thế cạnh tranh lớn so với mặt bằng chung cả nước.

Tác động nổi bật của nguồn vốn FDI đối với cơ cấu kinh tế và thị trường lao động Hải Dương là gì?
FDI thúc đẩy giá trị sản xuất công nghiệp tăng trưởng bình quân 53,3%/năm giai đoạn 1996 - 1999, nâng tỷ trọng công nghiệp lên 45,4% vào năm 2010. Dòng vốn ngoại đã giải quyết việc làm cho hàng vạn lao động, kéo giảm tỷ lệ thất nghiệp từ hơn 9% xuống còn 4% vào năm 1998.

Phương pháp nghiên cứu lịch sử kết hợp phân tích số liệu được triển khai ra sao để bảo đảm độ chuẩn xác?
Nghiên cứu khảo sát toàn diện 32 dự án ban đầu kết hợp thống kê chuỗi số liệu kinh tế 1997 - 2010 từ Niên giám thống kê và hồ sơ lưu trữ Tỉnh ủy. Phương pháp logic giúp lượng hóa chuẩn xác mức tăng giá trị công nghiệp từ 44,9 tỷ lên 194,9 tỷ đồng.

Bài học kinh nghiệm then chốt nào có thể áp dụng cho các địa phương trong thu hút đầu tư hiện nay?
Bài học cốt lõi là địa phương phải chủ động hoàn thiện cơ chế quản lý thông thoáng như Quyết định số 1155/QĐ-UB, chuẩn bị sẵn hạ tầng tại 20 khu và cụm công nghiệp, đồng thời chú trọng đào tạo nhân lực tay nghề cao để đón đầu làn sóng đầu tư công nghệ sạch.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện chủ trương, chính sách và quá trình lãnh đạo năng động, sáng tạo của Đảng bộ tỉnh Hải Dương trong công tác thu hút FDI từ năm 1997 đến năm 2010.
• Khẳng định kết quả thu hút thành công 32 dự án ban đầu với tổng vốn 508,6 triệu USD, tạo nền tảng vững chắc đưa Hải Dương lọt vào nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước về số lượng dự án FDI.
• Đánh giá sâu sắc vai trò của khu vực FDI trong việc đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng GDP đạt 10,8% (2001 - 2005) và chuyển dịch mạnh mẽ tỷ trọng công nghiệp lên 45,4% vào năm 2010.
• Đúc kết 4 bài học lịch sử quý giá về cải cách hành chính, hoàn thiện hạ tầng 20 khu cụm công nghiệp, nâng cao năng lực bộ máy quản lý và định hướng sàng lọc công nghệ sạch.
• Cung cấp nguồn tư liệu học thuật và cơ sở lý luận - thực tiễn phong phú, có giá trị đóng góp cao cho công tác nghiên cứu khoa học lịch sử Đảng và hoạch định chính sách kinh tế đối ngoại.

Về lộ trình nghiên cứu tiếp theo, đề tài mở ra hướng tiếp cận mới trong việc khảo sát các dòng vốn FDI thế hệ mới gắn với chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn tại Hải Dương từ năm 2011 đến nay. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý hãy nghiên cứu, ứng dụng các luận cứ khoa học từ công trình này để xây dựng những giải pháp phát triển kinh tế địa phương bền vững trong kỷ nguyên hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Đảng bộ tỉnh Hải Dƣơng lãnh đạo thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài ( FDI) từ năm 1997 đến năm 2000 Chương 2: Đảng bộ tỉnh Hải Dƣơng đẩy mạnh thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài ( FDI) từ năm 2001 đến năm 2010 Chương 3: Một số nhận xét và kinh nghiệm 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 ĐẢNG BỘ TỈNH HẢI DƢƠNG LÃNH ĐẠO THU HÚT VỐN ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI ( FDI) ( 1997 – 2000) 1.1 Những yếu tố tác động đến công tác thu hút vốn ĐTTTNN ( FDI) ở Hải Dƣơng sau ngày tái lập tỉnh Khái niệm đầu tư trực tiếp nước ngoài ( FDI) Đầu tư là hoạt động vô cùng quan trọng đối với sự phát triển KT-XH của mỗi quốc gia. Vì vậy mà nó trở thành một trong những vấn đề được mọi quốc gia trên thế giới quan tâm. Từ trước tới nay đã có rất nhiều định nghĩa về đầu tư nhưng chung quy lại nó đều chứa đựng một nội dung cơ bản. Theo Luật Đầu tư được Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ 8 thông qua từ ngày 18/10 đến ngày 29/11/ 2005: “ Đầu tư là việc nhà đầu tư bỏ vốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt động đầu tư”.

