Luận văn thạc sĩ ussh công tác xã hội với phụ nữ dân tộc thiểu số trong việc phát triển kinh tế gia đình nghiên cứu trường hợp xã quang huy huyện phù yên tỉnh sơn la

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu công tác xã hội với phụ nữ dân tộc thiểu số, phát triển kinh tế gia đình tại xã Quang Huy, huyện Phù Yên, Sơn La.

• Tác giả: Sầm Thị Hồng Nhung
• Người hướng dẫn: GS. Phạm Tất Dong
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Công Tác Xã Hội
• Đề tài: Công Tác Xã Hội Với Phụ Nữ Dân Tộc Thiểu Số Trong Việc Phát Triển Kinh Tế Gia Đình (Nghiên cứu trƣờng hợp Xã Quang Huy - Huyện Phù Yên - Tỉnh Sơn La)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Tổng quan công trình viết về công tác xã hội hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số
• 1.2.1. Trên thế giới
• 1.2.2. Tại Việt Nam
• 1.2.3. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng, khách thể nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Khách thể nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.6. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.6.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.6.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.7. Giả thuyết nghiên cứu
• 1.8. Phương pháp nghiên cứu
• 1.8.1. Phương pháp tiếp cận
• 1.8.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
• 2. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT CỦA PHỤ NỮ DÂN TỘC THIỂU SỐ
• 2.1. Các khái niệm công cụ
• 2.1.1. Khái niệm Công tác xã hội
• 2.1.2. Khái niệm dân tộc thiểu số
• 2.1.3. Khái niệm phát triển kinh tế và kinh tế gia đình
• 2.1.4. Khái niệm Công tác xã hội với phụ nữ dân tộc thiểu số trong việc phát triển kinh tế gia đình
• 2.2. Lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu
• 2.3. Tổng quan địa bàn nghiên cứu – xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La
• 2.3.1. Điều kiện tự nhiên – Kinh tế xã hội
• 2.3.2. Đặc điểm chung của phụ nữ DTTS tại xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La
• 2.3.3. Chính sách dân tộc được thực hiện trên địa bàn xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La giai đoạn 2010-2015
• 3. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ GIA ĐÌNH VÀ THỰC TRẠNG TIẾN HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI PHỤ NỮ DÂN TỘC THIỂU SỐ TRONG HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KINH TẾ GIA ĐÌNH
• 3.1. Thực trạng phát triển kinh tế gia đình của phụ nữ dân tộc thiểu số xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La
• 3.2. Các hoạt động kinh tế chính
• 3.3. Thuận lợi và khó khăn của PN DTTS trong quá trình phát triền kinh tế gia đình
• 3.4. Thực trạng triển khai nghiên cứu công tác xã hội với phụ nữ dân tộc thiểu số trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế gia đình trên địa bàn xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La
• 3.5. Nhận thức của Phụ nữ dân tộc thiểu số xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La về công tác xã hội
• 3.6. Thực trạng tiến hành công tác xã hội trong hỗ trợ phát triển kinh tế trên địa bàn xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La
• 3.7. Tiểu kết chương 2
• 4. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG VIỆC HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
• 4.1. Thực hiện chương trình tài chính vi mô để phụ nữ dân tộc thiểu số tiếp cận với những gói tín dụng nhỏ, có tác dụng nhanh cho việc sản xuất
• 4.2. Giải pháp xóa nghèo tri thức cho phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số dựa vào chính sách của nhà nước
• 4.3. Giải pháp xóa nghèo nhân văn và bền vững
• ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về công tác xã hội với phụ nữ dân tộc thiểu số tại Quang Huy

Công tác xã hội (CTXH) đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phụ nữ dân tộc thiểu số tại xã Quang Huy, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La. Đặc biệt, CTXH không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn tạo điều kiện cho phụ nữ tham gia vào các hoạt động kinh tế gia đình. Theo nghiên cứu của Sầm Thị Hồng Nhung, CTXH đã góp phần cải thiện đời sống cho nhiều hộ gia đình, giúp họ vượt qua khó khăn và phát triển bền vững.

