Luận văn thạc sĩ: Đặc điểm thạch học và địa hóa các đá mafic siêu mafic khối Khuổi Giàng, Cao Bằng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hus đặc điểm thạch học khoáng vật và địa hóa các đá mafic siêu mafic khối khuổi giàng cao bằng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Ninh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Tuấn Anh
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoáng Vật Học Và Địa Hóa Học
• Đề tài: Đặc Điểm Thạch Học, Khoáng Vật Và Địa Hóa Các Đá Mafic-Siêu Mafic Khối Khuổi Giàng, Cao Bằng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Khoa Học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI VÀ ĐỊA CHẤT KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 1.1. Đặc điểm địa lý
• 1.1.1. Địa hình
• 1.1.2. Mạng lưới sông suối
• 1.1.3. Khí hậu
• 1.2. Đặc điểm kinh tế xã hội
• 1.2.1. Đặc điểm kinh tế
• 1.2.2. Đặc điểm về xã hội
• 1.3. Đặc điểm địa chất
• 1.3.1. Địa tầng
• 1.3.2. Các thể magma xâm nhập
• 1.3.3. Kiến tạo
• 1.3.4. Khoáng sản
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các thành tạo mafic-siêu mafic
• 2.2. Quặng hóa đi kèm các thành tạo mafic-siêu mafic
• 2.3. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 2.4. Các phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phân tích lát mỏng thạch học
• 2.4.2. Phân tích khoáng tướng
• 2.4.3. Phân tích khối phổ plasma (ICP-MS)
• 2.4.4. Phân tích microzond (EPMA)
• 3. CHƯƠNG 3: ĐẶC ĐIỂM THÀNH PHẦN VẬT CHẤT CÁC ĐÁ MAFIC-SIÊU MAFIC KHỐI KHUỔI GIÀNG
• 3.1. Đặc điểm thạch học
• 3.2. Đặc điểm khoáng vật (bao gồm thành phần hóa học của các khoáng vật)
• 3.2.1. Đặc điểm khoáng vật tạo đá
• 3.2.2. Đặc điểm khoáng vật quặng
• 3.3. Đặc điểm địa hóa
• 3.3.1. Đặc điểm nguyên tố chính
• 3.3.2. Đặc điểm nguyên tố vết
• 3.3.3. Đặc điểm các nguyên tố nhóm kim loại chuyển tiếp
• 3.4. Luận giải điều kiện thành tạo của các đá khối Khuổi Giàng
• 3.4.1. Điều kiện nhiệt độ-áp suất thành tạo
• 3.4.2. Môi trường kiến tạo hình thành nên các đá khối Khuổi Giàng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về đặc điểm thạch học đá mafic siêu mafic khu vực Cao Bằng

Khu vực Cao Bằng nổi bật với các khối đá mafic và siêu mafic, đặc biệt là khối Khuổi Giàng. Nghiên cứu về thạch học đá mafic và địa hóa đá mafic tại đây không chỉ giúp hiểu rõ hơn về thành phần vật chất mà còn mở ra triển vọng cho việc khai thác khoáng sản. Các đá mafic thường có hàm lượng SiO2 thấp và giàu MgO, FeO, với các khoáng vật chủ yếu như olivin, pyroxen và amphibol. Đặc điểm này tạo nên sự khác biệt trong cấu trúc và tính chất của các khối đá trong khu vực.

1.1. Đặc điểm địa chất khu vực Cao Bằng

Khu vực Cao Bằng nằm trong đới cấu trúc Sông Hiến, nơi có sự hiện diện của nhiều thành tạo đá mafic và siêu mafic. Đặc điểm địa chất tại đây bao gồm các lớp đá phun trào và trầm tích, tạo nên một bối cảnh địa động lực phong phú. Các khối đá mafic thường được phân bố rải rác và có sự liên kết chặt chẽ với các hệ thống đứt gãy.

1.2. Vai trò của đá mafic trong nghiên cứu địa chất

Đá mafic không chỉ là đối tượng nghiên cứu chính trong địa chất mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc xác định các điều kiện hình thành và phát triển của các khoáng sản. Việc phân tích thành phần hóa học và khoáng vật của đá mafic giúp hiểu rõ hơn về môi trường hình thành và các quá trình địa chất liên quan.