Đầu tư nước ngoài: Theo điều 2 Luật Đầu tư năm 2005: “ Đầu tư nước ngoài là việc nhà đầu tư nước ngoài đưa vào Việt Nam vốn bằng tiền và các tài sản hợp pháp khác để tiến hành hoạt động đầu tư” [ 50, tr 8]. ĐTNN gồm hai hình thức là đầu tư trực tiếp ( FDI - đầu tư các hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm thu lợi nhuận và các lợi ích khác) và đầu tư gián tiếp ( ODA - cung cấp tín dụng cho vay, đầu tư vào thị trường chứng khoán). Trong đó, FDI được xem là hình thức đầu tư quan trọng nhất. Do FDI đối với nước ta vẫn còn khá mới mẻ bởi hình thức này mới xuất hiện ở Việt Nam sau thời kỳ đổi mới.

Vì vậy, việc đưa ra một khái niệm tổng quát về FDI không phải là dễ. Xuất phát từ nhiều khía cạnh, góc độ, quan điểm khác nhau đã có rất nhiều định nghĩa được đưa ra, phổ biến và thông dụng hơn cả là định nghĩa của các Tổ chức tài chính và kinh tế quốc tế. Theo Quỹ tiền tệ thế giới ( International Moneytary Fund - IMF): “ FDI là đầu tư có lợi ích lâu dài của một doanh nghiệp tại một nước khác ( nước nhận đầu tư), không phải nước mà doanh 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiệp đang hoạt động ( nước đi đầu tư) với mục đích quản lý một cách có hiệu quả doanh nghiệp.” Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế ( Organisation for Economic Cooperation and Development – OECD) cũng đưa ra nhận định về FDI tương tự như IMF. Tuy vậy, OECD có quan niệm rất rộng về nhà ĐTNN: “ là cá nhân hoặc tổ chức có thể thuộc cơ quan chính phủ hoặc không thuộc cơ quan chính phủ đầu tư tại nước ngoài” ( theo Wikipedia).

Theo một cách hiểu đơn giản, ĐTTTNN ( FDI) là hình thức đầu tư quốc tế trong đó chủ đầu tư ở một nước đầu tư toàn bộ hay một phần đủ lớn vốn đầu tư của các dự án ở nước khác nhằm giành quyền kiểm soát hoặc tham gia kiểm soát các DN sản xuất hoặc kinh doanh dịch vụ thương mại. Các hình thức FDI chủ yếu Hợp đồng hợp tác kinh doanh Là hình thức được đầu tư ký kết giữa các nhà đầu tư nhằm hợp tác kinh doanh phân chia lợi nhuận, phân chia tài sản mà không thành lập pháp nhân mới [ 50, tr 10] Thời hạn hợp đồng do các bên thỏa thuận. Loại hợp đồng này rất đa dạng lại không đòi hỏi vốn lớn, thời gian hợp đồng thường không dài nên những nhà đầu tư có tiềm năng không lớn thường chọn hình thức này. Doanh nghiệp liên doanh Là loại DN do 2 bên hay nhiều bên phía nước ngoài và nước nhận đầu tư ( nước chủ nhà) hợp tác cùng góp vốn, cùng kinh doanh, cùng hưởng lợi nhuận, cùng chia sẻ rủi ro theo tỷ lệ góp vốn.

Hình thức này thường được các nước chủ nhà ưa chuộng vì thông qua DN này nước chủ nhà có điều kiện tiếp thu kỹ thuật, công nghệ mới, học tập kinh nghiệm quản lý đào tạo đội ngũ lao động và tiếp cận thị trường quốc tế nhưng yêu cầu đặt ra với nước chủ nhà là phải đáp ứng được những yêu cầu về vốn, trình độ quản lý DN cùng với bên nước ngoài thì mới đạt hiệu quả như mong muốn. Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Là DN thuộc sở hữu của nhà ĐTNN, do nhà ĐTNN thành lập tại nước chủ nhà, tự quản lý và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả kinh doanh. Hình thức này được phía nước ngoài ưa chuộng vì họ tự mình độc lập ra quyết định quản lý và hưởng lợi nhuận do kết quả đầu tư mang lại sau khi đã làm tròn nghĩa vụ nộp thuế cho nước chủ nhà. Đầu tư theo hợp đồng Hợp đồng BOT là hình thức đầu tư được ký kết giữa cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư để xây dựng, kinh doanh công trình kết cấu hạ tầng trong một thời hạn nhất định.

Sau khi hết thời hạn, nhà đầu tư chuyển giao không bồi hoàn công trình đó cho Nhà nước Việt Nam [50, tr 11]. Hình thức BOT có các dạng thức sau: - Hợp đồng BTO: Là hình thức đầu tư được ký kết giữa cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư để xây dựng công trình kết cấu hạ tầng. Sau khi xây dựng xong, nhà đầu tư chuyển giao công trình đó cho Nhà nước Việt Nam. Chính phủ dành cho nhà đầu tư quyền kinh doanh công trình đó trong một thời hạn nhất định để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuận [ 50, tr 11].