1.1. Khái niệm công tác xã hội và vai trò của nó

Công tác xã hội là một lĩnh vực chuyên môn nhằm hỗ trợ các nhóm yếu thế trong xã hội. Đối với phụ nữ dân tộc thiểu số, CTXH giúp họ tiếp cận thông tin, dịch vụ và nguồn lực cần thiết để phát triển kinh tế gia đình. Điều này không chỉ nâng cao vị thế của phụ nữ mà còn góp phần vào sự phát triển chung của cộng đồng.

1.2. Đặc điểm phụ nữ dân tộc thiểu số tại Quang Huy

Phụ nữ dân tộc thiểu số tại Quang Huy thường gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận giáo dục và các dịch vụ xã hội. Họ thường phải đối mặt với những rào cản về văn hóa, kinh tế và xã hội. Việc hiểu rõ đặc điểm này là cần thiết để xây dựng các chương trình CTXH phù hợp.

II. Thách thức trong công tác xã hội với phụ nữ dân tộc thiểu số

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong công tác xã hội, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức đối với phụ nữ dân tộc thiểu số tại Quang Huy. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt về nguồn lực, nhận thức hạn chế về quyền lợi và vai trò của phụ nữ trong gia đình và xã hội.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và cơ hội

Nhiều phụ nữ dân tộc thiểu số không có đủ nguồn lực để đầu tư vào sản xuất và kinh doanh. Họ thường phụ thuộc vào nông nghiệp truyền thống, dẫn đến thu nhập thấp và không ổn định.

2.2. Nhận thức hạn chế về quyền lợi

Nhiều phụ nữ vẫn chưa nhận thức đầy đủ về quyền lợi của mình trong gia đình và xã hội. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tham gia vào các hoạt động kinh tế và xã hội, làm giảm cơ hội phát triển.

III. Phương pháp hỗ trợ phát triển kinh tế gia đình cho phụ nữ

Để hỗ trợ phụ nữ dân tộc thiểu số phát triển kinh tế gia đình, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Các chương trình đào tạo nghề, hỗ trợ tài chính và nâng cao nhận thức là những giải pháp quan trọng.

3.1. Đào tạo nghề cho phụ nữ

Đào tạo nghề giúp phụ nữ dân tộc thiểu số có thêm kỹ năng và kiến thức để tham gia vào các hoạt động kinh tế. Các khóa học này cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế của họ.

3.2. Hỗ trợ tài chính cho phụ nữ

Cung cấp các gói tín dụng nhỏ và hỗ trợ tài chính giúp phụ nữ có cơ hội đầu tư vào sản xuất và kinh doanh. Điều này không chỉ giúp họ cải thiện thu nhập mà còn nâng cao vị thế trong gia đình.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Quang Huy

Nghiên cứu tại xã Quang Huy cho thấy rằng các chương trình CTXH đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Phụ nữ dân tộc thiểu số đã có những bước tiến trong việc phát triển kinh tế gia đình và nâng cao chất lượng cuộc sống.

4.1. Kết quả từ các chương trình hỗ trợ

Nhiều phụ nữ đã thành công trong việc khởi nghiệp và phát triển kinh tế gia đình nhờ vào sự hỗ trợ từ các chương trình CTXH. Họ đã có thể tạo ra thu nhập ổn định và cải thiện đời sống cho gia đình.

4.2. Tác động đến cộng đồng

Sự phát triển của phụ nữ không chỉ mang lại lợi ích cho gia đình mà còn góp phần vào sự phát triển chung của cộng đồng. Điều này tạo ra một môi trường tích cực cho sự phát triển bền vững.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho công tác xã hội

Công tác xã hội với phụ nữ dân tộc thiểu số tại Quang Huy cần tiếp tục được đẩy mạnh. Các chính sách và chương trình hỗ trợ cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tế và nhu cầu của phụ nữ. Hướng đi tương lai là xây dựng một môi trường hỗ trợ bền vững cho phụ nữ dân tộc thiểu số.

5.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho phụ nữ dân tộc thiểu số, bao gồm đào tạo nghề, hỗ trợ tài chính và nâng cao nhận thức về quyền lợi.