II. Thách thức trong nghiên cứu địa hóa đá mafic siêu mafic

Nghiên cứu địa hóa các đá mafic và siêu mafic tại khu vực Cao Bằng gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề chính là sự thiếu hụt tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về khối Khuổi Giàng. Điều này làm cho việc đánh giá chính xác các đặc điểm địa hóa trở nên khó khăn. Hơn nữa, sự đa dạng về thành phần khoáng vật và điều kiện hình thành cũng tạo ra những khó khăn trong việc phân tích và so sánh.

2.1. Thiếu hụt tài liệu nghiên cứu

Khối Khuổi Giàng hiện vẫn chưa có nhiều tài liệu nghiên cứu chuyên sâu, điều này gây khó khăn cho việc xác định các đặc điểm thạch học và địa hóa. Việc thiếu thông tin có thể dẫn đến những sai lệch trong việc đánh giá tiềm năng khoáng sản của khu vực.

2.2. Đa dạng thành phần khoáng vật

Sự đa dạng về thành phần khoáng vật trong các đá mafic và siêu mafic tại Cao Bằng tạo ra những thách thức trong việc phân tích và xác định các điều kiện hình thành. Các khoáng vật như olivin, pyroxen và amphibol có thể có sự biến đổi lớn về hóa học, ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu.

III. Phương pháp nghiên cứu địa hóa đá mafic siêu mafic hiệu quả

Để nghiên cứu các đá mafic và siêu mafic tại khu vực Cao Bằng, các phương pháp hiện đại như phân tích lát mỏng thạch học, phân tích khối phổ plasma (ICP-MS) và phân tích microzond (EPMA) được áp dụng. Những phương pháp này giúp xác định chính xác thành phần hóa học và khoáng vật của đá, từ đó đưa ra những kết luận về điều kiện hình thành và môi trường kiến tạo.

3.1. Phân tích lát mỏng thạch học

Phân tích lát mỏng thạch học là phương pháp quan trọng trong việc xác định cấu trúc và thành phần khoáng vật của đá mafic. Phương pháp này cho phép quan sát trực tiếp các khoáng vật và cấu trúc của đá dưới kính hiển vi, từ đó đưa ra những nhận định chính xác về đặc điểm thạch học.

3.2. Phân tích khối phổ plasma ICP MS

Phân tích khối phổ plasma (ICP-MS) là một trong những phương pháp hiện đại giúp xác định thành phần hóa học của đá mafic với độ chính xác cao. Phương pháp này cho phép phát hiện các nguyên tố vết và đánh giá sự phân bố của chúng trong các mẫu đá, từ đó cung cấp thông tin quý giá về điều kiện hình thành.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu địa hóa đá mafic siêu mafic

Nghiên cứu về địa hóa đá mafic và siêu mafic tại khu vực Cao Bằng không chỉ có giá trị trong lĩnh vực địa chất mà còn có ứng dụng thực tiễn trong khai thác khoáng sản. Các kết quả nghiên cứu có thể giúp xác định tiềm năng khoáng sản, đặc biệt là các khoáng sản quý như Ni, Cu, và PGE. Điều này mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho khu vực.

4.1. Khai thác khoáng sản từ đá mafic

Việc khai thác khoáng sản từ các đá mafic và siêu mafic có thể mang lại lợi ích kinh tế lớn cho khu vực. Các khoáng sản như Ni, Cu, và PGE có giá trị cao trên thị trường, do đó việc nghiên cứu và phát triển các phương pháp khai thác hiệu quả là rất cần thiết.

4.2. Đánh giá tiềm năng khoáng sản khu vực

Nghiên cứu địa hóa đá mafic giúp đánh giá tiềm năng khoáng sản của khu vực Cao Bằng. Các thông tin thu được từ nghiên cứu có thể hỗ trợ trong việc lập kế hoạch khai thác và quản lý tài nguyên thiên nhiên một cách bền vững.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu đá mafic siêu mafic

Nghiên cứu về đặc điểm thạch học và địa hóa đá mafic siêu mafic khu vực Cao Bằng là một lĩnh vực đầy tiềm năng. Mặc dù còn nhiều thách thức, nhưng với sự phát triển của công nghệ và phương pháp nghiên cứu hiện đại, hy vọng rằng sẽ có nhiều thông tin mới được khám phá. Điều này không chỉ giúp làm sáng tỏ các đặc điểm địa chất mà còn mở ra cơ hội cho việc khai thác và phát triển kinh tế khu vực.