- Hợp đồng BT: Là hình thức đầu tư được ký kết giữa cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư để xây dựng công trình kết cấu hạ tầng. Sau khi xây dựng xong, nhà đầu tư chuyển giao công trình đó cho Nhà nước Việt Nam. Chính phủ tạo điều kiện cho nhà đầu tư thực hiện dự án khác để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuận hoặc thanh toán đầy đủ cho nhà đầu tư theo thỏa thuận trong hợp đồng [ 50, tr 11]. Như vậy, dù có nhiều cách định nghĩa khác nhau nhưng về cơ bản, FDI có thể xem là loại hình di chuyển vốn giữa các nước, trong đó chủ sở hữu vốn đồng thời là người trực tiếp quản lý, điều hành hoạt động sử dụng vốn và phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước kết quả sản xuất kinh doanh của DN đó.1 Yếu tố tự nhiên Nghiên cứu về tình hình thu hút vốn FDI cho thấy: Điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý, kết cấu hạ tầng, điều kiện phát triển KT-XH khác nhau ở mỗi quốc gia sẽ dẫn đến sự khác biệt về tình hình thu hút FDI.

Trong một quốc gia cũng vậy, mặc 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] dù nằm trong chiến lược chung về thu hút vốn FDI để phát triển kinh tế đất nước, nhưng mỗi địa phương, mỗi tỉnh thành lại có đặc thù riêng của mình, đây chính là lợi thế so sánh nội bộ trong từng quốc gia của các địa phương, ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình hoàn thiện cơ chế thu hút FDI của địa phương đó. Do vậy, để đánh giá được quá trình Đảng bộ tỉnh Hải Dương lãnh đạo thu hút vốn FDI, chúng ta cần phân tích, đánh giá những điều kiện cụ thể của Hải Dương có ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả thu hút FDI. Hải Dương là tỉnh nằm ở trung tâm Đồng bằng Bắc Bộ, với diện tích tự nhiên 1.660, 9km2, thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, được tách ra từ tỉnh Hải Hưng ( bao gồm Hải Dương và Hưng Yên hiện nay) vào ngày 01-01-1997. Trong đó: Vị trí địa lý Hải Dương có tọa độ địa lý từ 20°43' đến 21°14' độ vĩ Bắc, 106°03' đến 106°38' độ kinh Đông.

Phía Bắc giáp Bắc Ninh, Bắc Giang và Quảng Ninh; phía Tây giáp Hưng Yên; phía Nam giáp Thái Bình; phía Đông giáp thành phố Hải Phòng. Tỉnh có hai tuyến quốc lộ lớn chạy qua là QL 5 nối Hà Nội với Hải Phòng và QL 18 nối Bắc Ninh với Quảng Ninh. Nằm ở giữa tam giác động lực phát triển kinh tế Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, có nhiều tuyến giao thông quan trọng và huyết mạch chạy qua thuộc hai trục hành lang kinh tế: Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và Lạng Sơn – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, tỉnh Hải Dương vừa là đầu mối giao lưu kinh tế, thương mại, trung chuyển các luồng hàng hóa qua lại giữa vùng thủ đô Hà Nội với hành lang kinh tế ven biển Hải Phòng – Quảng Ninh, vừa là trung tâm liên kết không gian phát triển kinh tế giữa khu vực nội địa và khu vực ven biển ở Đồng bằng Sông Hồng. Phía Bắc của tỉnh có hơn 20km QL 18 chạy qua, nối sân bay quốc tế Nội Bài với cảng Cái Lân, tạo điều kiện giao lưu hàng hóa từ vùng Bắc Bộ ra biển và giao lưu với các nước trong khu vực và trên thế giới.

Nhờ đó sẽ có cơ hội tham gia vào phân công lao động trên phạm vi toàn vùng và xuất khẩu. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Với vị trí địa lý thuận lợi, hệ thống giao thông phân bố hợp lý cùng với quá trình hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế đã tạo điều kiện cho tỉnh Hải Dương nhanh chóng tiếp cận được với những tiến bộ khoa học công nghệ mới và phát triển các ngành công nghiệp, đồng thời tỉnh còn có thuận lợi trong việc quy hoạch các KCN và liên kết vùng, tạo môi trường hấp dẫn thu hút vốn đầu tư trong nước và nước ngoài. Khí hậu Hải Dương nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa với hai loại gió chủ yếu là Đông Nam và Đông Bắc, được chia thành 4 mùa rõ rệt. Lượng mưa trung bình hàng năm 1300 - 1700mm, nhiệt độ trung bình 23,3°C, số giờ nắng trong năm 1.524h, độ ẩm tương đối trung bình 85% - 87%.

Khí hậu của Hải Dương khá ổn định, không khắc nghiệt, ít xảy ra thiên tai như hạn hán, bão lụt, rất thuận lợi cho đời sống và sản xuất.