5.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Cộng đồng cần được khuyến khích tham gia vào các hoạt động CTXH để tạo ra sự đồng thuận và hỗ trợ lẫn nhau trong việc phát triển kinh tế gia đình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực trạng nghèo đói tại khu vực miền núi luôn là bài toán an sinh xã hội nan giải. Báo cáo thống kê của Hội đồng Nhân dân xã Quang Huy năm 2015 chỉ ra rằng toàn xã có tới 284 hộ nghèo trên tổng số 1.751 hộ, chiếm tỷ lệ 16,21%, cùng với 23,3% hộ cận nghèo. Tổng tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo lên đến gần 40% cho thấy đời sống kinh tế của người dân còn rất nhiều khó khăn. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là sự bất bình đẳng giới kết hợp với rào cản địa lý và văn hóa đang hạn chế năng lực tự chủ tài chính của phụ nữ dân tộc thiểu số, trong đó người Thái chiếm 77% dân số địa phương bên cạnh đồng bào Mường, H'Mông và Tày.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là nhận diện toàn diện thực trạng phát triển kinh tế hộ gia đình của phụ nữ dân tộc thiểu số tại xã Quang Huy, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La trong giai đoạn 2010 đến 2016. Trên cơ sở phân tích nhu cầu trợ giúp và các rào cản thực tế, đề tài làm sáng tỏ vai trò cầu nối của công tác xã hội trong việc kết nối các nguồn lực hỗ trợ sinh kế. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi trực tiếp đóng góp vào việc cụ thể hóa chuẩn nghèo đa chiều theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Công trình cung cấp hệ thống giải pháp nâng cao thu nhập bình quân từ mức 8 triệu đồng mỗi người một năm lên mức sống bền vững hơn, đồng thời thúc đẩy bình đẳng giới và an sinh xã hội vùng Tây Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên ba trụ cột lý thuyết xã hội học và công tác xã hội hiện đại:

• Lý thuyết Hệ thống An sinh Xã hội: Đánh giá cách thức các chính sách phân phối nguồn lực công tương tác với đời sống người dân, giúp cá nhân và gia đình chống chịu rủi ro kinh tế.
• Lý thuyết Tăng trưởng Bền vững: Kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế hộ gia đình, bảo đảm tiến bộ công bằng xã hội và bảo vệ tài nguyên môi trường tự nhiên.
• Cách tiếp cận Nghèo đa chiều: Nhìn nhận đói nghèo không chỉ là sự thiếu hụt thu nhập thuần túy mà là sự thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như giáo dục, y tế, nhà ở và tri thức sản xuất.

Hệ thống khái niệm công cụ bao gồm: Công tác xã hội theo Quyết định số 32/2010/QĐ-TTg về phát triển nghề công tác xã hội; Dân tộc thiểu số theo quy định tại Nghị định số 05/2011/NĐ-CP; Kinh tế gia đình nông thôn và Công tác xã hội hỗ trợ phụ nữ dân tộc thiểu số phát triển sinh kế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu gồm 190 phụ nữ dân tộc thiểu số đã lập gia đình tại 22 bản của xã Quang Huy, bao gồm 18 bản vùng thấp và 4 bản vùng cao đặc biệt khó khăn. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp tỷ lệ thuận theo cơ cấu thành phần dân tộc được áp dụng để bảo đảm tính đại diện: dân tộc Thái chiếm tỷ trọng lớn nhất với hơn 70% số phiếu, tiếp theo là dân tộc Mường và H'Mông.

Thu thập dữ liệu diễn ra trong 2 tháng thông qua bảng hỏi anket, kết hợp 15 cuộc phỏng vấn sâu với cán bộ Hội Phụ nữ, cán bộ khuyến nông, lãnh đạo chính quyền địa phương và các trưởng bản. Nghiên cứu cũng vận dụng kỹ thuật quan sát tham dự điền dã dân tộc học để ghi nhận trực tiếp điều kiện lao động thực tế. Lý do lựa chọn kết hợp phân tích thống kê mô tả định lượng và phân tích định tính chuyên sâu là nhằm kiểm chứng mức độ hấp thụ chính sách vĩ mô tại cấp vi mô hộ gia đình, giải thích nguyên nhân gốc rễ của những hạn chế trong thực tế triển khai.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu làm sáng tỏ bức tranh kinh tế hộ gia đình của phụ nữ dân tộc thiểu số với nhiều phát hiện quan trọng:

• Hoạt động sinh kế phụ thuộc nặng nề vào nông nghiệp truyền thống: Tổng diện tích gieo trồng cây lương thực toàn xã đạt 630 ha với sản lượng 2.850 tấn mỗi năm, quy mô đàn gia súc đạt 3.548 con. Hơn 85% phụ nữ trực tiếp đảm nhiệm khâu gieo cấy, chăm sóc và thu hoạch nhưng quy mô kinh tế còn manh mún, mang tính tự cung tự cấp.
• Chính sách hỗ trợ còn tình trạng chậm trễ và dàn trải: Thông qua Chương trình 135, địa phương đã hỗ trợ 164 bình phun thuốc điện và lập kế hoạch cung cấp dê sinh sản cho 68 hộ nghèo vùng cao; Chương trình 102 hỗ trợ 80.000 đồng mỗi nhân khẩu tiền phân bón. Tuy nhiên, nguồn lực phân bổ chậm khiến hiệu quả chuyển đổi cây trồng chưa đồng đều.
• Sự chênh lệch lớn giữa các tiểu vùng địa lý: Phụ nữ tại 4 bản vùng cao như Suối Ó, Suối Ngang gặp tỷ lệ rào cản tiếp cận vốn vay và kỹ thuật cao hơn 45% so với 18 bản vùng thấp do cách trở giao thông và bất đồng ngôn ngữ.
• Nhận thức về dịch vụ công tác xã hội chuyên nghiệp còn rất mỏng: Đa số phụ nữ chỉ biết đến các đợt cứu trợ trực tiếp mà chưa tiếp cận được hoạt động tham vấn kinh tế hay kết nối thị trường.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu phản ánh chân thực rào cản phát triển kinh tế vùng cao. Khi phân tích, dữ liệu khảo sát có thể được hệ thống hóa trực quan qua bảng phân tích ma trận thuận lợi - khó khăn và biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu nguồn vốn vay. Nguồn vốn tín dụng ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách Xã hội chỉ mới tiếp cận được khoảng 35% nhu cầu thực tế của chị em.

Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ sự thiếu vắng đội ngũ nhân viên công tác xã hội chuyên nghiệp tại địa bàn xã. Cán bộ Hội Phụ nữ kiêm nhiệm nhiều đầu việc, chưa qua đào tạo bài bản về kỹ năng quản lý ca và phát triển cộng đồng. So sánh với các nghiên cứu tương tự tại các tỉnh Nam Định hay Lai Châu, kết quả tại xã Quang Huy tái khẳng định rằng nếu chỉ hỗ trợ tài chính hay hiện vật đơn thuần mà không đi kèm hoạt động xóa nghèo tri thức và thay đổi định kiến giới, sự hỗ trợ sẽ không mang lại tính bền vững lâu dài.

Đề xuất và khuyến nghị

Để thúc đẩy phụ nữ dân tộc thiểu số phát triển kinh tế gia đình hiệu quả, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp công tác xã hội trọng tâm:

• Xây dựng quỹ tín dụng vi mô linh hoạt: Hội Liên hiệp Phụ nữ xã chủ trì phối hợp với Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Phù Yên thiết lập các gói vay vi mô từ 10 triệu đến 30 triệu đồng mỗi hộ. Mục tiêu trong lộ trình 2017 đến 2020 là bảo đảm 100% hội viên phụ nữ nghèo có nhu cầu đều được tiếp cận vốn sản xuất với lãi suất ưu đãi.
• Triển khai chương trình xóa nghèo tri thức nông nghiệp: Trạm Khuyến nông huyện phối hợp với cán bộ xã tổ chức định kỳ 4 khóa đào tạo kỹ thuật gieo trồng giống lúa mới và phòng ngừa dịch bệnh gia súc mỗi năm. Lớp học cần được biên soạn bằng hình ảnh trực quan và có cán bộ bản địa phiên dịch tiếng dân tộc.
• Tổ chức chuỗi giá trị và kết nối thị trường tiêu thụ: Ủy ban Nhân dân xã liên kết doanh nghiệp để bao tiêu sản phẩm nông sản và vải dệt thổ cẩm truyền thống của phụ nữ Thái, phấn đấu nâng giá trị sản phẩm thêm 20% đến 30% so với giá bán tự do.
• Kiện toàn mạng lưới nhân viên công tác xã hội cấp cơ sở: Bố trí tối thiểu 2 cán bộ chuyên trách công tác xã hội được đào tạo chuyên môn tại xã Quang Huy để thực hiện nhiệm vụ đánh giá nhu cầu, giám sát sử dụng vốn và trợ giúp tâm lý cho phụ nữ tại 22 bản làng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và học thuật ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý chính sách và lãnh đạo địa phương: Cung cấp bằng chứng thực địa rõ ràng cho Ủy ban Nhân dân cấp xã, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, Ban Dân tộc cấp huyện trong việc hoạch định và điều chỉnh các chương trình giảm nghèo như Nghị quyết 30a và Chương trình 135.
• Cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp: Tài liệu tham khảo hữu ích để đổi mới phương thức sinh hoạt hội, xây dựng mô hình sinh kế tập thể và quản lý các tổ vay vốn tín dụng tiết kiệm tại vùng đồng bào thiểu số.
• Giảng viên, học viên và nhà nghiên cứu: Nguồn tư liệu chuyên khảo giá trị cho các ngành Công tác xã hội, Xã hội học, Nhân học và Phát triển nông thôn về phương pháp can thiệp cộng đồng đa văn hóa.
• Các tổ chức phi chính phủ và dự án phát triển: Cung cấp dữ liệu nền tảng phục vụ thiết kế các dự án tài chính vi mô, nâng cao quyền năng kinh tế cho phụ nữ và bảo tồn nghề thủ công bản địa.

Câu hỏi thường gặp

• Công tác xã hội hỗ trợ phát triển kinh tế gia đình cho phụ nữ dân tộc thiểu số bằng những phương thức nào? Công tác xã hội đóng vai trò tham vấn, cung cấp thông tin thị trường, kết nối nguồn vốn vay ưu đãi và nâng cao năng lực tự chủ cho người dân. Thay vì chỉ trao tặng vật chất thụ động, cán bộ xã hội áp dụng phương pháp quản lý ca để đồng hành cùng 190 hộ gia đình xây dựng kế hoạch sản xuất bền vững.
• Đâu là trở ngại lớn nhất của phụ nữ dân tộc thiểu số tại xã Quang Huy trong phát triển kinh tế? Trở ngại lớn nhất là sự thiếu hụt kiến thức khoa học kỹ thuật và vốn đầu tư ban đầu, kết hợp với rào cản ngôn ngữ tại 4 bản vùng cao. Theo khảo sát, hơn 60% phụ nữ còn quen với tập quán sản xuất cũ và gặp khó khăn khi tiếp cận thông tin thị trường bằng tiếng phổ thông.
• Chương trình mục tiêu quốc gia đã mang lại những hỗ trợ vật chất cụ thể nào cho địa phương? Địa phương đã cấp phát 164 bình phun thuốc sâu điện qua Chương trình 135, hỗ trợ 80.000 đồng mỗi khẩu tiền phân bón theo Quyết định số 102/2009/QĐ-TTg và quy hoạch 67 lu chứa nước sạch sinh hoạt cho các hộ dân khó khăn tại các bản vùng cao.
• Thuật ngữ xóa nghèo tri thức trong luận văn được hiểu như thế nào? Xóa nghèo tri thức là quá trình trang bị kiến thức canh tác tiến bộ, kỹ năng quản lý tài chính hộ gia đình và hiểu biết pháp luật an sinh xã hội cho người dân. Đây là giải pháp căn cơ giúp người nghèo tự vươn lên thoát nghèo bền vững, tránh tái nghèo khi chính sách trợ cấp kết thúc.
• Tại sao nghiên cứu lại kết hợp phương pháp anket với điền dã dân tộc học? Sự kết hợp này bảo đảm thu thập được cả số liệu định lượng chuẩn xác từ 190 người tham gia khảo sát lẫn những hiểu biết định tính sâu sắc về phong tục, tập quán và tâm lý của các nhóm dân tộc Thái, Mường, H'Mông trong đời sống thực tế.