5.1. Tiềm năng nghiên cứu trong tương lai

Với sự phát triển của công nghệ phân tích và nghiên cứu địa chất, tiềm năng nghiên cứu về đá mafic và siêu mafic tại khu vực Cao Bằng là rất lớn. Các nghiên cứu sâu hơn có thể giúp phát hiện ra những khoáng sản mới và cải thiện các phương pháp khai thác.

5.2. Định hướng phát triển bền vững

Định hướng phát triển bền vững trong khai thác khoáng sản từ đá mafic là rất quan trọng. Cần có các chính sách và biện pháp quản lý tài nguyên hợp lý để đảm bảo sự phát triển kinh tế mà không làm tổn hại đến môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực miền Bắc Việt Nam là nơi tập trung nhiều thành tạo magma mafic - siêu mafic có ý nghĩa khoa học và kinh tế đặc biệt, đóng vai trò then chốt trong công tác dự báo các mỏ quặng đồng, niken và nhóm nguyên tố platin. Khối Khuổi Giàng tại tỉnh Cao Bằng được phát hiện trong quá trình đo vẽ bản đồ địa chất tỷ lệ 1:50.000 của Đoàn 105, nằm cách thị xã Cao Bằng khoảng 10 km về phía Đông Nam, trải dọc theo bờ sông Bằng Giang. Thể xâm nhập này có dạng thấu kính kéo dài theo phương Tây Bắc - Đông Nam với chiều dài khoảng 2,4 km và chiều rộng biến động từ 0,1 km đến 0,3 km, phân bố trong đới cấu trúc trũng Sông Hiến thuộc phức hệ Cao Bằng tuổi Permi muộn - Trias sớm.

Trước nghiên cứu này, các khối magma lân cận như Suối Củn hay Bó Nỉnh đã có nhiều công trình khảo sát chi tiết, trong khi khối Khuổi Giàng vẫn chưa có dữ liệu toàn diện về thạch học, khoáng vật học và địa hóa học. Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là làm sáng tỏ bản chất thành phần vật chất, xác lập các biến thể thạch học, định lượng thành phần khoáng vật tạo đá và khoáng vật quặng, đồng thời phân tích địa hóa nguyên tố chính và nguyên tố vết. Thông qua đó, đề tài sơ bộ luận giải điều kiện áp suất - nhiệt độ kết tinh, bối cảnh kiến tạo và đánh giá triển vọng sinh khoáng quặng hóa sulfid đồng - niken với hàm lượng quặng sulfid chiếm từ 10% đến 15% thể tích đá. Kết quả này cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng phục vụ định hướng điều tra tài nguyên khoáng sản tại đới Sông Hiến.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên nền tảng lý thuyết magma học hiện đại về sự kết tinh phân dị và cơ chế dung ly silicat - sulfid trong các lò magma buồng trung gian để giải thích nguồn gốc các tổ hợp đá mafic - siêu mafic. Về mặt phân loại, đề tài áp dụng hệ thống phân loại thạch học chuẩn quốc tế của Streckeisen (1974) và Le Maitre dựa trên tỷ lệ khoáng vật màu và plagioclas; biểu đồ tam giác AFM theo Irvine và Baragar (1971) để phân biệt loạt magma tholeiit với loạt kiềm vôi; biểu đồ TAS mở rộng của Middlemost (1985) dành cho đá xâm nhập; và biểu đồ tỷ lệ cation R1-R2 của De la Roche (1980).

Các khái niệm chuyên ngành then chốt được áp dụng bao gồm: đá siêu mafic với chỉ số khoáng vật màu trên 90% và hàm lượng silica dưới 45% trọng lượng; hiện tượng serpentin hóa thứ sinh; dung dịch cứng phân hủy trong khoáng vật quặng sulfid; cùng các chỉ số hóa học định danh như tỷ lệ forsterit trong olivin và hàm lượng anorthit trong plagioclas.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn mẫu được thu thập theo mạng lưới tuyến khảo sát thực địa cắt ngang thể magma Khuổi Giàng với 15 mẫu lát mỏng đại diện được chế bị ở kích thước 2x4 cm và độ dày 0,03 mm để phân tích thạch học quang học trên kính hiển vi phân cực ZEISS Axioskop 40 tại Viện Địa chất thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Các mẫu khoáng tướng được mài bóng chuyên dụng và giám định dưới kính hiển vi phản quang tại Viện Địa chất và Khoáng vật học Novosibirsk nhằm xác định mối quan hệ cộng sinh khoáng vật quặng.