Kết luận

• Luận văn đã khái quát toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác xã hội hỗ trợ phát triển kinh tế hộ gia đình vùng đồng bào thiểu số miền núi.
• Dữ liệu khảo sát thực tế tại 22 bản của xã Quang Huy phản ánh chân thực các rào cản về vốn, kỹ thuật và dịch vụ an sinh của phụ nữ nông thôn.
• Công trình khẳng định vai trò then chốt của nhân viên công tác xã hội chuyên nghiệp như một mắt xích kết nối chính sách Nhà nước với nhu cầu của người dân.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp về tài chính vi mô, khuyến nông bản địa hóa và phát triển chuỗi giá trị mở ra hướng đi bền vững cho giai đoạn 2016 đến 2020.
• Các cấp chính quyền và đoàn thể cần nhanh chóng thể chế hóa chức danh nhân viên công tác xã hội cơ sở, đẩy mạnh đầu tư nguồn lực nhằm thúc đẩy bình đẳng giới và phát triển kinh tế vùng cao toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Vào đầu thế kỷ XX, công tác xã hội với tư cách là một ngành khoa học, một nghề chuyên môn đã ra đời và phát triển ở nhiều quốc gia trên thế giới. Nó có tác động tích cực trong việc giải quyết các vấn đề xã hội, giảm sự khác biệt, tăng cường liên kết, thúc đẩy tiến bộ và công bằng xã hội. Ở Việt Nam, CTXH đã dần đi vào trong cuộc sống của người dân.

Nó đã mang lại nhiều thay đổi tích cực cho sự phát triển và hội nhập với quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo cơ hội, bình đẳng và tiến bộ xã hội cho đồng bào dân tộc thiểu số cũng như người dân trong cả nước. Công tác xã hội được tiến hành đa dạng trong lĩnh vực hoạt động: trường học, gia đình, trẻ em, người khuyết tật, tư pháp, bệnh viện, người cao tuổi, người nhiễm HIV .vv, và từ khi ra đời CTXH đã có vai trò quan trọng và ý nghĩa đối với cuộc sống của con người. Nó hướng tới nhiều đối tượng yếu thế khác nhau trong xã hội, có thể là cá nhân, gia đình, nhóm hay cả một cộng đồng người nghèo, thất nghiệp, thiếu nguồn lực giúp đỡ, cộng đồng lạc hậu, chưa phát triển, đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, nạn nhân của bạo lực gia đình hay thiên tai.Có thể nói “Công tác xã hội vì niềm vui và hạnh phúc cho con người”. Những năm qua được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, Công tác xã hội với các chính sách và dịch vụ bảo đảm an sinh xã hội không chỉ có mặt ở những thành phố lớn mà nó đã có những hoạt động xa hơn, với những hình thức khác nhau tới các vùng trong cả nước, đặc biệt là đối với khu vực miền núi, nơi đa số là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nơi mà nền kinh tế, văn hóa, xã hội rất cần được chú trọng.

Nhiệm vụ đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn miền núi là việc làm cần thiết, nhiệm vụ chung cho cả dân tộc. Trong công cuộc đổi mới của đất nước vai trò của người phụ nữ cần được quan tâm đặc biệt, bởi phụ nữ chiếm hơn nửa dân số và là nguồn lực dồi dào đóng góp quan trọng vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế xã hội. Nhận thức được 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tầm quan trọng này, Đảng và nhà nước đã có những chủ trương chính sách, những hoạt động CTXH hỗ trợ giúp đỡ phụ nữ tham gia trên tất cả các lĩnh vực trong đó có kinh tế, đảm bảo tiến bộ và công bằng xã hội. Thực tế cho thấy đã có nhiều thay đổi đáng kể theo hướng tích cực.

Tuy nhiên, sự tiến bộ này diễn ra trên mỗi địa phương vùng miền là khác nhau đặc biệt là những vùng miền núi khó khăn, vùng dân tộc thiểu số thì sự bất bình đẳng nam nữ trong gia đình vẫn tồn tại. Theo Báo cáo số 04/BC-HĐND ngày 19/8/2016 của Hội đồng Nhân dân xã Quang Huy về “Kết quả thực hiện chính sách dân tộc năm 2015 trên địa bàn xã Quang Huy” thì xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La là một xã miền núi, đời sống kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống ở đây là Thái, Mường, H'mông, Tày; với 18 bản vùng thấp và 4 bản vùng cao, có tới 284 hộ nghèo trên tổng số 1.751 hộ, chiếm 16,21% và có tới 23,3% hộ cận nghèo, hoạt động kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, thu nhập chính của đa số hộ gia đình trong xã phụ thuộc vào đồng ruộng. Nhờ sự hỗ trợ từ các chủ trương, chính sách, dự án của nhà nước cho vùng miền núi và dân tộc thiểu số, trong những năm qua tình hình kinh tế xã hội của xã đã có nhiều cải thiện, phát triển hơn. Song sự phát triển đó diễn ra chưa đồng đều giữa các bản và các hộ gia đình trong xã, đặc biệt việc tiếp cận và tham gia các hoạt động kinh tế văn hóa xã hội, tiếp cận với các dịch vụ CTXH, an sinh xã hội đới với phụ nữ dân tộc thiểu số trong xã còn nhiều hạn chế.

Đề tài đi vào tìm hiểu và nắm bắt thực trạng công tác xã hội trong hỗ trợ phát triển kinh tế gia đình đối với phụ nữ dân tộc thiểu số tại xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La nhằm đưa ra một số ý kiến, giải pháp CTXH giúp phụ nữ dân tộc thiểu số trong xã phát triển kinh tế gia đình một cách hiệu quả. Do đó tôi chọn đề tài: “Công tác xã hội với phụ nữ dân tộc thiểu số trong việc phát triển kinh tế gia đình (Nghiên cứu trường hợp xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La)”. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tổng quan công trình viết về công tác xã hội hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số Trong nhiều năm qua, trên thế giới cũng như ở Việt Nam, cuộc sống của con người ngày càng được đổi mới, nâng cao và phát triển, những tiến bộ trong khoa học công nghệ giải phóng sức lao động cơ bắp của con người.

Tuy nhiên, cuộc sống hiện đại và phát triển, xã hội mang tới nhiều những mặt tích cực cho con người, nó cũng kéo theo nhiều vấn đề về sức khỏe, an ninh, an toàn, những chênh lệch trong phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội giữa nhiều quốc gia với nhau. Do vậy, để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của con người và tạo ra sự cân bằng về nhiều mặt trong cuộc sống, hiện nay nhiều loại hình dịch vụ đã ra đời trong đó có công tác xã hội. Khái niệm công tác xã hội , an sinh xã hội, phúc lợi hay bảo đảm xã hội đã trở nên quen thuộc ở nhiều quốc gia trên thế giới. Trên thế giới Một số văn kiện quan trọng về vấn đề dân tộc trên thế giới như: - Tuyên ngôn độc lập của Hoa Kỳ là văn bản chính trị tuyên bố ly khai khỏi Anh của 13 thuộc địa Bắc Mỹ.

Được Tổng thống Mỹ Thomas Jefferson soạn thảo và tuyên bố vào 4 tháng 7 năm 1776, Tuyên ngôn độc lập của Hoa Kỳ ghi dấu ảnh hưởng của triết học Khai sáng và cả kết quả của Cách mạng Anh năm 1688. “Chúng tôi khẳng định một chân lý hiển nhiên rằng mọi người sinh ra đều bình đẳng, rằng tạo hóa đã ban cho họ những quyền tất yếu và bất khả xâm phạm, trong đó có quyền sống, quyền được tự do và mưu cầu hạnh phúc. Rằng để đảm bảo cho những quyền lợi này, các chính phủ được lập ra trong nhân dân và có được những quyền lực chính đáng trên cơ sở sự nhất trí của nhân dân, rằng bất cứ khi nào một thể chế chính quyền nào đó phá vỡ những mục tiêu này, thì nhân dân có quyền thay đổi hoặc loại bỏ chính quyền đó và lập nên một chính quyền mới, đặt trên nền tảng những nguyên tắc cũng như tổ chức thực thi quyền hành theo một thể chế sao cho có hiệu quả tốt nhất đối với an ninh và hạnh phúc của họ.” - Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền năm 1948 (Thư viện pháp luật - Điều ước quốc tế). Ngay từ những điều đầu tiên bản tuyên ngôn đã ghi rõ: 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + Điều 1: Mọi người sinh ra tự do và bình đẳng về phẩm cách và quyền lợi, có lý trí và lương tri, và phải đối xử với nhau trong tình bác ái.