Để phân tích địa hóa toàn đá, 14 mẫu tươi được nghiền mịn dưới 40 µm và nung ở 1000°C trong 1 giờ để tính lượng mất khi nung, sau đó phân tích nguyên tố chính bằng phương pháp huỳnh quang tia X trên thiết bị XRF AXIOS tại phòng thí nghiệm ALS Quảng Châu với độ chính xác cao hơn 2%. Hàm lượng nguyên tố vết và đất hiếm của 5 mẫu đại diện được xác định bằng hệ thống khối phổ cảm ứng cao tần plasma Quadrupole ICP-MS 7700x tại Đại học Akita (Nhật Bản) với sai số dưới 4%. Thành phần hóa học vi mô của khoáng vật tạo đá và tạo quặng được định lượng bằng phương pháp vi dò điện tử EPMA trên máy CAMECA SX-FIVE ở điện thế 15 kV và dòng điện 20 nA. Toàn bộ quy trình phân tích và xử lý dữ liệu được hoàn tất và nghiệm thu vào tháng 12 năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã xác lập 4 nhóm thạch học chính cấu thành khối Khuổi Giàng bao gồm: lherzolit kiến trúc porphyr kiểu picrit chiếm ưu thế tuyệt đối, websterit olivin, gabbronorit và gabbro olivin. Thành phần khoáng vật tạo đá có tính đồng nhất cao:

• Olivin: Chiếm từ 30% đến 70% thể tích trong đá siêu mafic, thuộc biến thể chrysolit với tỷ lệ forsterit đạt 79,70% - 81,23%, hàm lượng MgO dao động từ 40,09% đến 42,10% trọng lượng và NiO đạt mức cao từ 0,16% đến 0,26% trọng lượng.
• Clinopyroxen: Chiếm từ 25% đến 40% thể tích, thuộc loại augit - diopsid với thành phần En47,45-52,85 Wo36,61-43,44 Fs8,15-11,29, đặc trưng bởi hàm lượng MgO cao từ 16,28% đến 18,51% và Cr2O3 từ 0,76% đến 1,17% trọng lượng.
• Orthopyroxen: Thuộc loại enstatit - bronzit (Wo3,33-4,58 En78,98-79,87 Fs15,98-16,98) chứa tàn dư khảm olivin dạng tròn, chứng minh orthopyroxen kết tinh muộn hơn olivin.
• Plagioclas: Có sự phân hóa rõ nét, thuộc loại bytownit (An75,89-83,40) trong lherzolit và chuyển sang labrador (An65,20-68,74) trong gabbro olivin.
• Địa hóa toàn đá: Đá siêu mafic có hàm lượng MgO rất cao từ 22,54% đến 28,79% trọng lượng, hàm lượng sắt tổng Fe2O3 từ 12,10% đến 16,59%, nghèo titan với TiO2 chỉ từ 0,34% đến 0,62%. Hàm lượng nguyên tố kim loại chuyển tiếp ghi nhận mức rất cao: niken đạt từ 847 ppm đến 4074 ppm, crom đạt từ 1804 ppm đến 2528 ppm và đồng dao động từ 134 ppm đến 1699 ppm.
• Khoáng vật quặng: Quặng sulfid chiếm 10% đến 15% thể tích dưới dạng xâm tán và giọt dung ly. Thành phần quặng gồm 2 tổ hợp chính: tổ hợp pyrotin lục giác chiếm 65% - 85% tổng lượng sulfid đi kèm pentlandit thế hệ I và chalcopyrit; tổ hợp troilit đi kèm pentlandit giàu sắt Fe6Ni3S8, cubanit và khoáng vật bạc sulfid.

Thảo luận kết quả

Trên các biểu đồ biến thiên Harker, hàm lượng MgO thể hiện tương quan nghịch rất rõ với TiO2, Al2O3, CaO, Na2O và P2O5, đồng thời có tương quan thuận chặt chẽ với FeOt và NiO. Quy luật này phản ánh rõ nét quá trình kết tinh phân dị trọng lực của các khoáng vật giàu magnesi ban đầu như olivin và pyroxen từ dòng magma nguyên thủy. Trên biểu đồ tam giác AFM và TAS, các điểm biểu diễn mẫu vật tập trung chủ yếu trong trường tholeiit giàu magnesi, có nét tương đồng lớn với các đá thuộc khối Suối Củn và Bó Nỉnh trong cùng đới Sông Hiến.

So sánh với các đá siêu mafic thuộc phức hệ Núi Chúa có hàm lượng K2O chỉ từ 0,1% đến 0,3%, các đá tại khối Khuổi Giàng có tính kiềm kali cao hơn hẳn với K2O đạt 0,23% đến 1,68% do sự xuất hiện phổ biến của khoáng vật phlogopit (chiếm 5% đến 7% thể tích). Sự tương đồng sâu sắc về đặc điểm khoáng tướng quặng sulfid dạng giọt giữa khối Khuổi Giàng và các khối xâm nhập picrit - dolerit tại vùng Emeishan (Tây Nam Trung Quốc) chỉ ra rằng khối Khuổi Giàng được thành tạo từ cùng một buồng magma trung gian thống nhất có xảy ra quá trình dung ly silicat - sulfid mạnh mẽ, khẳng định tiềm năng chứa quặng đồng - niken - platin có giá trị thương mại cao.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Mở rộng công tác đo vẽ và khoan thăm dò địa chất sâu: Tổng cục Địa chất và Khoáng sản cùng các đơn vị liên quan cần tiến hành đo vẽ bản đồ địa chất - khoáng sản chi tiết tỷ lệ 1:10.000 cho toàn bộ dải cấu trúc Khuổi Giàng, đồng thời triển khai từ 3 đến 5 lỗ khoan sâu 300 - 500 m tại phần đáy thấu kính magma nhằm phát hiện các đới quặng sulfid đặc sít tích tụ do lắng đọng trọng lực trước năm 2028.
2. Xác định tuổi địa niên đại và đồng vị phóng xạ chính xác: Viện Địa chất thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cần thực hiện phân tích tuổi U-Pb trên hạt zircon và đồng vị Re-Os trên pha khoáng vật sulfid nhằm xác lập chính xác mốc thời gian thành tạo với độ sai số dưới 1 triệu năm trong giai đoạn 2027 - 2029.
3. Ứng dụng tổ hợp phương pháp địa vật lý hiện đại: Liên đoàn Địa chất Đông Bắc cần triển khai phương pháp đo từ độ chính xác cao và đo sâu điện trở suất đa cực để xác định ranh giới thân quặng ẩn sâu trên 150 m dưới lòng đất, hoàn thành báo cáo đánh giá trong vòng 18 tháng tới.
4. Định lượng hàm lượng các nguyên tố nhóm platin và kim loại quý: Các doanh nghiệp khai thác và viện nghiên cứu cần mở rộng chỉ tiêu phân tích hàm lượng tổng PGE (gồm Pt, Pd, Rh, Os, Ir, Ru) và vàng, bạc trong các thân quặng sulfid đạt ngưỡng chỉ tiêu phát hiện 0,5 - 1,5 g/tấn trước khi lập báo cáo khả thi đầu tư khai thác vào năm 2030.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu địa chất và địa hóa học: Sử dụng nguồn dữ liệu phân tích hóa học khoáng vật bằng EPMA và địa hóa nguyên tố vết bằng ICP-MS làm tư liệu đối sánh khoa học cho các khối magma mafic - siêu mafic tại khu vực Đông Nam Á.
2. Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Khoa học Trái Đất: Tiếp cận mô hình nghiên cứu chuẩn mực kết hợp giữa phân tích thạch học lát mỏng, khoáng tướng phản quang và các biểu đồ địa nhiệt kế khoáng vật phục vụ khóa luận và đề tài nghiên cứu.
3. Kỹ sư địa chất thăm dò tại các liên đoàn và đoàn địa chất: Vận dụng các dấu hiệu thạch học đặc trưng như tỷ lệ chrysolit, pyrotin và cấu tạo xâm tán dạng giọt để khoanh vùng dự báo quặng niken - đồng trong đới Sông Hiến.
4. Các nhà quản trị doanh nghiệp khoáng sản và cơ quan quản lý nhà nước: Tham khảo dữ liệu hàm lượng kim loại chuyển tiếp để lập quy hoạch thăm dò, cấp phép khai thác và định giá tài nguyên khoáng sản bền vững tại tỉnh Cao Bằng.

Câu hỏi thường gặp

Khối xâm nhập Khuổi Giàng có những loại đá chủ yếu nào? Khối Khuổi Giàng bao gồm 4 nhóm đá chính: lherzolit kiến trúc porphyr kiểu picrit chiếm tỷ lệ ưu thế nhất, websterit olivin, gabbronorit và gabbro olivin. Trong đó, các biến thể siêu mafic đặc trưng bởi hàm lượng olivin chiếm từ 30% đến 70% và pyroxen chiếm từ 25% đến 40% thể tích.

Tổ hợp khoáng vật quặng sulfid tại khối Khuổi Giàng gồm những loại nào? Tổ hợp khoáng vật quặng sulfid chiếm 10% đến 15% thể tích, tồn tại chủ yếu ở dạng xâm tán và dạng giọt dung ly. Các khoáng vật quặng chính bao gồm pyrotin (chiếm 65% - 85% lượng sulfid), pentlandit đa biến thể (10% - 15%), chalcopyrit (5% - 10%), cùng một số khoáng vật đi kèm như troilit, cubanit, ilmenit và cromspinel.

Tại sao phương pháp phân tích vi dò điện tử EPMA lại quan trọng trong nghiên cứu này? Phương pháp EPMA với chùm tia electron 15 kV cho phép định lượng chính xác thành phần hóa học tại các điểm vi mô kích thước vài micromet trên từng hạt khoáng vật mà không phá hủy mẫu, giúp xác định rõ tỷ lệ forsterit (79,70% - 81,23%) trong olivin và các biến thể pentlandit khác nhau.

Khối Khuổi Giàng có nguồn gốc magma liên quan đến bối cảnh địa động lực nào? Dựa trên đặc điểm thạch học giàu magnesi và địa hóa thuộc loạt tholeiit, khối Khuổi Giàng cùng với các khối lân cận như Suối Củn được hình thành từ nguồn magma manti thuộc nhánh rìa của tỉnh thạch học lớn Emeishan tuổi Permi muộn - Trias sớm trong chu kỳ kiến tạo Indosini.

Tiềm năng khoáng sản niken và đồng tại khối Khuổi Giàng được đánh giá như thế nào? Dữ liệu địa hóa cho thấy hàm lượng Ni đạt tới 4074 ppm và Cu đạt tới 1699 ppm trong đá siêu mafic, đi kèm sự xuất hiện dày đặc của các ban tinh sulfid dạng giọt dung ly, khẳng định đây là đối tượng rất có triển vọng về quặng đồng - niken - platin cần được đầu tư thăm dò chiều sâu.

Kết luận

• Xác lập chi tiết 4 biến thể thạch học của khối Khuổi Giàng với ưu thế tuyệt đối thuộc về các đá lherzolit giàu magnesi (MgO đạt 22,54% - 28,79%).
• Định lượng chính xác thành phần hóa học của tập hợp khoáng vật tạo đá gồm chrysolit, augit - diopsid, enstatit - bronzit và bytownit bằng thiết bị EPMA hiện đại.
• Phát hiện tổ hợp quặng hóa sulfid đa pha chiếm 10% - 15% thể tích với cấu tạo giọt dung ly đặc trưng chứa pyrotin, pentlandit và chalcopyrit.
• Khẳng định nguồn gốc magma tholeiit buồng trung gian có liên hệ mật thiết với tỉnh thạch học lớn Emeishan và chu kỳ kiến tạo Indosini.
• Đề xuất lộ trình thăm dò địa chất sâu và đánh giá tài nguyên kim loại quý nhóm platin trong giai đoạn 2027 - 2030, mở ra hướng đi chiến lược cho ngành khai khoáng tại tỉnh Cao Bằng.