+ Điều 2: Ai cũng được hưởng những quyền tự do ghi trong bản tuyên ngôn này không phân biệt đối xử vì bất cứ lý do nào, như chủng tộc, màu da, nam nữ, ngôn ngữ, tôn giáo, chính kiến hay quan niệm, nguồn gốc dân tộc hay xã hội, tài sản dòng dõi. - "Quyền của người dân tộc thiểu số và các dân tộc bản địa" của UNIFEM - Quỹ phát triển phụ nữ Liên Hiệp Quốc (Dịch ra Tiếng Việt: Nguyễn Thị Thanh Hải - Trang Diệu). Cuốn sách nêu lên: + Tuyên ngôn về quyền của những người thuộc các nhóm thiểu số về dân tộc, chủng tộc, tôn giáo và ngôn ngữ + Tuyên ngôn của Liên Hiệp Quốc về quyền của các dân tộc bản địa. - Trên tạp chí của Hiệp hội y học Hoàng gia, trang điện tử Thư viện Quốc gia Hoa Kỳ, Viện y tế quốc gia có bài viết, các chương trình y tế cộng đồng và sức khỏe đồng bào dân tộc thiểu số: một sự phản ánh về các ưu tiên, bài viết trình bày những ưu tiên với dân tộc thiểu số trong lĩnh vực y tế, qua đó nêu một số nội dung cụ thể, các nhu cầu của nhóm dân tộc thiểu số cần phải được đáp ứng và để đảm bảo các hành động có thể được thực hiện, y tế công cộng cần tuyển dụng các chuyên gia sức khỏe thiểu số như các thành viên không thể thiếu của đội phát triển các sáng kiến sức khỏe cộng đồng.

Đồng thời, tất cả các chính sách và chương trình y tế công cộng cần phải chi tiết chính xác cách thức các nhu cầu của các nhóm dân tộc thiểu số sẽ được đáp ứng. Xoay quanh những vấn đề về quyền tự do, bình đẳng, sự phát triển mọi mặt giữa con người với con người, giữa quốc gia, dân tộc này với quốc gia và dân tộc khác, giữa dân tộc thiểu số và đa số không còn là vấn đề mới mẻ, xa lạ, đặc biệt với các nước đa dân tộc cùng sinh sống như Trung Quốc, Thái Lan…vv thì các chính sách ưu tiên dành cho dân tộc thiểu số rất được quan tâm thực hiện. Những văn kiện quan trọng như Bản Tuyên ngôn độc lập của Hoa Kỳ năm 1776 và Tuyên ngôn Nhân quyền năm 1948 và những tác phẩm, công trình nghiên cứu khác là minh chứng rõ ràng nhất thể hiện những quyền lợi mà con người nói chung, người dân tộc thiểu số trên mỗi đất nước nói riêng được hưởng. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Tại Việt Nam Ở Việt Nam, dưới tác động của quá trình tiếp thu, hội nhập kinh tế và văn hóa, đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng hay thành phố Hồ Chí Minh.thì những khái niệm trên đã phần nào quen thuộc với nhiều người dân. Quan điểm tự do và bình đẳng được trình bày rõ ràng nhất trong Bản Tuyên ngôn độc lập của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa được Chủ tịch Hồ Chí Minh Minh soạn thảo và tuyên bố tại Quảng trường Ba Đình 2/9/1945: “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng.